CConstaterende datDantumadiel
Koppel je AI →
Document · PDF

De Westereen - De Wiken - woningbouw gefaseerde BOPA_ontwerp_1

Commissievergadering 2 6 oktober 2026, gemeente DantumadielBij agendapunt: Bindend advies De Wiken De Westereen65.857 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

omgevingsvergunning De Westereen - De Wiken - woningbouw gefaseerde BOPA Dantumadiel

DATUM 28-08-2026 IMRO IDN NL.IMRO.1891.20260971-0001 PROJECT De Westereen - De Wiken - woningbouw PROJECTLEIDER J. Posthumus OPDRACHTGEVER PROJECTNUMMER 20260971 AUTEUR W. Schreuder STATUS ontwerp Inhoudsopgave Ruimtelijke onderbouwing 5 Hoofdstuk 1 Inleiding 6 1.1 Aanleiding 6 1.2 Projectgebied 6 1.3 Leeswijzer 7 Hoofdstuk 2 Beschrijving van het project en zijn omgeving 8 2.1 Huidige situatie 8 2.2 Toekomstige situatie 14 2.3 Beschrijving strijdigheid 16 Hoofdstuk 3 Procedure en adviesrecht 18 3.1 Procedure 18 3.2 Bindend advies gemeenteraad 18 3.3 Bestuurlijk vooroverleg 19 Hoofdstuk 4 Participatie 20 Hoofdstuk 5 Beleid en regelgeving 21 5.1 Rijksbeleid 21 5.2 Provinciaal beleid 21 5.3 Waterschapsbeleid 25 5.4 Regionaal beleid 26 5.5 Gemeentelijk beleid 27 5.6 Conclusie 28 Hoofdstuk 6 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 29 6.1 Algemeen 29 6.2 Omgevingsveiligheid 30 6.3 Water 32 6.4 Geluid door activiteiten 35 6.5 Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen 37 6.6 Bodemkwaliteit 37 6.7 Cultureel erfgoed 38 6.8 Ladder voor duurzame verstedelijking 39 3/249 6.9 | Gezondheid | 40 6.10 | Mobiliteit en parkeren | 41 6.11 | Ecologie: gebiedsbescherming | 43 6.12 | Ecologie: soortenbescherming | 44 6.13 | Welstand | 45 6.14 | Duurzaamheid en klimaatadaptatie | 46 Hoofdstuk 7 | Economische uitvoerbaarheid | 48 Hoofdstuk 8 | Belangenafweging en conclusie | 49 Bijlagen | 51

Bijlage 1 | Verslag participatiemomenten | 53 Bijlage 2 | Resultaat digitale watertoets | 61 Bijlage 3 | Oppervlaktes ontwikkelgebied De Wiken fase 1 | 69 Bijlage 4 | Akoestisch onderzoek wegverkeerslawaai | 71 Bijlage 5 | Verkennend (asbest)bodemonderzoek De Westereen - De Wiken | 89 Bijlage 6 | Onderzoek parkeren | 173 Bijlage 7 | Stikstofonderzoek | 177 Bijlage 8 | Ecologische quickscan De Westereen | 213 4/249 Ruimtelijke onderbouwing 5/249 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding In het zuidoosten van De Westereen ligt woningbouwlocatie De Wiken. Binnen drie bouwblokken wil de gemeente Dantumadiel in totaal 29 woningen realiseren en daarmee meer betaalbare woningen realiseren. Op grond van de huidige planologische mogelijkheden zijn binnen deze bouwvlakken 20 woningen toegestaan. De ontwikkeling voorziet daarmee in negen extra betaalbare woningen. De goot- en bouwhoogtes blijven gelijk aan de bestaande planologische mogelijkheden; er wordt dus geen extra bouwvolume toegevoegd. De extra woningen worden mogelijk gemaakt door kleinere woningbreedtes. Daarnaast wordt de verkeersbestemming op enkele locaties verbreed om de inrichting beter te laten aansluiten op het stedenbouwkundig plan en te voorzien in de extra parkeerbehoefte.

Aan de oostzijde van de bouwblokken wordt extra parkeerruimte mogelijk gemaakt door een deel van de waterbestemming om te zetten naar verkeersbestemming. Ook worden enkele groenstroken betrokken bij aangrenzende woonpercelen, zodat deze kunnen worden gebruikt als tuin en, waar passend, als oprit. De beoogde ontwikkeling past niet binnen het geldende omgevingsplan van de gemeente Dantumadiel. De strijdigheid ziet op het toevoegen van negen extra woningen ten opzichte van het toegestane aantal woningen per bouwvlak, het gebruiken van gronden met een waterbestemming voor parkeren en het gebruiken van gronden met een groenbestemming voor tuinen en opritten. Om deze ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken, wordt een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) aangevraagd. De omgevingsvergunning wordt gefaseerd aangevraagd. De voorliggende aanvraag betreft de eerste fase en ziet op een planologisch basisbesluit. In deze fase wordt toestemming gevraagd voor het planologisch mogelijk maken van negen extra woningen, de bijbehorende parkeervoorzieningen en het gebruik van enkele gronden als tuin en oprit. De verdere uitwerking van onder meer de inrichting van de openbare ruimte, parkeren, waterberging en ruimtelijke kwaliteit volgt in een latere fase.

Voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor een BOPA moet worden aangetoond dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Daarbij moet onder meer worden voldaan aan de relevante instructieregels van het Rijk, de provincie en het waterschap. Ook moet worden onderbouwd dat de activiteit uitvoerbaar is. De voorliggende ruimtelijke onderbouwing voorziet in deze motivering. 1.2 Projectgebied Het projectgebied waarop de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de BOPA betrekking heeft, ligt in het zuidoosten van De Westereen, binnen woningbouwlocatie De Wiken in de gemeente Dantumadiel. Het projectgebied bevindt zich, volgens de provinciale verordening, buiten het bestaand stedelijk gebied van Dantumadiel. 6/249 Het projectgebied is kadastraal bekend als gemeente Veenwouden (VWD01), sectie G, perceelnummers 6569, 6352, 4996 en 6350. Figuur 1.1 laat de globale ligging van het projectgebied in de omgeving zien. In paragraaf 2.1 wordt verder ingegaan op de huidige situatie en de omliggende omgeving van het projectgebied. Het projectgebied wordt ontsloten door de Krikelbeam aan de westzijde en De Wiken aan de oostzijde.

Figuur 1.1 Globale ligging van het projectgebied en de kadastrale aanduiding (bron: Kadaster, 2026) 1.3 Leeswijzer Hoofdstuk 2 beschrijft de huidige en toekomstige situatie, inclusief het initiatief en de strijdigheid met het omgevingsplan. Hoofdstuk 3 gaat in op de gevolgde procedure en bestuurlijke afstemming, waarna hoofdstuk 4 in gaat op de participatie. Hoofdstuk 5 behandelt het relevante beleidskader en de van toepassing zijnde regelgeving. Hoofdstuk 6 toetst het initiatief aan de relevante aspecten van de fysieke leefomgeving. Hoofdstuk 7 gaat in op de financiële uitvoerbaarheid van het project. Tot slot beoordeelt Hoofdstuk 8 of er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). 7/249 Hoofdstuk 2 Beschrijving van het project en zijn omgeving 2.1 Huidige situatie 2.1.1 Feitelijke situatie Het projectgebied ligt in het zuidoosten van De Westereen, aan de dorpsrand. De gronden liggen formeel buiten bestaand stedelijk gebied, maar sluiten direct aan op de bestaande dorpsstructuur en worden grotendeels door stedelijke functies omgeven. Het totale gebied voor de wijk De Wiken is circa 48.260 m² groot. Dit betreft de bredere gebiedsontwikkeling en niet uitsluitend de gronden waarop de voorliggende BOPA-aanvraag betrekking heeft.

Planologisch zijn de gronden al bestemd voor woningbouw, maar feitelijk zijn zij op dit moment nog onbebouwd en in gebruik als leegstaand grasland. Het grasland kent geen actief gebruik. In figuur 2.1 en 2.2 zijn aanzichten van het projectgebied weergegeven. Figuur 2.1 Aanzicht van het projectgebied vanaf de Oasterwei (bron: Google Street View) 8/249 Figuur 2.2 Aanzicht van het fietspad binnen het projectgebied, vanaf de Krikelbeam (bron: Google Street View) De locatie bestaat feitelijk uit grasland met watergangen en randbeplanting. Aan de randen van het projectgebied zijn plaatselijk bomen en hekjes aanwezig. Aan de zuidzijde loopt een openbaar fietspad door het projectgebied. Langs dit fietspad en langs de zuidoostzijde van het gebied liggen sloten. Deze sloten zijn secundaire watergangen. In figuur 2.3 is een luchtfoto van het projectgebied weergegeven. Figuur 2.3 Luchtfoto van het projectgebied (bron: Rho Basisviewer, 2026) De omgeving van het projectgebied heeft een gemengd karakter. Ten westen van het projectgebied liggen woonwijken. Ten noorden bevindt zich ijsvereniging De Wiken met een ijsbaan die in de winterperiode wordt gebruikt. Ten noorden daarvan ligt een gemengde locatie met sportvoorzieningen en een school. Ten oosten ligt 9/249 de Oasterwei.

Aan de overzijde van deze weg bevindt zich bedrijventerrein Oostersingel, met onder andere de brandweerkazerne van Brandweer Fryslân in De Westereen. Ten zuiden ligt een gemengd gebied met bedrijven en woningen. In figuur 2.4 is een luchtfoto van het projectgebied in relatie tot de omgeving weergegeven. Figuur 2.4 Projectgebied in relatie tot de omgeving (Beeldmateriaal NL, 2025). Het projectgebied wordt ontsloten door De Wiken. Aan de zuidzijde sluit de weg De Wiken aan op een rotonde. Op deze rotonde zijn ook de Roazeloane en de Oasterwei aangesloten. Daarmee ligt het projectgebied nabij de bestaande verkeersstructuur van De Westereen. 2.1.2 Huidige planologische regeling In de gemeente Dantumadiel is per 1 januari 2024 van rechtswege het omgevingsplan van kracht geworden. De regels voor het projectgebied zijn opgenomen in de volgende onderdelen (artikel 22.1 Omgevingswet): de besluiten genoemd in artikel 4.6, eerste lid van de Invoeringswet Omgevingswet, waaronder: a. een bestemmingsplan als bedoeld in artikel 3.1, eerste lid, van de Wet ruimtelijke ordening b.

de volgende verordeningen: een regel als bedoeld in artikel 38, eerste lid, van de Monumentenwet 1988, zoals die wet luidde voor de inwerkingtreding van de Erfgoedwet; een verordening als bedoeld in artikel 6 van de Wet geurhinder en veehouderij; een verordening als bedoeld in artikel 10.32a van de Wet milieubeheer en een besluit tot aanwijzing van een gebied op grond van die verordening; de kaarten, bedoeld in artikel 3.5, tweede lid, van de Aanvullingswet bodem Omgevingswet, en de besluiten, bedoeld in artikel 3.5, derde lid, van die wet; de Bruidsschat. 10/249 Hierna wordt kort ingegaan op deze onderdelen uit het omgevingsplan die van belang zijn voor het voorliggende initiatief. Bestemmingsplan Plancontourenplan De Westereen-east Voor het projectgebied geldt het bestemmingsplan Plancontourenplan De Westereen-east . Binnen het projectgebied komen de bestemmingen Woongebied , Verkeers- en verblijfsdoeleinden , Water en Groenvoorzieningen voor. Deze bestemmingen leggen het bestaande juridisch-planologische gebruik van de gronden vast. De gronden met de bestemming Woongebied (aangegeven in figuur 2.5) zijn bedoeld voor woningen, al dan niet in combinatie met een aan-huis verbonden beroep, met bijbehorende tuinen, erven, terreinen, speelvoorzieningen, waterlopen, waterpartijen, voet- en fietspaden, openbare nutsvoorzieningen en bouwwerken, geen gebouwen zijnde.

Voor hoofdgebouwen binnen de bestemming Woongebied geldt dat deze uitsluitend binnen een bouwvlak mogen worden gebouwd. Het aantal woningen bedraagt maximaal het aantal dat op de verbeelding binnen het bouwvlak is aangegeven. Voor de twee zuidelijke bouwvlakken is op de verbeelding per bouwvlak een maximum van 8 woningen opgenomen (zie ook figuur 2.5). Voor het bouwvlak direct ten noorden daarvan is een maximum van 4 woningen opgenomen. Voor deze bouwvlakken geldt daarnaast een maximale goothoogte van 4 meter, een maximale bouwhoogte van 9 meter en een minimale dakhelling van 30 graden. Ook gelden bouwregels voor onder meer de maximale oppervlakte van hoofdgebouwen, de afstand tot zijdelingse perceelsgrenzen en het bebouwingspercentage van het bouwperceel. Figuur 2.5: Uitsnede Plancontourenplan De Westereen-east (Plancontourenplan De Westereen-east, 2009) 11/249 De gronden met de bestemming Verkeers- en verblijfsdoeleinden zijn planologisch bedoeld voor de verkeerskundige en verblijfsfunctie binnen het gebied. De bestemming Water ziet op de aanwezige waterstructuur. De gronden met de bestemming Groenvoorzieningen zijn bedoeld voor groenvoorzieningen in de vorm van park en opgaand groen, grasperken en speelterreinen en speelvoorzieningen. In figuur 2.6 zijn deze bestemmingen binnen het projectgebied weergegeven.

Figuur 2.6: Uitsnede Plancontourenplan De Westereen-east (Plancontourenplan De Westereen-east, 2009). Bruidsschat Op grond van artikel 22.1 sub c van de Omgevingswet maken de regels als bedoeld in artikel 22.2 Omgevingswet ook deel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Het gaat hier om de zogenoemde Bruidsschat. Daarbij gaat het om een set regels die voorheen op rijksniveau werden gesteld. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet en gedurende de overgangsfase hebben gemeenten de tijd om deze regels op te nemen in het 12/249 omgevingsplan. Om te voorkomen dat bepaalde onderwerpen bij inwerkingtreding van de Omgevingswet nog ongeregeld zijn, zijn deze regels onderdeel van de Bruidsschat en dus onderdeel van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. De gemeente Dantumadiel heeft deze bruidsschat in beheer. De regels uit de Bruidsschat zijn onderdeel van hoofdstuk 22 van het omgevingsplan Dantumadiel. Voor dit project is er geen sprake van een specifieke strijdigheid met de Bruidsschat. Er hoeft door middel van de omgevingsvergunning niet worden afgeweken van de Bruidsschat. Erfgoedverordening Regels uit de erfgoed- of monumentenverordening die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving, moeten in 2031 opgenomen zijn in het omgevingsplan. Voor onroerend cultureel erfgoed mag de erfgoedverordening dan alleen nog andere regels omvatten.

Bijvoorbeeld een subsidieregeling. Op grond van de Erfgoedwet blijft de erfgoedverordening wel gelden voor de bescherming van roerend cultureel erfgoed (cultuurgoederen) en immaterieel cultureel erfgoed. Een beperkt deel van de erfgoedverordening blijft op grond van het overgangsrecht van de Omgevingswet deel uit van het tijdelijk deel van het gemeentelijk omgevingsplan. Het gaat hierbij voornamelijk om de regels over archeologie. In dit geval kent de gemeente Dantumadiel de 'Erfgoedverordening Dantumadiel 2023'. In paragraaf 6.7 wordt hier nader op ingegaan. Verordening afvoer hemel- en grondwater De 'verordening op de heffing en invordering Riool- en Waterzorgheffing Dantumadiel 2025' maakt deel uit van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Deze verordening regelt de gemeentelijke heffing voor het gebruik van percelen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering. De belasting dient ter dekking van de kosten die de gemeente maakt voor: de inzameling, het transport en de zuivering van huishoudelijk afvalwater en bedrijfsafvalwater; de inzameling en verwerking van hemelwater; het treffen van maatregelen om structureel nadelige gevolgen van een hoge grondwaterstand te voorkomen of te beperken.

De belasting wordt geheven van de gebruiker van een perceel dat direct of indirect op de gemeentelijke riolering is aangesloten en geldt voor zowel woningen, bedrijfspanden, instellingen als overige percelen. Voor de verschillende typen gebruik zijn vaste tarieven vastgesteld. Bij het bouwen van de woningen zal het huishoudelijk afvalwater van de woonvoorziening worden afgevoerd via het gemeentelijke riool, terwijl hemelwater gescheiden wordt afgevoerd. Hiermee wordt voldaan aan de uitgangspunten van de riool- en waterzorgheffing. Paragrafen 5.3 en 6.3 gaan nader in op het wateraspect. Bodemfunctieklassenkaart Een deel van de Nota Bodembeheer van de gemeente is opgenomen in het tijdelijke deel van het 13/249 omgevingsplan. Onderdeel hiervan is de bodemfunctieklassekaart. De bodemfunctieklasse beschrijft de kwaliteit die past bij het gewenste gebruik van de bodem. Er wordt veelal uitgegaan van de indeling in drie klassen van de bodem die de verschillende bodemfuncties omvatten: landbouw/natuur, wonen en industrie. Volgens de bodematlas van de provincie Fryslân valt het projectgebied in de klasse 'wonen'. 2.2 Toekomstige situatie 2.2.1 Ontwikkeling De gemeente Dantumadiel wil binnen woningbouwlocatie De Wiken meer betaalbare woningen realiseren. De ontwikkeling vindt plaats aan de zuidoostzijde van De Westereen en voorziet in de verdere invulling van drie bestaande bouwvlakken.

Binnen deze bouwvlakken worden in totaal 29 woningen mogelijk gemaakt: 12 woningen per bouwvlak in de twee zuidelijke bouwvlakken en 5 woningen in het direct noordelijk daarvan gelegen bouwvlak (zie ook figuur 2.7). Ten opzichte van de huidige planologische mogelijkheden, waarin 20 woningen zijn toegestaan, betekent dit een toevoeging van 9 woningen. Het woningtype is in deze fase nog niet definitief uitgewerkt. De goot- en bouwhoogtes blijven gelijk aan de bestaande planologische mogelijkheden. Voor de betreffende bouwvlakken geldt een maximale goothoogte van 4 meter, een maximale bouwhoogte van 9 meter en een minimale dakhelling van 30 graden. Er wordt daarmee geen extra bouwvolume toegevoegd ten opzichte van de bestaande planologische maatvoering. De extra woningen worden mogelijk gemaakt door binnen de bestaande bouwvlakken een groter aantal woningen toe te staan. Hierdoor ontstaan kleinere woningbreedtes, waardoor woningen kunnen worden gerealiseerd die beter aansluiten bij het betaalbare segment. Aan de oostzijde van de betreffende bouwblokken worden parkeervoorzieningen voorzien. De verkeersbestemming schuift hiervoor circa 5,15 meter ten opzichte van de huidige verkeersbestemming in oostelijke richting. Hiermee ontstaat ruimte voor de 22 parkeerplaatsen en een toekomstige weg, deels op de huidige gronden die zijn bestemd vooor water (zie figuur 2.7).

Dit betreft een oppervlakte van circa 450 m2 die bestemd was voor water en zal gebruikt worden voor verkeersdoeleinden. 14/249 Figuur 2.7 Beoogde nieuwe situatie (gemeente Dantumadiel, 2026). Daarnaast worden enkele gronden in het noorden van het projectgebied met de bestemming Groenvoorzieningen betrokken bij aangrenzende woonpercelen. Dit geldt voor 3 bouwbokken in het noordelijke gedeelte van de nieuwe wijk. Deze gronden kunnen worden gebruikt als tuin en, waar passend, als oprit. De gezamenlijke oppervlakte van deze gronden die bij de woonpercelen worden betrokken betreft circa 1.250 m2. Het openbare fietspad aan de zuidzijde van het projectgebied blijft behouden. De waterstructuur binnen de bredere gebiedsontwikkeling wordt verbreed zoals aangegeven op de verbeelding, maar deze aanpassing valt buiten de voorliggende eerste planologische aanvraag. Ruimtelijke inpassing 15/249 De exacte inrichting van de openbare ruimte, de verdere uitwerking van parkeren, waterberging, groeninrichting en ruimtelijke kwaliteit worden in een latere fase nader uitgewerkt en beoordeeld. De toevoeging van de extra woningen doet daarbij geen afbreuk aan de voorgestelde stedenbouwkundige inpassing van De Wiken, omdat deze binnen de bestaande bouwvlakken en zonder toename van het toegestane bouwvolume plaatsvindt.

2.3 Beschrijving strijdigheid Voor het projectgebied geldt het bestemmingsplan Plancontourenplan De Westereen-east , dat onderdeel uitmaakt van het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Zoals beschreven in paragraaf 2.1.2 komen binnen het projectgebied onder meer de bestemmingen Woongebied, Water, Groenvoorzieningen en Verkeers- en verblijfsdoeleinden voor. De gronden met de bestemming Woongebied maken woningbouw binnen de aangeduide bouwvlakken al planologisch mogelijk. Het aantal woningen is echter begrensd tot het aantal dat op de verbeelding per bouwvlak is aangegeven. Voor de twee zuidelijke bouwvlakken geldt per bouwvlak een maximum van 8 woningen. Voor het bouwvlak direct ten noorden daarvan geldt een maximum van 4 woningen. In totaal zijn daarmee binnen deze drie bouwvlakken 20 woningen toegestaan. De voorgenomen ontwikkeling voorziet binnen deze drie bouwvlakken in totaal in 29 woningen. Daarmee worden negen woningen meer mogelijk gemaakt dan op grond van het geldende omgevingsplan is toegestaan. Per bouwvlak is de strijdigheid als volgt: In het eerste zuidelijke bouwvlak zijn maximaal 8 woningen toegestaan en worden 12 woningen beoogd; dit betekent een toename van 4 woningen. In het tweede zuidelijke bouwvlak zijn eveneens maximaal 8 woningen toegestaan en worden 12 woningen beoogd; ook hier gaat het om een toename van 4 woningen.

In het noordelijke bouwvlak zijn maximaal 4 woningen toegestaan en worden 5 woningen beoogd; dit betekent een toename van 1 woning. De strijdigheid ziet daarmee op het overschrijden van het maximaal toegestane aantal woningen per bouwvlak. De toegestane goothoogte, bouwhoogte en dakhelling blijven gelijk aan de bestaande planologische mogelijkheden. Daarnaast wordt aan de oostzijde van de betreffende bouwblokken extra parkeerruimte mogelijk gemaakt. Door deze parkeervoorzieningen moet een deel van de verkeersdoeleinden gerealiseerd worden op gronden met de bestemming Water. Binnen deze bestemming is het gebruik van gronden voor verkeersdoeleinden niet toegestaan. Voor dit onderdeel is daarom eveneens sprake van strijdigheid met het geldende omgevingsplan. Verder worden enkele gronden in het noorden van het projectgebied met de bestemming Groenvoorzieningen betrokken bij aangrenzende woonpercelen. Deze gronden worden gebruikt als tuin en, waar passend, als oprit. Dit gebruik past niet binnen de bestemming Groenvoorzieningen. Ook op dit onderdeel is daarom sprake van strijdigheid met het geldende omgevingsplan. Waar deze aanvraag omgevingsvergunning voor een BOPA betrekking op heeft 16/249 De voorliggende aanvraag betreft de eerste fase van een gefaseerde BOPA en ziet op een planologisch basisbesluit.

Deze BOPA heeft betrekking op het planologisch mogelijk maken van: negen extra woningen ten opzichte van het aantal woningen dat binnen de betreffende bouwvlakken is toegestaan; extra parkeervoorzieningen waardoor de verkeerbestemming op gronden met de bestemming Water terecht komt (circa 450 m2); tuinen en opritten op gronden met de bestemming Groenvoorzieningen (circa 1.200 m2). Met deze BOPA wordt alleen het planologisch basisbesluit voor deze onderdelen aangevraagd. De nadere uitwerking van de inrichting en de feitelijke bouwactiviteiten volgt in een latere fase. 17/249 Hoofdstuk 3 Procedure en adviesrecht 3.1 Procedure Een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA) is een omgevingsplanactiviteit die niet voldoet aan de regels van het omgevingsplan en niet vergunningsvrij is. Het bevoegd gezag kan de omgevingsvergunning voor een BOPA verlenen als de omgevingsplanactiviteit voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) en er overeenstemming is met de instructieregels van het Rijk en de provincie. De omgevingsvergunning voor de voorgenomen woningbouwontwikkeling wordt gefaseerd aangevraagd, met afzonderlijke aanvragen per fase. De onderhavige aanvraag betreft de eerste fase en ziet op een zogenoemd planologisch basisbesluit.

In deze fase is sprake van globale planvorming, waarbij toestemming wordt gevraagd voor: negen extra woningen ten opzichte van het aantal woningen dat binnen de betreffende bouwvlakken is toegestaan; extra parkeervoorzieningen waardoor de verkeerbestemming op gronden met de bestemming Water terecht komt (circa 450 m2); tuinen en opritten op gronden met de bestemming Groenvoorzieningen (circa 1.200 m2). Hiermee wordt een eerste juridisch-planologisch kader gelegd voor de beoogde ontwikkeling. In een latere fase kunnen aanvragen worden ingediend voor het feitelijk verrichten van de bouwactiviteiten. Dan wordt beoordeeld of de uitgewerkte bouwplannen en ontwerpen voldoen aan de in deze BOPA vastgelegde kaders en aan overige toepasselijke regels, waaronder de regels voor bouwen, parkeren, waterhuishouding, ruimtelijke kwaliteit en redelijke eisen van welstand. Reguliere procedure Op de aanvraag voor een BOPA is in beginsel de reguliere procedure van toepassing en moet binnen 8 weken worden beslist door het college van burgemeester en wethouders. In het geval van advies met instemming van een ander bestuursorgaan wordt deze termijn met 4 weken verlengd. Een eenmalige verlenging van de termijn met 6 weken is altijd mogelijk. Een advies van de gemeenteraad, zoals wordt besproken in 3.2 verlengt de beslistermijn van 8 weken niet.

3.2 Bindend advies gemeenteraad De gemeenteraad van Dantumadiel heeft in de 'Lijst bindend adviesrecht en verplichte participatie Dantumadiel ' vastgesteld voor welke buitenplanse omgevingsplanactiviteiten een verplicht advies van de raad nodig is. Het advies van de gemeenteraad is daarbij bindend. De voorliggende aanvraag betreft de eerste fase van een gefaseerde BOPA voor woningbouwlocatie De Wiken in De Westereen. In deze fase wordt het technisch bouwen van de woningen nog niet aangevraagd. De aanvraag ziet op een planologisch basisbesluit, waarmee juridisch-planologisch wordt toegestaan dat binnen de drie 18/249 bestaande bouwvlakken negen extra woningen kunnen worden gerealiseerd ten opzichte van het aantal woningen dat op grond van het geldende omgevingsplan is toegestaan. In de door de gemeenteraad vastgestelde lijst is opgenomen dat een bindend advies van de gemeenteraad vereist is voor het bouwen van één of meer woningen buiten de bebouwde kom. Hoewel het technisch bouwen in deze fase nog niet wordt aangevraagd, maakt deze BOPA het bouwen van extra woningen planologisch mogelijk. Het projectgebied ligt aan de dorpsrand en buiten bestaand stedelijk gebied.

Omdat de aanvraag betrekking heeft op het planologisch mogelijk maken van extra woningen buiten de bebouwde kom, valt de ontwikkeling onder de door de gemeenteraad aangewezen gevallen waarvoor bindend advies vereist is. Het bindend adviesrecht van de gemeenteraad is voor deze aanvraag daarom aan de orde. 3.3 Bestuurlijk vooroverleg Afstemming provincie Op grond van de Omgevingswet kan het in specifieke gevallen noodzakelijk zijn om advies te vragen aan gedeputeerde staten van de provincie. Dit adviesrecht is aan de orde wanneer een initiatief raakt aan provinciale belangen die zijn vastgelegd in de Omgevingsverordening of wanneer in wet- en regelgeving expliciet is bepaald dat advies nodig is. Advies is verplicht wanneer een activiteit invloed heeft op provinciale ruimtelijke belangen, strijdig is met instructieregels van de provincie of effecten heeft die de gemeentelijke grenzen overschrijden. Voor BOPA’s die afwijken van instructieregels in hoofdstuk 2 (ruimtelijk omgevingsbeleid) of hoofdstuk 6 (duurzame energie) van de Omgevingsverordening Fryslân, geldt dat Gedeputeerde Staten in principe advies én instemming kunnen verlangen. De ontwikkeling betreft de realisatie van negen extra woningen, parkeervoorzieningen en extra woongebied t.b.v tuinen en/of opritten. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat de ontwikkeling binnen de provinciale instructieregels kan worden ingepast.

Afstemming overlegpartners Naast dit formele instrumentarium, is onder de Omgevingswet ook informeel vooroverleg over plannen mogelijk. Het vooroverleg voor BOPA's en wijzigingen van het omgevingsplan is in de Omgevingswet juridisch niet geregeld. Het vooroverleg is vormvrij. Door bij ruimtelijke ontwikkelingen in een vroeg stadium met elkaar op te trekken kunnen knelpunten in een vroeg stadium worden gesignaleerd. De gemeente kan de ontwikkeling in dit kader voorleggen aan bijvoorbeeld het waterschap, of provincie. De gemeente zal daarbij verzoeken aan te geven of er specifieke aandachtspunten aan de orde zijn waarmee rekening dient te worden gehouden bij de planontwikkeling. 19/249 Hoofdstuk 4 Participatie De Omgevingswet stimuleert vroegtijdige participatie van belanghebbenden bij de voorbereiding van projecten die gevolgen hebben voor de fysieke leefomgeving. Volgens de door de gemeenteraad van Dantumadiel vastgestelde Lijst bindend adviesrecht en verplichte participatie is participatie verplicht bij het bouwen van één of meer woningen buiten de bebouwde kom. De voorliggende BOPA maakt negen extra woningen planologisch mogelijk binnen woningbouwlocatie De Wiken. Participatie is daarom voor deze ontwikkeling verplicht. De gemeente Dantumadiel heeft op 2 en 9 maart 2026 bijeenkomsten georganiseerd over fase 1 van De Wiken.

Tijdens deze bijeenkomsten konden inwoners reageren op de plannen. Uit de gesprekken kwamen drie duidelijke wensen naar voren: het realiseren van betaalbare woningen, een snelle start van de woningbouw en het voorkomen van extra parkeerdruk in bestaande woonwijken. De gemeente heeft deze reacties betrokken bij de verdere uitwerking van het plan. Op 22 juni 2026 heeft de gemeente een informatieavond georganiseerd over woningbouwplan De Wiken. Hierbij waren ongeveer 100 omwonenden en andere geïnteresseerden aanwezig. Tijdens het eerste deel van de avond zijn de wijzigingen toegelicht waarvoor de voorliggende BOPA wordt doorlopen. Aanwezigen konden mondeling reageren, vragen stellen aan medewerkers van de gemeente en opmerkingen achterlaten op post-its bij de plattegronden. De gemeente heeft toegelicht dat het aantal rijwoningen voor de verkoop wordt verhoogd van 12 naar 17 en het aantal rijwoningen voor de sociale huur van 8 naar 12. Door de rijwoningen compacter uit te voeren, kunnen meer betaalbare woningen worden gerealiseerd. Ook zijn extra parkeerplaatsen in het plan opgenomen en worden enkele groenstroken bij vrijstaande kavels aan de woonkavels toegevoegd. Tijdens de informatieavond is één schriftelijke reactie ontvangen: “Eigen inwoners eerst”.

De gemeente heeft toegelicht dat woningen en kavels vanwege landelijke regelgeving niet zonder meer uitsluitend aan eigen inwoners mogen worden aangeboden. Wel worden binnen Collectief Particulier Opdrachtgeverschap mogelijkheden onderzocht om voorwaarden aan deelname te verbinden. Verder zijn vragen gesteld over de kavelprijzen, de betekenis van betaalbaarheid en de mogelijkheden voor CPO. Deze vragen zijn tijdens de bijeenkomst beantwoord en worden bij de verdere uitwerking van het plan betrokken. Belanghebbenden worden via e-mail, de gemeentelijke projectwebsite, bewonersbrieven en vervolgbijeenkomsten geïnformeerd over de verdere ontwikkeling van De Wiken. Het participatieverslag is als bijlage 1 bij deze ruimtelijke onderbouwing opgenomen. Met de bijeenkomsten in maart en juni 2026 zijn omwonenden en andere belanghebbenden vroegtijdig geïnformeerd en in de gelegenheid gesteld om op de voorgenomen wijzigingen te reageren. De opgehaalde wensen over betaalbaarheid, voortgang en parkeren zijn aantoonbaar betrokken bij de planvorming. Daarmee is op passende wijze invulling gegeven aan de verplichte participatie voor deze BOPA. 20/249 Hoofdstuk 5 Beleid en regelgeving 5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Nationale omgevingsvisie Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (hierna: NOVI) vastgesteld.

De NOVI is de langetermijnvisie van het Rijk op de toekomstige inrichting en ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI geeft richting en helpt om keuzes te maken, te kiezen voor slimme combinaties van functies en uit te gaan van de specifieke kenmerken en kwaliteiten van gebieden. Het versterken van de omgevingskwaliteit staat in de NOVI centraal. Dat wil zeggen dat alle plannen met oog voor de natuur, gezondheid, milieu en duurzaamheid gemaakt moeten worden. In aansluiting op de NOVI heeft het Rijk samen met provincies, gemeenten en waterschappen 16 NOVEX-gebieden (Nationale Omgevingsvisie Extra) aangewezen. In deze gebieden is sprake van grote ruimtelijke opgaven en een noodzaak tot integrale gebiedsaanpak. Toetsing De gemeente Dantumadiel is niet aangewezen als NOVI-gebied. De voorgenomen ontwikkeling raakt geen rijksbelangen als opgenomen in de NOVI en is in overeenstemming met de opgave om de regio sterker en leefbaarder te maken. Daarnaast is het projectgebied niet aangewezen als NOVI- of NOVEX-gebied. 5.1.2 Instructieregels Rijk De omgevingsvergunning dient te voldoen aan de instructieregels van het besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Hier wordt verder op ingegaan in hoofdstuk 6. 5.2 Provinciaal beleid 5.2.1 Omgevingsvisie Fryslân Provinciale Staten van Fryslân hebben op 23 september 2020 de Omgevingsvisie De Romte Diele vastgesteld.

Deze visie geeft richting aan de ontwikkeling van de fysieke leefomgeving tot 2050. Centraal staat de ambitie van een vitaal, veerkrachtig, karakteristiek en gezond Fryslân. Daarbij wordt ingezet op brede welvaart en een goede balans tussen beschermen en benutten van de leefomgeving. Belangrijke thema’s in de visie zijn: het versterken van het samenhangende netwerk van steden en dorpen, met ruimte voor wonen, werken en voorzieningen; het zorgvuldig benutten en hergebruiken van bestaande bebouwing en locaties, waarbij nieuwe ontwikkelingen zoveel mogelijk binnen bestaand stedelijk gebied plaatsvinden; het behoud en versterken van de karakteristieke Friese landschappen en dorpen, met aandacht voor cultuurhistorie en leefbaarheid; het inspelen op maatschappelijke opgaven zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en demografische 21/249 ontwikkelingen. De provincie kiest daarbij voor versterking van bestaande structuren en voor inpassing van nieuwe functies binnen de bestaande ruimtelijke en landschappelijke context. Transformatie van bestaande panden wordt nadrukkelijk gezien als een middel om leegstand tegen te gaan en de vitaliteit van dorpen te behouden. De provincie Fryslân heeft op 9 maart 2026 de ontwerp Provinciale Omgevingsvisie Fryslân gepubliceerd.

Deze ontwerpvisie vervangt op termijn de huidige Omgevingsvisie De romte diele en geeft richting aan de ontwikkeling van de Friese leefomgeving tot 2050. De inzet is brede welvaart voor iedereen en in elke regio. De ontwerpvisie werkt dit uit aan de hand van vier bewegingen: een schone, gezonde, inclusieve en veilige leefomgeving met identiteit; sterke landbouw en natuur in een klimaatbestendig Fryslân; vitale steden en dorpen in een verbonden Fryslân; en een fossielvrije en circulaire samenleving. Toetsing De voorgenomen ontwikkeling van woningbouwlocatie De Wiken sluit aan bij de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Fryslân. De ontwikkeling vindt plaats aan de dorpsrand van De Westereen, op gronden die planologisch al zijn aangewezen voor woningbouw. Met de voorliggende BOPA wordt geen nieuwe uitleglocatie geïntroduceerd, maar wordt binnen bestaande bouwvlakken een beperkte verdichting mogelijk gemaakt. Het aantal woningen neemt toe van 20 naar 29 woningen. De goot- en bouwhoogtes blijven gelijk aan de bestaande planologische mogelijkheden, waardoor geen extra bouwvolume wordt toegevoegd. De ontwikkeling draagt bij aan de provinciale ambitie om vitale steden en dorpen te behouden en te versterken. Door kleinere woningbreedtes toe te passen kunnen binnen dezelfde planologische hoofdstructuur meer betaalbare woningen worden gerealiseerd.

Daarmee wordt voorzien in een actuele woningbehoefte, zonder dat sprake is van een grotere ruimtelijke impact dan de geldende planologische maatvoering al mogelijk maakt. Ook blijft de ontwikkeling ingebed in de bestaande dorpsstructuur en wordt aangesloten op de aanwezige stedelijke functies in de omgeving. Ook in de ontwerp Provinciale Omgevingsvisie Fryslân wordt ingezet op brede welvaart, vitale steden en dorpen en een zorgvuldig gebruik van de beschikbare ruimte. De ontwikkeling past binnen deze lijn, omdat de extra woningen worden gerealiseerd binnen een reeds planologisch voorziene woningbouwlocatie en bijdragen aan de beschikbaarheid van betaalbare woningen in De Westereen. Vanuit de Omgevingsvisie Fryslân zijn er daarom geen belemmeringen voor dit initiatief. 5.2.2 Omgevingsverordening Fryslân Op 9 juli 2026 is de gewijzigde Omgevingsverordening Fryslân 2022 in werking getreden. In de verordening zijn regels opgenomen die ervoor moeten zorgen dat de provinciale ruimtelijke belangen doorwerken in de gemeentelijke ruimtelijke plannen en projecten.

De volgende artikelen uit de Omgevingsverordening zijn voor dit project van belang: Artikel 2.1 Omgevingskwaliteit als basis Artikel 2.1 bepaalt dat in een omgevingsplan wordt aangegeven hoe rekening wordt gehouden met archeologische waarden en archeologische verwachtingswaarden, waarbij gebruik wordt gemaakt van de Friese 22/249 Archeologische Monumentenkaart Extra (FAMKE) of een met de provincie afgestemde gemeentelijke verdiepingsslag, en van Grutsk op 'e Romte en de bijbehorende Cultuurhistorische Kaart (CHK). Daarnaast moet worden gemotiveerd hoe rekening wordt gehouden met de landschappelijke en cultuurhistorische kernkwaliteiten zoals omschreven in Grutsk op 'e Romte. Voor nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies buiten bestaand stedelijk gebied moet worden onderbouwd hoe de omgevingskwaliteiten als ontwerpbasis zijn benut en hoe een zorgvuldige situering en inrichting wordt geborgd. Toetsing Het projectgebied ligt buiten bestaand stedelijk gebied, maar wel direct aan de dorpsrand van De Westereen en grotendeels omsloten door stedelijke functies. De locatie is in de huidige planologische regeling al aangewezen voor woningbouw. Met de voorliggende BOPA worden negen extra woningen binnen bestaande bouwvlakken mogelijk gemaakt.

De goothoogte, bouwhoogte en dakhelling blijven gelijk aan de geldende planologische mogelijkheden, waardoor geen extra bouwvolume wordt toegevoegd. De ontwikkeling sluit daarmee aan op de bestaande ruimtelijke hoofdstructuur van de woningbouwlocatie De Wiken. Paragraaf 6.7 gaat in op de toetsing van de landschappelijke, cultuurhistorische en archeologische waarden aan Grutsk op 'e Romte, de CHK en de FAMKE. Artikel 2.2 Omgevingstafel en overleg provincie Artikel 2.2 bepaalt dat voor een omgevingsplan dat voorziet in een nieuwe ontwikkeling of nieuwe activiteit buiten bestaand stedelijk gebied, en die mogelijk aanzienlijke effecten op de omgevingskwaliteiten heeft, een ruimtelijk inrichtingsplan met behulp van een omgevingstafel wordt opgesteld. Toetsing De voorliggende BOPA ziet op een planologisch basisbesluit. De ontwikkeling betreft een beperkte verdichting binnen al aangewezen bouwvlakken en leidt niet tot een grotere bouwhoogte, goothoogte of dakhelling dan al planologisch is toegestaan. Op basis hiervan worden op voorhand geen aanzienlijke effecten op de provinciale omgevingskwaliteiten verwacht. Bovendien sluit de locatie aan op het bestaand stedelijk gebied van De Westereen en past wat betreft aard en schaal bij het De Westereen.

Artikel 2.3 Zuinig en meervoudig ruimtegebruik Artikel 2.3 bepaalt dat een omgevingsplan dat voorziet in nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies buiten bestaand stedelijk gebied een onderbouwing bevat van het principe van zuinig en meervoudig ruimtegebruik. Daaruit moet blijken dat de nieuwe functie voorziet in een behoefte, dat redelijkerwijs geen gebruik kan worden gemaakt van een bestaand bouwperceel en dat mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik zijn afgewogen en, indien mogelijk, worden benut. Als een nieuwe stedelijke functie buiten bestaand stedelijk gebied wordt toegedeeld, moet bovendien worden onderbouwd waarom die functie redelijkerwijs niet binnen bestaand stedelijk gebied kan worden gerealiseerd. Toetsing De ontwikkeling voorziet in negen extra betaalbare woningen binnen een woningbouwlocatie die al planologisch voor wonen is aangewezen. Daarmee wordt gebruikgemaakt van bestaande bouwvlakken en wordt de beschikbare ruimte intensiever benut. De extra woningen worden mogelijk gemaakt door kleinere 23/249 woningbreedtes, zonder dat de toegestane maatvoering wordt vergroot. Dit is een vorm van zuinig ruimtegebruik, omdat binnen dezelfde ruimtelijke hoofdstructuur meer woningen kunnen worden gerealiseerd.

Artikel 2.4 Koppelen en verbinden Artikel 2.4 bepaalt dat een omgevingsplan dat voorziet in nieuwe functies of uitbreiding van bestaande functies buiten bestaand stedelijk gebied een onderbouwing bevat van de wijze waarop nieuwe ontwikkelingsmogelijkheden bijdragen aan één of meerdere opgaven voor de leefomgeving, zoals energietransitie, klimaatadaptatie, klimaatneutraliteit, circulaire economie, werkgelegenheid of versterking van de biodiversiteit, door het maken van slimme combinaties en het benutten van koppelkansen. Toetsing De ontwikkeling draagt in ieder geval bij aan de opgave om betaalbare woningen te realiseren. Daarnaast biedt de verdere uitwerking van De Wiken kansen voor klimaatadaptatie, waterberging, een robuuste groen- en waterstructuur en versterking van biodiversiteit. De waterstructuur maakt onderdeel uit van de bredere gebiedsontwikkeling en wordt in een latere fase verder uitgewerkt. Ook de exacte inrichting van de openbare ruimte, parkeren, groen en ruimtelijke kwaliteit volgt in een latere fase. Artikel 2.6 Bundeling stedelijke functies Artikel 2.6 bepaalt dat op gronden buiten bestaand stedelijk gebied nieuwe bouw- en gebruiksmogelijkheden voor stedelijke functies mogen worden opgenomen als deze aansluiten op bestaand stedelijk gebied en wat betreft aard en schaal passen bij de stad of het dorp. Toetsing De Wiken ligt aan de dorpsrand van De Westereen.

Hoewel het projectgebied formeel buiten bestaand stedelijk gebied ligt, sluit het direct aan op de bestaande dorpsstructuur en wordt het grotendeels omgeven door stedelijke functies, waaronder woonwijken, sportvoorzieningen, een school, infrastructuur en bedrijventerrein Oostersingel. Van het introduceren van een geheel nieuwe stedelijke functie is geen sprake, omdat de gronden al planologisch zijn aangewezen voor woningbouw. De BOPA voorziet uitsluitend in een beperkte uitbreiding van de bestaande woningbouwmogelijkheden, namelijk een verdichting van 20 naar 29 woningen binnen bestaande bouwvlakken. Daarmee sluit de ontwikkeling aan op bestaand stedelijk gebied en past zij wat betreft aard en schaal bij De Westereen. Artikel 2.6 vormt daarom geen belemmering voor de ontwikkeling. Artikel 2.7 Programmering woningbouw Artikel 2.7 bepaalt dat een omgevingsplan nieuwe woningen kan bevatten wanneer deze passen binnen de regionale woningbouwafspraken. In afwijking daarvan kunnen woningen worden opgenomen overeenkomstig bilaterale woningbouwafspraken, vooruitlopend op de eerstvolgende herijking van de regionale woningbouwafspraken. Toetsing De voorliggende BOPA maakt negen extra woningen mogelijk ten opzichte van het geldende omgevingsplan.

Daarom moet worden aangetoond dat deze toevoeging past binnen de regionale woningbouwafspraken of, indien van toepassing, binnen bilaterale woningbouwafspraken met de provincie. In paragraaf 5.5.1 en 5.5.2 is de woonbehoefte onderbouwd. 24/249 5.2.3 Omgevingsprogramma Erf-Goed 2025 - 2028 Op 12 december 2024 hebben Gedeputeerde Staten van Fryslân het Omgevingsprogramma Erf-Goed 2025-2028 vastgesteld. Dit programma vormt de provinciale uitwerking van het erfgoedbeleid binnen de Omgevingswet en de Erfgoedwet en geeft aanvulling aan de ambities uit de Omgevingsvisie 'De Romte diele' en de structuurvisie 'Grutsk op 'e Romte. Het programma richt zich op drie hoofdonderwerpen: Gebouwd erfgoed: zoals monumenten en karakteristieke stads- en dorpsgezichten; Archeologisch erfgoed: het behouden en benutten van ondergrondse resten.; Cultuurlandschappelijk en groen erfgoed: inclusief landschapselementen zoals houtwallen, singels en karakteristieke verkaveling. Belangrijke uitgangspunten zijn het behouden en beleefbaar maken van erfgoed, het verbinden van erfgoed aan actuele opgaven zoals woningbouw en klimaatadaptatie, en het benutten van erfgoed als ontwerpbasis bij ruimtelijke ontwikkelingen. Toetsing Het projectgebied bestaat uit onbebouwd grasland met watergangen en randbeplanting en is al planologisch aangewezen voor woningbouw.

Er is geen sprake van hergebruik van bestaande bebouwing of van een monument of beschermd gezicht. Het Omgevingsprogramma Erf-Goed 2025-2028 is vooral relevant vanwege archeologisch en cultuurlandschappelijk erfgoed. Omdat de BOPA alleen negen extra woningen binnen bestaande bouwvlakken mogelijk maakt en de maatvoering gelijk blijft, is de ruimtelijke impact beperkt. Paragraaf 6.7 gaat in op de toetsing aan de de FAMKE, Grutsk op 'e Romte en de Cultuurhistorische Kaart. 5.3 Waterschapsbeleid 5.3.1 Waterschapsverordening - Wetterskip Fryslân De waterschapsverordening is een algemene verordening van het waterschap waarin vrijwel alle regels over de fysieke leefomgeving van het waterschap zijn opgenomen. Wetterskip Fryslân heeft ervoor gekozen om met de inwerkingtreding van de Omgevingswet beleidsluw over te gaan. Dit houdt in dat de waterschapsverordening qua vorm en opzet volledig voldoet aan de uitgangspunten van de Omgevingswet, terwijl de veranderingen ten opzichte van de oude regels inhoudelijk beperkt zijn. 5.3.1.1 Toetsing In paragraaf 6.3 wordt verder ingegaan op het wateraspect. Hieruit blijkt dat de beoogde ontwikkeling niet in strijd is met het beleid van Wetterskip Fryslân.

25/249 5.4 Regionaal beleid 5.4.1 Woondeal Noordoost Fryslân De Woondeal Noordoost Fryslân (april 2023) is een overeenkomst tussen het Rijk, de provincie Fryslân en de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Noardeast-Fryslân en Tytsjerksteradiel. De woondeal heeft als doel de woningbouwproductie te versnellen en tegelijkertijd in te spelen op de specifieke kenmerken van een overwegend landelijk gebied met veel kleine kernen. Belangrijk uitgangspunt is dat de regio niet alleen stuurt op aantallen, maar vooral op kwaliteit, leefbaarheid en bouwen naar lokale behoefte. De regio kent circa 90 dorpen en kernen waar ruimte moet blijven bestaan voor woningbouw, passend bij de aard en schaal van de betreffende kern. Kleinschalige woningbouwprojecten worden expliciet gezien als belangrijk voor het behoud van leefbaarheid. De regio Noordoost Fryslân zet zich in voor de realisatie van 2.660 woningen tot en met 2030. Daarbij wordt nadrukkelijk ingezet op: voldoende betaalbare woningen; sociale huurwoningen; woningen voor ouderen; wonen en zorg; verduurzaming van de bestaande woningvoorraad; zorgvuldig ingepaste woningbouw met behoud van landschappelijke kwaliteit. Van de regionale opgave moet meer dan twee derde in het betaalbare segment worden gerealiseerd. De regio zet zich in voor circa 2.360 betaalbare woningen en circa 720 corporatiewoningen.

Voor de gemeente Dantumadiel geldt binnen de woondeal een woningbouwopgave van 195 woningen tot en met 2030. Toetsing De ontwikkeling van De Wiken sluit aan bij de uitgangspunten van de Woondeal Noordoost Fryslân. Met de voorliggende BOPA worden binnen een al planologisch voorziene woningbouwlocatie negen extra betaalbare woningen mogelijk gemaakt. Daarmee draagt het plan bij aan de regionale woningbouwopgave en aan het uitgangspunt om ook in de kleinere en middelgrote kernen ruimte te bieden voor woningbouw die past bij de lokale behoefte en de aard en schaal van het dorp. De Woondeal benadrukt dat woningbouw niet alleen moet bijdragen aan aantallen, maar ook aan kwaliteit, betaalbaarheid en leefbaarheid. De toevoeging van negen extra woningen binnen bestaande bouwvlakken past hierbij. De bestaande planologische maatvoering blijft gelijk en er wordt geen extra bouwvolume toegevoegd. Door kleinere woningbreedtes toe te passen kan de beschikbare ruimte efficiënter worden benut en kunnen meer betaalbare woningen worden gerealiseerd. Op basis hiervan is de ontwikkeling in lijn met de doelstellingen van de Woondeal Noordoost Fryslân. 26/249 5.5 Gemeentelijk beleid 5.5.1 Omgevingsvisie Dantumadiel De gemeente Dantumadiel heeft in augustus 2023 de Omgevingsvisie Dantumadiel (ontwerp) opgesteld.

Dit document vormt het strategisch kader voor de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving richting 2030 en verder. De visie is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de Mienskip en legt de nadruk op: het behouden van kernkwaliteiten; het versterken van de leefbaarheid; het bieden van ruimte voor nieuwe initiatieven. Belangrijke thema’s zijn onder meer wonen en voorzieningen, klimaatadaptatie, biodiversiteit, energietransitie en een aantrekkelijk ondernemersklimaat. De visie hanteert daarbij de houding “ja, mits”: in goed overleg is veel mogelijk, mits zorgvuldig wordt omgegaan met waardevolle kwaliteiten van landschap en gemeenschap. De Westereen wordt in de ontwerpvisie genoemd als een van de drie grote kernen binnen de gemeente. Voor deze kernen geldt dat zij een stevig basispakket aan voorzieningen behouden, waarbij de gemeente inzet op het versterken van de leefbaarheid en het tegengaan van leegstand in de centra. Daarnaast zet de gemeente in op goede, betaalbare en bereikbare voorzieningen voor alle inwoners. Toetsing De ontwikkeling van De Wiken sluit aan bij de ontwerp Omgevingsvisie Dantumadiel. De Westereen wordt daarin benoemd als een van de grotere kernen binnen de gemeente, waar ruimte is voor woningbouw om de leefbaarheid en vitaliteit van het dorp te versterken. Voor De Westereen wordt uitgegaan van een woningbouwopgave van circa 100 extra woningen.

De Wiken is daarbij expliciet genoemd als woningbouwlocatie. Met de voorliggende BOPA worden binnen bestaande bouwvlakken negen extra betaalbare woningen mogelijk gemaakt. Daarmee wordt de beschikbare ruimte binnen een al planologisch voorziene woningbouwlocatie beter benut. De ontwikkeling draagt bij aan de gemeentelijke ambitie om verschillende doelgroepen, waaronder starters, gezinnen en senioren, meer kansen op de woningmarkt te bieden en de doorstroming te bevorderen. De locatie ligt aan de dorpsrand en is feitelijk nog onbebouwd grasland, maar is al planologisch aangewezen voor woningbouw en wordt grotendeels omgeven door stedelijke functies. De ontwikkeling vormt daardoor geen nieuw losstaand woongebied, maar een verdere invulling en beperkte verdichting van de bestaande woningbouwlocatie De Wiken. De exacte inrichting van parkeren, water, groen en ruimtelijke kwaliteit wordt in een latere fase uitgewerkt. Daarbij moet worden aangesloten bij de gemeentelijke uitgangspunten voor een zorgvuldige, klimaatadaptieve en landschappelijk passende inrichting. 27/249 5.5.2 Woonvisie 2020 - 2025 De gemeente Dantumadiel heeft de Woonvisie 2020-2025 vastgesteld als kader voor het gemeentelijke woonbeleid. De woonvisie vormt de basis voor nadere woonplannen, de woonagenda en afspraken met partners, waaronder de woningcorporatie.

De visie richt zich op het toekomstbestendig maken van bestaande woningen en buurten, het realiseren van nieuwbouw in dorpen en wijken, betaalbaar wonen, wonen en zorg, verduurzaming, leefbare dorpen en samenwerking met bewoners en maatschappelijke partners. Voor nieuwbouw zet de woonvisie in op het realiseren van voldoende woningen om in te spelen op de vraag van verschillende doelgroepen en in verschillende segmenten. Daarbij geldt als uitgangspunt dat wordt gebouwd naar reële behoefte. De gemeente wil woningbouw kwalitatief afstemmen op de lokale vraag en de kwantitatieve opgave afstemmen in regionaal verband en met de provincie. Ook betaalbaarheid en beschikbaarheid zijn belangrijke thema's. De woonvisie benoemt dat er aandacht nodig is voor passende woningen voor onder meer starters, gezinnen, senioren en andere doelgroepen. Woningbouw moet bijdragen aan doorstroming, leefbaarheid en een toekomstbestendige woningvoorraad in de dorpen. Toetsing De ontwikkeling van De Wiken sluit aan bij de hoofdlijn van de Woonvisie 2020-2025. Met de voorliggende BOPA worden binnen een al planologisch voorziene woningbouwlocatie negen extra betaalbare woningen mogelijk gemaakt. Daarmee wordt de bestaande woningbouwlocatie intensiever benut en wordt bijgedragen aan de beschikbaarheid van woningen in De Westereen.

De extra woningen worden gerealiseerd binnen bestaande bouwvlakken en binnen de bestaande planologische maatvoering. De goothoogte, bouwhoogte en dakhelling blijven gelijk. Door kleinere woningbreedtes toe te passen kunnen meer woningen worden toegevoegd zonder extra bouwvolume. Dit past bij het uitgangspunt uit de woonvisie om zorgvuldig om te gaan met de beschikbare ruimte en woningbouw af te stemmen op de behoefte van verschillende doelgroepen. De ontwikkeling draagt bij aan de leefbaarheid en vitaliteit van De Westereen doordat extra betaalbare woningen worden toegevoegd aan een van de grotere dorpen binnen de gemeente. De exacte woningtypen zijn in deze fase nog niet uitgewerkt. Op basis van de huidige informatie past de ontwikkeling binnen de uitgangspunten van de Woonvisie 2020-2025. 5.6 Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen het rijks-, provinciaal, waterschaps- en gemeentelijk beleid. 28/249 Hoofdstuk 6 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 6.1 Algemeen Een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit kan alleen worden vergund met het oog op een 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties' (ETFAL). De aard, omvang en locatie van de activiteiten bepalen welke milieu- en omgevingsaspecten onderzocht moeten worden als onderdeel van de onderbouwing bij de omgevingsvergunning. De instructieregels van het Rijk staan in hoofdstuk 5 van het Bkl.

Deze gelden voor omgevingsplannen en zijn van overeenkomstige toepassing op de BOPA. Hieronder wordt de toetsing van het project aan het beoordelingskader beschreven. Op de relevante onderdelen van het beoordelingskader wordt uitgebreider ingegaan en is verwezen naar desbetreffende paragraaf. 6.1.1 Afweging instructieregels Bkl Voor de volgende thema's wordt in tabel 6.1 voor de ontwikkeling aangegeven of zij relevant zijn of niet: Tabel 6.1 Instructieregels Bkl Thema Paragraaf Bkl Relevant voor de ontwikkeling Dienstenrichtlijn 5.1a Nee. De dienstenrichtlijn is hier niet van toepassing, omdat het gaat om de bouw van woningen en niet om het toevoegen van een economische dienstenactiviteit. Omgevingsveiligheid 5.1.2 Ja. Zie 6.2 Water 5.1.3 Ja. Zie 6.3 Luchtkwaliteit 5.1.4.1 Nee. Gelet op de beperkte omvang van de ontwikkeling is geen sprake van een relevante verslechtering van de luchtkwaliteit. Het projectgebied ligt ook niet binnen een aangewezen aandachtsgebied. Geluid door activiteiten 5.1.4.2 Ja. Zie 6.4. Geluid door (spoor)wegen en industrieterreinen 5.1.4.2a Ja. Zie 6.5 Geluid rond luchthavens 5.1.4.3 Nee. Het projectgebied ligt niet binnen de geluidscontouren van een luchthaven. Trillingen 5.1.4.4 Nee. Het projectgebied ligt niet in de nabijheid van activiteiten waarbij structureel trillingen vrijkomen en voorziet hier zelf ook niet in.

Slagschaduw van windturbines 5.1.4.4a Nee. Er is geen sprake van windturbines. Bodemkwaliteit 5.1.4.5 Ja. Zie 6.6 Geur 5.1.4.6 Nee. Er worden wel geurgevoelige gebouwen mogelijk gemaakt, maar in de omgeving zijn geen relevante geurbelastende activiteiten aanwezig. Cultureel erfgoed 5.1.5 Ja. Zie 6.7. 29/249 Landschappelijke kwaliteiten | 5.1.5 | Nee. Het gebied ligt niet binnen de Waddenzee en het Kunst, PKB-Waddenzee en | Waddengebied. Waddengebied Ladder voor duurzame | 5.1.5.4 | Ja. Zie 6.8. verstedelijking Nationale belangen binnen de | 5.1.6 5.1.7 | Nee. De ontwikkeling is niet in strijd met nationale belangen. fysieke leefomgeving Aanwijzing | 5.1.7a | Nee. Voor dit project is het niet nodig om regels op te stellen woningbouwcategorieen | over te realise-ren woningbouwcategorieën. Toegankelijkheid openbare | 5.1.8 | Nee. De exacte inrichting van de openbare ruimte volgt in een ruimte | latere fase. Daarbij wordt rekening gehouden met toegankelijkheid. Daarnaast zijn er thema's die vanuit het oogpunt van ETFAL relevant zijn om bij de belangenafweging te betrekken. Tabel 6.2 Thema's in het kader van ETFAL Thema | Wettelijk | Relevant voor de ontwikkeling kader Gezondheid | 5.1.4 Bkl | Ja. Zie 6.9. Gezondheid's risico's vanwege | * | Nee. Het projectgebied is niet gelegen nabij een veehouderij. veehouderijen Spuitzones vanwege | * | Nee.

Het projectgebied ligt niet nabij agrarische gronden waar gewasbeschermingsmiddelen | gewasbeschermingsmiddelen worden toegepast. Mobiliteit en parkeren | * | Ja. Zie 6.10. Natuurbescherming NNN | 7.3 Bal | Ja, beperkt. Het projectgebied ligt buiten het NNN, zie 6.11 Ecologie: gebiedsbescherming | 11.1 Bal | Ja. Zie 6.11. Ecologie: soortenbescherming | 11.2 Bal | Ja. Zie 6.12. Ecologie: houtopstanden | 11.3 Bal | Ja. zie 6.12 Welstand | Bruidsschat | Ja. zie 6.13 Bezonning/ schaduwhinder | * | Nee. Er is geen sprake van bezonning- of schaduwhinder. Windhinder | * | Nee. Er is geen sprake van windhinder. Lichthinder | * | Nee. Er is geen sprake van lichthinder. Duurzaamheid en | * | Ja. Zie 6.14. klimaatadaptatie * In het kader van ETFAL in de belangenafweging betrokken. 6.2 | Omgevingsveiligheid 6.2.1 | Wettelijk kader Omgevingsveiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag, productie, gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de kans op een ramp en het aantal mogelijke slachtoffers. Ook wordt onderscheid gemaakt tussen plaatsgebonden risico en groepsrisico. 30/249 Voor omgevingsveiligheid zijn regels opgenomen in het Bkl in paragraaf 5.1.2. Deze paragraaf gaat in de eerste plaats over de veiligheidsrisico's van branden, rampen en crises (artikel 5.2).

Verder dient op grond van artikel 5.2 van het Bkl voor de risico's van branden, rampen en crises als bedoeld in artikel 10, onder a en b, van de Wet veiligheidsregio's, rekening te worden gehouden met het belang van: 1. het voorkomen, beperken en bestrijden daarvan; 2. de mogelijkheden voor personen om zich daarbij in veiligheid te brengen; en 3. de geneeskundige hulpverlening, bedoeld in artikel 1 van die wet. 6.2.2 Toetsing De voorgenomen ontwikkeling maakt negen extra woningen mogelijk binnen de bestaande bouwvlakken van woningbouwlocatie De Wiken. Woningen zijn op grond van het Bkl aangemerkt als kwetsbare gebouwen. Daarom is beoordeeld of in en rond het projectgebied risicobronnen aanwezig zijn die van invloed kunnen zijn op de omgevingsveiligheid. Aan de hand van het Register Externe Veiligheid is een inventarisatie gemaakt van risicobronnen in en rond het projectgebied (zie figuur 6.1). Hieruit blijkt dat zich ten zuiden van het projectgebied een spoorroute bevindt waarover vervoer van gevaarlijke stoffen plaatsvindt. Voor deze bronsoort geldt een gifwolkaandachtsgebied. De spoorlijn ligt op circa 240 meter ten zuiden van het projectgebied. Een deel van de beoogde extra woningen ligt binnen het gifwolkaandachtsgebied. Dit betreft de twee zuidelijke bouwvlakken, waar per bouwvlak 12 woningen worden gerealiseerd in plaats van de planologisch toegestane 8 woningen.

Binnen het gifwolkaandachtsgebied worden daarmee in totaal 8 extra woningen mogelijk gemaakt. Figuur 6.1 Risicokaart externe veiligheid (REV, 2026) 31/249 Ter plaatse van het projectgebied is geen sprake van een plaatsgebonden risico groter dan PR 10-6 per jaar. Daarmee wordt voldaan aan de geldende grenswaarde voor kwetsbare gebouwen. Het plaatsgebonden risico vormt daarom geen belemmering voor de ontwikkeling. Omdat een deel van de extra woningen binnen het gifwolkaandachtsgebied ligt, moet op grond van artikel 5.15 Bkl rekening worden gehouden met het groepsrisico. De voorgenomen ontwikkeling leidt tot een toename van het aantal personen binnen het gifwolkaandachtsgebied. Het gaat om 8 extra woningen binnen de twee zuidelijke bouwvlakken. Daarmee neemt de personendichtheid binnen het aandachtsgebied toe. Deze toename moet worden betrokken bij de verantwoording van het groepsrisico. Daarbij is van belang dat de ontwikkeling plaatsvindt op een locatie die al planologisch voor woningbouw is aangewezen en dat de extra woningen binnen bestaande bouwvlakken en binnen de bestaande maatvoering worden gerealiseerd. De ontwikkeling leidt dus niet tot een groter ruimtelijk bouwvolume, maar wel tot een toename van het aantal aanwezige personen.

Voor het rekening houden met het groepsrisico kunnen verschillende maatregelen worden ingezet om personen binnen aandachtsgebieden te beschermen. Deze maatregelen worden ook wel aangeduid als de gereedschapskist voor omgevingsveiligheid. Voor dit project zijn vooral aanvullende risicocommunicatie en vlucht- en schuilmogelijkheden relevant. Bij een incident op het spoor met een gifwolk is bescherming door schuilen in gebouwen in beginsel het belangrijkste handelingsperspectief. In de verdere uitwerking moet daarom aandacht worden besteed aan duidelijke risicocommunicatie richting bewoners, de mogelijkheid om ramen, deuren en ventilatie tijdelijk te sluiten en de beschikbaarheid van voldoende vlucht- en schuilmogelijkheden. Bij een gifwolkscenario is schuilen in gebouwen in beginsel het belangrijkste handelingsperspectief. Schuilmogelijkheden kunnen worden ondersteund door woningen zodanig uit te werken dat bewoners binnen kunnen blijven, ramen en deuren kunnen sluiten en de ventilatie tijdelijk kan worden uitgeschakeld of gesloten. Ook moet bij de verdere uitwerking worden gekeken naar logische vluchtmogelijkheden. Het gebied kan richting het noorden worden ontsloten, dus van de risicobron af. De brandweerkazerne van Brandweer Fryslân ligt aan de overzijde van de Oasterwei.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://gemeentedantumadiel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/9ab27de2-8c80-49e1-8845-3f642e207484?agendaItemId=b447a3ee-9587-42fa-8f76-7553fb92393f