Bijlage 4 Opvang asielzoekers, Oekraïeners en taakstelling statushouders
Tekst van het document
Ministerie van Justitie en Veiligheid
> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag
Directoraat-Generaal Migratie
Provincie Friesland (FR) Commissaris van de Koning Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN
Provincif
vslân
07 MEI 2m
Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/jenv
Ons kenmerk xxxxx
Datum 25 april 2024 Onderwerp Opvang van asielzoekers en Oekraïense ontheemden en taakstelling huisvesting statushouders Geachte Commissarissen van de Koning, gedeputeerden, burgemeesters en wethouders, en corporatiebestuurders. Medeoverheden en partners binnen de migratieketen leveren grote inspanningen aan de opvang van asielzoekers, de huisvesting van statushouders en de opvang van ontheemden uit Oekraïne. Het kabinet is u daarvoor zeer erkentelijk. Op 15 april jl. hebben wij een brief gestuurd aan de Commissarissen van de Koning en de colleges van B&W over de urgente oproep om op korte termijn spoed tijdelijke gemeentelijke opvang te realiseren. Wij willen u in deze brief informeren over de bredere opgaven van het verwachte aantal asielzoekers en de opvangbehoefte over een langere periode, alsmede de taakstelling huisvesting statushouders voor 2024-11 en de prognose voor het aantal op te vangen Oekraïense ontheemden in de gemeentelijke opvang. Ook hiervoor hebben wij uw inzet heel hard nodig. Ook heeft de afgelopen maanden een aantal belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden. De inwerkingtreding van de Spreidingswet biedt perspectief en maakt van 2024 een belangrijk overgangsjaar waarin de deelnemers aan de Provinciale Regietafels hard aan de slag zijn met het maken van afspraken over het aantal te realiseren opvangplekken.
De eerste doorstroom locaties, waarover ik u in voorgaande brieven informeerde, zijn inmiddels gerealiseerd. Tot slot is op Europees niveau overeenstemming op het Asiel- en Migratiepact, een belangrijke doorbraak voor een gezamenlijke aanpak van asiel en migratie in de EU. In deze brief willen wij u informeren over: 1. Meerjaren productieprognose (MPP), benodigde opvangcapaciteit en Spreidingswet; 2. Huisvesting statushouders en vaststelling taakstelling huisvesting statushouders 2024-11; 3. Prognose benodigde opvang Oekraïense ontheemden. 1. MPP, benodigde opvangcapaciteit en Spreidingswet In de brief van 5 april jl. heeft het kabinet de Tweede Kamer geïnformeerd over de Meerjaren Productieprognose (MPP).^ De MPP is een periodiek overzicht van prognoses voor een groot aantal organisaties^ in de migratieketen, het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Rechtspraak en Nidos. Met een prognosemodel worden ^ De brief is te raadplegen via TK Actuele situatie asielketen en Oekraïense ontheemden MPP 2024 I I Kamerstuk I Riiksoverheid.nl 2 IND, COA, DT&V, Politie.
Bij beantwoording de datum en ons kenmerk vermeiden. Wik u slechts één zaak in uw brief behandelen.
verschillende scenario's geschetst over de mogelijke in-, door- en uitstroom in de migratieketen. Naar verwachting bedraagt de instroom van het totale aantal asielaanvragen 69.800 in 2024.^ Nieuw te nemen maatregelen of beleidswijzigingen, zoals het EU Asiel- en Migratiepact of de doorstroomlocaties, kunnen effect hebben op de geschetste scenario's maar zijn niet in de prognose meegenomen omdat deze nog niet kwantificeerbaar zijn. Op basis van de prognoses van de MPP is de verwachting dat op 1 januari 2025 een behoefte is aan in totaal 97.500 opvangplekken. Bij ongewijzigd beleid stijgt dit aantal tot 133.500 opvangplekken per 1 januari 2026. Op die datum bevinden zich naar verwachting 48.500 statushouders in de asielopvang. Dit zijn mensen die recht hebben op huisvesting in een gemeente. Een belangrijk aandachtspunt blijft de opvang van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv). De verwachting is dat de instroom van deze groep hoog blijft en daarmee ook de druk op de opvang door COA en Nidos. Momenteel beschikt het COA over ca. 4.300 plekken voor amv. Per 1 januari 2025 wordt de capaciteitsbehoefte van het COA geschat op 9.500 amv plekken als, onderdeel van de totale asielopvang-opgave zoals hierboven benoemd. Capaciteitsraming Op 1 februari jl. is de Spreidingswet in werking getreden. Deze wet kent een cyclus en raming van twee jaar.
De capaciteitsraming is vastgesteld op 96.000 benodigde opvangplekken, waarvan 8.140 voor amv, zoals eerder aan u geschreven. De systematiek van de capaciteitsraming van de Spreidingswet blijft leidend. Wijzigingen tussendoor zijn alleen mogelijk als er sprake is van een (nieuwe) oorlog of natuurramp, dat is op dit moment niet aan de orde. Om te voorkomen dat het aantal benodigde opvangplekken boven de 96.000 uitkomt, zijn verschillende maatregelen nodig richting 2026. De belangrijkste instrumenten die we inzetten zien op (1) instroombeheersing, met name door Europese inzet; (2) de doorstroom reguleren met de productie bij de IND en (3) de uitstroom van statushouders uit de opvang vergroten, door gemeenten te stimuleren statushouders zo snel mogelijk na vergunningverlening te huisvesten in permanente passende huisvesting of een doorstroomlocatie. Als uiterste redmiddel brengen wij statushouders tijdelijk onder in een hotel. Het vraagt uiteraard nog veel om dit voor elkaar te krijgen. Daarom gaat de Staatssecretaris met de partners in de asielketen in gesprek hoe we ons voorbereiden op mogelijke opwaartse afwijkingen van de capaciteitsbehoefte, zodat we gezamenlijk voorbereid zijn op verschillende scenario's.
Een volledig overzicht van de maatregelen die het kabinet neemt om de instroom te beperken, en door- en uitstroom te stimuleren, vindt u in de bovengenoemde brief aan de Tweede Kamer van 5 april 2024. Spreidingswet en versterking PRT's Aan de provinciale regietafels (PRT's) wordt momenteel het gesprek gevoerd over de invulling van de opvang in gemeenten van iedere provincie naar aanleiding van de gepubliceerde capaciteitsraming van de Spreidingswet. De commissarissen van de Koning (cvdK's), in hun rol als rijksorgaan, doen hiervan verslag aan de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid vóór 1 november 2024. Op basis van het verslag neemt de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid voor 1 januari 2025 het verdeelbesluit. Wanneer uit het verslag blijkt dat de opgave per provincie volledig wordt gerealiseerd, dan wordt het verslag omgezet in een verdeelbesluit. Bij onvolledige realisatie bepaalt de Staatssecretaris de wijze waarop deze wel gerealiseerd dient te worden. De verdeelbesluiten worden door
^ De MPP spreekt van een minimum, medio en maximum scenario. Het medio scenario bedraagt 69.800 asielaanvragen. 2
de Staatssecretaris voor 1 januari 2025 genomen. Gemeenten werken vervolgens mee aan eventuele benodigde vergunningen en omgevingsplan en stellen een locatie of accommodatie ter beschikking. Over de exploitatie en realisatie van de opvanglocatie maken zij afspraken met het COA. Ook kunnen zij ervoor kiezen dit onder eigen verantwoordelijkheid te doen. Het COA bepaalt in alle gevallen welke asielzoeker waar wordt geplaatst. Gemeenten zijn op basis van de Spreidingswet gehouden een locatie of accommodatie ter beschikking te stellen zodat de plaatsen die opgenomen zijn in het verdeelbesluit uiterlijk een halfjaar na vaststelling ter beschikking komen, zodat er daadwerkelijk asielzoekers kunnen worden opgevangen. Deze 96.000 opvangplekken moeten dus uiterlijk op 1 juli 2025 gerealiseerd zijn. Met de Spreidingswet hebben de PRT's een formele en belangrijkere rol gekregen. Ook vindt aan de PRT's de bestuurlijke afstemming plaats over de opvang van Oekraïense ontheemden, naast de afstemming over asielopvang en huisvesting van statushouders. Om deze taken goed te kunnen vervullen, is een versterking van de PRT's van belang. De afgelopen maanden zijn - in afstemming tussen het rijk en medeoverheden - maatregelen uitgewerkt die hierop zien. Het kabinet heeft sinds eind 2022 incidenteel in totaal 6,2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor de PRT's.
In de loop van dit jaar zal eenmalig nog 2,4 miljoen euro beschikbaar worden gesteld. Over de versterking van de PRT's en structurele financiering wordt u op een separaat moment nader geïnformeerd. 2. Huisvesting statushouders en vaststelling taakstelling 2024-11 Gemeenten staan voor een grote uitdaging om statushouders tijdig te huisvesten. Voor de eerste helft van 2024 bedraagt de totale opgave ruim 25.000 te huisvesten vergunninghouders. Deze opgave bestaat uit de taakstelling van 18.750 voor de eerste helft van 2024 en de eind 2023 opgelopen achterstand van circa 6.400. De taakstelling voor de tweede helft van 2024 is vastgesteld op 17.000 te huisvesten statushouders (exclusief de achterstand die eventueel wordt opgelopen in de huidige periode). Binnen deze taakstelling bedraagt de indicatieve opgave voor kleinschalige opvangplekken van Nidos voor amv met verblijfsstatus 4.600. Hiermee wordt de totale capaciteitsbehoefte voor de kleinschalige opvang van Nidos in beeld gebracht. Tijdige huisvesting is en blijft van groot belang, omdat statushouders dan kunnen starten met integratie en participatie. Ook gelet op de druk in de asielopvang is het noodzakelijk dat de opvangplekken die nu noodgedwongen bezet worden gehouden door vergunninghouders, sneller beschikbaar komen voor asielzoekers.
Om te kunnen voldoen aan de huisvestingsopgave voor vergunninghouders is dus blijvende inzet nodig op het vergroten van de (tijdelijke) woningvoorraad én het beter benutten van de woningvoorraad. Zie voor meer informatie het overzicht Mogelijkheden, ondersteuning en regelingen huisvesting aandachtsgroepen.'* In het kader van de huisvesting van statushouders vragen wij bijzondere aandacht op (a) het belang van kleinschalige opvang voor amv en (b) de mogelijkheden die doorstroomlocaties bieden. a. Kleinschalige opvang voor amv met verblijfsstatus Amv die verblijven in de COA-opvang en een verblijfsvergunning krijgen, stromen door naar de kleinschalige opvang (kso) van Nidos. Dit kan een woongroep zijn waar maximaal 12 jongeren samenwonen onder begeleiding, of een woonhuis waar gemiddeld vier jongeren onder begeleiding wonen. Deze jongeren worden tot hun 18^ levensjaar opgevangen en begeleid door Nidos en haar contractpartners, of langer tot maximaal 21 jaar in het geval de jongere kiest Kamerstukken II, 2023-2024, 32847 nr. 1135 3
voor verlengde opvang. Vanaf dat moment zijn gemeenten verantwoordelijk voor het bieden van passende vervolghuisvesting. Het aantal gerealiseerde ksoplekken blijft echter achter op de capaciteitsbehoefte van Nidos - voor de eerste helft van 2024 vastgesteld op 3.900 - waardoor de jongeren noodgedwongen langer bij COA verblijven. Ook lukt het gemeenten niet altijd om tijdig te voorzien in vervolghuisvesting. De plek in de kso blijft daardoor langer bezet, wat ook drukt op de beschikbare capaciteit. Wij roepen gemeenten dan ook met klem op om zich in te zetten voor de realisatie van kso-locaties en tijdige vervolghuisvesting voor deze kwetsbare jongeren. Op het moment van opvang in de kso tellen deze amv direct mee voor de huisvestingstaakstelling van de gemeente. Mocht een gemeente een geschikt pand hebben, een pand hebben dat mogelijk geschikt te maken is, of vragen hebben over wat een pand geschikt maakt voor een kso, kan contact opgenomen worden met Nidos via bureauoDvanQ@nidos.nl b. Doorstroomlocaties Een doorstroomlocatie is een locatie waar statushouders maximaal 12 maanden kunnen verblijven gefinancierd door het rijk. Het betreft een overgang van asielopvang naar huisvesting in de gemeente of regio waaraan zij gekoppeld zijn en uiteindelijk gaan wonen. Zo kan er alvast gestart worden met de integratie, in afwachting van definitieve huisvesting.
Het ministerie van Justitie en Veiligheid heeft u hierover op 6 juni 2023 een brief gestuurd.^ Vanuit het Rijk zijn vergoedingen voor transitie- en beheerkosten beschikbaar. Tijdens het jaar dat statushouders in een doorstroomlocatie verblijven kan door de gemeente bijvoorbeeld door middel van flex- of transformatieprojecten gewerkt worden aan het uitbreiden van de woningvoorraad. Twee locaties zijn inmiddels geopend, waarbij sprake is van een hechte samenwerking tussen gemeenten en rijk. Er hebben zich dertig gemeenten gemeld met belangstelling. Als een gemeente interesse heeft in het openen van een doorstroomlocatie, dan kan contact worden opgenomen via de regio accounthouders (NOO) van het ministerie van Justitie en Veiligheid of Postbusdoorstroomlocaties@minienv.nl. Een handreiking doorstroomlocaties is beschikbaar. 3. Opvang Oekraïense ontheemden en prognose opvangbehoefte De invasie van Rusland in Oekraïne en de oorlog duurt nog altijd voort. Voorlopig worden geen grote wijzigingen verwacht in het verloop daarvan.^ Daarmee zien we dat er nog steeds sprake is van een constante instroom van ontheemden naar Nederland. Er zijn op dit moment ca. 108.000 ontheemden in Nederland waarvan ca. 92.000 verblijven in de gemeentelijke opvang Oekraïners (GOO) (peildatum: 10 maart 2024). Op basis van deze prognose wordt rekening gehouden met een netto instroom van ca.
28.000 voor 2024 en is de verwachting dat er per 1 januari 2025 ca. 136.000^ ontheemden uit Oekraïne in Nederland verblijven. Op diezelfde datum zijn volgens de prognose 120.000 GOO opvangplekken nodig. Dit betreft nog steeds een inspanningsverplichting. We houden hierbij vast aan de verdeelsleutel die is vastgesteld door het Veiligheidsberaad. Ook voor ontheemden die worden
^ Brief van 6 iuni 2023 aan commissarissen van de Konina. gedeputeerden, burgemeesters en wethouders en corporatiebestuurders over de urgente uitvraag voor voorportaal- en doorstroomlocaties (inclusief kleine opvanQlocatiesï ® Bescherminosopdracht Oekraïense ontheemden in Nederland I Rapport I Riiksoverheid.nl ^ Begin januari stonden ca. 105.500 ontheemden met de Oekraïense nationaliteit ingeschreven in de BRP en ca. 2.500 ontheemden afkomstig uit Oekraïne met een overige nationaliteit die recht hebben op bescherming onder de RTB (derdelanders). De instroomverwachting op basis van de prognose is ca. 28.000 in 2024 (gemiddeld 540 per week X 52 weken). 4
opgevangen via particuliere initiatieven of het eigen circuit blijft inzet van gemeenten nodig. Hieronder wordt ingegaan op de belangrijkste beleidsonderwerpen die invloed hebben op de realisatie van opvangplekken voor Oekraïense ontheemden: (a) transitiekosten, (b) eigen bijdrage Oekraïense ontheemden; en (c) verblijf en vertrek op langere termijn. a. Transitiekosten Om de gemeenten te ondersteunen bij het realiseren van nieuwe opvangplekken verruimt het kabinet bij wijze van pilot de periode om transitiekosten voor verbouwingen van locaties, onder bepaalde voorwaarden, te verrekenen tot en met de looptijd van de Richtlijn tijdelijke bescherming (RTB) +2 jaar. Daarnaast houdt het ministerie van Justitie en Veiligheid bij de hoogte van de compensatie rekening met inflatie. Belangrijk is daarbij te vermelden dat, indien de opvang van Oekraïners eerder eindigt dan de termijn van de RTB + 2 jaar, de resterende looptijd gebruikt wordt om asielzoekers op te vangen in de locatie. De gemeente dient dit schriftelijk te bevestigen. Mochten gemeenten de afspraken niet kunnen nakomen, dan vordert het Rijk de gemaakte transitiekosten naar rato van de resterende tijd terug. Meer informatie is beschikbaar via uw regio-accounthouder of PostbusNOO(aiminienv.nl. De pilot wordt voor de zomer van 2024 geëvalueerd met het oog op voortzetting hiervan. b.
Eigen bijdrage Oekraïense ontheemden Het kabinet blijft de komende periode inzetten op het bevorderen van de zelfredzaamheid en participatie van ontheemden in de Nederlandse samenleving. Dit verlicht de huidige druk op maatschappelijke voorzieningen en draagt bij aan het draagvlak voor de opvang van deze groep. Onderdeel daarvan is om het voorzieningenniveau van ontheemden uit Oekraïne onder de RTB beter te laten aansluiten op dat van andere groepen in de maatschappij. Dit betekent onder meer dat ontheemden bijdragen wanneer ze daar genoeg inkomsten voor hebben. Het wordt gemeenten vanaf 1 juli 2024 verplicht een eigen bijdrage te innen bij meerderjarige ontheemden die inkomsten hebben. De verplichting is afhankelijk van inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet opvang ontheemden uit Oekraïne. Deze wet beoogt te voorzien in een wettelijke grondslag voor gemeenten om de polisadministratie van het UWV (Suwinet) in te zien. Aan gemeenten wordt voldoende ruimte geboden, in ieder geval tot 1 januari 2025, om het vereiste inningsproces op zorgvuldige wijze te implementeren. Voor gas, water en elektra ga ik een bijdrage verplichten van 105 euro per meerderjarige ontheemde met inkomsten (en diens meerderjarige gezinsleden) per maand.
Dit bedrag is gebaseerd op de geraamde kosten uit het 'Kostprijsonderzoek opvang ontheemden' van eind 2023.® Daarnaast zal een extra bijdrage verplicht worden voor ontheemden die geen eetgeld krijgen maar catering op locatie. Hiertoe wordt de Regeling opvang ontheemden Oekraïne (RooO) binnenkort aangepast. Naast de eigen bijdrage wordt een bepaling gewijzigd die regelt hoe lang ontheemden afwezig mogen zijn uit de opvang voordat hun leefgeld mag worden ingetrokken. Dat is op dit moment 28 dagen aaneengesloten, maar wordt 28 dagen per kalenderjaar. Zo sluit de regeling beter aan op de Participatiewet. Ook wordt het vanaf 1 juli 2024 voor gemeenten verplicht het leefgeld in te trekken van ontheemden met inkomsten. Nu is dat een optie. De verplichting is afhankelijk van inwerkingtreding van de Tijdelijke Wet opvang ontheemden uit
® Het betreffende Kostprijsonderzoek is beschikbaar via https://oDen.overheld.nl/documenten/dPCf848e82a59831c6e6ba30ead23b06e96bf4c0697/Ddf 5
Oekraïne. Deze wet beoogt te voorzien in een wetteiijke grondslag voor gemeenten om de polisadministratie van het UWV (Suwinet) in te zien. c. Verblijf en vertrek op langere termijn De tijdelijke bescherming voor ontheemden op grond van de RTB is nu geldig tot 4 maart 2025. Over de periode daarna verwachten we in de zomer meer duidelijkheid. Ten aanzien van verblijf en terugkeer op langere termijn zet Nederland in op een EU-gecoördineerde en geharmoniseerde aanpak voor het verblijf en, zodra aan de orde, de ondersteuning van terugkeer van de ontheemden uit Oekraïne. Dit met het oog op het zoveel mogelijk beperken of voorkomen van de verschillen in beleid tussen lidstaten.
Tot slot De verwachte opvangbehoefte voor zowel asielzoekers en amv als Oekraïense ontheemden, en de taakstelling huisvesting statushouders blijft fors en biedt veel uitdagingen voor medeoverheden, woningcorporaties en de migratieketen. Om een volledig zicht te hebben op de opgaven, is in de bijlage 1 een overzicht opgesteld voor alle drie de opgaven: asielopvang conform de Spreidingswet, opvang voor Oekraïense ontheemden en huisvesting statushouders en wat dat betekent op het niveau van de provincie en veiligheidsregio's. Tevens is een bijiage opgenomen van de taakstelling huisvesting 2024-11 per gemeente. Alleen in gezamenlijkheid kunnen we deze opgaven het hoofd bieden. Tegelijkertijd zetten we stappen naar structurele verbeteringen. Zo biedt de Spreidingswet perspectief voor een stabieler en meer gespreid opvanglandschap. De afspraken in het kader van het Asiel- en Migratiepact leiden naar verwachting tot meer grip op migratie. En om meer gelegenheid te bieden om (duurzame) huisvesting te realiseren, investeren we nu in doorstroomlocaties voor vergunninghouders die de druk op de asieiopvang moet doen verminderen. Met vriendelijke groet, y'
De Staatssecretarts van Justitie en Veiligheid,
Eric van d
r
De Minister van Binnenlandse Zaken err-Kgn^^ksrelaties,
ugo QÄ^onge
Bijlagen: 1. Realisatie en opgaven Opvang en Huisvesting; 2.
Taakstelling huisvesting 2024-11 per gemeente.
6
HUISVESTINGSTAAKSTELLING 2024-11 VERGUNNINGHOUDERS
Gemeente 1)
Groningen Eemsdelta Groningen Het Hogeland Midden-Groningen Oldambt Pekela Stadskanaal Veendam Westerkwartier Westerwolde Subtotaal provincie Groningen
Inwoners 1-1-2023 2)
Huisvestings2e helft 2024
Indicatieve opgave kleinschalige opvang amv 3)
45.394 238.147 48.298 61.554 39.044 12.404 32.135 27.616 64.946 26.537 596.075
43 226 46 59 37 12 31 27 62 26 569
12 60 13 16 10 4 9 7 17 7 155
Friesland Achtkarspelen Ameland Dantumadiel De Fryske Marren Harlingen Heerenveen Leeuwarden Noardeast-Fryslân Ooststellingwerf Opsterland Schiermonnikoog Smallingerland Súdwest-Fryslân Terschelling Tytsjerksteradiel Vlieland Waadhoeke Weststellingwerf Subtotaal provincie Friesland
28.149 3.840 19.194 51.992 16.188 51.637 127.073 45.812 25.837 30.054 982 56.098 90.883 4.928 32.408 1.291 46.718 26.467 659.551
27 0 19 50 16 49 131 44 25 29 0 54 86 0 31 0 45 26 632
8 0 5 14 5 13 35 12 7 8 0 15 23 0 9 0 12 7 173
Drenthe Aa en Hunze Assen Borger-Odoorn Coevorden De Wolden Emmen Hoogeveen Meppel Midden-Drenthe Noordenveld Tynaario Westerveld Subtotaal provincie Drenthe
25.724 69.414 25.919 35.700 24.602 108.765 56.433 35.464 33.987 31.591 34.592 19.860 502.051
25 66 25 34 24 103 54 34 33 30 33 19 480
7 18 7 9 7 28 15 9 9 8 9 5 131
Overijssel Almelo Borne Dalfsen Deventer DInkelland Enschede Haaksbergen Hardenberg Hellendoorn Hengelo (O.) Hof van Twente Kampen Losser Oldenzaal Olst-Wijhe Ommen Raalte Rijssen-Holten Staphorst Steenwijkerland Tubbergen Twenterand Wierden Zwartewaterland Zwolle Subtotaal provincie Overijssel
73.949 24.524 29.612 102.781 26.743 161.235 24.502 62.509 36.261 82.311 35.455 55.614 23.362 31.925 18.682 18.955 38.500 38.493 17.628 45.376 21.408 33.867 24.862 23.368 132.411 1.184.333
70 24 28 98 26 153 24 60 35 78 34 53 23 31 18 18 37 37 17 43 21 33 24 23 126 1.134
19 7 8 26 7 41 7 16 10 21 9 14 6 9 5 5 10 10 5 12 6 9 7 6 34 309
Gelderland Aalten Apeldoorn Arnhem Barneveld Berg en Dal Berkelland Beuningen Bronckhorst Brummen Buren Culemborg Doesburg Doetinchem Druten Duiven Ede EIburg Epe Ermelo Hardenwijk Hattem Heerde Heumen Lingewaard Lochern Maasdriel Montferland Neder-Betuwe Nijkerk Nijmegen Nunspeet Oldebroek Oost Geire Oude Ijsselstreek Overbetuwe Putten Renkum Rheden Rozendaal Scherpenzeel Tiel Voorst Wageningen West Betuwe West Maas en Waal Westervoort Wijchen Winterswijk Zaltbommel Zevenaar Zutphen Subtotaal provincie Gelderland
27,244 167.191 165.770 61,655 35.420 44.022 26.573 36.277 21.105 27.725 29.729 11.081 59.195 19.505 24.937 122.012 24.037 33.283 27.496 48.906 12.563 19.214 16.824 47.220 34.314 26.020 36.882 25.448 44.975 182.480 28.731 24.264 29.846 39.613 48.707 24.904 31.461 43.570 1.754 10.386 42.604 25.215 40.960 52.720 20.065 15.114 41.537 29.253 30.349 45.042 48.510 2.133.708
26 158 157 59 34 42 26 35 20 27 29 11 56 19 24 116 23 32 26 47 12 19 16 45 33 25 35 25 43 173 28 23 29 38 47 24 30 42 2 10 41 24 39 50 19 15 40 28 29 43 46 2.040
7 43 42 16 9 12 7 10 6 7 8 0 15 5 7 31 7 9 7 13 4 5 5 12 9 7 10 7 12 46 8 7 8 10 13 7 8 11 0 0 11 7 11 14 6 4 11 8 8 12 13 555
Flevoland Almere Dronten Lelystad Noordoostpolder Urk Zeewolde Subtotaal provincie Flevoland
222.825 43.593 83.033 49.729 21.829 23.692 444.701
211 42 79 47 21 23 423
57 11 21 13 6 6 114
Utrecht Amersfoort Baarn Bunnik Bunschoten De Bilt De Ronde Venen Eemnes Houten IJsselstein Leusden Lopik Montfoort Nieuwegein Oudewater Renswoude Rhenen Soest Stichtse Vecht Utrecht Utrechtse Heuvelrug Veenendaal Vijfheerenlanden Wijk bij Duurstede Woerden Woudenberg Zeist Subtotaal provincie Utrecht
160.759 25.008 16.026 22.500 43.884 45.572 9.598 50.581 33.492 31.467 14.704 13.929 65.426 10.232 5.747 20.329 47.439 65.771 367.947 50.429 68.525 60.052 23.995 53.244 14.358 66.629 1.387.643
152 24 16 22 42 44 10 48 32 30 14 14 62 10 6 20 45 63 348 48 65 57 23 51 14 63
1.323
41 7 5 6 12 12 0 13 9 8 4 4 17 0 0 6 12 17 93 13 18 16 7 14 4 17 355
T
Noord-Holland Aalsmeer Alkmaar Amstelveen Amsterdam Bergen (NH.) Beverwijk Blaricum Bloemendaal Castricum Den Helder Diemen Dijk en Waard Drechterland Edam-Volendam Enkhuizen Gooise Meren Haarlem Haarlemmermeer Heemskerk Heemstede Heiloo Hilversum Hollands Kroon Hoorn Huizen Koggenland Landsmeer Laren (NH.) Medemblik Oostzaan Opmeer Ouder-Amstel Purmerend Schagen Stede Broec Texel Uitgeest Uithoorn Velsen Waterland Wijdemeren Wormerland Zaanstad Zandvoort Subtotaal provincie Noord-Holland
33.063 111.834 94.418 918.117 30.138 42.711 12.490 23.922 36.345 56.539 32.785 88.985 20.385 36.760 18.885 60.341 165.396 162.300 39.431 27.778 24.319 93.345
49.431 75.216 41.252 23.509 11.705 11.712 46.031 9.720 12.180 14.276 93.992 47.450 22.138 13.979 13.472 31.442 68.790 17.609 24.659 16.612 159.618 17.542 2.952.622
32 106 90 868 29 41 12 23 35 54 31 85 20 35 18 58 157 154 38 27 23 89 47 72 39 23 12 12 44 10 12 14 89 45 21 14 13 30 65 17 24 16 151 17 2.812
9 29 24 232 8 11 4 7 10 15 9 23 6 10 5 16 42 41 10 7 7 24 13 19 11 6 0 0 12 0 4 4 24 12 6 4 4 8 18 5 7 5 41 5 757
Zuid-Holland Alblasserdam Albrandswaard Alphen aan den Rijn Barendrecht Bodegraven-Reeuwijk Capelle aan den IJssel Delft Dordrecht Goeree-Overflakkee Gorinchem Gouda Hardinxveld-Giessendam Hendrik-ldo-Ambacht Hillegom Hoeksche Waard Kaag en Braassem Katwijk Krimpen aan den IJssel Krlmpenenwaard Lansingerland Leiden Leiderdorp Leidschendam-Voorburg Lisse Maassluis Midden-Delfland Molenlanden Nieuwkoop Nissewaard Noordwijk Oegstgeest Papendrecht Pijnacker-Nootdorp Ridderkerk Rijswijk (ZH.) Rotterdam Schiedam s-Gravenhage Slied recht Teylingen Vlaardingen Voorne aan Zee Voorschoten Waddinxveen Wassenaar Westland Zoete rmeer Zoetenwoude Zuidplas Zwijndrecht Subtotaal provincie Zuid-Holland
20.356
26.357 114.182 48.812 36.308 67.552 106.086 121.434 51.590 38.461 75.316 18.681 32.183 22.453 89.760 28.573 66.607 29.504 57.700 64.754 127.089 27.657 77.753 23.390 35.303 19.472 45.158 29.463 86.833 45.179 25.746 32.277 57.672 47.477 57.997 663.900 80.628 562.839 26.184 38.510 75.079 73.945 25.665 32.601 27.093 114.887 126.998 9.443 46.981 45.018 3.804.906
20 25 108 47 35 64 101 115 49 37 72 18 31 22 85 27 63 28 55 62 121 27 74 23 34 19 43 28 83 43 25 31 55 45 55 628 77 532 25 37 71 70 25 31 26 109 121 9 45 43 3.619
6 7 29 13 10 18 27 31 13 10 19 5 9 6 23 8 17 8 15 17 32 7 20 6 9 5 12 8 22 12 7 9 15 12 15 168 21 142 7 10 19 19 7 9 7 29 32 0 12 12 976
1
Zeeland Borsele Goes Hulst Kapelle Middelburg (Z.) Noord-Beveland Reimerswaal Schouwen-Duiveland Sluis Terneuzen Tholen Vee re Vlissingen Subtotaal provincie Zeeland
23.159 39,433 27.596 13.051 49.956 7.857 23.255 34.561 23.243 54.993 26.825 22.045 45.150 391.124
22 38 27 13 48 8 22 33 22 52 26 21 43 375
6 10 7 4 13 0 6 9 6 14 7 6 12 100
Noord-Brabant Alphen-Chaam Altena Asten Baarle-Nassau Bergeijk Bergen op Zoom Bernheze Best Bladel Boekel Boxtel Breda Cranendonck Deurne Dongen Drimmelen Eersel Eindhoven Etten-Leur Geertruidenberg Geldrop-Mierlo Gemert-Bakel Gilze en Rijen Goirle Haiderberge Heeze-Leende Helmond Heusden Hilvarenbeek Laarbeek Land van Cuijk Loon op Zand Maashorst Meierijstad Moerdijk Nuenen, Gerwen en Nederwetten Oirschot Oisterwijk Oosterhout
Oss Reusel-De Mierden Roosendaal Rucphen ’s-Hertogenbosch Sint-Michielsgestel Someren Son en Breugel Steenbergen Tilburg Valkenswaard Veldhoven Vught Waalre Waalwijk Woensdrecht Zundert Subtotaal provincie Noord-Brabant
10.463 57.726 17.242 7.071 19.092 68.864 32.263 30.897 21.009 11.163 33.748 186.438 20.851 32.977 27.200 27.994 20.004 243.730 44.578 22.099 40.441 31.383 26.815 24.177 31.041 16.627 94.898 45.830 15.949 23.260 91.423 23.797 58.934 83.715 37.711 24.015 19.217 32.941 57.425 94.437 13.542 77.613 23.636 158.753 30.135 20.061 18.010 24.610 227.707 31.527 46.417 32.113 17.980 49.952 22.191 22.518 2.626.210
10 55 17 7 19 66 31 30 20 11 32 177 20 32 26 27 19 231 43 21 39 30 26 23 30 16 90 44 16 22 87 23 56 80 36 23 19 32 55 90 13 74 23 151 29 19 18 24 216 30 44 31 17 48 21 22 2.511
0 15 5 0 5 18 9 8 6 0 9 47 6 9 7 8 6 62 12 6 11 8 7 7 8 5 24 12 5 6 24 6 15 22 10 7 5 9 15 24 4 20 6 40 8 6 5 7 58 8 12 9 5 13 6 6 681
Limburg Beek (L.) Beekdaelen Beesel Bergen (L.) Brunssum Echl-Susteren Eijsden-Margraten Gennep Gulpen-Wittem Heerlen Horst aan de Maas Kerkrade Landgraaf Leudal Maasgouw Maastricht Meerssen Mook en Middelaar Nederweert Peel en Maas Roerdalen Roermond Simpelveld Sittard-Geleen Stein (L.) Vaals Valkenburg aan de Geul Venlo Venray Voerendaal Weert Subtotaal provincie Limburg
16.132 35.966 13.449 13.119 27.682 31.967 25.991 17.764 14.210 87.122 43.641 45.620 37.175 36.141 24.305 122.734 18.600 8.043 17.499 45.276 20.702 59.981 10.396 92.234 24.772 10.190 16.423 103.328 44.628 12.405 50.872 1.128.367
16 34 13 13 27 31 25 17 14 83 42 44 36 35 23 116 18 8 17 43 20 57 10 88 24 10 16 98 43 12 49 1.082
5 10 4 4 7 9 7 5 4 22 11 12 10 10 7 31 5 0 5 12 6 16 0 24 7 0 5 27 12 4 13 294
Totaai-generaai
17.811.291
17.000
4.600
’)
In dit overzicht zijn alle door de Staten-Generaal goedgekeurde gemeentelijke herindelingen per 1-1-2024 opgenomen.
2)
Volgens bevolkingscijfers van het CBS, 1-1-2023 (artikel 29 van Huisvestingswet 2014).
31
De aantallen 1, 2 en 3 worden afgerond naar nul. De indicatieve opgave kleinschalige opvang amv geeft de capaciteitsbehoefte verdeeld over alle gemeenten voor de kleinschalige opvang van Nidos weer.
<1
Op grond van een tussen de provincie Friesland en de gemeente Leeuwarden overeengekomen herverdelingsregeling wordt de huisvestingstaakstelling van Ameland, Schiermonnikoog, Terschelling en Vlieland door Leeuwarden uitgevoerd. Ministerie van Justitie en Veiligheid 02-04-2024
Opgaven opvang en huisvesting Peildatum 1 april 2024 - Versie 11 april 2024 Dit document biedt een overzicht van de opgave voor de te realiseren opvangplekken en huisvesting van vergunninghouders over de verschillende provincies en veiligheidsregio's. Eveneens worden de gerealiseerde opvangplekken en het aantal gehuisveste vergunninghouders getoond per aangegeven peildatum. Hieronder zal kort toegelicht worden wat er in de verschillende tabellen kan worden afgelezen. Daarbij richt Tabel 1 zich op de groep Oekraïense ontheemden, asielzoekers en vergunninghouders (inclusief alleenstaande minderjarige vreemdelingen). Tabel 2 richt zich specifiek op de groep alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv).
Opvang Oekraïense ontheemden In Tabel 1 is de opgave weergegeven voor het aantal opvangplekken ten behoeve van ontheemden uit Oekraïne. Deze is gebaseerd op een capaciteitsbehoefte van 120.000 opvangplekken per 1 januari 2025 en de verdeelsleutel zoals die met de veiligheidsregio's overeen is gekomen.
Opgave COA-opvangplekken In Tabel 1 is de opgave voor het aantal COA-opvangplekken weergegeven dat per 1 januari 2025 nodig is volgens de capaciteitsraming voor de spreidingswet van 96.000. Naast reguliere opvang zijn er ook noodopvangplekken onder verantwoordelijkheid van het COA met een lager dan gewenst kwaliteitsniveau, vaak van tijdelijke aard, waar asielzoekers en vergunninghouders worden opgevangen. In dit overzicht wordt ook over dit type opvangplekken gerapporteerd, het is echter het streven dat deze opvangplekken worden vervangen door opvangplekken met een regulier kwaliteitsniveau volgens de opgave COA-opvangplekken. Tijdelijke Gemeentelijke Opvangplekken (TGO) zijn opvangplekken voor kortdurende opvang, gecoördineerd door gemeenten. Om tot een overzicht te komen op provincie- en Veiligheidsregio (VR)-niveau, zijn de opgaven en realisatiecijfers van de gemeenten die binnen een provincie of VR vallen bij elkaar opgeteld (Tabel 1). Volgens de systematiek van de spreidingswet hebben de gemeenten tot 1 juli 2025 om de plekken te realiseren.
Huisvesting vergunninghouders Als wettelijke opgave voor de huisvesting vergunninghouders is in Tabel 1 de taakstelling 2024-1 gebruikt. Deze taakstelling is gebaseerd op het aantal inwoners per gemeente. Naast de taakstelling wordt eveneens de taakstelling incl. voor- en achterstanden weergegeven. Om tot een overzicht te komen op provincie- en Veiligheidsregio (VR)-niveau, zijn de opgaven en realisatiecijfers van de gemeenten die binnen een provincie of VR vallen bij elkaar opgeteld.
Tabel 1
Opvang Oekraïne
Huisvesting vergunninghouders
Opvang COA
Opgave 1 jan 2025
Realisatie (1)
Verschil
Opgave 1 jan 2025
Realisatie Reguiier
Realisatie Noodopvang
Realisatie Tijdelijke Gemeenteiijke Opvang
vorcrh'i '
Taakstelling 2024-I
Taakstelling 2024-i incl. achterstand/ voorsprong
Groningen (2)
5.592
2.853
2.739
2.715
3.125
1.458
70
-1.938
626
901
Groningen
5.592
2.853
2.739
2.715
3.125
1.458
70
-1.938
626
90/
Fryslân
6.766
4.118
2.648
3.391
2.979
1.205
0
-793
694
Fryslân
6.766
4.118
2.648
3.391
2979
1.205
o
-793
Drenthe
5.722
4.163
1.559
2.691
3.494
1.207
347
Drenthe
5.722
4.163
1.559
2.69/
3.494
1.207
347
Overijssel
9.782
7.186
2.596
6.325
2.228
1.364
IJsseliand
4.976
3.638
/338
3.050
1.669
412
Twente
4.806
3.548
1.258
3.275
559
Gelderland
15.358
11.416
3.942
11.704
4.862
Noord-enOost-Geideriand
6,534
4.561
1.973
4.745
2401
Geldedand-Midden
4.634
3.472
1.162
3 836
1.941
Gelderland-Zuid
4.190
3.383
807
3 123
520
Utrecht
6.270
6.768
-498
8.207
Utrecht
6.270
6.768
-498
Provincie
Verschil
Taakstelling 2024-il
204
697
569
204
697
569
1.073
264
809
632
694
1.073
264
809
632
-2.357
530
652
213
439
480
-2.357
530
652
2/3
439
480
479
2.254
1.249
1.693
460
1.233
1.134
351
6/8
576
766
256
5/0
52/
952
128
/636
673
927
204
723
6/3
2.935
1.406
2.501
2.251
3.044
952
2.092
2.040
927
26
1.391
890
1.214
428
786
804
1.784
110
1
752
1.069
286
783
683
224
1.270
1.109
609
761
238
523
553
2.512
1.590
320
3.785
1.459
2.031
501
1.530
1.323
8.207
2.512
1.590
320
3.785
1.459
2.031
50/
1.530
1.323
2.812
Veiligheidsregio
18.560
16.896
1.664
16.290
2.602
6.961
355
6.372
3.104
4.732
1.042
3.690
Noord-Hoitand-Noord
4.816
4.769
47
3 833
1.598
498
225
1.512
7/4
927
206
72/
648
Zaanstreek-Waterland
3.034
2.117
9/7
1.918
0
808
0
1.110
366
320
159
161
330
Kennemerland
3.530
3.458
72
3.347
208
1.924
100
1.115
590
630
235
395
535
Amsterdam-Amsteiiand
4.564
4.474
90
5 707
796
3.364
30
1.517
1.176
2.522
360
2.162
1.065
GooienVechtstreek
2,6/6
2.078
538
1.485
0
367
0
1.118
258
333
82
251
234
Noord-Holland
1.783
6.880
453
10.660
3.995
4.647
1.310
3.337
3.619
5.794
0
2.743
229
2.822
1.206
1.317
419
898
1.092
4.926
1.383
513
100
2.930
878
991
330
661
796
6.441
0
2.719
0
3722
1.416
1.568
390
1.178
1.283
813
2.615
400
905
124
1.186
495
771
171
600
448
2.902
1.726
2.109
314
1.526
195
74
417
529
128
401
375
2.902
1.726
2.109
314
1.526
195
74
417
529
128
401
375
12.107
4.148
14.689
4.310
2.438
1.181
6.760
2.767
3.441
1.201
2.240
2.511
6 267
1.356
748
616
2.947
1.212
1.593
611
982
1.101
Zuid-Holland
18.278
15.621
2.657
Haaglanden
4.676
3,666
1.010
Hollands-Midden
4.470
3.976
494
Rotterdam-Rijnmond
5.556
5.216
340
Zuid-Holland-Zuid
3,576
2.763
4.628 4.628
16.255
Zeeland Zeeland
Noord-Brabant
19.776
MIdden-enWest-Brabant
6.456
4.939
1.517
Brabant-Noord
4.732
3.676
1.056
3,908
594
951
312
2.051
707
775
255
520
642
Brabant-Zuidoost
5.067
3.492
1.575
4.514
1760
739
253
1.762
848
1.073
335
738
768
8.456
6.195
2.261
5.662
2.480
508
994
1.680
1.192
1.771
407
1.364
1.082
4.599
3,075
1.524
2.692
1.020
381
357
1.134
562
806
209
597
509
1460
127
637
546
630
965
198
767
573
Limburg Limburg-Noord Limburg-Zuid
Flevoland Flevoland
Totaal peildatum
3.857
3.120
737
2.770
4.333
2.652
1.681
2.441
3.732
629
0
-1.920
466
637
148
489
423
4.333
2.652
1.681
2.441
3.732
629
o
-1.920
466
637
148
489
423
120.000
92.877
27.123
96.000
34.421
28.701
5.800
27.078
18.750
25.151
6.830
18.321
17.000
1-apr
1-apr
1-apr
1-apr
1-apr
1) Het aantal crisisnoodopvangplekken - geschikt voor opvang van maximaal 72 uur - maakt geen onderdeel uit van de opvangopgave van 120.000 per 1-1-2025, aangezien die opvangopgave betrekking heeft op het realiseren van het aantal noodopvangplekken. Op 1 april bedroeg het aantal crisisnoodopvangplekken voor ontheemde Oekraïners ca. 910. 2) Voor Groningen is een bestuurlijk arrangement overeengekomen. In het arrangement is vastgelegd dat de komende periode 5.744 asielopvangplekken, 160 opvangplekken voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen, 3.033 plekken voor Oekraïense ontheemden en 260 plekken voor de landelijke vreemdelingenvoorziening worden geleverd door provincie Groningen.
AMV Alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) vormen een bijzondere groep. De opvang en begeleiding van amv kent andere voorwaarden dan de opvang en begeleiding van volwassenen of gezinnen met kinderen. Naast het COA vangt ook het Nidos (en haar contractpartners) amv op. In Tabel 2 is de indicatieve opgave weergegeven voor de te realiseren opvangplekken ten behoeve van amv over de verschillende provincies volgens de capaciteitsraming voor de spreidingswet evenals de gerealiseerde opvangplekken op de aangegeven peildatum. Om tot een overzicht te komen op provincieniveau zijn de opgaven en realisatiecijfers van de gemeenten die binnen een provincie vallen bij elkaar opgeteld. Toelichting over de taakverdeling tussen Nidos en COA m.b.t. opvang van amv Een amv die bij aankomst jonger is dan 15 jaar wordt in beginsel door Nidos in een opvanggezin geplaatst. De verblijfsstatus van de amv maakt hiervoor niet uit. De amv blijft daar tot zijn/haar achttiende verjaardag, tenzij in de tussentijd sprake is van gezinshereniging in Nederland of terugkeer naar het land van herkomst. Is er geen passend opvanggezin voor deze jongere, dan vangt het COA de 13- en 14-jarige jongeren op in kleinschalige voorzieningen. Een amv van 15 jaar of ouder wordt na aankomst in Nederland door het COA opgevangen gedurende de asielprocedure of na het ontvangen van een negatieve beschikking.
Het COA vangt de amv op in een procesopvang locatie amv (POA) of een kleinschalige woonvoorziening (KWV). Zodra een amv van 15 jaar of ouder een status verkrijgt, stroomt de amv door naar de kleinschalige opvang van Nidos en haar contractpartners. De amv wordt dan geplaatst in de kleinschalige opvang (KSO). Binnen de KSO zijn er twee opvangvormen: een kinderwoongroep (KWG) of een kleinschalige wooneenheid (KWE). Toelichting indicatieve opgave amv Nidos (kleinschalige opvang) Nidos heeft per 1 juli 2024 in totaal 3.900 plekken nodig voor amv in de kleinschalige opvang (KSO), zie kolom "Indicatieve opgave amv Nidos" in Tabel 2. Sinds 1 januari 2016 zijn alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) onderdeel van de taakstelling van gemeenten. Amv die door Nidos worden gehuisvest in de kleinschalige opvang (KSO) tellen mee in de taakstelling voor de huisvesting van statushouders in de desbetreffende gemeentes van de provincie. Wanneer een amv geplaatst wordt in een kleinschalige opvanglocatie van Nidos in een gemeente, wordt de amv direct gekoppeld aan de taakstelling van die gemeente. Amv die opgevangen worden in opvanggezinnen van Nidos (OWG), maken geen deel uit van de indicatieve capaciteitsopgave Nidos. De capaciteitsopgave Nidos zoals weergegeven in Tabel 2 betreft enkel de amv met een vergunning in kleinschalige opvang (KSO).
Nidos vangt amv op vanaf 4 jongeren in een woning, waardoor bij een aantal gemeenten binnen de provincies de capaciteitsopgave op nul (0) uitkomt. Wanneer er meer amv worden gehuisvest dan de indicatieve capaciteitsopgave Nidos zoals in Tabel 2 wordt weergegeven, zullen deze amv meetellen voor de taakstelling voor de huisvesting van statushouders in de desbetreffende gemeente. Dit gaat gepaard met een (uitgestelde) huisvestingsplicht. Een amv stroomt uit wanneer hij tussen 18 en 21 jaar oud is. De (ex-) amv kan op dat moment een beroep doen op vervolghuisvesting in het kader van de huisvestingsplicht bij de gemeente alwaar hij opgevangen wordt.
Tabel 2 Provincie
indicatieve opgave amv Nidos
Opgave amv COA Opgave 1 Jan 2025
Realisatie
Verschii
Opgave 1jul 2024
Reaiisatie
Verschii
Opgave 1 jan 2025
Groningen
228
301
-73
128
106
22
155
Fryslân
288
182
106
149
44
105
173
Drenthe
229
141
88
114
54
60
131
45
222
309
Overijssel
538
261
277
267
Gelderland
992
696
296
475
283
192
555
Utrecht
696
362
334
301
149
152
355
1.380
628
752
634
239
395
757
1.677
474
1.203
838
261
577
976
Noord-Holland Zuid-Holland Zeeland Noord-Brabant
180
80
100
82
44
38
100
1.245
844
401
577
287
290
681
Limburg
480
149
331
237
46
191
294
Flevoland
207
248
-41
98
18
80
114
8.140
4.366
3.774
3.900
1.576
2.324
4.600
Totaal peildatum
1-apr
25-mrt