RIA_20261029_Actualisatie Pachtbeleid Gemeente Bergeijk 2028
Tekst van het document
ACTUALISATIE PACHTBELEID GEMEENTE BERGEIJK 2028 Raadsinformatieavond 29 oktober 2026 Inhoud - Algemeen en bestaande situatie - Nieuw beleid en de toelichting daarop Aanleiding en traject tot nu - Wens raad - Grondnota 2025 (met pachtnota als bijlage) Vervolg INHOUD EN AANLEIDING Wat is pacht Pacht is een bijzondere vorm van huur waarbij de eigenaar (=verpachter) landbouwgrond aan een ander (=pachter) in gebruik geeft voor bedrijfsmatige landbouw, in ruil voor een betaling. Zie ook Titel 5 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek 2 soorten van pacht in Bergeijk (totaal ca. 886 ha.) - Reguliere pacht (ca. 623 ha.) - 6 jarige contracten die telkens stilzwijgend verlengd worden - prijsbepaling door de minister (gemiddelde prijs in 2027: 1.118 euro p/ha.) - wettelijke mogelijkheden van pachtoverdracht in familieverband en voorkeursrecht van pachter - toets en registratie door Grondkamer/RVO op prijs en ‘onredelijke voorwaarden’ ALGEMEEN EN BESTAANDE SITUATIE - Geliberaliseerde pacht (ca. 263 ha.) - 1 en/of 6 jarige contracten die na de pachtperiode automatisch eindigen - geen prijstoets (tarief in 2027: 1.250 euro p/ha.) - toets en registratie door Grondkamer/RVO op ‘onredelijke voorwaarden’ De actualisatie van het pachtbeleid heeft met name betrekking op de geliberaliseerde pachtvorm.
BESTAANDE SITUATIE BESTAANDE SITUATIE blauw: reguliere pacht groen: 1 jarige geliberaliseerde pacht rood: 6 jarige geliberaliseerde pacht Kadastrale gemeente: Bergeijk ca. 393 ha. Luyksgestel ca. 177 ha. Riethoven ca. 175 ha. Westerhoven ca. 76 ha. Borkel en Schaft ca. 54 ha. Eersel + Hoogeloon ca. 11 ha.
Voorbeschouwing op te verwachten nieuwe pachtwetgeving BESTAANDE / NIEUWE SITUATIE
Grootste wijzigingen: • van wachtlijst en toewijzing door gemeente naar inschrijving en eigen keuze • inschrijving op een beschikbaar pachtperceel / -percelen met toewijzing o.b.v. een puntensysteem • puntensysteem gebaseerd op: - hoogte ingeschreven pachtprijs p/ha. (beekdal / hoge kop gemaximeerd op € 1.500 p/ha. flank gemaximeerd op € 1.700 p/ha. - afstand van boerderij naar pachtperceel - hoeveelheid en typen duurzaamheidsmaatregelen waar een pachter zelf voor kiest • van 3x een jaarcontract naar 1x een 6 jarige pachtovereenkomst • pachtpercelen verdeeld conform de handelingsperspectieven watertransitie van waterschap De Dommel (bodemsturend) • ook reguliere pachter kan kiezen voor duurzaamheidsmaatregelen in ruil voor een lagere pachtprijs NIEUW BELEID Handelingsperspectieven watertransitie WSDD Beekdal: lichtblauw (ca. 100 ha. en 55 percelen) Flank: okergeel (ca. 408 ha. en 172 percelen) Hoge Kop: bruin (ca. 376 ha. en 147 percelen) TOELICHTING NIEUW BELEID Duurzaamheidsmaatregelen • Basis (= verplicht, geen keuze) - uitgesloten gewassen vanwege het effect op bodem, water en milieu, zoals bijv. bomen, heesters, bloem)bollen, lelies, aardbeien en prei - geen onevenhoevigen, zoals paarden vanwege het hobbymatige karakter TOELICHTING NIEUW BELEID Duurzaamheidsmaatregelen • Gecombineerd (= keuze), bijv.
- geen gebruik van kunstmest en chemische gewasbeschermings)middelen, waaronder glysosaat - beweiding met max. 3 GrootVeeEenheden p/ha. (1 melkkoe = 1 GVE) - geen gebruik van grondwateronttrekking voor beregening - aantoonbare certificaten i.h.k.v. gecertificeerde duurzame landbouw (bijv. PlanetProof of Beter Leven) - natuurvriendelijke oever, gefaseerd maaien langs een beek binnen bepaalde periode - verlaging bandenspanning, ter voorkoming bodemverdichting TOELICHTING NIEUW BELEID Duurzaamheidsmaatregelen • Grasland (= keuze), bijv. - kruidenrijk grasland, gras met kruiden geeft diepere doorworteling, beter bodemstructuur en diversiteit in ruwvoer - hooiland, draagt bij aan kruidenrijke en soortenrijke vegetatie via het geleidelijk afvoeren van maaisel - uitgestelde maaidatum, om kuikens van weidevogels beschutting te verlenen en planten tot bloei te laten komen waardoor meer insecten als voedsel voor vogels - gebruik drones of voorzoeken van perceel, geeft fauna de kans om vóór de maaimachine weg te komen - nestbescherming weidevogels, merken en beschermen van nesten om er omheen te kunnen werken TOELICHTING NIEUW BELEID Duurzaamheidsmaatregelen • Bouwland (= keuze), bijv. - graanteelt, positief effect op bodemstructuur en organische stofopbouw, landschappelijk waarde - teelt Biobased gewassen, bijv.
lisdodde, sorghum, koolzaad, vezelhennep, vlas en tarwe - kruidenrijke rand van 3 of 6 meter, zorgt vooral voor meer biodiversiteit, landschappelijk waarde - mengteelt, leidt tot diversiteit en goed voor bodem, insecten en vogels - rustgewas, verbetert bodemstructuur en meer organische stof en vocht in bodem - niet ploegen en/of niet kerende grondbewerking, draagt bij aan een betere bodem, meer waterretentie en weerbaarheid van bodem TOELICHTING NIEUW BELEID • gesprekken over nieuwe pachtwet lopen al jaren • laatste stand van zaken: zomer 2027 PW naar 2e kamer • november 2023, opiniërende discussie in commissie GZ inzake nieuw pachtbeleid • uitkomst commissie GZ: - langere contracten gewenst - vooral verpachting aan Bergeijkse agrariërs - de hoogste pachtprijs is geen doel, wel structurele inkomsten behouden - duurzaam verpachten en toekomstbestendig maken met ontwikkelkansen voor de pachter - gemeentelijke pachtgrond is van ons allemaal - pachters niet op achterstand zetten door (teveel) extra opgelegde regelgeving - goed gedrag belonen - flexibiliteit in pachtgronden behouden t.b.v. andere ontwikkelingen dan landbouw AANLEIDING EN TRAJECT TOT NU Bijdrage ZLTO tijdens inspreekmogelijkheid commissie GZ, november 2023 - langjarige contracten (d.w.z.
6 jaar of meer) - agrariërs uit Bergeijk zouden het meeste aanspraak op gemeentelijke pachtgrond moeten krijgen - niet kerende grondbewerking stimuleren en het gebruik van glyfosaat niet verbieden - grondbemonstering door pachter i.v.m. toetsing kwaliteit grond - compensatie indien pachter tussentijds het perceel dient te verlaten voor andere ontwikkelingen - beregening van pachtpercelen niet verbieden - geen verkoop van pachtgronden aan TBO’s (Terrein Beherende Organisaties) als Bergeijkse pachters deze ook kunnen beheren AANLEIDING EN TRAJECT TOT NU Positief: - Langere pachtduur - Streven naar behoud en verbetering bodemkwaliteit Negatief: - Voorgeschreven maatregelen zijn geen garantie voor verbetering - Te bereiken doelen van de gemeente zijn onbekend Voorstel: - Geef pachters ruimte voor aantoonbare alternatieven REACTIE ZLTO NAV NIEUW BELEID Behandeling in commissie GZ d.d. 26 november 2026 Vaststelling in raadsvergadering d.d. 10 december 2026 Na vaststelling: - in 2027, pachters informeren, opstellen kavelpaspoorten, gemeentelijke website inrichten, digitale formulieren opstellen e.d. - in 2027 verder overleg voeren met ZLTO voor verdere uitbreiding van de maatregelentabel t.b.v. maatwerkdoelen - start uitgifte vierde kwartaal 2027 voor de pachtperiode 2028 - 2033 VERVOLG