Raadsvoorstel Regionale visie werklocaties

Raadsvoorstel

Raadsvergadering d.d.

:

19 december 2024

Afdeling

:

Maatschappij en Ruimte

Portefeuillehouder

:

Wethouder S.C.A. Luijten

Onderwerp

:

Regionale visie werklocaties

Betreffend onderdeel programmabegroting

:

Taakveld 3 "Economie"

Samenvatting Er is nijpend tekort aan bouwgrond voor de groei van onze bedrijven. De provincie, waterschappen en 21 gemeenten hebben afgesproken om een regionale visie werklocaties voor Zuidoost-Brabant op te stellen. Die visie van de 21 gemeenteraden is nodig als kader, waarbinnen de colleges samen afspraken uit kunnen werken over de ontwikkeling van bestaande en nieuwe bedrijventerreinen. Deze programmeringsafspraken worden opgenomen in een uitvoeringsstrategie en -agenda. Inleiding De provincie heeft de regio gevraagd een nieuwe programmering Werklocaties te maken. Op basis van de door Stec Groep opgestelde prognoses heeft de provincie verzocht een programmering te maken voor de periode tot 2030, met een doorkijk naar 2040. Dit verzoek is eind september 2022 door het College van Gedeputeerde Staten aan de gemeenten in de regio verzonden. Regionale aanpak. Voor de nieuwe programma-periode hebben de gemeenten in Zuidoost-Brabant de intentie met elkaar uitgesproken om tot één gezamenlijke programmering voor Zuidoost-Brabant te komen. Dit heeft geleid tot voorliggende regionale bedrijventerreinenprogrammering. De programmering bestaat uit een visie en twee programmeringsdocumenten. Basis voor de regionale bedrijventerreinenprogrammering is een gezamenlijke visie op de ontwikkeling van de regio op het gebied van bedrijventerreinen.

Deze visie kent niet enkel een economische invalshoek, maar is ook afgestemd op de Regionale Ontwikkelstrategie. De visie heeft een lange termijn horizon. Gemeentelijke vaststelling. Het vaststellen van de visie is een bevoegdheid van de gemeenteraad. De visie is een afsprakenkader voor de uitwerking in een uitvoeringstrategie en uitvoeringsagenda. Het vaststellen van deze twee uitvoeringsdocumenten is een bevoegdheid van de colleges van de 21 gemeenten. Eind 2023 is besloten om de drie documenten als pakket aan te bieden ter besluitvorming op de omgevingsdag van 4 juli 2024. Besluiten omgevingsdag. Op de omgevingsdag Zuidoost-Brabant van 4 juli 2024 hebben de 21 gemeenten, de provincie NoordBrabant, de waterschappen De Dommel en Aa en Maas ingestemd met de “Visie werklocaties Zuidoost-Brabant, versie 4.1” en met de uitvoeringsstrategie. De uitvoeringsagenda behoeft nog verdere uitwerking. Door de concept-uitvoeringsagenda wel nadrukkelijk als startpunt voor nadere uitwerking te benoemen, geven alle partijen aan de ingezette richting te onderschrijven.

Regionale visie werklocaties

1

Raadsvoorstel

Advies 1. “Visie werklocaties Zuidoost-Brabant, versie 4.1” vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de uitvoeringsstrategie en concept-uitvoeringsagenda. Beoogd effect De gemeenteraad wordt met dit voorstel in positie gebracht om een afsprakenkader vast te stellen en wordt tevens geïnformeerd over de door het college daarbinnen vastgestelde uitvoeringsstrategie en concept-uitvoeringsagenda. Argumenten 1.1 Nijpend tekort aan uitgeefbare bedrijfskavels en opgave vanuit provincie Gezien de stijgende economische groei van de regio, is de ruimtevraag fors groter dan tijdens de vorige prognose van 2018. Daarom heeft GS van de provincie de regio’s gevraagd om een nieuwe programmering op te stellen, waarin ook afspraken horen over de kwaliteit en verduurzaming van bestaande en nieuwe terreinen en de manier van samenwerking en afstemming hierover binnen de regio. Waar in het verleden een overaanbod bestond aan bedrijventerreinen, is er nu een nijpend tekort. Dat vraagt om een adaptieve manier van programmeren, waarbij met name niet alle doorgroeiwensen naar grotere kavels gefaciliteerd kunnen worden. Deze veranderingen vragen om een gezamenlijke regionale visie op werklocaties als kader voor nader uit te werken werkafspraken.

Om de groei van het Kempische bedrijfsleven met een aanbod aan kleinschalige kavels op één nieuw lokaal bedrijventerrein per gemeente en een nieuw gemeenschappelijk terrein met grotere kavels vanaf 5.000 m2 nog enigszins te kunnen faciliteren, dienen met de rest van de regiogemeenten, waterschappen en provincie werkafspraken gemaakt te worden op basis van een gemeenschappelijke kaderstellende nieuwe visie. 1.2 Eerdere inspraak gemeenteraadsleden Tijdens de Metropoolconferentie van 27 september 2023 hebben deelnemende raadsleden tijdens twee werksessies input kunnen geven op de ‘Visie werklocaties Zuidoost-Brabant, versie 4.0’. De opgehaalde input is verwerkt in de ‘Visie werklocaties Zuidoost Brabant, versie 4.1’. 1.3 Kempische positie Vanuit De Kempen is bij het opstellen van de regionale visie en uitwerking in de uitvoeringsstrategie en concept-uitvoeringsagenda vastgehouden aan bestaand Kempisch beleid, uitvoeringspraktijk en reeds in gang gezette kwantitatieve en kwalitatieve onderzoeken naar nieuwe werklocaties voor de behoefte van Kempische bedrijven. Deze Kempische positie heeft er mede toe geleid, dat eind 2023 besloten is om de visie, uitvoeringsstrategie en uitvoeringsagenda als pakket te agenderen voor de omgevingsdag van 4 juli 2024. Geconstateerd is, dat in de voorliggende regionale visie eindversie 4.1 geen strijdigheden staan met die Kempische positie.

In de uitvoeringsstrategie is de governance structuur voor de ontwikkeling, planvorming en uitgifte van bedrijventerreinen verankerd. Opgenomen is, dat gemeenten binnen de kaders van de nieuwe regionale visie zelf ‘gaan’ over de ontwikkeling, planvorming en uitgifte van hun eigen terreinen. 1.4 Uniforme besluitvorming Op 4 juli 2024 is tijdens de omgevingsdag de voorliggende visie door vertegenwoordigers van de 21 colleges van de regiogemeenten, provincie en beide waterschappen besproken. Daarbij is geconcludeerd dat alle partijen kunnen instemmen met de visie. Voorgesteld wordt dan ook om eindversie 4.1 als raad vast te stellen. 2.1 De twee programmeringsdocumenten worden gezien als uitwerkingsdocumenten De vaststelling van de uitvoeringsstrategie en concept-uitvoeringsagenda zijn een collegebevoegdheid. Het college heeft de uitvoeringsstrategie vastgesteld en conceptuitvoeringsagenda gemarkeerd als startpunt voor nadere uitwerking.

Regionale visie werklocaties

2

Raadsvoorstel

De uitvoeringsstrategie geeft de manier aan waarop we de visie op onze bedrijventerreinen tot uitvoering willen brengen. De strategie gaat dus vooral over de hoe-vraag. Deze zal iedere vier jaar, na het verschijnen van de nieuwe provinciale prognoses, worden herijkt. De uitvoeringsagenda gaat vervolgens in op het tot uitvoering brengen van deze strategie. Hier hebben we het over mogelijke locaties, maar ook over het toekomstbestendig maken en houden van reeds bestaande bedrijventerreinen. De agenda richt zich op de wat- en waar-vragen. De uitvoeringsagenda bevat een continu proces en wordt jaarlijks op de omgevingsdag geactualiseerd. Kanttekeningen 1.1 Unieke bouwstenen van De Kempen zijn niet zodanig herkenbaar opgenomen in de regionale visie. De visie omschrijft met name de verbindende elementen. Wel wordt verwezen naar de ‘eigen focus’ van de subregio’s bij de leidende principes voor vestiging of verplaatsing van bedrijven. Dit biedt voldoende ruimte voor het vasthouden aan de Kempische positie, waarmee gedoeld wordt op bestaand beleid en uitvoeringspraktijk en voortschrijdende onderzoeken. Hierbij kan vastgehouden worden aan eigen leidende principes, zoals het ontwikkelen van terrein voor bedrijven afkomstig uit de Kempen.

In de uitwerking van de uitvoeringsstrategie is, door het opnemen van een duidelijke governance structuur voor de ontwikkeling, planvorming en uitgifte van bedrijventerreinen, voor de langere termijn vastgelegd wie waarvoor verantwoordelijk en bevoegd is binnen het in de visie vastgelegde afsprakenkader. Daarmee zijn de mogelijke zorgen hierover ondervangen. 1.2 Niet alle groei wordt gefaciliteerd. Niet alle natuurlijke groei aan bedrijvigheid wordt gefaciliteerd, er wordt selectief gefaciliteerd. Primair wordt ingezet op het faciliteren van de HTSM-sector en binnen subregio’s op kansrijke bestaande sectoren voor diversificatie en innovatie. Daarnaast is er ruimte voor voorzienend MKB. Grootschalige logistiek en datacentra worden alleen geholpen voor zover ze van toegevoegde waarde zijn voor het ecosysteem. Praktisch zal dit betekenen, dat op de lokale terreinen in De Kempen het MKB nog gefaciliteerd kan worden, maar dat een nieuw gemeenschappelijk grootschalig Kempisch bedrijventerrein slechts ruimte zal bieden aan grotere bedrijven die de gewenste economische structuur van De Kempen echt versterken. De schaars beschikbare grond wordt daarmee uitsluitend in het Kempisch belang voor ondernemers, werknemers en welvaart ingezet. Door niet alles te faciliteren wordt de druk om ook bestaande bedrijventerreinen te verduurzamen en ruimte daar te benutten verder opgevoerd.

Financiën Het besluit heeft geen financiële consequenties. Uitvoering De visie en uitvoeringsstrategie gelden voor langere termijn. De concept-uitvoeringsagenda is een basis voor nadere uitwerking en zal, na de eerste vaststelling tijdens de omgevingsdag van februari 2025, in principe jaarlijks bijgesteld worden. Bijlagen 1. Visie werklocaties Zuidoost Brabant, versie 4.1 2. Uitvoeringsstrategie 3. Concept-uitvoeringsagenda 4. Raadsbesluit Advies Raadscommissie GZ heeft in haar vergadering d.d. 21 november 2024 geadviseerd om het stuk door te geleiden naar de raadsvergadering van 19 december 2024.

Regionale visie werklocaties

3

Raadsvoorstel

Burgemeester en wethouders van Bergeijk,

A.J.M. Ewalds Gemeentesecretaris

Regionale visie werklocaties

A. Callewaert – de Groot Burgemeester

4