Raadsvoorstel herinrichting Weebosch

Raadsvoorstel

Raadsvergadering d.d.

:

30 januari 2025

Afdeling

:

Beheer Ruimte en Organisatie

Portefeuillehouder

:

Wethouder M.M. Kuijken

Onderwerp

:

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

Betreffend onderdeel programmabegroting

:

Taakveld 8 "Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing"

Samenvatting De herinrichting van de hoofdwegen van de Weebosch is voorbereid. De contract-documenten zijn gemaakt, het werk kan worden aanbesteed. Het werk is opgedeeld in 3 fases. In de begroting is geld opgenomen voor deze herinrichting. Dit bedrag is ontoereikend voor het complete werk. Het beschikbare budget is toereikend voor de 1e fase (A, 2025)). Voor de 2e fase (B, 2025-2026) en 3e fase (C, 2026) moet het budget worden aangevuld.

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

1

Raadsvoorstel

Inleiding De herinrichting van de hoofdwegen van de Weebosch is voorbereid. De contract-documenten zijn gemaakt, het werk kan worden aanbesteed. Het werk is opgedeeld in 3 fases. In de begroting is geld opgenomen voor deze herinrichting. Dit bedrag is ontoereikend. Het project betreft een Focus-project, waarbij “automatisch” een projectbudget wordt gegenereerd, op basis van kencijfers en vervangingsinvesteringen van de huidige assets uit het projectgebied. De kredieten behorend bij dit project zijn in de Programmabegroting 2023-2026 voor ca. € 3,6 miljoen opgenomen. Hiervan resteert momenteel nog ca. € 3,4 miljoen. Het beschikbare budget is toereikend voor de 1e fase (A, 2025)). Voor de 2e fase (B, 2025-2026) en 3e fase (C, 2026) moet het budget worden aangevuld. Het tekort bedraagt € 2,7 miljoen. Gezien het zeer forse tekort is een nadere, uitgebreidere uitleg op zijn plaats. Het grootste tekort is het gevolg van een tekortkoming in de initiële raming van het project. • Bij een Focus-project zijn de vervangingsinvesteringen gebaseerd op de huidige assets. Deze zijn op de Weebosch heel eenvoudig. Feitelijk een asfaltweg met aan beide zijdes een rabatstrook met betonklinkers en een asfaltweg met een berm. De vervangingsinvesteringen zijn op dezelfde materialen en hoeveelheden gebaseerd. Hier is geen correctie op toegepast.

In het nieuwe ontwerp worden voor wat betreft de verhardingen duurzamere materialen gebruikt. • In de huidige situatie ligt er alleen een vuil-waterriool. In de nieuwe situatie wordt er zowel een nieuw vuil-waterriool als een nieuwe hemelwaterstructuur aangelegd. De aanleg van een nieuwe hemelwaterstructuur was bij de initiële raming niet meegenomen. Afgezien van beide abusievelijke tekortkomingen in de raming, zijn er in deze herinrichting diverse gebiedsspecifieke kostenverhogende aspecten. • Het in te richten openbare gebied wordt groter, doordat door particulieren in gebruik genomen gemeentelijke gronden in het areaal komen. De kosten voor de terugvordering van de gronden en herstelkosten van de grenzen bestaan uit, proces, procedure en advocaatkosten, leegmaken/ontruimen van de gronden, herstelvergoedingen, en de inrichting van die extra m2’s openbaar gebied; • In het gebied zit een forse milieutechnische vervuling. Afgezien van teerhoudend asfalt en zinkassen gerelateerde vervuiling, is hier onder de weg ook een met asbestvervuilde puinlaag aanwezig; • De nutsbedrijven maken van de gelegenheid gebruik om ook kabels en leidingen te vervangen en te verleggen, hetgeen met name faseringskosten en extra verkeersmaatregelen, met zich mee brengen; • Daarnaast hebben we nog te maken met Archeologie en archeologische werkzaamheden in het gebied.

Separaat aan bovenstaande, adviseren we om bij de uitvoering ook het openbaar gebied langs en achter de kerk in de uitvoering mee te nemen. Aansluitend in het plangebied ligt hier de entree en kerkplein. Dit is geen gemeentelijk eigendom, maar wel openbaar gebied. Het wordt gebruikt als parkeerplaats en bij evenementen. De verharding is zeer slecht en aan vervanging toe. Gezien het openbaar gebruik is de parkeerplaats in het ontwerp meegenomen. Het voorstel is om ook de vervanging van de verharding en verlichting van de entree en de parkeerplaats met gemeentelijke middelen te dekken. De kosten bedragen ca. € 100.000. Voorstel 1. In te stemmen om het huidige budget (ad € 3.596.000) te gebruiken voor de uitvoering van de 1e fase van het project; 2. In te stemmen met het ophogen van de kredieten van het project “Focus: Herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg” met in totaal € 1.915.000. Uitgesplitst in € 615.000 ophoging voor het infra-krediet en € 1.300.000 voor het rioleringskrediet; 3. In te stemmen met de dekking van de afschrijvingslasten als gevolg van de ophoging van het infra-krediet (ad € 615.000) vanuit het begrotingsresultaat en in te stemmen met een dekking van de ophoging van het rioleringskrediet (ad € 1.300.000) vanuit de rioolheffing; Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

2

Raadsvoorstel

4. In te stemmen met het voor boekjaar 2025 instellen van twee incidentele exploitatiebudgetten. Eén voor de juridische kosten (ad € 35.000), te dekken uit het begrotingsresultaat. En één voor de saneringskosten (ad € 750.000), te dekken uit de Algemene Reserve; 5. In te stemmen met de herinrichting van de entree en kerkplein bij de kerk en hiervoor het infra-krediet op te hogen met € 100.000 en in te stemmen met dekking van de afschrijvingslasten als gevolg van deze ophoging uit het begrotingsresultaat; 6. Dit voorstel middels een begrotingswijziging te verwerken in jaarschijf 2025 van de begroting. Beoogd effect De herinrichting van de hoofdwegen van de Weebosch binnen de kom betreft een totale herinrichting. De aanleiding tot het voornemen is divers. De kwaliteit van de huidige verhardingen, het asfalt, de randen van het asfalt en de rabatstroken, is onvoldoende. De riolering moet worden vervangen en de locatie is een bekende overlastlocatie bij extreme regenbuien. De vervanging van de riolering en de totale herinrichting maakt het daarnaast mogelijk om andere aandachtspunten (onoverzichtelijke en onduidelijke kruisingen, geen of een onduidelijke voetgangerszone, onduidelijke locatie op de weg voor de fietsers, verbetering van de schoolroute, verbetering van het groen en dergelijke) te verbeteren.

Daarnaast moet de herinrichting een zeer sterke verbetering van de beeldkwaliteit opleveren. Het ontwerp voor de totale herinrichting is tot stand gekomen met een klankbordgroep. Inmiddels zijn er ook enkele algemene informatieavonden over dit onderwerp geweest en kan de 1e fase binnen het aanwezige budget worden aanbesteed. Door in te stemmen om het huidige budget te gebruiken voor de 1e fase, kan het werk begin maart 2025 worden opgestart. Door in te stemmen met het beschikbaar stellen van het aanvullende budget, kan in de loop van 2025 en 2026 ook de 2e en 3e fase, aansluitend worden uitgevoerd.

Beeld gedeelte Weebosch, fase 1

Beeld gedeelte Weebosch, fase 1

Beeld gedeelte St. Gerardusweg, fase 2

Beeld gedeelte St. Gerardusweg, fase 2

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

3

Raadsvoorstel

Beeld gedeelte Weebosch, fase 3

Beeld gedeelte Weebosch, fase 3

Argumenten 1.1 Het huidige plan is met een uitgebreide participatie tot stand gekomen Het huidige plan is met de klankbordgroep tot stand gekomen. Daarnaast zijn er inmiddels ook enkele algemene drukbezochte informatieavonden geweest. Het plan wordt in zijn algemeenheid door de gemeenschap omarmt en men kijkt in zijn algemeenheid reikhalzend uit naar de start. Zelfs het terugvorderen van de in gebruik genomen gronden van particulieren, is weliswaar een tijdrovende kwestie gebleken, maar wordt in zijn algemeen positief aanvaard. 1.2 Het huidige plan is passend Het is onmogelijk om een plan te maken rekening houdende met een volwaardige hemelwaterstructuur binnen het huidige budget. Het huidige plan is financieel niet overdreven kostbaar. Het is eigentijds en passend. 1.3 Spoedige start van het werk Bij de klankbordgroep, dorpsraad en feitelijk bij alle Weebossenaren, leeft de verwachting dat we snel starten en het plan compleet uitvoeren. We hebben in/bij de laatste informatieavond ook een start begin maart 2025 aangekondigd. Verder uitstel (en/of afstel) zou een moeilijke boodschap worden. 1.4 Door fasering is een onderhandse aanbesteding mogelijk Onderhavig project betreft een groot, complex werk. Door het werk in fases aan te besteden, behoeft het niet Europees, Openbaar aanbesteed te worden.

Het kan (zoals we in Bergeijk gewend zijn), meervoudig onderhands worden aanbesteed. Hierdoor kunnen we zelf betrouwbare aannemers selecteren en uitnodigen om in te schrijven. Hierdoor wordt de kwaliteit van het werk en de inspanningen van de aannemer om overlast te beperken, beter geborgd. 2.1 Geen tussentijds groot onderhoud Op dit moment is er behalve voor de 1e fase, maar ook voor de 2e en 3e fase noodzakelijk dat er onderhoud aan de verhardingen wordt gepleegd. Dit onderhoud is (doordat aanstaande herinrichting is voorbereid) niet gepland, niet gebudgetteerd en/of begroot. Door de herinrichting compleet en aansluitend uit te voeren is dit onderhoud niet nodig. 2.2 Completering van de hemelwaterstructuur Voor de hemelwaterstructuur is de aansluiting op de Run onontbeerlijk. Het Waterschap de Dommel heeft voor deze oplossing toestemming gegeven. De aansluiting ligt in fase 2 en is noodzakelijk, om de hemelwaterstructuur van fase 1 effectief te maken. 2.3 Verbetering van diverse verkeersituaties Behalve in de 1e fase, zijn er ook in de 2e en 3e fase onduidelijke splitsingen en voorrangsituaties, die onduidelijkheid zijn en vragen op ingrijpen op korte termijn.

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

4

Raadsvoorstel

2.4 Verbetering van de schoolroute Afgezien van de 1e fase, is in de 2e fase de voetpadenstructuur een belangrijke en wenselijke verbetering voor de schoolroute. 2.5 Vergroening, verbetering van de biodiversiteit, beeldkwaliteit en uniform beeld Afgezien van de 1e fase zijn bovenstaande aspecten ook in de 2e fase en 3e fase belangrijk en is het wenselijk deze op zo’n kortst mogelijke termijn aan te pakken. 2.6 Overlast beperken Het werk gaat veel overlast veroorzaken, maar door de diverse fases aansluitend aan elkaar uit te voeren, wordt de overlast in totaliteit minder groot. 2.7 Verwachtingen van de klankbordgroep, dorpsraad en de Weebossenaren Het is altijd de bedoeling geweest om het project compleet en aansluitend uit te voeren. Deze verwachting leeft ook bij de klankbordgroep, dorpsraad en feitelijk bij alle Weebossenaren. Verder uitstel (of zelfs afstel) zou een moeilijke boodschap worden. 5.1 De entree en kerkplein is openbaar gebied en wordt als zodanig gebruikt De entree en kerkplein is kadastraal geen gemeentelijk eigendom. Het wordt niettemin gebruikt als parkeerplaats en bij evenementen, zoals onder andere de jaarlijkse kermis. Momenteel is de verharding van het plein in een slechte staat en is deze aan vervanging toe. Het moment is daar en gezien het openbaar gebruik is het voorstel om dit uit gemeentelijke middelen te dekken.

5.2 Tegelijk met de herinrichting Door de herinrichting van de entree en het kerkplein gelijktijdig met de herinrichting van het overige openbaar gebied te plannen en aan te besteden, zijn de kosten lager. Daarnaast is dan de afstemming met de overige werkzaamheden en aansluiting op het gemeentelijke plangebied per definitie geborgd. Kanttekeningen 1.1 Kans op verschillende aannemers in de 1e en volgende fases Doordat het werk in verschillende fases wordt aanbesteed, is het mogelijk dat er voor de 2e en volgende fases een andere aannemer het werk wordt gegund. Dit zou bij de aansluitingen van de werkgangen van de verschillende fases nadelige effecten kunnen hebben. Anderzijds biedt het ook weer kansen voor verbeteringen in volgende fases. 1.2 Planning is van meerdere partijen afhankelijk De herinrichting betreft een complex werk. Afgezien van de werkzaamheden van de civieltechnische aannemer, moeten er ook forse werkzaamheden door de diverse nutsbedrijven worden uitgevoerd. Hebben we te maken met diverse verontreinigingen met procedures en speelt archeologie nog een rol in het werk. In die zin hebben we te maken met meerdere partijen op de werkvloer, waardoor de planning per definitie onder voorbehoud is. Financiën Momenteel zijn er voor het focus-project Herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg twee kredieten beschikbaar.

Eén krediet voor het infrastructurele deel en één krediet voor het riolering-deel. Beide kredieten samen waren oorspronkelijk geraamd op € 3.596.000. Inmiddels zijn er wat kosten geboekt op beide kredieten. Hiermee ziet de huidige stand van zaken met betrekking tot deze kredieten er als volgt uit: Krediet Focus: Herinr. de Weebosch st. Gerardusweg (infra) Focus: Herinr. de Weebosch st. Gerardusweg riolering Totaal

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

Raming € 1.875.000 € 1.721.000 € 3.596.000

Realisatie € 132.000 € 4.000 € 136.000

Restant € 1.743.000 € 1.717.000 € 3.460.000

5

Raadsvoorstel

Wijzigingen t.o.v. bestaand budget Om het project volledig conform plan uit te kunnen voeren dienen de bestaande kredieten bijgesteld te worden en zullen er een tweetal (extra) incidentele exploitatiebudgetten ingesteld moeten worden. Verdere uitwerking van het projectplan brengt namelijk een tekort op het project aan het licht van € 2.800.000. Uitgesplitst in € 1.300.000 extra voor het rioleringskrediet, € 715.000 extra voor het infrakrediet en € 785.000 extra aan incidentele exploitatiebudgetten (€ 750.000 saneringskosten / € 35.000 juridische kosten). Deze saneringskosten en juridische kosten mogen conform regelgeving niet op een krediet geraamd worden. Vandaar dat ze als incidenteel exploitatiebudget opgenomen worden. Dekking • Dekking krediet infradeel Het voorstel is de afschrijvingslasten als gevolg van de ophoging van het infra-krediet (€ 615.000 (ophoging bestaand krediet) & € 100.000 (extra ophoging vanwege entree en plein kerk)) te dekken vanuit het begrotingsresultaat. De mutaties voor het infra-krediet zien er als volgt uit: Krediet "Focus: Herinrichting de Weebosch St. Gerardusweg" - infradeel Bruto investering Dekking op bruto investering wegen (vanuit reserve ROL) Netto investering Afschrijvingslasten investering wegen (oud) Afschrijvingslasten investering wegen (nieuw) Afschrijvingslasten investering wegen (verschil)

Oud -€ 1.875.000 €0 -€ 1.875.000 2025 €0 €0 €0

Nieuw -€ 2.590.000 €0 -€ 2.590.000 2026 €0 €0 €0

Verschil -€ 715.000 €0 -€ 715.000 2027 €0 €0 €0

€0 €0 €0 2028 -€ 62.500 -€ 86.333 -€ 23.833

Jaar gereedkomen 2027

Afschrijvingstermijn (jaar) 30 30 30

• Dekking krediet rioleringsdeel De ophoging van het rioleringskrediet (€ 1.300.000) zal meegenomen worden in de berekening van de rioolheffing vanaf 2026. De afschrijvingslasten die ontstaan vanuit de ophoging van dit krediet zullen daardoor gedekt worden vanuit de rioolheffing. De mutaties voor het riolerings-krediet zien er als volgt uit: Krediet "Focus: Herinrichting de Weebosch St. Gerardusweg" - rioleringsdeel Bruto investering Dekking op bruto investering Netto investering Afschrijvingslasten investering riolering (oud)* Afschrijvingslasten investering riolering (nieuw)* Afschrijvingslasten investering riolering (verschil)*

Oud Nieuw Verschil Jaar gereedkomen -€ 1.721.000 -€ 3.021.000 -€ 1.300.000 2027 €0 €0 €0 -€ 1.721.000 -€ 3.021.000 -€ 1.300.000 2025 2026 2027 2028 Afschrijvingstermijn (jaar) €0 €0 €0 -€ 28.683 60 €0 €0 €0 -€ 50.350 60 €0 €0 €0 -€ 21.667 60

* De afschrijvingslasten van de investering riolering w orden meegenomen in de berekening rioolheffing.

• Dekking exploitatiebudgetten Juridische kosten Een deel van de verhoging van het budget komt voort uit juridische kosten voor het terugvorderen van gronden (€ 35.000) en saneringskosten (€ 750.000). Deze kosten mogen niet opgenomen worden onder de kredieten. Er zullen hiervoor twee afzonderlijke incidentele exploitatiebudgetten ingesteld worden. De juridische kosten worden ten laste gebracht van het begrotingsresultaat. Saneringskosten Voor wat betreft de saneringskosten is het voorstel deze te dekken uit de Algemene Reserve (onderdeel van weerstandsvermogen). De reden hiervoor is dat er jaarlijks bij de programmabegroting een risicoberekening gemaakt wordt. Hiermee wordt de benodigde weerstandscapaciteit voor de gemeente Bergeijk berekend. In deze berekening wordt ook het risico van sanering bodemverontreiniging meegenomen. Bij dit project blijkt er sprake te zijn van een forse bodemverontreiniging. Gezien de omvang van deze onverwachte saneringskosten is het plausibel dat voor dergelijke kosten onze weerstandscapaciteit wordt aangesproken. De opbouw en dekking van de twee incidentele exploitatiebudgetten ziet er als volgt uit:

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

6

Raadsvoorstel

Exploitatiebudget: Juridische kosten Incidenteel exploitatiebudget Dekking (ten laste van begrotingsresultaat) Begrotingsresultaat

2025 -€ 35.000 €0 -€ 35.000

Exploitatiebudget: Saneringskosten Incidenteel exploitatiebudget Dek k ing (Algemene Reserve) Begrotingsresultaat

2025 -€ 750.000 € 750.000 €0

Totaalbeeld wijzigingen Het totaalplaatje van alle mutaties ziet er als volgt uit: Naam FCL

Focus: Herinr. de Weebosch st. Gerardusweg (infra) - krediet Focus: Herinr. de Weebosch st. Gerardusweg riolering - krediet Juridische kosten terugvorderen grond - exploitatie Budget saneringskosten - exploitatie Totaal

Huidig

Raming Bijgesteld

Verschil

Algemene Reserve

€ 1.875.000 € 1.721.000 €0 €0 € 3.596.000

€ 2.590.000 € 3.021.000 € 35.000 € 750.000 € 6.396.000

€ 715.000 € 1.300.000 € 35.000 € 750.000 € 2.800.000

€0 €0 €0 -€ 750.000 -€ 750.000

Dekking Berekening BegrotingsTotaal dekking rioolheffing resultaat (exploitatie) €0 -€ 715.000 ** -€ 715.000 -€ 1.300.000 * €0 -€ 1.300.000 €0 -€ 35.000 -€ 35.000 €0 €0 -€ 750.000 -€ 1.300.000 -€ 750.000 -€ 2.800.000

* Dekking afschrijvingslasten riool-krediet vanuit berekening rioolheffing **Dekking afschrijvingslasten infra-krediet vanuit het begrotingsresultaat

Verwerking financiële consequenties De financiële consequenties van dit voorstel zullen middels een afzonderlijke begrotingswijziging behorende bij dit voorstel verwerkt worden in de begroting 2025. Maatschappelijk verantwoord inkopen De inkoop wordt in overleg met en onder supervisie van inkooporganisatie BIZOB uitgevoerd. Hiertoe is en wordt door BIZOB een inkoopstrategie opgesteld, waarin ook maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen zijn plaats heeft. Zo wordt in overleg met het Adviespunt Social Return een eis voor de mate van Social Return opgenomen. En wordt in dit traject regionale aannemers betrokken bij de aanbestedingsprocedure. Communicatie Het besluit op dit advies wordt kenbaar gemaakt aan BIZOB Uitvoering Na het besluit wordt zo spoedig mogelijk de aanbesteding van de 1e fase op gestart, zodat en met de insteek om de werkzaamheden begin maart 2025 te kunnen starten. Bijlagen Bijlage 1: Presentatie informatieavond 23-9-2024 Bijlage 2: Raadsvoorstel Bijlage 3: Concept Raadsbesluit Advies Raadscommissie GZ heeft in haar vergadering d.d. 09 januari 2025 geadviseerd om het stuk door te geleiden naar de raadsvergadering van 30 januari 2025.

Burgemeester en wethouders van Bergeijk,

A.J.M. Ewalds Gemeentesecretaris

A. Callewaert – de Groot Burgemeester

Herinrichting hoofdwegen Weebosch binnen de kom

7