Raadsvoorstel 1e begrotingswijzing 2025 VRBZO

Raadsvoorstel

Raadsvergadering d.d.

:

27 februari 2025

Afdeling

:

Dienstverlening en Veiligheid

Portefeuillehouder

:

Burgemeester A. Callewaert - de Groot

Onderwerp

:

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

Betreffend onderdeel programmabegroting

:

Taakveld 1 "Veiligheid"

Samenvatting De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) behartigt de belangen van de gemeente op de terreinen van: brandweerzorg, ambulancezorg, geneeskundige hulp bij ongevallen en rampen en crisisbeheersing. Ze biedt een (1e ) Begrotingswijziging 2025 aan de raden van de 21 deelnemende gemeenten aan. Die worden in de gelegenheid gesteld om hierop een reactie (zienswijze) kenbaar te maken. De ingekomen zienswijzen worden door het Algemeen Bestuur van de VRBZO meegenomen in hun beraadslagingen bij de vaststelling van de (gewijzigde) begroting. Inleiding In de vergadering van het Algemeen Bestuur van VRBZO in juli 2024 is na een zienswijzeprocedure met de raden (in Bergeijk op 30 mei 2024) van de deelnemende gemeenten, de Begroting 2025 VRBZO vastgesteld en is uw raad geïnformeerd over een aantal grote uitdagingen waar de VRBZO de komende jaren voor staat en de bestuurlijke opdracht die aan de directeur van de VRBZO is gegeven om in beeld te brengen wat de (financiële) consequenties van deze uitdagingen zijn. Deel 1 van deze bestuurlijke opdracht is inmiddels afgerond. Het effect daarvan is verwerkt in de 1e begrotingswijziging 2025 die na de vergadering van het Algemeen Bestuur van 12 december 2024 is toegezonden aan de raden van de deelnemende gemeenten met het verzoek om vóór 20 maart 2025 een zienswijze kenbaar te maken.

Dit raadsvoorstel betreft uitsluitend de begrotingswijziging betreffende de gemeentelijke bijdrage voor 2025. De begrotingswijzigingen betreffende bijdragen 2026 en verder volgen bij het raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp begroting 2026 VRBZO. Advies 1. Een zienswijze kenbaar te maken op de 1e Begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost; 2. De financiële gevolgen voor de gemeente Bergeijk te verwerken in de 1e burap 2025. Beoogd effect Door het indienen van een zienswijze heeft uw raad de mogelijkheid om invloed uit te oefenen op het (financieel) beleid van VRBZO. Daarbij kennis te nemen van de 1e begrotingswijziging 2025 en hierop geen zienswijze in te dienen en de financiële gevolgen voor de gemeente Bergeijk te verwerken in de 1e burap 2025. Argumenten 1.1 1e begrotingswijziging 2025 VRBZO: Extra gelden zijn nodig vanwege de bestuurlijke deelopdracht 1: het voldoen aan de wet en regelgeving.

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

1

Raadsvoorstel

De Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost speelt een cruciale rol in het creëren van een veilige werk-, woon- en leefomgeving door risico’s te identificeren, veiligheid te bevorderen en partners te laten samenwerken. In een samenleving waar veiligheidsrisico’s toenemen en complexer worden, groeit de druk op de organisatie om aan hoge eisen en verwachtingen te voldoen. VRBZO constateert echter dat zij niet langer in staat is om deze taken naar behoren uit te voeren. De organisatie staat onder grote druk door een gebrek aan middelen en personeel, wat zowel de reguliere werkzaamheden als crisisrespons belemmert. Verdere bezuinigingen zijn niet verantwoord en de bedrijfscontinuïteit staat op het spel. Er is geïnventariseerd welke wettelijke bepalingen, brancherichtlijnen en normen gelden en wat nodig is om binnen VRBZO te voldoen aan wet- en regelgeving. Een document is opgesteld met constateringen en benodigde acties om structureel aan deze eisen te blijven voldoen. De belangrijkste thema’s zijn hierin benoemd en worden hieronder verder geduid. • Thema taakuitvoering primair proces, extra capaciteit en middelen De Wet veiligheidsregio’s is duidelijk in wat de taken en verantwoordelijkheden van een veiligheidsregio zijn en waaraan ook VRBZO moet voldoen.

Om de veiligheid en maatschappelijke continuïteit te waarborgen, is het noodzakelijk de formatie van zowel vrijwilligers als beroepsbrandweer te verhogen en te investeren in moderne opleidingsmethoden en informatievoorziening. De huidige taakuitvoering van de VRBZO loopt vast door een gebrek aan capaciteit en middelen, wat leidt tot onverantwoorde situaties. Veranderingen in veiligheidsrisico’s vereisen bovendien een hoger kennisniveau en innovatieve manieren om vakbekwaamheid op peil te houden. Zonder deze verbeteringen kunnen de repressieve taken niet langer verantwoord worden uitgevoerd, met risico’s voor de samenleving als gevolg. • Huisvesting en materieel Toekomstbestendige huisvesting en betrouwbaar materieel zijn essentieel voor effectieve hulpverlening. Samenwerking, deskundige inbreng en voldoende middelen zijn nodig om de toenemende eisen, kosten en verduurzamingsopgaven aan te kunnen. Zonder deze investeringen komt de beschikbaarheid van cruciale middelen en daarmee de veiligheid in gevaar. • Personele zorg Om risicovol werk veilig en verantwoord te kunnen uitvoeren, moet VRBZO als werkgever investeren in veilige arbeidsomstandigheden, goede arbeidsvoorwaarden en begeleiding. De huidige tekortkomingen bedreigen niet alleen de gezondheid en veiligheid van medewerkers, maar ondermijnen ook de kwaliteit en betrouwbaarheid van de hulpverlening.

Voldoende middelen en deskundig personeel zijn onmisbaar om deze situatie te verbeteren. • Ondersteuning organisatie Een goed functionerende crisisorganisatie vereist betrouwbare ICT-systemen, veilige informatieomgevingen en deskundige ondersteuning. De huidige tekortkomingen in netwerken, applicaties en beveiliging ondermijnen de bedrijfscontinuïteit en voldoen niet aan wettelijke normen. Extra capaciteit en middelen zijn noodzakelijk om deze risico’s weg te nemen en de hulpverlening betrouwbaar te houden. 1.2. Een voldoende opgeleide en gefaciliteerde brandweerorganisatie moet vanzelfsprekend zijn Veranderingen in veiligheidsrisico’s (denk hierbij aan elektrische voertuigen, hoge woontorens enz.) vragen om andere vormen van opgeleid worden en opgeleid blijven. Inzet van moderne methoden en didactische inzichten zijn nodig om de vakbekwaamheid van onze brandweermensen op peil te brengen en houden, aangezien het traditioneel oefenen te beperkt is in mogelijkheden en aanloopt tegen praktische en milieutechnische grenzen. Het gaat in dezen in de eerste plaats om de veiligheid van de brandweermensen die we inzetten. Zij moeten voldoende voor hun taak zijn toegerust. 1.3.

Maatschappelijke trends en ontwikkelingen vragen om aanpassing van de organisatie In een maatschappij waarin de (veiligheids-)risico’s alsmaar toenemen en complexer worden, groeit het belang van een sterke en daadkrachtige veiligheidsregio. Een veiligheidsregio die kwantitatief op

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

2

Raadsvoorstel

sterkte is, kwalitatief van een goed professioneel niveau en snel wendbaar om op allerlei denkbare scenario’s in te spelen. In de afgelopen jaren hebben we gezien dat de veiligheidsregio’s worden ingezet bij andersoortige crises: de coronacrisis, coördinatie van de opvang van Oekraïense ontheemden, enz. Daarom ook wordt in het ontwerp Regionaal Risicoprofiel 2025 – 2028 VRBZO ingezoomd op focusgebieden die aansluiten bij nationale en internationale trends en ontwikkelingen: klimaatverandering, cyberveiligheid, geopolitieke spanningen, sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen en complexe langdurige crises. Onlangs heeft het Kabinet bevestigd dat de geopolitieke ontwikkelingen het noodzakelijk maken dat we de weerbaarheid van onze maatschappij verhogen. Zienswijze: Voorgesteld wordt om ten aanzien van de voorliggende 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost akkoord te gaan met de jaarschijf 2025, maar niet met de jaarschijven 2026-2028. Kanttekeningen Invloed van de zienswijze De kans bestaat dat één of meerdere gemeenten binnen de VRBZO zich niet kunnen vinden in de voorgestelde 1e begrotingswijziging 2025. Een zienswijze om niet in te stemmen heeft voornamelijk effect als deze door een meerderheid van de 21 gemeenten wordt gesteund. Een zienswijze kan leiden tot een gewijzigd besluit van het algemeen bestuur van het VRBZO.

1.1 Uit de uitwerking van de bestuurlijke opdracht blijkt dat een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig is. Met het invullen van bovengenoemde geconstateerde tekortkomingen op gebied van wet- en regelgeving is nog geen sprake van een op de toekomst voorbereide en adequaat functionerende veiligheidsregio. Het in beeld brengen van wat hiervoor nodig is en welk ambitieniveau VRBZO hierbij nastreeft, komt aan de orde in het proces om te komen tot een nieuw Beleidsplan VRBZO. Het bestuur van VRBZO legt het ontwerp voor een nieuw Beleidsplan VRBZO graag medio 2025 aan uw raad ter zienswijze voor. Het streven is om eind 2025 een Beleidsplan VRBZO voor de komende jaren vast te stellen en dit de basis voor de begroting 2027 VRBZO te laten zijn. Bij de totstandkoming van dit nieuwe beleidsplan wil het bestuur VRBZO de gemeenteraden op een nog nader te bepalen wijze betrekken. Hoe deze betrokkenheid vorm te geven kan onderwerp van gesprek zijn tijdens raadsinformatiebijeenkomsten die op 22 en 29 januari 2025 worden georganiseerd Hierbij is een afvaardiging van het Algemeen Bestuur aanwezig om nadere toelichting te geven op dat wat nodig is om aan de zorg voor veiligheid door VRBZO te kunnen voldoen. U heeft de uitnodiging hiervoor ontvangen via de griffie (zie bijlage). 1.2. Ook gemeenten hebben financiële zorgen en moeten moeilijke keuzes maken.

VRBZO realiseert zich dat gemeenten een zgn. ravijnjaar tegemoet gaan. Daarom wordt naast gevonden financiële dekking uit de bestaande begroting VRBZO, de algemene reserve van VRBZO volledig ingezet. Ondanks dat is een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage nodig om de belangrijkste tekortkomingen op korte termijn te kunnen oplossen. De structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage gaat € 6.000.000 per jaar bedragen (prijspeil 2026). Dit bedrag wordt jaarlijks geïndexeerd. Deze bijdrage kan voor 2025 en 2026 (incidenteel) worden verlaagd door het benutten van onderbesteding in de begroting en onttrekken uit de algemene reserve. In tabelvorm ziet dit er als volgt uit: Jaar 2025 2026 2027 2028

Totaal € 3.130.000 € 5.000.000 € 6.000.000 € 6.000.000

Uit onderbesteding € 1.000.000 € 1.000.000

Uit reserve € 1.870.000 € 1.330.000

Van gemeenten € 2.130.000 € 2.130.000 € 4.670.000 € 6.000.000

Om volledig te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving zal ook na 2027 nog een bedrag nodig zijn. Met het vaststellen van een nieuw Beleidsplan VRBZO zal voor 2027 en verder worden bepaald wat

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

3

Raadsvoorstel

de structurele bijdrage uiteindelijk gaat worden om te kunnen voldoen aan het in een beleidsplan geformuleerd niveau van veiligheid. 1.3. De Kadernota 2026 VRBZO brengt in beeld wat effecten van de bestuurlijke opdracht – deelopdracht 1 zijn voor de verhoging van de gemeentelijke bijdrage Bergeijk in de komende jaren Ter informatie en om een goed en compleet beeld te krijgen om te komen tot een zienswijze op de 1e wijziging van de begroting 2025 VRBZO is de door het Algemeen Bestuur VRBZO vastgestelde Kadernota 2026 bijgevoegd. De Kadernota geeft uitgangspunten weer voor het opstellen van de Begroting 2026 VRBZO. Daarnaast beschrijft de Kadernota de gevolgen van de uitwerking van deelopdracht 1 van de bestuurlijke opdracht voor 2026 en de jaren daarna. Verder is er in de Kadernota aandacht voor enkele andere belangrijke ontwikkelingen waarmee rekening moet worden gehouden. Bij de zienswijzeprocedure voor de ontwerpbegroting 2026 VRBZO worden deze ontwikkelingen nader toegelicht. Financiën 2025 2026 2027 2028 Budget in begroting gemeente Bergeijk 1.445.439 1.445.439 1.445.439 1.445.439 Totale bijdrage aan VRBZO 1.502.476 1.445.439 1.445.439 1.445.439 Mutatie -57.037 0 0 0 Dekking uit stelpost prijsstijging 57.037 0 0 0 Bijstelling VRBZO (tlv begrotingsruimte) 0 0 0 0 Noot: de bijstellingen in de bijdrage voor de jaarschijven 2026 en verder volgen later in het proces

Normaliter passen we bij een bijstelling van de gemeentelijke bijdrage alle jaarschijven ineens aan. Op dit moment wordt uitsluitend de begroting van de jaarschijf 2025 aangepast! De jaarschijven 2026 en verder volgen zoals hierboven beschreven later in het proces. De VRBZO schijft in haar aanbiedingsbrief: ‘Deze Kadernota 2026 (en de daarin beschreven jaarschijven 2026 en verder) ontvangt u ter informatie en kunt u gebruiken om een goed en compleet beeld te krijgen om te komen tot een zienswijze op de 1e Begrotingswijziging 2025”. Maatschappelijk verantwoord inkopen Er is geen sprake van een inkoop/aanbesteding naar aanleiding van dit voorstel. Communicatie Aan de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost dient vóór 20 maart 2025 kenbaar te worden gemaakt dat u geen zienswijze indient. Kempengemeente concept doorsturen met het verzoek aan te sluiten bij deze zienswijze. Uitvoering N.v.t. Bijlagen - Collegevoorstel - Raadsbesluit - Uitnodiging raadsleden voor bijeenkomsten op 22 en 29 januari 2025 - Aanbiedingsbrief raden zienswijzen - Concept 1e wijziging begroting 2025 - Stand van zaken bestuursopdracht - Kadernota 2026 Advies Raadscommissie

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

4

Raadsvoorstel

ABZ heeft in haar vergadering d.d. 11 februari 2025 geadviseerd om het stuk door te geleiden naar de raadsvergadering van 27 februari 2025.

Burgemeester en wethouders van Bergeijk,

A.J.M. Ewalds Gemeentesecretaris

A. Callewaert – de Groot Burgemeester

Zienswijze 1e begrotingswijziging 2025 van de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost

5