Inspreekbijdrage Gemeenteraad Bergeijk 10 juni 2025

Inspreek reactie Gemeenteraad Bergeijk 10 juni 2025 Geachte leden van de Commissie Maatschappelijk Zaken. Mijn naam is Jack Spanbroek. Fijn dat ik hier vandaag, namens Meer Riethoven, in kan spreken over het voorstel dat u straks gaat behandelen over de dagbesteding in Riethoven. De dagbesteding in Riethoven is slechts één van de initiatieven van Meer Riethoven. Een initiatief dat vanaf 2014 door de Werkgroep Zorg in eigen Dorp is opgezet. Enerzijds uitgedaagd door de overheid en anderzijds vanuit een eigen verantwoordelijkheidsgevoel én geinspireerd door voorbeelden elders. Iedereen uitte destijds al zorgen over de toekomst, de aankomende vergrijzing, het verdwijnen van de bejaardenhuizen, de toenemende zorgkosten, de betaalbaarheid daarvan en de personele inzet. Die verwachtingen zijn helaas uitgekomen en de zorgen alleen maar toegenomen. Dat wordt elke dag bewezen in de actualiteit en ook in de gevolgen voor de inwoners van de kernen van Bergeijk. Er wordt veel gesproken over de noodzaak tot een “transitie in de zorg”. Maar welzijn, is daarin minstens zo belangrijk. Gelukkig onstaat steeds meer het besef dat “domein overstijgend samenwerken”, “ontschotten” en “belemmeringen wegnemen” nodig is om die transitie vorm te geven. En ook dat gelijkwaardige samenwerking met informele netwerken en bewonersinitiatieven een cruciale bijdrage kan leveren.

Kijk naar de vele succesvolle voorbeelden in het hele land. Onze dagbesteding is ook een voorbeeld hoe het “anders” kan. Door de inzet van 4 professionele begeleiders en 25 “vaste” vrijwilligers kunnen wij elke week 20 deelnemers, 2 dagen per week aan de dagbesteding laten deelnemen. Vanaf 2017 hebben 55 kwetsbare Riethovense inwoners daarvan gebruik gemaakt. Ongeacht hun zorgzwaarte en ook zonder indicatie. Daardoor konden zij in de laatste jaren van hun leven in Riethoven in hun eigen huis blijven wonen. Ze hebben géén of pas veel later gebruik hoeven maken van duurdere voorzieningen op een andere plek. Ze bleven binnen hun eigen netwerk, kort bij hun mantelzorgers en met zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. Zo heeft geen van de deelnemers voor deze voorziening, een beroep hoeven doen op de veel duurdere WMO en WLZ.

Het is een laagdrempelig voorziening, die het systeem zo weinig mogelijk belastte en waarbij vanuit de leefwereld van de inwoner wordt gedacht en gehandeld. Het effect is veel breder als de beschreven doelstelling. Een inspirerend voorbeeld daarvan is het persoonlijke verhaal van een deelnemer en de mantelzorger. De tijd is te kort om het hier voor te lezen. U krijgt het als aanvulling op deze inspreek beurt. Diverse raadsleden hebben de dagbesteding ook zelf al bezocht en een goede indruk kunnen krijgen. We doen het dus al “anders”. En ik durf te stellen dat we het ook beter doen. Door vrijwilligers en met vrijwilligers en professionals. Goedkoper, met minder regels en procedures en met ontlasting van de inzet van de gemeente (WMO) en de verschillende zorgpartijen. Maar …..ons succes is ook onze valkuil. Of zijn we gewoon nog te vroeg? Door de toename van het aantal deelnemers lopen totale de kosten hoger op. De dagbesteding werd tot nu toe uitsluitend gefinancierd vanuit de welzijnssubsidie van de gemeente. En een eigen bijdrage van de deelnemers. Zoals in het Raadsvoorstel beschreven, ziet de gemeente geen taak in het financieren van de zorg voor de deelnemers die recht hebben op WLZ. Wij begrijpen dat omdat er op andere plekken “geld op de plank” ligt en vanwege de in het “zorglandschap” nog bestaande “schotten” tussen welzijn, WMO, ZVW en WLZ.

Maar we zijn er niet blij mee omdat het ook betekent dat we noodgedwongen een beroep moeten gaan doen op aanvullende financiering via de systeemwerelden van WMO en WLZ. Wij zijn nu volop in overleg met Oktober en met het Zorgkantoor om daarin te gaan samenwerken en via verzilvering van indicaties de financiering structureel rond te krijgen. De intentie is uitgesproken dat we dat samen gaan doen en we hopen dat dit jaar rond te krijgen. Terug naar het voorstel dat u dadelijk gaat behandelen. Het is goed om te lezen en te horen hoe er door U tegen de dagbesteding in Riethoven wordt aangekeken. De essentie van ons burgerinitiatief of “bewoners-initiatief” is in het voorstel prima beschreven. Ook voelen we daarin de waardering voor onze dagbesteding door het college en de raad. U heeft dat ook in de raadsvergaderingen van september en oktober 2024 nog eens expliciet uitgesproken. Dank daarvoor!

Het voorstel biedt een goede basis voor een structurele continuering van de dagbesteding in Riethoven, als de partijen waarmee we in gesprek zijn dit jaar ook hun bijdrage gaan leveren. De transitie vraagt aan alle partijen, ook aan u als Raad, om buiten begaande paden te durven treden. Want, als we doen wat we deden, krijgen we wat we kregen! Bedankt voor uw aandacht!