Concept-Programmabegroting 2024 MRE

CONCEPT PROGRAMMABEGROTING 2024 METROPOOLREGIO EINDHOVEN

Inhoudsopgave OVERZICHT METROPOOLREGIO EINDHOVEN

2

KERNGEGEVENS

3

LEESWIJZER

4

ALGEMEEN

5

PROGRAMMA’S EN THEMA’S

7

Samenwerking en Strategie, incl. Landgoed Gulbergen Ruimte en wonen Mobiliteit, incl. GGA Energietransitie Economie, incl. Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Landelijk gebied Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) Overhead PARAGRAFEN

7 9 10 11 12 14 15 16 17

Weerstandsvermogen en risicomanagement Financiering Bedrijfsvoering Verbonden partijen Grondbeleid Onderhoud kapitaalgoederen FINANCIËLE BEGROTING 2024

17 20 21 22 23 23 23

Overzicht baten en lasten Toelichting op het overzicht baten en lasten Herkomst en besteding van middelen Oorsprong begrote baten Meerjarenramingen 2024-2027 Programma’s Balans

23 24 26 28 29 29 30

Staat van materiele vaste activa Staat van reserves Staat van voorzieningen Incidentele baten en lasten 2024-2027 Inwonerbijdrage Formatie

30 30 31 31 31 32

OVERZICHT GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN

33

Bijdrage per gemeente RHCe: kostenopbouw per gemeente

100592-2877\DRO\HLE\-1

33 34

Overzicht Metropoolregio Eindhoven

Gemeenschappelijke Regeling Bij besluit van 12 mei 1993 is de Gemeenschappelijke regeling Samenwerkingsverband Regio Eindhoven door Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant goedgekeurd. Deze regeling is gewijzigd op basis van de reacties van de gemeenten en de op 21 december 2004 door de Tweede Kamer aangenomen Wijzigingswet Wgr-plus, die op 1 januari 2006 in werking is getreden. In 2010 hebben alle 21 aan het SRE deelnemende gemeenten een gelijkluidend besluit genomen over de derde wijziging van de Gemeenschappelijke regeling van het SRE. Vanaf 25 februari 2015 heeft de bestuurlijke samenwerking in de regio vorm gekregen in de Metropoolregio Eindhoven. Vanaf deze datum is dan ook de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Eindhoven in werking getreden. Op 15 december 2021 heeft een technische aanpassing op deze regeling plaatsgevonden, welke op 1 januari 2022 van kracht is geworden. Deelnemende gemeenten

21

Algemeen bestuur

21 leden

Dagelijks Bestuur

J.R.V.A. Dijsselbloem P.J.M.G. Blanksma-van den Heuvel F.L.J. van der Meijden J.C.R. Keijzers-Verschelling J. Wiggers, directeur

Adviseurs Dagelijks Bestuur

S.P.M.F. Steenbakkers S.C.A. Luijten A.P. d’Haens M.M. Kuijken

100592-2877\DRO\HLE\-2

Kerngegevens

100592-2877\DRO\HLE\-3

Leeswijzer Hierbij treft u de Programmabegroting 2024 aan van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven. Het betreft de tweede begroting in de bestuursperiode 2023-2026. In deze begroting zijn 3 programma’s onderscheiden: 1.

Metropoolregio Eindhoven, bestaande uit de thema’s: Samenwerking en strategie, incl. Landgoed Gulbergen Ruimte en wonen Mobiliteit , incl. GGA Energietransitie Economie, inclusief Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Landelijk gebied

2.

Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)

3.

Programma Overhead, waarbij onderscheid gemaakt wordt tussen: Metropoolregio Eindhoven Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe)

De programmabegroting 2024 bestaat uit een overzicht van de programma’s, de financiële begroting en (voorgeschreven) paragrafen. In deze paragrafen worden een aantal aspecten van de financiële huishouding toegelicht, zoals weerstandsvermogen, financiering en bedrijfsvoering. Tevens wordt informatie gegeven over de verbonden partijen en grondbeleid. Deze primaire begroting 2024 wordt aangeboden aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten voor het geven van een zienswijze hierop. De bestuurlijke behandeling van deze begroting is voorzien voor de vergadering van de Algemeen Bestuur van woensdag 5 juli 2023.

100592-2877\DRO\HLE\-4

Algemeen Programmabegroting 2024 Metropoolregio Eindhoven Met deze begroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven wordt uitvoering gegeven aan de tweede jaarschijf van het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Dit samenwerkingsakkoord, waarop de 21 gemeenteraden een zienswijze kenbaar hebben gemaakt, is op 1 maart 2023 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. In deze begroting kijken we vooruit wat we, de 21 samenwerkende gemeenten, in 2024 gaan doen om de ambities van onze missie te realiseren. Hierbij betrekken we ook het Regionaal Historisch Centrum Eindhoven (RHCe) en Landgoed Gulbergen als onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Eindhoven. Begroting 2024 De Begroting 2024 ziet er samengevat als volgt uit:

100592-2877\DRO\HLE\-5

Indexering gemeentelijke inwonerbijdrage Lonen en prijzen stijgen ieder jaar, er is sprake van inflatie. Goederen en diensten worden duurder, de kosten van personeel stijgen door bijvoorbeeld een nieuwe CAO en hogere (pensioen)premies. Om dezelfde werkzaamheden op hetzelfde niveau te kunnen blijven uitvoeren, dienen inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht te blijven. Voor de Metropoolregio Eindhoven betekent dit dat de inwonerbijdragen voor Regionale opgaven, Brainport Development en het RHCe jaarlijks worden geïndexeerd conform een vastgestelde systematiek. Deze (financiële) uitgangspunten worden in de vorm van de kadernota aan het Algemeen Bestuur voorgelegd. Op 21 december heeft het Algemeen Bestuur de Kadernota Begrotingsjaar 2024 vastgesteld waarin de indexering inwonerbijdrage is vastgesteld op 3,56% ten opzichte van het begrotingsjaar 2023. Verschuiving n.a.v. Samenwerkingsakkoord 2023-2026 De opgaven voor de Metropoolregio Eindhoven in de periode 2023 en 2026 zijn vastgelegd in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Dit heeft er toe geleid dat er een verschuiving van middelen heeft plaatsgevonden van de inwonerbijdrage Stimuleringsfonds naar de inwonerbijdrage Regionale opgaven. Deze verschuiving is neutraal, de totale inwonerbijdrage voor het jaar 2024 wijzigt niet.

Aantal inwoners Het aantal inwoners in de regio Zuidoost Brabant waarmee in deze Begroting 2024 rekening wordt gehouden, is bepaald op 803.246. Dit op basis van de aantallen per 1 januari 2023 zoals gepubliceerd door het CBS. Ten opzichte van de begroting 2023 is er sprake van een stijging met 12.225 inwoners. Verloop inwonerbijdrage 2019-2024 Onderstaande tabel geeft een overzicht van de inwonerbijdrage over de laatste 5 jaren:

100592-2877\DRO\HLE\-6

PROGRAMMA’S EN THEMA’S Samenwerking en strategie incl. Landgoed Gulbergen Samenwerking en strategie Wat willen we samen bereiken? Het in goede banen leiden van de groei van de economie waardoor meer inwoners in de regio profiteren van de groei in welvaart én welzijn. We richten onze samenwerking daarbij primair op een gezamenlijke aanpak van de urgente opgaven in de fysieke leefomgeving en het verbeteren van de kwaliteit van die leefomgeving. We versterken de nationale mainportfunctie en organiseren de daartoe vereiste randvoorwaarden. Daarbinnen investeren we in het ondersteunen van de intergemeentelijke samenwerking. Dit doen we vanuit het versterken van eigenaarschap en medeverantwoordelijkheid door het in positie brengen en houden van de gemeente(raden). Wat gaan we samen doen? Doorontwikkelen regio (mainportstatus) Investeren op bovenregionale positionering en versterken van regionale slagvaardigheid door versterken netwerk naar: omliggende regio’s, Provincie Noord-Brabant, Rijk (o.a. ministeries BZK, LNV) en VNG. Borging realisatie 3e pijler strategische agenda Brainport. Versterken strategische samenhang stad-land-regio Regionale aanpak Brede welvaart Strategische verkenning van gezamenlijk beeld brede impact schaalsprong op brede welvaart voor de regio. Keuzemodel perspectief brede welvaart voor beleidsontwikkeling op korte én lange termijn binnen de vijf opgaven.

Jaarlijkse duiding per thema op basis van de brede-welvaartsindicatoren van de Regionale Monitor Brede Welvaart van het CBS.. Versterken samenwerking, participatie en communicatie Versterken van de regionale samenwerking en eigenaarschap Samenwerkingsakkoord: integrale coördinatie en afstemming Kennisdeling, informatiedeling en verkenning lange termijn Activiteiten 2024 Doorontwikkelen regio (mainportstatus) Stroomlijnen eenduidige lobby op ontwikkellijnen schaalsprong en vitaal landelijk gebied Coördinatie omgevingsdagen, afstemming inbreng BO-MIRT, Smartwayz e.d. Regionale aanpak Brede welvaart Participatie in nationaal netwerk Brede Welvaart door inbreng casus "schaalsprong" en ontwikkeling instrumentaria impact brede welvaart later met partners: CBS, PBL, Pon-Telos, Provincie NB, SCP

100592-2877\DRO\HLE\-7

Versterken samenwerking, participatie en communicatie Tussentijdse monitoring en bijsturing programmadoelen samenwerkingsakkoord Coördinatie realisatie werkprogramma's Kennisprogramma door Masterclasses, strategische verkenningen, bijeenkomsten, informatiedeling Landgoed Gulbergen Wat willen we bereiken? Prenazorg - milieutechnisch verantwoord beheren van de stortplaats, totdat het moment dat deze kan worden overgedragen aan de Provincie voor eeuwigdurende nazorg. De stortplaats kan worden overgedragen aan de Provincie als het Nazorgplan gereed is. Dan kan de eindinspectie door de Provincie worden ingezet, waarna overdracht kan gaan plaatsvinden. Ontwikkelen van het landgoed – tot een aantrekkelijk toeristisch en recreatief gebied met een sterke groene geleding en duurzame uitstraling, met aandacht voor het hoge ijkpunt van de stortplaats in de regio en passend binnen de Brainport-ambitie van de regio. Wat gaan we daarvoor doen in 2024? Vanuit strategische overwegingen heeft de Metropoolregio Eindhoven eind 2020 de erfpacht met Attero beëindigd. Hierdoor is de Metropoolregio Eindhoven weer volledig eigenaar van het Landgoed en is het mogelijk dit gebied integraal te gaan ontwikkelen. Samen met de gemeenten Geldrop-Mierlo en Nuenen c.a.

zijn kaders en randvoorwaarden voor de ontwikkeling van het gebied in kaart gebracht en vertaald in een aantal mogelijke ontwikkelrichtingen van het gebied. Deze Ruimtelijke Verkenning is via een breed communicatie- en burgerparticipatieproces gedeeld met iedereen die daar belangstelling voor had. De op- en aanmerkingen die er in dit participatietraject zijn gemaakt, zijn verwerkt in een Participatieverslag. Op basis van dit verslag is de Visie herijkt. Vervolgens wordt de (financiële) haalbaarheid van de Visie verder onderzocht. Dit moet leiden tot een voorkeursscenario voor het gebied. Wat mag dat kosten?

100592-2877\DRO\HLE\-8

Ruimte en wonen Wat willen we samen bereiken? We groeien door naar de eerste economie van Nederland. Dat betekent dat we verder moeten kijken dan de komende vier jaar, en zelfs verder dan de komende tien jaar. De balans tussen de schaalsprong, een aantrekkelijke leefomgeving en brede welvaart vragen om een langetermijnperspectief (2040) op de doorontwikkeling van de regio. Maar, we willen ook nu al een duurzame regio zijn met een stabiele sociale basis en economie waarbij we welzijn en kwaliteit van de fysieke leefomgeving in het oog houden. Daarbij benutten we Europese en rijksregelingen (zoals de Regiodeal) voor een versterking van het voorzieningenniveau en de brede welvaart. Wat gaan we samen doen? Doorontwikkeling regionale ontwikkelstrategie 2023-2030 Doorontwikkeling integraal regionale ontwikkelstrategie 2023-2040. Ruimtelijke inpassing (puzzel) van majeure opgaven, zoals de energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie en de ruimtelijke stad-land relaties.

Versnelling woningbouw en mobiliteit vanuit bestaande plannen Regie woondeal in relatie tot regionale ontwikkelstrategie Strategische koers, programmering en prioriteren, slagkracht , instrumentarium en inrichting organisatie samenwerking Activiteiten 2024 Doorontwikkeling regionale ontwikkelstrategie 2023-2030 Realisatie en uitvoering regionale ruimtelijke strategie MRE Versnelling woningbouw en mobiliteit vanuit bestaande plannen Realisatie en uitvoering woondeal MRE Aanjagen en versnelling woningbouwprogramma's Eenduidig databeheer, monitoring en bijsturing regionale woondeal Wat mag dat kosten?

100592-2877\DRO\HLE\-9

Mobiliteit incl. GGA

Wat willen we samen bereiken? Een goede bereikbaarheid van en binnen de gehele regio is voorwaardelijk voor de ontwikkeling van de regio. Nu en in de toekomst. De afgelopen jaren is gewerkt aan diverse mobiliteitsaanpakken: Bereikbaarheidsakkoord, Korte Termijn Maatregelen-pakket A2/N2 en MIRT. De realisatie hiervan is soms ingehaald door de praktijk en nieuwe keuzes. Op korte termijn is er behoefte aan een nieuw overzicht van maatregelen met bijbehorende afspraken tot 2030. Dit moet de basis worden voor versnelling in de uitvoering. Daarbij wordt ook gestreefd naar meer samenhang in de besluitvorming. In 2030 staan er minder structurele files. Het percentage reizigers en ondernemers (vervoerders en verladers) dat de reistijd acceptabel en in voldoende mate voorspelbaar vindt, is in 2030 toegenomen. De ketenmobiliteit is in 2030 versterkt. We zetten in op schone, gezonde en veilige mobiliteit. We verleiden inwoners tot het gebruik van OV ook in de spits. Als voorbeeld zetten we nu alvast in op het realiseren van het Pakket Kortetermijnmaatregelen A2/N2. We beseffen dat we er daarmee niet zijn. Ook een aanpak aan de oostkant van de regio is nodig, zodat we één gedegen pakket aan maatregelen krijgen voor de hele regio. Wat gaan we samen doen? Regionale strategie mobiliteit Toekomstbestendige regionale mobiliteitsagenda in het verlengde van de regionale ontwikkelstrategie.

Agenderen van de regionale strategische opgaven op de MIRT-tafel met het Rijk, zodat we de intraregionale en (inter)nationale bereikbaarheid van de regio kunnen blijven verbeteren. Opstellen meerjarenpakket mobiliteitsmaatregelen. Doorontwikkeling mobiliteitsaanpak 2023-2030 Opstellen (meerjaren) Regionaal Mobiliteitsprogramma, monitoren, bijsturen, beheer Bereikbaarheidsmiddelen en regionale financiering/middelen Brainportdeal. Agenderen van de regionale strategische opgaven op de MIRT-tafel met het Rijk, zodat we de intraregionale en (inter)nationale bereikbaarheid van de regio kunnen blijven verbeteren. Schone, gezonde en veilige mobiliteit Versterken (inter-) nationale en regionale bereikbaarheid van de regio door te investeren in het HWN, OWN, HUBs, fietsnetwerk en openbaar vervoer. Uitwerken strategische beleidskaders die bijdragen aan de ambitie van de regio. Coördinatie op het realiseren van de programma’s en projecten uit het RMP. Activiteiten 2024 Regionale strategie mobiliteit Actueel houden RMA, indien nodig wordt deze bijgesteld. Nader onderzoeken mobiliteitsopgaven van de regio als doorontwikkeling van de bereikbaarheid van de regio als geheel. Agenderen regionale opgaven bij provincie en Rijk. Doorontwikkeling mobiliteitsaanpak 2023-2030 Opleveren RMP voor Omgevingsdag december 2024.

100592-2877\DRO\HLE\-10

Schone, gezonde en veilige mobiliteit Uitdragen toekomstbeeld mobiliteit 2040. Realiseren projecten zoals opgenomen in het jaarprogramma Brainport Bereikbaar 2024. Realiseren regionale verkeersveiligheidsprojecten zoals opgenomen in het RMP 2024. Wat mag dat kosten?

Energietransitie Wat willen we samen bereiken? Onze regio wil uiterlijk in 2050 klimaatneutraal zijn. Dat is de stip op de horizon in de Metropoolregio Eindhoven. In 2030 zijn we al een heel eind op weg. Als tussenstap zullen we uiterlijk in 2030 minimaal 55% minder CO2 uitstoten dan in 1990, zoals ook landelijk is afgesproken. Daarbij is het belangrijk dat we een robuust en betrouwbaar energiesysteem hebben. We zetten in op energiebesparing en gaan stap voor stap over op duurzame energie. We wekken zoveel mogelijk duurzame energie op in onze regio. Wat gaan we samen doen? Toekomstig energiesysteem Toekomstbestendige afgestemd vraag-aanbod energiesysteem in 2050. Een betere benutting van de capaciteit van het bestaande energienetwerk in onze regio dan in 2022 het geval is, doordat energievraag- en aanbod beter op elkaar aansluiten en door netuitbreidingen. Pilots op het gebied van energietransitie i.s.m. partijen als Brainport Development en Innovatiehuis De Peel. Duurzame opwek energie Realisatie zonne- en windparken conform de afgesproken ambitie in de Regionale Energiestrategie (RES) MRE. Realisatie zon op bedrijfsdaken en ‘restruimtes’ als taluds, op parkeergarages of bij vliegvelden. Alle gemeenten hebben beleid op het gebied van lokaal eigendom bij grootschalige wind- en zonprojecten. Doorontwikkeling van een monitor voor de RES-ambities.

100592-2877\DRO\HLE\-11

Verduurzaming gebouwde omgeving Realisatie projecten uit het Samenwerkings- en uitvoeringsprogramma RES op het gebied van besparing en verduurzaming van energiegebruik. Gemeenten hebben hun beleid met elkaar afgestemd met betrekking tot het gebruik van duurzame warmtebronnen. Activiteiten 2024 Toekomstig energiesysteem Regionale afstemming vraag - aanbod energie in relatie tot regionale ontwikkelstrategie. Regionaal strategische inbreng organiseren voor het Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat (PMIEK). Samen met de partners afstemmen over oplossingen, zoals uitbreidingen van het elektriciteitsnetwerk. Inbreng leveren voor systeemstudies voor de langere termijn. Informatie-uitwisseling organiseren tussen gemeenten over pilot(s) en subsidiemogelijkheden. Onderhouden en benutten netwerk met provincie, Rijk en Europa. Duurzame opwek energie Coördinatie RES-proces, monitoring en bijsturing. Voorbereiden Voortgangsrapportage RES 2025. Coördinatie, monitoring en bijsturing van het gemeentelijk beleid op het gebied van lokaal eigendom bij grootschalige wind- en zonprojecten. Deelname aan Brabantbrede Stuurgroep RES en landelijk RES-beraad. Verduurzaming gebouwde omgeving Coördinatie, monitoring en bijsturing Wat mag dat kosten?

Economie

incl. Investeringsfondsen en bijdrage Brainport Development Wat willen we samen bereiken? We zoeken de balans tussen wat nodig is om de mainportstatus verder door te ontwikkelen en dat wat lokaal en subregionaal gewenst is vanuit een duurzame, gezonde en inclusieve samenleving. We leggen een stevige basis neer voor brede welvaart in onze regio. Binnen de Triple Helixsamenwerking geven we als overheid vorm aan de doorontwikkeling als mainport. Een onderdeel daarvan is ook de ruimtelijke impact van de economische ontwikkelingen rondom bedrijventerreinen. Nieuwe bedrijventerreinen zijn nodig voor de ruimtelijke puzzel en om de ruimte op de beste plekken te benutten voor de functies die daar het beste passen. Maak ruimte voor water en groen op bedrijventerreinen voor het welbevinden van de werknemers. Daarbij mogen we de bestaande terreinen niet uit het oog verliezen.

100592-2877\DRO\HLE\-12

Wat gaan we samen doen? Doorontwikkeling mainport Eén regionale economische agenda, door samenhang te creëren tussen de lokale en subregionale economische agenda’s met de Strategische Agenda Brainport. De economische weerbaarheid van de regio op langere termijn versterken zodat ook de ecosystemen van de toekomst zich kunnen ontwikkelen. Versterken vestigingsklimaat Beschikbaar houden en maken van kwalitatief hoogwaardige bedrijventerreinen voor de diverse economische sectoren in de regio. Regiodeal "brede welvaart"- kwaliteit van wonen, werken en leven via investering in brede voorzieningen. Bredere impact schaalsprong op voorzieningenniveau regio (voorbeeld toepassing van de “Utrechtse Barcode"). Stimuleren en faciliteren nieuwe economische dragers in het landelijk gebied. Toekomstbestendig en robuust economisch ecosysteem Stimuleringsfonds: Innovatieve projecten tot uitvoering brengen die ons innovatieve ecosysteem versterken en/of een bijdrage leveren aan onze regionale opgaven. Overheidsinbreng in de triple-helix samenwerking Brainportagenda, Aandeelhouder Stichting Brainport Activiteiten 2024 Doorontwikkeling mainport Organiseren doorlopend proces om tot inhoudelijke afstemming te komen en de gezamenlijke koers te bepalen over de ontwikkeling van de Strategische Agenda Brainport.

Versterken vestigingsklimaat Coördinatie en regionale afstemming programmering bedrijventerreinen. Bij aanvraag vervolgtranches regiodeal (4e/5e) inrichten van zorgvuldig breed gedragen proces om te komen tot een nieuwe aanvraag regiodeal. Opzetten van proces voor het goed doorlopen van de juridische en financiële afwikkeling van de toegekende subsidies uit de verschillende tranches regio deal (4e en 5e tranche). Toekomstbestendig en robuust economisch ecosysteem Stimuleringsfonds, uitzetten van drie tenders per jaar (uitvraag en vaststelling). Starten regionale proces meerjarenfinanciering Brainport Development 2025-2028 Wat mag dat kosten?

100592-2877\DRO\HLE\-13

Landelijk gebied Wat willen we samen bereiken? Een landelijk gebied dat leefbaar, toekomstbestendig en economisch vitaal is. De functies zijn in balans met de natuurlijke draagkracht van het gebied. De versterking van ruimtelijke en ecologische kwaliteiten hangt samen met de veranderende economische en sociale structuur in het landelijk gebied en de verbinding tussen landelijk en stedelijk gebied. We willen een landelijk gebied dat voldoet aan de eisen zoals opgenomen in het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Het doel is om leefbaarheid en economische vitaliteit van het landelijk gebied voor mensen die er wonen, werken en recreëren te verbeteren en een toekomstbestendige gezonde en natuurlijke leefomgeving te maken. Zuidoost-Brabant is niet alleen een toonaangevende hightechregio. Zuidoost-Brabant is samen met aangrenzende delen van Noordoost-Brabant en Noord- en Midden-Limburg tevens één van de belangrijkste voedselproducerende regio’s van Nederland. We verbreden het regionale productiepalet, met minder (intensieve) veeteelt, meer akkerbouw en extensieve en natuurinclusieve landbouw. Dit om landgebruik en de uitstoot van broeikasgassen te verminderen, de consument een breder plantaardig dieet uit de regio te kunnen serveren en daarnaast de natuur biodiverser te maken.

Wat gaan we samen doen? Toekomstbestendig landelijk gebied Economisch en maatschappelijk vitale landelijke gebieden en robuuste natuur en perspectiefrijke landschappen door regionale belangen in NPLG en NOVEX de Peel te verankeren. Monitoren en bijstellen streefbeeld landelijk gebied. Europa beleid: gebruik maken van Europese programma’s. Transitie voedselketen Een regionale voedselstrategie Projecten die een bijdrage leveren aan het doel: voedsel, gezond en voor iedereen; vanuit een transitie van de voedselketen Activiteiten 2024 Toekomstbestendig landelijk gebied Coördineren en afstemmen gebiedsontwikkelingen, Leergang buitenkansen Brainport (vervolg) Uitvoeringsprogramma landelijk gebied Monitor 2024, vastgesteld streefbeeld (bijdrage aan) Europese strategie voor de regio Transitie voedselketen Programmering uitvoering Coördinatie/afstemming voorbeeldprojecten Wat mag dat kosten?

100592-2877\DRO\HLE\-14

REGIONAAL HISTORISCH CENTRUM EINDHOVEN (RHCe) Wat willen we samen bereiken? Gemeenten (en andere openbaar lichamen) dienen te voldoen aan o.a. de Archiefwet 1995. Het gaat om taken die de gemeenten moeten verrichten in het kader van juist informatiebeheer. Het RHCe vervult een deel van die taken voor gemeenten in de regio Zuidoost-Brabant, met uitzondering van de gemeente Gemert-Bakel. Voor een aantal openbaar lichamen op basis van de wet Gemeenschappelijke regelingen in de regio vervult het RHCe vergelijkbare taken. De Archiefwet 1995 stelt eisen aan de zorg, het beheer, de bewaring en het toezicht van nietovergebrachte en overgebrachte archieven. Niet alleen overheidsarchieven, ook particuliere archieven en collecties vallen onder de Archiefwet zodra deze zijn opgenomen in de archiefbewaarplaats. Het doel van de Archiefwet is niet slechts een geordend archief, maar ook borging van de bewaring van regionaal erfgoed en cultuurhistorie. Dit wordt benadrukt door de openbaarheid na overbrenging (behoudens uitzonderingen) en door kosteloze raadpleegmogelijkheden. Daarmee zijn er voorwaarden voor de mogelijkheid de geschiedenis van het werkgebied te reconstrueren en te bestuderen aan de hand van materiaal in de archiefbewaarplaats, ongeacht herkomst en vorm. De missie van het RHCe is: raadpleegbaar stellen van archieven en collecties.

Op basis van de Archiefwet voert het RHCe de volgende taken uit: Toezicht op de archiefzorg door gemeenten, en op de overbrenging van gemeentelijke te bewaren archiefbescheiden naar de archiefbewaarplaats; Advisering over archiefzorg- en beheer en over informatiebeheer van gemeenten; Beheer en raadpleegbaarstelling van naar de archiefbewaarplaats overgebrachte analoge en digitale archieven; Beheer van particuliere archieven uit de regio voor zover dat past bij het RHCeacquisitiebeleid. Met particuliere archieven presenteert het RHCe historische gegevens van de regio en zijn er mogelijkheden deze te verbinden met een breed publiek. Wat gaan we samen doen? Archiefbeheer volgens wettelijke normen en regelgeving; Raadpleegbaarheid van archiefbescheiden; Collectie-opbouw die correspondeert met de regionale identiteit; Toetsing bij gemeenten of hun documentaire informatiehuishouding voldoet aan wet- en regelgeving; Adviseren van gemeenten; Informatie beschikbaar stellen aan publiek.

100592-2877\DRO\HLE\-15

Wat mag dat kosten?

OVERHEAD

Metropoolregio Eindhoven & RHCe Wat willen we bereiken? Aangaande de bedrijfsprocessen wordt blijvend gewerkt aan: Efficiënt en effectief regelen van de bedrijfsvoering; Flexibiliteit in de organisatie en de uitvoering; Borgen van kwaliteit van dienstverlening aan gemeenten, burgers en instellingen. Onder overheadkosten wordt verstaan: Directe loonkosten van directie en ondersteuning, waaronder control, financiën, P&O, ICT, facilitaire en secretariële / administratieve ondersteuning. Indirecte loonkosten, waaronder opleidingsbudget en kosten salarisadministratie. Kosten gebouwbeheer, waaronder huisvesting en depotvoorzieningen. Kosten automatisering, waaronder beheer en hosting werkplekomgeving en financieel systeem. Algemene kosten, waaronder accountantskosten, verzekeringen en belastingen. Bureaukosten, waaronder telefoonkosten en kantoorbenodigdheden. Welke opgaven hebben we? Om de kosten van overhead inzichtelijk en transparant te hebben worden deze conform de voorschriften uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verantwoord op een afzonderlijk programma. Hierbij dient de Notitie Overhead zoals die is opgesteld door de commissie BBV als uitgangspunt De organisatie Metropoolregio Eindhoven bestaat uit twee diensten, de Metropoolregio Eindhoven en het RHCe.

Eerstgenoemde is een kleine netwerkorganisatie met een grote flexibiliteit, het RHCe is een uitvoeringsorganisatie waarbij voortschrijdende automatisering, informatisering en digitalisering een rol speelt. De bedrijfsvoering op beide diensten is efficiënt en in overeenstemming is met de taken en schaal van de dienst. De taken op het gebied van financiën, personeel en organisatie worden in 2024 voor beide diensten uitgevoerd door de werkorganisatie Metropoolregio Eindhoven, de facilitaire functie en ICT dienstverlening is belegd bij het RHCe.

100592-2877\DRO\HLE\-16

Wat mag dat kosten?

PARAGRAFEN Inleiding In dit hoofdstuk worden een aantal aspecten van de financiële huishouding belicht. Het betreft: - weerstandsvermogen en risicomanagement - financiering - bedrijfsvoering - verbonden partijen - grondbeleid - onderhoud kapitaalgoederen

Weerstandsvermogen en risicomanagement Nota risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven Het Algemeen Bestuur heeft op 4 juli 2018 de nota Risicomanagement en weerstandsvermogen Metropoolregio Eindhoven vastgesteld. In deze nota is vastgesteld wat de onder risicomanagement wordt verstaan en welke uitgangspunten hierbij worden gehanteerd. Tevens is bepaald welke risico’s door de Metropoolregio Eindhoven worden gedragen en welke door de deelnemende gemeenten. Als uitwerking van de nota zijn voor de organisatie de risico’s bij deze jaarrekening opnieuw in beeld gebracht, geclassificeerd en financieel inzichtelijk gemaakt. De belangrijkste risico’s die op concernniveau worden onderkend zijn:

100592-2877\DRO\HLE\-17

Vermogenspositie De concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven (Metropoolregio Eindhoven, Regionaal Historisch Centrum en Landgoed Gulbergen) realiseert volgens de Begroting 2024 een omzet van ruim € 16,8 miljoen. Deze baten zijn volgens de Notitie Algemene Reserve (vastgesteld Algemeen Bestuur 1 november 2017) bepalend voor de berekening van de hoogte van de Algemene Reserve. Metropoolregio Eindhoven De baten die in de Begroting 2024 zijn toe te wijzen aan de Metropoolregio Eindhoven bedragen € 13,4 miljoen. Volgens de in de Notitie Algemene Reserve opgenomen staffel betekent dit dat de hoogte van de algemene reserve zich tussen de € 600.000 en € 1.200.000 moet bevinden. De stand per 31-12-2022 bedraagt € 1.000.000, vanuit de risicoanalyse zijn risico’s benoemd voor een bedrag van € 1.125.000. Regionaal Historisch Centrum (RHCe) De baten die in de Begroting 2024 zijn toe te wijzen aan het RHCe bedragen € 3,4 miljoen. Volgens de in de Notitie Algemene Reserve opgenomen staffel betekent dit dat de hoogte van de algemene reserve zich tussen de € 150.000 en € 300.000 moet bevinden. De stand per 31-12-2022 bedraagt € 300.000, vanuit de risicoanalyse zijn risico’s benoemd voor een bedrag van € 305.000. Landgoed Gulbergen Het weerstandsvermogen van de Landgoed Gulbergen wordt begrensd door de in de bestemmingsreserve Gulbergen aanwezige middelen.

Door de afkoop van de erfpachtovereenkomst met Attero is beheer en exploitatie van het Landgoed Gulbergen geheel voor rekening en risico van de Metropoolregio Eindhoven. De stand van de reserve per 32-12-2022 bedraagt € 11.010.974 Doelvermogen Tot op heden is er met de Provincie Noord Brabant geen overeenstemming over de inhoud van het nazorgplan en de financiële vertaling hiervan naar het doelvermogen. Dit houdt in dat de kosten van pre-nazorg eveneens voor rekening blijven komen van de Metropoolregio Eindhoven. Het uitblijven van bestuurlijke overeenstemming kan op termijn leiden tot uitputting van middelen in relatie tot de ontwikkeling van het landgoed. Fiscale positie Naar aanleiding van een in 2017 uitgevoerde fiscale nulmeting is het afstemmingsoverleg met de Belastingdienst inzake de BTW-positie Landgoed Gulbergen nog niet afgerond. Gevolg hiervan is dat de door de Belastingdienst oplegde naheffingen over het jaar 2013 en 2017 nog niet zijn afgewikkeld. Metropoolregio Eindhoven en de Belastingdienst blijven in overleg, waarbij nu tevens de toekomstige BTW-positie is betrokken als gevolg van de afkoop erfpachtconstructie Attero in december 2020. Claim Attero minderlevering brandbaar restafval 2015-januari 2017 Op 29 juni 2021 heeft het Hof Den Haag het arbitrale eindvonnis inzake de minderlevering brandbaar restafval 2015-januari 2017 nietig verklaard.

De uitspraak hield tevens in dat Attero de door de Metropoolregio Eindhoven vooruitbetaalde naheffing moest terugbetalen. Dit is inmiddels gebeurd. Attero is tegen de uitspraak van het Hof in cassatie gegaan, in deze cassatieprocedure is inmiddels het advies van de procureur-generaal van de Hoge Raad aan partijen toegestuurd, de zogeheten Conclusie. De procureur-generaal adviseert om het arrest van het Hof Den Haag te vernietigen en de vernietigingsprocedure verder (opnieuw) te laten behandelen door een van de andere gerechtshoven in Nederland. Indien de Hoge Raad het advies van de procureur-generaal volgt en de uitspraak van de hernieuwde behandeling negatief uitvalt voor de Brabantse gewesten en gemeenten, kan dit financiële gevolgen hebben voor de in de Metropoolregio Eindhoven deelnemende gemeenten omdat de door Metropoolregio Eindhoven te betalen naheffing doorberekend zal worden naar deze gemeenten. Een verdeelsleutel hiervoor zal pas na een eventuele negatieve uitspraak worden bepaald.

100592-2877\DRO\HLE\-18

Financiële kengetallen Conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) bevat dit jaarverslag een aantal verplichte financiële kengetallen. De kengetallen zijn afgeleiden van bestaande informatie en genereren geen ‘nieuwe’ informatie. De kengetallen geven het bestuur inzicht in de financiële positie van de Metropoolregio Eindhoven. Door het BBV is geen norm vastgesteld waarmee de uitkomsten van de onderstaande kengetallen vergeleken moeten worden. De voorgeschreven kengetallen zijn: Netto schuldquote & de netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de Metropoolregio Eindhoven ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat er bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is én wat dat betekent voor de schuldenlast. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de Metropoolregio Eindhoven in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen.

Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de Metropoolregio Eindhoven heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Tevens zijn in het BBV kengetallen voorgeschreven voor de grondexploitatie en de belastingcapaciteiten. Deze kengetallen zijn met name van belang voor gemeenten. Beide kengetallen zijn niet van toepassing voor de Metropoolregio Eindhoven en zijn derhalve niet uitgewerkt. De kengetallen laten het volgende verloop zien:

Toelichting: De netto schuldquote van de Metropoolregio Eindhoven is positief. Dit wil zeggen dat de schulden de vorderingen per saldo overtreffen. Dit is het gevolg van de financiële transactie eind 2020 vanwege de beëindiging van de erfpacht van Landgoed Gulbergen. Hierdoor is een bedrag van ruim € 17,1 aan Attero betaald. Het verloop van de netto schuldquote wordt tussentijds gemonitord en waar nodig zullen bijsturingsmaatregelen worden getroffen.

100592-2877\DRO\HLE\-19

De solvabiliteitsratio laat in meerjarig opzicht een stabiel verloop zien en ligt rond de 50%. Hieruit valt af te leiden dat de Metropoolregio Eindhoven in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen. Structurele exploitatieruimte is volgens de bovenstaande becijferingen niet aanwezig. Dit wil zeggen dat de Metropoolregio Eindhoven niet in staat is om structurele tegenvallers op te vangen. Op basis van de bovenstaande financiële kengetallen kan worden geconcludeerd dat de financieringsstructuur van de Metropoolregio Eindhoven gezond is, maar dat de exploitatie geen ruimte biedt om structurele tegenvallers op te vangen.

Financiering Inleiding In de Wet Fido (Financiering Decentrale Overheden), Ruddo (Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden) en de Wet Schatkistbankieren zijn de kaders gesteld voor een verantwoorde professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van de decentrale overheden. De treasuryfunctie wordt daarbij door de wet als volgt gedefinieerd: ”het sturen en beheersen van-, het verantwoorden over-, het toezicht houden op: de financiële vermogenswaarden, de financiële geldstromen, de financiële positie en de hieraan verbonden risico’s”. In de wet worden voorschriften, richtlijnen en normeringen genoemd. Voorbeelden hiervan zijn de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Zowel bij de begroting als bij de jaarrekening dient de Metropoolregio Eindhoven een paragraaf Financiering op te nemen. In deze paragraaf wordt aangegeven op welke wijze in 2024 verwacht wordt uitvoering te geven aan de treasuryfunctie. Kasgeldlimiet Volgens de Wet Fido is de Metropoolregio Eindhoven verplicht te rapporteren over de kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet geldend voor gemeenschappelijke regelingen, uitgedrukt in een percentage (8,2%) van het totaal van de uitgaven, bepaalt het bedrag wat Metropoolregio Eindhoven maximaal kort mag lenen. Op basis van de primaire Begroting 2024 zou de kasgeldlimiet bijna € 1,4 miljoen bedragen.

Indien de uitkomst van de cassatie welke Attero heeft ingesteld naar aanleiding van de vernietiging van het arbitraire vonnis minderlevering restafval periode 2015-jan 2017 negatief uitvalt voor de Brabantse gewesten en daarmee de Metropoolregio Eindhoven, bestaat de kans dat Metropoolregio Eindhoven kort geld moet aantrekken om aan alle financiële verplichtingen te kunnen blijven voldoen. Renterisico Ook geeft de Wet Fido aan dat er inzicht moet worden gegeven in het renterisico voor de komende 4 jaren. Het renterisico ontstaat bij het aflopen van leningen. Eventueel nieuw af te sluiten leningen kunnen gepaard gaan met hogere rentekosten. De Metropoolregio Eindhoven heeft een annuïteitenlening lopen bij de BNG voor de financiering nieuwbouw Regionaal Historisch Centrum. De looptijd van de lening is afgestemd op de looptijd van het activum. De lening bedroeg oorspronkelijk € 7.079.000 en heeft een looptijd van 40 jaar. Het huidige rentepercentage bedraagt 2,35%. De hoogte van de lening ultimo 2024 bedraagt ruim € 4,1 miljoen. De renterisiconorm bedraagt 20% van het totaal van de uitgaven. Voor de Metropoolregio Eindhoven is dit bijna € 3,4 miljoen op basis van de primaire Begroting 2024. Het renterisico op de vaste schuld is de komende 4 jaar nihil.

100592-2877\DRO\HLE\-20

Treasurybeheer De administratieve organisatie en de uitvoering vinden plaats binnen de kaders van de Wet Fido (Financiering Decentrale Overheden), Ruddo (Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden) en de wet Schatkistbankieren. Het beleid is gericht op een verantwoord beheer van de middelen, waarbij risico’s zoveel mogelijk worden uitgesloten en de kosten zo laag mogelijk worden gehouden. Het verplichte schatkistbankieren bepaalt de uitvoering van de treasury activiteiten. Tijdelijk overtollige liquide middelen worden verplicht aangehouden bij het Ministerie van Financiën. Over deze middelen wordt geen rente vergoed. Binnen de wet schatkistbankieren kunnen onder bepaalde voorwaarden middelen worden uitgeleend aan andere decentrale overheden (het zogenaamde onderling lenen). Van deze mogelijkheid maakt de Metropoolregio Eindhoven geen gebruik. Landgoed Gulbergen De middelen ten behoeve van Landgoed Gulbergen (beheer en kosten pre-nazorg) worden aangehouden in de Schatkist. In het kader van de overdracht van de nazorg van de voormalige stortplaats en het hierbij behorende doelvermogen, is aan de provincie Noord Brabant bij vooruitbetaling reeds een bedrag van nominaal € 25,7 miljoen voldaan. Ter gedeeltelijke betaling van de afkoopsom erfpachtovereenkomst Attero is hiervan in 2020 een bedrag van € 10 miljoen teruggeroepen.

De waarde van deze portefeuille bij de provincie bedraagt ultimo 2022 € 19,7 miljoen (2021: € 24 miljoen).

Bedrijfsvoering Algemeen

Goed bestuur

De Metropoolregio Eindhoven voert periodiek een governance toets uit op basis van de Code goed openbaar bestuur. Deze code is ontwikkeld door het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en geeft richtlijnen voor besturen van alle organisaties in het hart van de overheid. Het gaat om codes voor de volgende aspecten: Openheid en integriteit, participatie, behoorlijke contacten met burgers, doelgerichtheid en doelmatigheid, legitimiteit, lerend en zelfreinigend vermogen en verantwoording. Deze toets heeft tot op heden geen aanleiding gegeven tot aanpassingen. Metropoolregio Eindhoven De concernorganisatie Metropoolregio Eindhoven is een organisatie met een grote flexibiliteit met betrekking tot de bedrijfsvoering. Er wordt planmatig continu gewerkt aan de verdere optimalisering met als doel overeenstemming tussen taak en schaal. Dit geldt zowel voor de werkorganisatie Metropoolregio Eindhoven als het RHCe. Het verder optimaliseren en doorontwikkelen van de processen en werkzaamheden op het gebied van personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering en huisvesting staan centraal binnen de bedrijfsvoeringsorganisatie en worden waar mogelijk geïntegreerd binnen het door het concern gebruikte systemen Afas en Djuma.

Samenwerking met andere gemeenschappelijke regelingen Tussen de Metropoolregio Eindhoven en de drie gemeenschappelijke regelingen GGD, ODZOB en Veiligheidsregio vindt, in navolging van de synchronisatie van de P&C-cyclus en het harmoniseren van de financiële beleidsregels en verordeningen, periodiek afstemming plaats. Daar waar in de bedrijfsvoering meerwaarde wordt gezien, zowel wat efficiency betreft als kwaliteitsverbetering, zal samenwerking worden gezocht en/of versterkt.

100592-2877\DRO\HLE\-21

Landgoed Gulbergen Het Algemeen Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven heeft het beheer en de beschikkingsmacht over de gelden in het kader van de verkoop van de aandelen van NV Razob overgedragen aan het Dagelijks Bestuur. Daartoe is de “Adviescommissie Gulbergen” ingesteld. Deze commissie adviseert het Dagelijks Bestuur over de onttrekking aan de beschikbare middelen en de wijze van beheren van deze gelden. Voor de ambtelijke ondersteuning van de Adviescommissie is een procesmanager Landgoed Gulbergen aangewezen.

Verbonden partijen Brainport Development NV Brainport Development NV is een vennootschap met Triple Helix-aandeelhouders, waarbij het overheidsaandeel 50 procent is. Brainport Development is gericht op het structureel verankeren van de Brainport Next Generationstrategie. Gelet op de regionale opgave van Brainport Development wordt de financiering verkregen via een inwonerbijdrage en treedt de Metropoolregio Eindhoven op als enige subsidiënt en vervult zij de rol als regionale betaalautoriteit De vier gemeenten (Eindhoven, Helmond, Best en Veldhoven) die ook in het aandelenkapitaal van Brainport Development NV deelnemen, worden op grond van de gemeenschappelijke regeling een extra bijdrage gevraagd op basis van hun specifiek belang. Er zijn voor de Metropoolregio Eindhoven een aantal instrumenten voor de beïnvloeding van en de sturing op Brainport Development: Aan de voorkant, als het gaat om het programma en de aard van de activiteiten. Dit gebeurt in het thema Economie door de afgesproken consultatie over het jaarplan. Daarnaast is de Metropoolregio Eindhoven vertegenwoordigd in het bestuur van de Stichting Brainport en heeft een formele rol als aandeelhouder. Bij de financiering, waarbij het gaat om de omvang van de uit te voeren activiteiten in relatie tot het budget. De hoogte van de financiering ligt vast in het meerjarenfinancieringsplan 2021-2024.

Breedband Regio Eindhoven B.V. Op initiatief van het Regionaal Breedband Consortium Zuidoost-Brabant (RBC), bestaande uit circa 20 maatschappelijke organisaties en enkele bedrijven, is een breedbandring (glasvezelinfrastructuur) in Eindhoven, met uitlopers naar Geldrop-Mierlo, Veldhoven en Helmond gerealiseerd, waarop ook eigen vestigingen zijn aangesloten. Hiertoe zijn opgericht de Stichting Glasrijk en de exploitatiemaatschappij Breedband Regio Eindhoven BV. De Metropoolregio Eindhoven, een van de “Founding Fathers”, heeft een zetel in het Algemeen Bestuur van de Stichting Glasrijk en is aandeelhouder in de Breedband Regio Eindhoven BV tot maximaal 136.000 gewone aandelen van nominaal € 1,–. Stichting Bureau Inkoop en Aanbestedingen Zuidoost-Brabant (BIZOB) Metropoolregio Eindhoven aangesloten bij Stichting BIZOB met als doel financiële, kwalitatieve en procesmatige inkoopvoordelen te behalen zonder daarvoor de interne organisatie te belasten maar toch ervoor te zorgen dat de continuïteit in de bedrijfsvoering op dit onderdeel gewaarborgd is. Metropoolregio Eindhoven draagt geen bevoegdheden over, Bizob correspondeert alleen over de inkoop- en aanbestedingstrajecten. Bizob ontvangt van alle deelnemende organisaties middelen. Het te betalen bedrag is afhankelijk van de ingekochte capaciteit.

Metropoolregio Eindhoven neemt gemiddeld 15-20 dagen per jaar af afhankelijk van de inkoopbehoefte. Een exploitatietekort van Bizob wordt opgevangen door de deelnemers naar rato van het aantal afgenomen dagen. Omdat de Metropoolregio Eindhoven slechts 15-20 dagen op jaarbasis afneemt is het financiële risico voor de Metropoolregio Eindhoven beperkt. Sinds de oprichting Bizob is er echter nog nooit sprake geweest van een exploitatietekort.

100592-2877\DRO\HLE\-22

Grondbeleid Landgoed Gulbergen Om het Landgoed Gulbergen te kunnen realiseren, waren de betreffende gronden in (blote) eigendom van de Metropoolregio Eindhoven. Contractueel werden deze vervolgens in erfpacht gegeven aan Attero. Per 21 december 2020 is deze erfpachtovereenkomst met Attero beëindigd. Hiermee is het volledige eigendom van het gebied Landgoed Gulbergen weer in handen van de Metropoolregio Eindhoven gekomen, inclusief het beheer van het gebied. De Metropoolregio Eindhoven zet in op een overdracht van het landgoed aan de markt waardoor ontwikkeling mogelijk zal worden.

Onderhoud kapitaalgoederen Gebouw Raiffeisenstraat 18 Eindhoven Het (groot) onderhoud aan het RHCe-pand, aan de Raiffeisenstraat 18 te Eindhoven, wordt uitgevoerd op basis van het Meerjaren Onderhouds Planning (MJOP) periode 2019-2028. Op grond van dit plan wordt jaarlijks € 52.100 gestort in de voorziening groot onderhoud, waaruit de kosten voor groot onderhoud worden gedekt. Er is geen achterstallig onderhoud.

FINANCIËLE BEGROTING 2024 Overzicht baten en lasten

100592-2877\DRO\HLE\-23

Toelichting op het overzicht baten en lasten Onderstaand wordt een toelichting per programma gegeven op de financiële verschillen tussen de Begroting 2024 en de Begroting 2023 na eerste wijziging. Regionale strategie en samenwerking Het thema Regionale strategie en samenwerking laat een voordeel zien van ruim € 142.000. Aan de lastenkant stijgen de personele kosten stijgen met € 1.415.000 (nadeel) als gevolg van de formatie-uitbreiding met 11,5 fte en geschatte CAO-stijgingen in 2023 en 2024. Het werkbudget stijgt als gevolg van de indexering met € 8.900 (nadeel). De batenkant laat een voordeel zien van € 1.566.000 veroorzaakt door de indexering van de inwonerbijdrage regionale opgaven met 3,56% ten opzichte van 2023 en de ophoging met € 675.000 vanuit de inwonerbijdrage Stimuleringsfonds. Daarnaast wordt naar verwachting € 780.000 aan externe financiering geraamd (bijdrage van bedrijven, Rijk en provincie) ter gedeeltelijke dekking van de formatie-uitbreiding. Landgoed Gulbergen Gulbergen laat ten opzichte van de begroting 2023 geen afwijking zien. Alle aan het Landgoed toe te rekenen kosten worden gedekt uit de reserve Gulbergen. Bij de jaarrekening wordt een eventueel exploitatieoverschot toegevoegd aan de reserve, een tekort wordt onttrokken. Hierdoor verloopt e.e.a. in de exploitatie budgettair neutraal.

Ruimte en wonen Het thema Ruimte en wonen laat een nadeel zien van ruim € 43.000. Het betreft hier het opnemen van het reguliere werkbudget in de begroting. Mobiliteit, incl. GGA Het thema Mobiliteit laat een voordeel zien van ruim € 8.900. Het werkbudget is met dit bedrag naar beneden bijgesteld om werkkapitaal te creëren op het thema Ruimte en wonen. Energietransitie Het thema Energietransitie laat een voordeel zien van ruim € 129.000. Het werkbudget is met dit bedrag naar beneden bijgesteld om werkkapitaal te creëren op het thema Ruimte en wonen (voordeel € 8.900). Daarnaast is het overschot van de middelen ultimo 2022 van ruim € 120.000 ten opzichte van de begroting 2023 komen te vervallen. Deze zijn in 2023 besteed. Economie Het thema Economie laat een voordeel zien van ruim € 200.000. Het werkbudget is met dit bedrag naar beneden bijgesteld om werkkapitaal te creëren op het thema Ruimte en wonen (voordeel € 8.900). Daarnaast zijn de subsidies vanuit de Herstelaanpak in 2023 afgewikkeld, het saldo van de reserve welke in 2023 is vrijgevallen ten gunste van de exploitatie is dan ook niet meer opgenomen. Stimuleringsfonds Het Stimuleringsfonds laat ten opzichte van de Begroting 2023 een voordeel zien van ruim € 3.500. De personele kosten stijgen met € 10.500 (nadeel) als gevolg van geschatte CAO-stijgingen in 2023 en 2024. De programmakosten dalen met € 631.500 (voordeel).

De bijdrage per inwoner is verlaagd naar € 2,714 om een bedrag van € 675.000 toe te voegen aan de pijler Regionale opgaven. Aan de batenkant wordt, vanwege de gedeeltelijke verschuiving naar de pijler Regionale opgaven, een lagere inwonerbijdrage verantwoord van € 631.500 (voordeel). Ter dekking van de kosten van programmamanagement wordt ten opzichte van 2023 een bedrag van ruim € 14.000 meer onttrokken aan de voorziening (nadeel).

100592-2877\DRO\HLE\-24

Bijdrage Brainport Development De bijdrage van ruim € 4,9 miljoen aan Brainport Development NV is in de Begroting 2024 opgenomen conform de meerjarenfinanciering 2021-2024. De inwonerbijdrage en individuele bijdrage van de aandeelhoudergemeenten is met 3,56% geïndexeerd ten opzichte van de bijdrage 2023. De bijdrage kan als volgt worden gespecificeerd: Inwonerbijdrage Metropoolregio Gemeente Eindhoven Gemeente Helmond Gemeente Veldhoven Gemeente Best

€ 2.119.467 € 1.739.351 € 603.148 € 308.361 € 211.244

Landelijk gebied Het thema Landelijk gebied laat een voordeel zien van ruim € 8.900. Het werkbudget is met dit bedrag naar beneden bijgesteld om werkkapitaal te creëren op het thema Ruimte en wonen. RHCe Ten opzichte van de begroting 2023 laat het RHCe op het primair proces een voordeel zien van bijna € 58.000. De personele kosten zijn € 42.000 hoger als gevolg van geschatte CAO-stijgingen in 2023 en 2024. De programmakosten stijgen met ruim € 14.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door indexering van de budgetten en de actualisering hiervan op grond van de realisatiecijfers 2022. De programmabaten stijgen met € 110.000, dit als gevolg van de indexering van de inwonerbijdrage met 3,56% ten opzichte van 2023. Algemene dekkingsmiddelen Op het programma algemene dekkingsmiddelen zijn in de primaire begroting 2024 geen lasten en baten geraamd. Overhead In de overheadkosten zijn de volgende kostensoorten te onderscheiden: Lonen en salarissen indirect personeel Studie en opleiding Personeel van derden Indirecte personeelskosten Huisvestingskosten Bureaukosten Algemene kosten Automatiseringskosten Metropoolregio Eindhoven De overheadkosten van de dienst Metropoolregio Eindhoven laten ten opzichte van 2023 een nadeel zien van € 136.000. De personele kosten stijgen met bijna € 112.000 als gevolg van de formatie-uitbreiding met 0,5 fte en geschatte CAO-stijgingen in 2023 en 2024.

De programmakosten stijgen met € 24.000 als gevolg van de indexering van de budgetten en de actualisering hiervan op grond van de realisatiecijfers 2022. RHCe De overheadkosten laten per saldo een nadeel zien van € 55.000 ten opzichte van de begroting 2023. De personele kosten stijgen met € 45.000 als gevolg van de geschatte CAO-stijgingen in 2023 en 2024. De programmakosten stijgen met € 14.000 als gevolg van de indexering van de budgetten en de actualisering hiervan op grond van de realisatiecijfers 2022. De programmabaten stijgen met bijna € 4.000 op grond van de realisatiecijfers 2022. 100592-2877\DRO\HLE\-25

Heffing VPB De activiteiten waarover de Metropoolregio Eindhoven vennootschapsbelasting dient te betalen, zijn ten opzichte van de begroting 2023 niet gewijzigd. Onvoorzien De posten onvoorzien voor de Metropoolregio Eindhoven en het RHCe bedragen respectievelijk € 15.808 en € 6.564. Dit is ruim € 1.200 hoger dan wat is opgenomen in de Begroting 2023. Mutatie reserves De mutatie in de reserves laten een nadeel zien van ruim € 277.000. Het betreft hier de niet meer opgenomen baten restantmiddelen reserve Energietransitie 2022 (€ 120.000) en afwikkeling subsidies uit de reserve Herstelaanpak (€ 157.000). Het nadeel moet in relatie worden gezien met de even grote voordelen op de thema’s Energietransitie en Economie.

Herkomst en besteding van middelen Herkomst middelen Metropoolregio Eindhoven Van iedere euro die de Metropoolregio Eindhoven uitgeeft, komt de grootste bijdrage (68%) van de deelnemende gemeenten in de vorm van een bijdrage per inwoner. Uit onderstaande grafiek wordt duidelijk waar de baten van de Metropoolregio Eindhoven vandaan komen.

Herkomst middelen Metropoolregio Eindhoven Begroting 2024 Bijdragen reserves & voorzieningen; 928.533; 5%

Overige bijdragen; 116.787; 1%

Rijk, provincie en bedrijven; 1.365.000; 8%

Gemeenten inwonerbijdrage

Gemeenten aandeelhouders Brainport Development; 2.862.104; 17%

Gemeenten aandeelhouders Brainport Development Rijk, provincie en bedrijven Bijdragen reserves & voorzieningen

Gemeenten inwonerbijdrage; 11.534.514; 69%

100592-2877\DRO\HLE\-26

Overige bijdragen

Besteding middelen Metropoolregio Eindhoven In onderstaande grafiek wordt de besteding van middelen per (deel)programma weergegeven.

Besteding middelen Metropoolregio Eindhoven Begroting 2024 Onvoorzien; 22.372; 0% Heffing VPB; 5.500; 0%

Regionale strategie en samenwerking; 3.196.179; 19%

Ruimte en wonen; 43.097; 0% Mobiliteit; 74.788; 1%

Overhead; 2.412.533; 14%

Energietransitie; 608.097; 4%

Regionale strategie en samenwerking Ruimte en wonen

RHCe; 2.372.530; 14%

Mobiliteit Energietransitie Economie, incl. Stimuleringsfonds Brainport Development

Landgoed Gulbergen; 638.485; 4%

Landelijk gebied Landelijk gebied; 43.097; 0%

Landgoed Gulbergen

Brainport Development; 4.981.571; 30%

Economie, incl. Stimuleringsfonds; 2.408.687; 14%

RHCe Overhead Heffing VPB Onvoorzien

100592-2877\DRO\HLE\-27

Oorsprong begrote baten

100592-2877\DRO\HLE\-28

Meerjarenramingen 2024-2027 Ten behoeve van een inzicht in de ontwikkeling van de kosten en gemeentelijke bijdrage zijn voor de programma’s en de balans ramingen opgesteld voor de periode 2024-2027 waarbij voor het begrotingsjaar 2024 rekening is gehouden met de geïndexeerde / bijgestelde inwonerbijdragen. In de jaren daarna worden de lasten en baten op hetzelfde niveau gehouden. Bij het vaststellen van de uitgangspunten voor toekomstige begrotingen zal door het Algemeen Bestuur worden bepaald of en met welk percentage de lasten en baten geïndexeerd mogen worden. Tevens wordt inzicht gegeven in de verwachte stand van de materiele vaste activa, reserves en voorzieningen ultimo 2024. Meerjarenraming programma’s

100592-2877\DRO\HLE\-29

Meerjarenraming balans

Staat van materiële vaste activa

Staat van reserves

100592-2877\DRO\HLE\-30

Staat van voorzieningen

Incidentele baten en lasten 2024-2027

Inwonerbijdrage Algemeen De methodiek van indexering van de inwonerbijdrage is vastgelegd in de “Beleidsnotitie Kaders P&C documenten”, opgesteld door de vier gemeenschappelijke regelingen GGD, ODZOB, Veiligheidsregio en Metropoolregio Eindhoven. Jaarlijks worden de financiële uitgangspunten voor de betreffende begroting in de vorm van de Kadernota voorgelegd aan het Algemeen Bestuur. Op 21 december 2022 heeft het Algemeen Bestuur de Kadernota Begroting 2024 vastgesteld. Verschuiving n.a.v. Samenwerkingsakkoord 2023-2026 De opgaven voor de Metropoolregio Eindhoven in de periode 2023 en 2026 zijn vastgelegd in het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Dit heeft er toe geleid dat er een verschuiving van middelen heeft plaatsgevonden van de inwonerbijdrage Stimuleringsfonds naar de inwonerbijdrage Regionale opgaven. Deze verschuiving is neutraal, de totale inwonerbijdrage voor het jaar 2024 wijzigt niet. Inwonerbijdrage Regionale opgaven De inwonerbijdrage Regionale opgaven wordt geïndexeerd met 3,56% ten opzichte van de bijdrage 2023. Daarnaast wordt er een bedrag van € 675.000 toegevoegd aan deze pijler vanuit de bijdrage Stimuleringsfonds als gevolg van de opgaven uit het Samenwerkingsakkoord 2023-2026. Hiermee wordt de inwonerbijdrage Regionale opgaven voor het jaar 2024 bepaald op € 3.922.148.

100592-2877\DRO\HLE\-31

Inwonerbijdrage Brainport Development NV De basisfinanciering van Brainport Development NV vindt plaats via de Metropoolregio Eindhoven, de hoogte er van is vastgelegd in een meerjarenfinancieringsovereenkomst 2021-2024. De jaarlijkse inwonerbijdrage Brainport Development wordt gedurende de looptijd van deze overeenkomst geïndexeerd met hetzelfde percentage als waar de inwonerbijdrage Regionale opgaven van de Metropoolregio Eindhoven mee wordt geïndexeerd. Voor het begrotingsjaar 2024 houdt dit dat de bijdrage 2023 wordt geïndexeerd met 3,56% en daarmee wordt bepaald op € 2.119.467. Inwonerbijdrage Stimuleringsfonds De bijdrage per inwoner wordt door de verschuiving van € 675.000 naar de pijler Regionale opgaven verlaagd van € 3,554 naar € 2,714 per inwoner. De mutatie in het aantal inwoners van de regio ten opzichte van 2023 (+12.225 inwoners) is verwerkt, hiermee wordt de inwonerbijdrage 2024 bepaald op € 2.179.736. Inwonerbijdrage RHCe De inwonerbijdrage RHCe wordt met 3,56% geïndexeerd ten opzichte van 2023 en bedraagt € 3.313.163. De inwonerbijdrage wordt verdeeld tussen de gemeenten op basis van in gebruik zijnde strekkende meters (fysiek archief), terabytes (digitaal archief) en aantallen inwoners. De in gebruik zijnde meters worden, even als het aantal inwoners, op peildatum 1 januari geactualiseerd. Dit leidt tot de volgende gemeentelijke inwonerbijdrage 2024:

Formatie

100592-2877\DRO\HLE\-32

OVERZICHT GEMEENTELIJKE BIJDRAGEN In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de bijdrage per gemeente voor het begrotingsjaar 2024.

100592-2877\DRO\HLE\-33

RHCe: kostenopbouw per gemeente

100592-2877\DRO\HLE\-34