Bijlage A - Transitievisie Warmte Bergeijk.pdf

Soms is isoleren moeilijk Inwoners geven aan dat isoleren bij oudere woningen erg lastig is, en dat dit heel ingrijpend kan zijn. Een andere deelnemer reageert hierop door te zeggen dat dit toch het beste is wat hij heeft gedaan, het loste namelijk het hele vochtprobleem op in zijn woning. Het leverde hem dus veel wooncomfort op. Een andere deelnemer vertelt dat het bij hem wel 70% aan stookkosten scheelt. Wat erg bepalend is volgens inwoners, zijn de kosten en de onzekerheid die hierbij komen kijken. De overheid draait aan de knoppen en het is niet duidelijk wat zij gaan doen. Wanneer aardgas drie keer zo duur wordt in de toekomst en dit een constant gegeven is, zal dat echt een aanjager zijn voor de warmtepomp. Momenteel fluctueert het nog sterk en is er veel onzekerheid. Dan blijf je als inwoner nog maar even zitten waar je nu zit. Een installateur uit het publiek gaf aan dat de gemeente naast isolatie ook meer aandacht zou moeten geven aan vloerverwarming. Dit is namelijk een ‘geen-spijt maatregel’, zeker bij een verbouwing.

Betrouwbare informatie en advies 42

Uit de bijeenkomsten blijkt dat er vanuit inwoners grote behoefte is aan goed en betrouwbaar advies. Het is lastig is om als inwoner te bepalen welke (commerciële) partij betrouwbaar is en wie niet. Een keurmerk voor energieadviseurs kan hepen. Inwoners laten zich graag ontzorgen, maar vinden het lastig om te bepalen naar wie ze moeten luisteren: ‘hoe weet je als inwoner welke installateur gelijk heeft?’ KempenEnergie kan hierbij helpen. Zij hebben o.a. 95 warmtescans uitgevoerd, waarvan er 80 door de gemeente gefinancierd zijn. De gemeente gaat ook volgend jaar weer 80 warmtescans weggeven. Een aantal inwoners uit de zaal geeft aan dat zij al een warmtescan hebben laten uitvoeren en dat hier verassende zaken uitkwamen. Zij vonden het erg zinvol zo’n warmtescan te laten uitvoeren. Daarnaast is verouderde isolatie een lastig punt voor inwoners. Deze isolatie is ondertussen in kwaliteit teruggelopen en kan moeilijk verwijderd en aangepast worden.

Betaalbaarheid en energiearmoede Tijdens de bijeenkomst wordt aangestipt dat jongeren die nu een huis moeten kopen, geen geld hebben voor verduurzaming. Huizen zijn duur en het is lastig om een geschikte woning te vinden. Als je dan ook nog zonnepanelen moet gaan plaatsen, heb je daar geen geld meer voor. Toch zou het slim zijn om het wel te doen, want de energierekening gaat daardoor omlaag. Hierop aansluitend introduceren we het begrip energiearmoede: de energierekening gaat omhoog, waardoor er te weinig geld over blijft voor andere dingen. Een mogelijke oplossing is de renteloze lening of een lening met een lage rente. Met het geld dat bespaard wordt door het rendement van zonnepanelen of isolatie, wordt de lening afgelost. Op deze manier kan een inwoner toch verduurzamen. Ook zijn er inwoners die hun spaargeld liever niet gebruiken om te investeren in zonnepanelen. Een renteloze lening kan dan een goede oplossing zijn voor verschillende doelgroepen.

Subsidieregelingen In de sessies kwam naar voren dat subsidieregelingen soms ingewikkeld, streng en niet toegankelijk zijn. Het voorbeeld dat wordt genoemd vanuit de zaal is btw terugvragen voor zonnepanelen. “Dit zorgt ervoor dat je als inwoner al snel stopt. Er is verwarring over de informatie en je wordt vaak doorverwezen wanneer je belt”. Sommige deelnemers vonden ook de subsidieregeling van Bergeijk ingewikkeld. Anderen hadden er geen problemen mee. Inwoners geven aan dat er in ieder geval 43

van te voren duidelijk aangegeven moet worden hoe de subsidieregeling precies werkt, zodat helder is wat de spelregels zijn. Verder zit er momenteel een maximum op het aantal subsidieregelingen die je kunt stapelen. Wanneer je als inwoner je huis wil renoveren, pak je het liefst alles tegelijk aan. Het is zonde dat je dan maar gebruik kunt maken van twee subsidieregelingen per jaar. Je gaat namelijk niet ieder jaar opnieuw iets in je huis aanpakken. Inwoners zouden hier graag verandering in zien. De bestaande regeling loopt eind dit jaar af en de gemeente zal dit meenemen in de evaluatie van de regeling. Mogelijk komt er een nieuwe (aangepaste) regeling.

CO2-reductie berekening Gemeente Bergeijk wil gaan inzetten op CO2-reductie tot 2030. Een inwoner vraagt hoe de gemeente de CO2-reductie berekent en of de CO2-reductie van gebruikte materialen en grondstoffen (bijvoorbeeld voor isolatie) hierin wordt meegenomen. Met bio-based materialen kan dit vrij duurzaam. Dit wordt nu niet meegenomen in de berekeningen maar dit is een aandachtspunt voor in de toekomst.

Verbinding met andere opgaven De vraag werd gesteld in hoeverre de verbinding wordt gelegd met andere opgaven. Bijvoorbeeld wanneer de straat open moet vanwege vernieuwing van het riool, worden dan ook gelijk laadpalen en benodigde elektriciteitskabels gelegd? Dus wanneer de straat toch open ligt, gelijk andere plannen realiseren. Dit is goedkoper, en zorgt voor minder verbouwingsoverlast. Dit gebeurt op dit moment daar waar mogelijk. De planningen van de gemeente en bijvoorbeeld Enexis netbeheer worden naast elkaar gelegd om ‘meekoppelkansen’ te benutten.

Verplichting versus vrijblijvendheid Een deelnemer wil weten in hoeverre de ambitie vanuit de transitievisie warmte vrijblijvend is en wat er verplicht wordt naar inwoners. Het antwoord hierop is dat veel vrijblijvend is. Het enige waarbij de gemeente echt kan ‘verplichten’ is bij nieuwbouw of verbouwingen waarvoor een vergunning nodig is (deze moet voldoen aan het bouwbesluit). Juridisch kan een inwoner (nog) niet gedwongen worden om zijn bestaande woning te isoleren. De nieuwbouwregeling is een landelijke afspraak waarbij gesteld wordt dat nieuwbouwwoningen niet op aardgas mogen worden aangesloten. Richting bedrijven is de overheid wel steeds meer verplichtend. Kantoorpanden moeten minimaal energielabel C hebben in 2023 en zijn

44

investeringen die binnen 5 jaar terugverdiend worden verplicht om uitgevoerd te worden.

Algemene indruk van de visie Over het algemeen waren de deelnemers van deze sessies positief over de (concept) Transitievisie Warmte. Een inwoner gaf aan: “Ik ben positief verrast over de visie. Het sluit beter aan bij de werkelijkheid dan wat we in eerste instantie van de overheid gezien hebben. Geen wijkuitvoeringsplannen, maar individuele maatregelen met waar mogelijk een collectieve aanpak.” Daarentegen waren en ook enkele deelnemers die de urgentie zeer benadrukte en de ambities en aanpak niet snel genoeg vinden gaan. Een kanttekening is dat alle deelnemers van de sessies een bepaalde vorm van intrinsieke motivatie hebben voor het verduurzamen van hun woning. Ook werden er kritische noten geplaatst, met name richting de uitvoering van de visie. De gemeente heeft deze punten genoteerd en neemt ze mee in de vervolgstappen. De Transitievisie Warmte fungeert als een grote kapstok waaraan we alle uitvoerende plannen ophangen. Door de visie nu vast te stellen kunnen we in de toekomst richting geven aan de uitvoering.

45

Bijlage VII.

Analyse Enexis Buurtinzicht

Door een strategie van (grotendeels) elektrificatie te kiezen, zal de elektriciteitsvraag toenemen. Deze elektriciteit moet getransporteerd worden naar de gebruikers. Bekend is dat het aansluiten en transporteren van duurzame elektriciteit van bijvoorbeeld zonne- en windparken een grote verandering en uitbreiding van het hoog-

en

middenspanningsnet

vraagt.

Het

is

mogelijk

dat

ook

het

laagspanningsnetwerk aangepast moet worden wanneer de vraag naar elektriciteit toeneemt. Uit een eerste analyse van Enexis Netbeheer (zie Figuur 8 t/m Figuur 12) blijkt dat de elektrificatie van de bebouwde omgeving geen directe knelpunten oplevert in het laagspanningsnet. Dit betekent dat de maatschappelijke kosten voor elektrificatie in Bergeijk gering zijn en dat er geen knelpunten te verwachten zijn in de levering van elektriciteit. De analyse van Enexis Netbeheer heet ‘Enexis Buurtinzicht’. Voor Enexis Buurtinzicht is een analyse uitgevoerd met behulp van een de tool ENET (Enexis Netplanning Energietransitie Tool). Er is een integrale impactanalyse uitgevoerd, voor het jaar 2030, waarbij de gecombineerde impact van een aantal factoren op het laagspanningsnet (LS-net) en middenspanning/laagspannings-stations (MS/LSstations) is bepaald. Hierbij is meegenomen kleinschalig zon-PV, elektrisch vervoer en warmtepompen.

Enexis Buurtinzicht is gemaakt op basis van een scenario dat is vastgesteld in afstemming met de andere netbeheerders (MW kleinschalig zon per buurt) en op basis van prognoses uit de ElaadOutlook (32% van de huishoudens in Enexisgebied heeft een elektrische auto). Verschillende scenario’s voor all-electric en hybride warmtepompen zijn doorgerekend (adoptiegraad van 50% en 100% in Enexis-gebied).

Enexis Buurtinzicht laat zien: •

De output is een ‘score’ per buurt (op basis van CBS 2018 buurten): Hoeveel kabellengte moet er verzwaard worden? En hoeveel nieuwe stations zijn er nodig?

•

Hiermee geeft Enexis Buurtinzicht dus voornamelijk inzicht in de ruimtelijke impact van verschillende scenario’s. Op basis van bovengenoemde output kunnen er ook, met behulp van ‘Netbeheer Nederland -Basisinformatie over energie-infrastructuur’ conclusies getrokken worden over de doorlooptijd en 46

de kosten behorende bij de benodigde nieuwe infrastructuur (let op: er zullen ook bestaande stations verzwaard moeten worden, hier zijn ook kosten aan verbonden); •

Enexis Buurtinzicht laat zien in welke buurten er meer of minder werk aan de winkel is, om het elektriciteitsnet klaar te maken voor het realiseren van verschillende scenario’s. Deze inzichten helpen bij het maken van keuzes rond het prioriteren en faseren van wijken.

Figuur 8. Scenario autonome groei EV/PV/WP (rood omlijnd: gemeentegrens Bergeijk)

47

Figuur 9. Scenario autonome groei incl. all-electric warmtepomp 50% (rood omlijnd: gemeentegrens Bergeijk)

Figuur 10. Scenario autonome groei incl. all-electric warmtepomp 100% (rood omlijnd: gemeentegrens Bergeijk)

48

Figuur 11. Scenario autonome groei incl. all-electric hybride warmtepomp 50% (rood omlijnd: gemeentegrens Bergeijk)

Figuur 12. Scenario autonome groei incl. all-electric hybride warmtepomp 100% (rood omlijnd: gemeentegrens Bergeijk)

49