Bijlage 5: accountantsverslag gemeente Bergeijk getekend
Tekst van het document
Accountantsverslag Gemeente Bergeijk
Eindhoven 8 juni 2022
Aanbiedingsbrief Gemeente Bergeijk t.a.v. de gemeenteraad Postbus 10.000 5570 GA BERGEIJK
Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid van de jaarrekening 2021.
Eindhoven, 8 juni 2022
Wij hebben dit verslag in concept besproken met de wethouder financiën, de coördinator financiën en het afdelingshoofd bedrijfsvoering en publiekszaken. Tevens is dit verslag toegelicht aan de leden van de commissie ABZ op 16 juni.
Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2021 Geachte leden van de raad,
Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij uiteraard gaarne Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze bereid. Wij danken de medewerkers van de gemeente Bergeijk voor de voor hun controle van de jaarrekening 2021 van de Gemeente Bergeijk. inzet en de plezierige en constructieve samenwerking. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op de aspecten getrouwheid en rechtmatigheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2021 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd.
Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned door T.M.M. van Lierop RA MSc op 08-06-2022
Daarna zijn wij in april 2022 gestart met de jaareindecontrole die is gericht op T.M.M. van Lierop RA MSc het vormen van een oordeel over getrouwheid en rechtmatigheid van de Externe accountant jaarrekening in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving en het vastgestelde normenkader. De jaareindecontrole is afgerond eind mei 2022.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
2
Inhoudsopgave 1. Management samenvatting
4
4. Overige aspecten
2. Ons oordeel
7
5. Bijlages 1. Tabel fouten en onzekerheden SISa
3. Bevindingen jaarrekening 2021 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Begrotingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Grondexploitaties Voorzieningen groot onderhoud Jeugdhulp en WMO Overige bevindingen
© 2022 Crowe Foederer B.V.
11 12 13 15 17 19
Totaal aantal pagina’s:
20
22 24
3
1. Management samenvatting Ons oordeel Onderwerp
Goedkeurend
Afkeurend
Anders
Toelichting
-
-
De jaarrekening 2021 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
-
-
De verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in de jaarrekening 2021 zijn tevens in alle van materieel zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen en zijn in overeenstemming met de wet- en regelgeving zoals opgenomen in het vastgestelde normenkader.
Wel bevindingen
Anders
Toelichting
-
-
Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
-
-
Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.
Getrouw beeld
Rechtmatigheid
Onderwerp
Geen bevindingen
WNT verantwoording
SISA bijlage
Wij zullen onze controleverklaring verstrekken ruim voor de raadsvergadering van 5 juli 2022 waarin de jaarrekening wordt vastgesteld. © 2022 Crowe Foederer B.V.
4
1. Management samenvatting Financiële analyse 2021 Resultaat vóór mutatie reserves in k€
In de primaire begroting werd uitgegaan van een negatief resultaat voor reserves van € 719.000. Voor deze per saldo hogere lasten was dekking uit reserves begroot, waardoor de primaire begroting na reserves sloot met een resultaat van nihil. Gedurende het jaar is dit resultaat positief bijgesteld. Een onderdeel hiervan betrof de hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds.
€ 1.000 € 500 -32
€0 -€ 500
435
-719
-€ 1.000
Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
Resultaat na mutatie reserves in k€ € 1.000 € 500 €0
0
356
853
-€ 500 -€ 1.000
Het gerealiseerde resultaat vóór mutatie reserves (saldo van baten en lasten) bedraagt € 435.000 positief. Het eigen vermogen van de gemeente neemt per saldo toe met dit bedrag. Er is daarnaast voor € 418.000 uit de reserves onttrokken ter dekking van kosten. Het resultaat na mutatie reserves bedraagt daardoor € 853.000 positief. Het resultaat na reserve is € 497.000 hoger dan opgenomen in de bijgestelde begroting. Deze afwijking is, afgezet tegen het begrotingstotaal, beperkt. De belangrijkste afwijkingen betreffen: • Lagere overheadkosten + € 370.000 • Hogere algemene uitkering vanuit decembercirculaire + € 324.000 • Overige verschillen (per saldo nadeel) -/- € 200.000
In het resultaat over 2021 zijn tevens de baten en lasten met betrekking tot corona opgenomen. Per ultimo 2021 is een totaal bedrag van € 420.000 in de budgetoverheveling meegenomen met als doel deze in te zetten voor Corona gerelateerde kosten in 2022. Het resultaat bestaat voor € 493.000 uit incidenteel geoormerkte baten en lasten. De jaarrekening laat op de structurele taken dus ook een positief resultaat zien. De afwijkingen ten opzichte van de begroting zijn geclassificeerd als (per saldo) eenmalige voordelen.
Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
© 2022 Crowe Foederer B.V.
5
1. Management samenvatting Financiële analyse 2021 Eigen vermogen in € mln € 30,0 € 25,0
23,9
22,6
Opbouw eigen vermogen in € mln
22,9
23,3
0,9
€20
€ 20,0
€15
€ 15,0
€10
€ 10,0
€5
11,5
11,5
€ 5,0
€-
-0,1
€-
€(5)
2020
2018
2019
2020
2021
Solvabiliteit in % van balanstotaal 50,0%
€25
Resultaat
40,0%
Algemene reserve
30,0%
40,8% 42,4%
37,7% 36,7%
9,8
12,6
34,2% 33,2% 33,6% 33,6%
20,0% Gemiddelde in NL
Bestemmingsreserve
10,0%
2021
Bergeijk
0,0% 2018
2019
2020
2021
Het eigen vermogen van de gemeente neemt toe met € 435.000 als gevolg van het gerealiseerde resultaat voor bestemming en bedraagt € 23,3 mln eind 2021. Het eigen vermogen bestaat voor € 12,6 mln uit bestemmingsreserves en voor € 9,8 mln uit algemene reserves (voor resultaatbestemming 2021). De belangrijkste mutaties betreffen het vormen van de bestemmingsreserves vereveningsfonds sociale woningbouw en verduurzamingsfonds sociale huurwoningen (samen € 1,7 mln). De solvabiliteit van de gemeente neem af naar 36,7% als gevolg van een toename van het balanstotaal met € 3,0 mln. Dit hangt samen met het niveau van de investeringen in 2021, waaronder de projecten Diepveldenweg en Kattendans. De solvabiliteit ligt nog altijd boven het Nederlands gemiddelde. De totale vaste schulden bedragen eind 2021 € 21,5 mln (2020: € 23,0 mln). De weerstandscapaciteit van de gemeente is gebaseerd op de algemene reserves en bedraagt ruim € 9 mln. Op basis van de analyse opgenomen in de paragraaf is dit voldoende om de risico’s van € 1,8 mln op te kunnen vangen. Deze risico’s zijn afgenomen, met name binnen het grondbedrijf. De belangrijkste risico’s schuilen ons inziens in de stijgende (bouw)kosten voor toekomstig te realiseren projecten. Wij adviseren deze risico’s te monitoren in relatie tot de weerstandscapaciteit. © 2022 Crowe Foederer B.V.
6
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2021 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties gebaseerd op het controleprotocol. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven. Wij zijn hierbij uitgegaan van de begrote lasten en dotatie reserves conform de primaire begroting. De daadwerkelijke verantwoorde lasten en dotatie reserves in de jaarrekening vallen hoger uit, waardoor in basis een hogere goedkeuringstolerantie zou mogen gelden. Wij hebben hier voorzichtigheidshalve gedurende onze controlewerkzaamheden geen rekening mee gehouden.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Grondslag
Omvang
Tolerantie
Fouten
1% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves
€ 49.000.000
€ 490.000
Onzekerheden
3% van de begrote lasten inclusief dotatie reserves
€ 49.000.000
€ 1.470.000
Rapporteringstolerantie
-
-
€ 50.000
7
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Controleverschillen
In de jaarrekening 2021 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid en rechtmatigheid. Omdat het totaal aan fouten en onzekerheden onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Omschrijving
Getrouwheid / Rechtmatigheid
Omvang fout
Richting
Omvang onzekerheid
Verwijzing
Investeringsuitgaven zonder krediet / overschrijding van kredieten (begrotingsrechtmatigheid)
Rechtmatigheid
€ 117.000
Lasten uit inkoopcontracten welke niet in lijn met de EU aanbestedingsregels tot stand zijn gekomen
Rechtmatigheid
€ 58.000
-
3.2
Programmakosten MD (jeugd en WMO) te hoog verantwoord
Getrouwheid en rechtmatigheid
€ 83.000
positief
3.5
Vaststellen levering zorg
Getrouwheid en rechtmatigheid
-
-
€ 113.000
3.5
Totaal voor getrouwheidsoordeel
€ 83.000
positief
€ 113.000
-
Totaal voor rechtmatigheidsoordeel
€ 258.000
-
€ 113.000
-
3.1
8
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Jaarverslag verenigbaar
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.
Schattingen
De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: - De waardering van de grondexploitaties (zie bevinding 3.3); - De waardering van de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.4); - De waardering van de pensioenvoorzieningen voor (oud)wethouders (zie bevinding 3.7); en - De inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
9
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Verbonden partijen
In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: - GR Participatiebedrijf Kempenplus: bijdragen € 3,5 mln - GR Samenwerking Kempengemeenten (GRSK): bijdragen € 3,1 mln
Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2021 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. In dit geval wijzen wij u erop dat de GRSK geen eigen weerstandvermogen aanhoudt en een aanspraak doet bij uw gemeente voor verliezen en toekomstige risico’s. Ten aanzien van uw deelname aan de GR Kempisch bedrijvenpark (KBP) merken wij tot slot op dat in komende jaren nog enkele grote winstuitkeringen worden verwacht. Deze worden pas verwerkt nadat hierover een bestuursbesluit is genomen. Interne beheersing
Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen die met name toezien op het inkoopproces en de invulling van de verbijzonderde interne controle functie in relatie tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Wij constateren dat hiervoor in de organisatie aandacht voor is.
SiSa-bijlage
De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De verplichten tabellen voor fouten en onzekerheden die aangeleverd moeten worden bij het CBS zijn opgenomen achter in het verslag.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
10
3.1 Begrotingsrechtmatigheid Begrotingsrechtmatigheid Bevinding
Lasten per taakveld € mln
Algemeen
€0
€5
€ 10
€ 15
€ 20
8,5
0. Bestuur en ondersteuning
8,6 9,7
Bijgestelde begroting
4,1
5. Sport, Cultuur en Recreatie
Primaire begroting
4,3
Realisatie
4,4
16,9
6. Sociaal Domein
18,4 18,6
7. Volksgezondheid en milieu
4,4
Middels vaststelling van de jaarrekening worden de overschrijdingen, geaccordeerd door de raad. Vooruitlopend op dit besluit en bovenstaande in overweging nemende, zijn wij er bij het vormen van ons oordeel van uitgegaan dat geen sprake is van begrotingsonrechtmatigheid.
5,2 5,1 8,3
8. VHROSV
9,2 4,7
© 2022 Crowe Foederer B.V.
In het kader van de controle hebben wij onderzoek verricht op overschrijdingen van lasten ten opzichte van de geraamde begroting. Hiernaast laten wij alleen de taakvelden zien met uitgaven vanaf € 4,0 mln. • Op Taakveld 0 is sprake van een overschrijding van € 1,1 mln door de storting in de voorziening pensioen (oud)wethouders. Hiertegenover staan corresponderende baten door de uitkering vanuit de verzekeraar. Dit geschiedt dus budgetneutraal. • Op Taakveld 6 is sprake van een overschrijding op lasten van € 238.000, met name door hogere lasten (landelijke) jeugdzorg en Wmo. Aangezien dit zogenaamde ‘open eind regelingen’ betreffen tellen ze niet mee in ons oordeel. • Op Taakveld 8 vallen de lasten fors lager uit. Dit hangt samen met de voortgang van de grondexploitaties. Uitvoering hiervan loopt door naar komende jaren.
Ten aanzien van de investeringen hebben wij vastgesteld dat er kredietoverschrijdingen hebben plaatsgevonden voor een bedrag van € 81.000, met name inzake meubilair gemeentehuis en herinrichting Elsenhof. Voor een aantal projecten in voorbereiding zijn reeds uitgaven van totaal € 36.000 gedaan zonder een vastgesteld krediet. Deze uitgaven ad € 117.000 hebben wij meegewogen in ons oordeel over de begrotingsrechtmatigheid. 11
3.2 Aanbestedingsrechtmatigheid Aanbestedingsrechtmatigheid Bevinding Inkoop en aanbesteding
In het kader van de rechtmatigheidscontrole zijn onze controlewerkzaamheden op inkopen en aanbestedingen gericht op het voldoen aan de Europese aanbestedingswetgeving. Dit betekent dat wij primair controleren op inkopen boven de Europese drempel van € 214.000 (exclusief BTW) voor leveringen en diensten en € 5,35 miljoen (exclusief BTW) voor werken en dat enkel constateringen op het gebied van de Europese aanbestedingswetgeving een effect hebben op ons rechtmatigheidsoordeel. Op basis van de interne inkoopanalyse hebben wij reeds in de management letter melding gemaakt van een aantal mogelijke onrechtmatigheden. Tijdens de jaareindecontrole hebben wij de inkoopanalyse over het gehele boekjaar 2021 ontvangen en wij hebben hierop onze eigen controlewerkzaamheden verricht. Op basis hiervan melden wij het volgende: -
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Op het gebied van inhuur van een projectleider Diepveldenweg heeft een verlenging plaatsgevonden, terwijl het Drempelbedrag reeds was overschreden. Op dit inkoopdossier is € 58.000 aangemerkt als onrechtmatig. Overigens is deze situatie voor de toekomst opgelost. Op de overige inkoopdossiers zijn door ons geen afwijkingen van de Europese aanbestedingsregels geconstateerd die meetellen in het oordeel van 2021. Wij hebben in onze management letter een aantal attentiepunten gesignaleerd en adviezen gedaan om de risico’s op onrechtmatige inkopen verder te verkleinen.
12
3.3 Grondexploitaties Grondexploitaties - algemeen Bevinding Grond exploitatie
Netto geïnvesteerd vermogen in € mln € 15,0 € 12,5
3,6 2,5 Overig
€ 10,0
4,4 4,9
€ 7,5
Waterlaat VII
€ 5,0 € 2,5
6,7
5,3
€-
© 2022 Crowe Foederer B.V.
-4,9
-5,0
€ -5,0
2020
2021
Wij hebben vastgesteld dat de tussentijds genomen winst in overeenstemming met de verslaggevingsregels is bepaald. Dit resultaat is verrekend in de reserve grondbedrijf. Deze reserve bedraagt € 505.000 en dient ter dekking van risico’s in de grondexploitaties.
Terlo
Voorziening
€ -2,5
Het geïnvesteerd vermogen in gronden in exploitatie is in 2021 verder gedaald van € 14,7 mln naar € 12,7 mln. De voorziening voor verwachte verliezen is constant en ziet toe op de projecten Terlo (€ 2,4 mln) en Triloo (€ 2,6 mln). De belangrijkste mutaties in 2021 betreffen: • Gerealiseerde verkopen -/- € 2,6 mln (waarvan € 1,35 mln Terlo) • Directe en indirecte kosten + € 0,6 mln (diverse projecten) • (Tussentijds) genomen resultaat -/- € 0,1 mln (winstneming/voorziening verliezen)
Wij hebben de doorrekeningen van de grondexploitaties gecontroleerd en kunnen ons vinden in de gehanteerde uitgangpunten en waardering. De getroffen verliesvoorzieningen voor toekomstige verliezen zijn, op basis van de nu bekende informatie, volledig. Daarnaast melden wij in algemene zin dat er momenteel sprake is van stijgende (bouw-) kosten. Binnen de exploitaties is hiermee reeds zo veel mogelijk rekening gehouden. Daarnaast kunnen eventuele tegenvallers worden opgevangen met nog te nemen winsten. 13
3.3 Grondexploitaties (vervolg) Grondexploitaties – specifieke complexen Bevinding Waterlaat fase 7
De totale boekwaarde van de grondexploitatie Waterlaat 7 bedraagt per ultimo 2021 € 4,9 mln (ultimo 2020: € 4,4 mln). Het verwachte eindresultaat is gedurende 2021 met een bedrag van € 55.000 naar boven bijgesteld en komt uit op een winst van € 4,0 mln. Aangezien er nog geen verkopen gerealiseerd zijn in 2021 is nog geen tussentijdse winst genomen. Wij hebben de doorrekening van deze exploitatie gecontroleerd en stemmen in met de huidige waardering.
St. Bernardus
Op de locatie op ‘t Loo van de St. Bernardus is in 2021 een nieuwe grondexploitatie geopend. Het plan voorziet in de bouw van 14 woningen (combinatie van sociale huurwoningen, starterskoopwoningen en een vrijstaande woning). De sloopkosten van de oude school uit het verleden zijn in 2021 weer als kosten ingebracht in deze exploitatie. Het project wordt begroot op een eindresultaat rondom break-even. Eventuele tegenvallers kunnen daarom niet binnen dit project worden opgevangen.
VPB
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Het grondbedrijf van de gemeente Bergeijk kwalificeert in fiscale zin als ondernemersactiviteit en is derhalve belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting (VPB). Inmiddels is een vaststellingsovereenkomst getekend met de belastingdienst. De aangiftes 2016 t/m 2020 zijn op basis van deze vaststellingsovereenkomst ingediend en voorlopig door de belastingdienst akkoord bevonden. Op basis van de doorrekening t/m 2021 is binnen uw jaarrekening een VPB-last (in totaliteit) van circa € 310.000 verwerk. Deze kosten worden gedekt uit de reserve grondbedrijf.
14
3.4 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatie-voorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan? De standen van de belangrijskte onderhoudsvoorzieningen ultimo 2021 ten opzichte van het plan zijn als volgt:
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Plan
Stand 31-12-2021 (plan)
Stand 31-12-2021 (realiteit)
Verschil
Onderhoud wegen & bruggen
2021-2030
€ 40.000
€ 1.535.000
€ 1.495.000
Onderhoud accommodaties
2019-2028
€ 142.000
€ 320.000
€ 178.000
15
3.4 Voorzieningen groot onderhoud (vervolg) Voorzieningen groot onderhoud Bevinding Wij merken ten aanzien van de getroffen reserveringen voor groot onderhoud het volgende op: • De voorziening wegen en bruggen is ultimo 2021 hoger dan de raming in de begroting. Dit wordt veroorzaakt door achterstanden die zijn opgelopen in de uitvoering van het onderhoud en het doorschuiven van gepland onderhoud naar de toekomst. • Uit de meerjarenonderhoudsplanning voor accommodaties blijkt dat in de toekomst (rond jaar 2023) de voorziening nagenoeg nihil is. Een voorziening mag niet negatief worden. Als de werkelijke kosten tegenvallen is een verplichte bijstorting noodzakelijk. • Voor een optimale financiële beheersing van uitgaven aan groot onderhoud is het van belang dat een MJOP (meerjarenonderhoudsplanning) realistisch is en dat de werkelijke uitgaven ten laste van de voorziening hiermee in de pas lopen. De analyse tussen realisatie en gepland onderhoud wordt door de gemeente jaarlijks uitgevoerd. • Ten aanzien van de voorziening voor riolering (€ 920.000 eind 2021) geldt dat naast onderhoud ook gespaard wordt voor toekomstige vervangingsinvesteringen. Hier is de analyse van realisatie versus planning in het bijzonder van belang, omdat het tarief rioolheffing is mede gebaseerd op een geschat bedrag voor toekomstige investeringen.
• Op dit moment constateren wij – in algemene zin - sterk stijgende prijzen voor grondstoffen en materialen. Het prijspeil waarmee wordt gerekend in de plannen moet aansluiten bij de marktontwikkelingen en jaarlijks worden heroverwogen.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
16
3.5 Jeugdhulp en Wmo Financiële analyse 2021 Lasten Jeugdhulp en Wmo in € mln €0
Wmo
Jeugd hulp
€1
4,0 4,0 4,5 4,6 4,4 3,9 4,2 4,4
€2
€3
€4
Onzekerheid zorglevering in €k €5
2020
Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
Op basis van PV en CV
139
Na extra werkzaam heden
84
€0
182
431
Jeugd variant A en B Wmo aanbieders PGB's
524
€ 100
€ 200
€ 300
€ 400
€ 500
€ 600
€ 700
€ 800
PV = productieverantwoording en CV= controleverklaring De lasten in het sociaal domein bestaan voor een belangrijk deel uit Jeugdhulp en Wmo. De totale lasten voor Wmo nemen toe ten opzichte van vorig jaar. Hiermee was bij de begrotingswijziging reeds rekening gehouden. Bij Jeugdhulp blijven de lasten gelijk aan vorig jaar en vallen ze licht hoger uit dan de begroting. Gezien het moeilijk te voorspellen karakter van deze ‘open einde’ regelingen adviseren we deze lasten nauwkeurig te blijven monitoren. Voor de volledigheid van de verantwoording van de lasten in de jaarrekening is de gemeente Bergeijk afhankelijk van de GRSK. De GRSK heeft hiertoe in april en mei 2022 een afstemming gemaakt tussen de opgeleverde productieverantwoordingen door zorgaanbieders en de eigen zorg-administratie. Uit de definitieve afrekening van de GRSK blijkt dat de lasten voor € 82.500 te hoog zijn opgenomen. De gemeente heeft besloten dit voordeel niet te verwerken. Wij hebben dit bedrag aangemerkt als controleverschil. Om vast te stellen dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd, voert de GRSK – naast het afstemmen van de productieverantwoordingen – aanvullende werkzaamheden uit zoals clientonderzoeken. De onzekerheid op totaalniveau is hierdoor teruggebracht naar € 113.000.
De verantwoording door de GRSK en de uitkomsten van de accountantswerkzaamheden die aldaar plaatsvinden zijn door ons geïnspecteerd. Wij hebben het bedrag van € 113.000 aangemerkt als resterende onzekerheid in de controle voor rechtmatigheid en getrouwheid. © 2022 Crowe Foederer B.V.
17
3.6 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Pensioen (voormalig) wethouders
TOZO
© 2022 Crowe Foederer B.V.
Op basis van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (Appa) is de gemeente verantwoordelijk voor de nakoming van de huidige en toekomstige pensioenverplichtingen aan alle (voormalig) wethouders. Voorheen werden deze pensioengelden gedeeltelijk extern bij de verzekeraar gestald, maar met ingang van 2021 wordt de pensioenvoorziening volledig in eigen beheer gehouden. De gemeente heeft hiervoor in 2021 ruim € 1 mln aan gelden ontvangen van de verzekeraar. De totale voorziening bedraagt € 2,4 mln en is door ons gecontroleerd op basis van de voorgeschreven verslaggevingsregels. Voor een beperkt aantal oud wethouders, waarvan het pensioen reeds is ingegaan, wordt geen voorziening gevormd. De jaarlijkse uitkering wordt begroot en maakt onderdeel uit van de exploitatie. Wij adviseren om de lasten voor alle (oud) wethouders op dezelfde wijze middels een actuariële berekening op te nemen in de voorziening. De TOZO-uitkering (tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers) liep tot uiterlijk 1 oktober 2021. Door uw gemeente is voor een bedrag van circa € 470.000 aan uitkeringen voor levensonderhoud en bedrijfskapitalen verstrekt. Deze uitkeringen worden in basis volledig door het Rijk gecompenseerd, waardoor de uitkeringen per saldo budgetneutraal zijn verwerkt in uw jaarrekening.
Onder de overige schulden is een terugbetalingsverplichting opgenomen aan het ministerie van SZW van circa € 929.000 omdat de ontvangen voorschotten hoger zijn geweest dan de verstrekte uitkeringen. Uw gemeente heeft de uitvoering van deze regeling in mandaat uitbesteed aan Participatiebedrijf Kempenplus. Uw gemeente blijft daarbij zelf verantwoordelijk voor de rechtmatige verantwoording van deze gelden. Door Kempenplus is, voortbordurend op vorig jaar, een misbruik en oneigenlijk (M&O) analyse uitgevoerd als onderdeel van de interne controle. Deze analyse bevat naast de uitkeringslasten 2021 ook de afwikkeling en het eventuele herstel op de TOZO uitkeringen 2020. Wij hebben hiervan kennis genomen en daarnaast onze eigen controlewerkzaamheden verricht. Op basis hiervan constateren wij dat de verantwoording van de TOZO lasten in uw jaarrekening en in de SiSa bijlage vrij is van materiële fouten en onzekerheden.
18
3.6 Overige bevindingen (vervolg) Overige bevindingen Bevinding
In 2021 zijn diverse projecten in uitvoering geweest. De waarde van de materiele vaste activa is daardoor toegenomen van € 35,3 naar € 40,5 mln. Wij hebben de belangrijkste investeringsprojecten in onze controle betrokken. In dit verbanden melden wij het volgende: • Wij hebben de investeringen gecontroleerd aan de hand van facturen, opdrachten e.d. Daarbij zijn geen afwijkingen aangetroffen. • Op projecten in uitvoering wordt nog niet afgeschreven tot het moment het project is opgeleverd. Kattendans
• •
Diepveldenweg
© 2022 Crowe Foederer B.V.
•
De uitgaven voor de renovatie van de Kattendans bedragen € 895.000 in 2021. Van het totale krediet van circa € 8,9 mln resteert nog € 7,4 mln voor in 2022. Op dit moment zijn er geen signalen dat het project niet binnen het krediet kan worden afgerond. De vooraftrek van de BTW op de investeringsuitgaven is grotendeels teruggevraagd, gebaseerd op een verwachte BTW compensatie van 70%. Dit percentage is gebaseerd op een extern advies. Een definitieve afspraak hierover met de fiscus is nog niet gemaakt. Voor de aanleg van de Diepveldenweg is in 2021 een bedrag van € 2,6 mln geactiveerd, bestaande uit uitgaven van € 3,4 mln en bijdragen van derden ad € 0,8 mln. Van het totale krediet van circa € 6,0 mln resteert nog € 650.000 voor de afronding in 2022. Bij financiële afsluiting van dit project in 2022 worden ook de definitieve bijdrage van gemeente Eersel en andere subsidies afgerekend.
19
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle
Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Fraude
De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het bestuur. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: - Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; - Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management; - Uitvoeren van een bankanalyse ; hieruit zijn geen materiele fraude gevallen gesignaleerd. Er zijn gedurende 2021 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft uw college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen. Wij hebben geadviseerd om de frauderisicoanalyse te actualiseren en specifieke werkzaamheden op te zetten voor het voorkomen of detecteren van fraude. Door de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) zijn een tweetal notities uitgebracht die daarbij mogelijk behulpzaam kunnen zijn.
Claims en juridische procedures © 2022 Crowe Foederer B.V.
Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiele impact op de cijfers per ultimo 2021, anders dan toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de paragraaf weerstandsvermogen. 20
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij wijzen u er in algemene zin op dat voortdurende aandacht voor cyberaanvallen geboden is. Helaas hebben wij in onze klantenkring diverse voorbeelden van bedrijven die ernstig zijn geraakt. Als kantoor hebben wij recent zelf een cyberaanval gehad. Het belang van preventieve maatregelen, maar vooral ook van een gedegen voorbereiding in het geval uw organisatie wordt getroffen, kan niet genoeg worden benadrukt. In het kader van onze controle hebben wij dit thema besproken met het management. Wij stellen vast dat dit binnen uw organisatie en bij SSC de Kempen de aandacht heeft.
Onafhankelijkheid
Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (VIO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.
Openstaande punten
Toelichting in commissie ABZ op 16 juni 2022 Ontvangst getekende bevestiging bij de jaarrekening – gepland op 20 juni 2022 Afgeven controleverklaring - gepland op 20 juni 2022
© 2022 Crowe Foederer B.V.
21
5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in €
Toelichting fout / onzekerheid
A12B
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
-
0
n.v.t.
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
-
0
n.v.t.
C1
Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik
-
0
n.v.t.
C43
Regeling reductie energiegebruik woningen
-
0
n.v.t.
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
-
0
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
-
0
n.v.t.
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
-
0
n.v.t.
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
-
0
n.v.t.
E20
Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021
-
0
n.v.t.
F9
Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie
-
0
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021
-
0
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) _gemeentedeel 2021
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 2
-
0
n.v.t.
© 2022 Crowe Foederer B.V.
22
5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in €
Toelichting fout / onzekerheid
G4
Tozo 3
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 4
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 5
-
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
-
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T
-
0
n.v.t.
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire_gemeentedeel
-
0
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport
-
0
n.v.t.
H8
Regeling Sportakkoord 2020–2022
-
0
n.v.t.
H12
Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken
-
0
n.v.t.
L6
Regeling specifieke uitkering uitvoering Subsidieregeling sanering varkenshouderijen
-
0
n.v.t.
Strekking controleverklaring
Strekking controleverklaring rechtmatigheid:
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid:
Goedkeurend
© 2022 Crowe Foederer B.V.
23
© 2022 Crowe Foederer B.V.
24