Bijlage 2b Matrix afwegingskader vier denkrichtingen

Thema Behouden

Wat willen de Kempenaren? Versterken Toevoegen

Schaalsprong MRE: vier denkrichtingen voor De Kempen Denkrichting 2 (gelijk verdeelde groei) Denkrichting 3 (groei nabij Eindhoven) • +29.500 tot +35.000 inwoners • +29.500 tot +35.000 inwoners • +13.000 woningen, gelijkmatig verdeeld over de • +13.000 woningen, met zwaartepunt nabij het gemeenten (elke kern +30%) stedelijk gebied (Veldhoven/Eindhoven) • Circa 90 hectare nieuw bedrijventerrein te • Circa 90 hectare nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen (40% lokaal, 60% regionaal (KBP 2)) ontwikkelen (40% lokaal, 60% regionaal (KBP 2)) • Circa 3.600 extra banen verdeeld over de • Circa 3.600 extra banen verdeeld over de bedrijventerreinen bedrijventerreinen • Netwerk van hubs met HOV naar Eersel • Netwerk van hubs met HOV naar Eersel

Denkrichting 4 (Groei van nieuwe kern) • +29.500 tot +35.000 inwoners • +13.000 woningen, gelijkmatig verdeeld over de gemeenten met zwaartepunt in nieuwe kern • Circa 90 hectare nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen (40% lokaal, 60% regionaal (KBP 2)) • Circa 3.600 extra banen verdeeld over de bedrijventerreinen • Netwerk van hubs met HOV naar Eersel

• Dorpse karakter

• Betaalbare woningen • Starters woningen • (Geclusterde) Senioren woningen • Mantelzorgwoningen • Voorrang voor eigen inwoners

• 5.000 tot 13.220 woningen (ambitie MRE)

Pluspunt • Beperkte groei heeft beperkt effect op identiteit • Ruimtelijk fysieke gevolgen kleiner dan in overige denkrichtingen

Minpunten • Door beperkte groei ‘bouw je voor vergrijzing’ • Inwoners kunnen niet altijd concurreren met kapitaalkrachtige vestigers, met name nabij stedelijk gebied. • Groei niet conform ambitie van de MRE

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • Woningbouwaantal houdt rekening met schaalsprong • Inwoners meer kans op woning in eigen dorp

Minpunten • Aanzienlijke groei heeft negatief effect op identiteit van de dorpen • Bestaande infrastructuur komt onder druk te staan (netcapaciteit, riool, waterberging, mobiliteit) • Nog steeds krapte rondom Eersel, en bouwen voor leegstand elders • Kans op ontstaan van één groot lintdorp • Ruimtelijk-fysiek is het niet voor elke kern mogelijk om met 30% te groeien

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • Woningbouwaantal houdt rekening met schaalsprong • Inwoners meer kans op woning in eigen dorp • Fysiek weinig gevolgen voor kernen verder van stedelijk gebied • Zwaartepunt aan woningen bieden kansen voor nieuwe woonvormen

Minpunten • Aanzienlijke groei heeft negatief effect op identiteit van de dorpen nabij stedelijk gebied • Mogelijk wegtrekken jongeren uit overige kernen richting de nieuwe woningen nabij stedelijk gebied

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • Woningbouwaantal houdt rekening met schaalsprong • Inwoners meer kans op woning in eigen dorp en regio • Fysiek weinig gevolgen voor overige kernen • Nieuwe kern biedt kansen voor nieuwe woonvormen

Minpunten • Stedenbouwkundige opzet vraagt mogelijk extra ruimtegebruik • Nieuwe kern zorgt voor concurrentie op woningmarkt met name in omliggende kernen

• Lokale werkgelegenheid • Bestaande industrieterreinen • MKB

• Lokale werkgelegenheid • MKB • diversiteit werkgelegenheid • duurzame bedrijfsmodellen

• Niet te grote onafhankelijkheid van grote bedrijven (o.a. ASML) • Schonere industrie

• 75 tot 90 ha nieuw bedrijventerrein (40% lokaal, 60% regionaal (KBP 2))

Pluspunt • Minimale groei conform opgave provincie N-B • Ruimtelijk fysieke gevolgen kleiner dan in overige denkrichtingen • KBP 2 puur voor Kempische bedrijven • Meer kans op het vinden van geschikt personeel • Meer werkgelegenheid in De Kempen

Minpunten • Groei niet conform ambitie van de MRE • Op den duur geen plek voor nieuwe maar ook niet voor uitbreiding van bedrijven, waardoor vertrek dreigt • Grote fysieke gevolgen voor omgeving van bedrijventerreinen • Het gebrek aan personeel zal blijven

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • KBP 2 puur voor Kempische bedrijven • Meer kans op het vinden van geschikt personeel • Meer werkgelegenheid in De Kempen

Minpunten • Grote fysieke gevolgen voor omgeving van bedrijventerreinen

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • KBP 2 puur voor Kempische bedrijven • Meer kans op het vinden van geschikt personeel • Meer werkgelegenheid in De Kempen

Minpunten • Grote fysieke gevolgen voor omgeving van bedrijventerreinen

Pluspunten • Groei conform ambitie MRE • KBP 2 puur voor Kempische bedrijven • Meer kans op het vinden van geschikt personeel • Meer werkgelegenheid in De Kempen

Minpunten • Grote fysieke gevolgen voor omgeving van bedrijventerreinen

• Autobereikbaarheid

• Reistijd naar steden met OV • Verkeersveiligheid • Doorstroming autoverkeer • Hogere frequentie OV

• OV kleine kernen • Verbod zwaarverkeer door kernen • Snelfietspaden • Deelmobiliteit

• Netwerk van hubs met HOV naar Eersel • Opwaarderen fietsnetwerk • Snelfietsroute F27 • Verbeteren doorstroom A67

Pluspunt • Enkel kleinschalige maatregelen • Verkeersveiligheid blijft gelijk

Minpunten • Bestaande knelpunten blijven of worden groter door beperkte mogelijkheid tot investeren • Weinig potentie extra OV

Pluspunten • Meer potentie voor OV voor alle kernen • HOV (Hub, P+R) tussen Eindhoven en Eersel kansrijk door voldoende massa en draagvlak

Minpunten • Dure mitigerende maatregelen zijn nodig zoals randwegen rond kernen • Moeilijk om mobiliteit goed te leiden, blijft autogericht

Pluspunten • HOV (Hub, lightrail) tussen Eindhoven en Eersel kansrijk door voldoende massa en draagvlak • Kans voor extra rijstrook A67 • Minder verkeersdruk in de gehele regio, door clustering nabij stedelijk gebied

Minpunten • Grote investeringen nodig om het gebied nabij stedelijk gebied bereikbaar te maken

Pluspunten • HOV tussen Eindhoven en Eersel kansrijk door voldoende massa en draagvlak • Bestaande infrastructuur wordt minimaal extra belast • Directe aansluiting nieuwe kern op snelweg

Minpunten • Minder potentie voor OV naar Reusel en Luyksgestel • Grote investeringen nodig om nieuwe kern bereikbaar te maken

• Natuur en groen (nabijheid) • Plattelandsstatus • Landbouw • Recreatie

• Kwaliteit van bossen • Duurzame landbouw • Lucht- en waterkwaliteit

• Extensieve landbouw • Agrarisch natuurbeheer • Biologische landbouw • Klimaat-adaptatie

• Natuuropgave • Water bodem sturend • Landbouwtransitie

Pluspunt • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap blijft intact. • De afstand tot het groene buitengebied wordt voor alle kernen minimaal groter • Er blijft ruimte voor de klimaatopgave (beekdalen, natuur). • Ruimte voor voedselvoorziening en natuur • Door contrast met SGE aantrekkelijk voor recreatie

Minpunten • Weinig kansen voor landbouwtransitie

Pluspunten • Kansen voor koppeling met landbouwtransitie • Kans voor aantrekkelijke, groene dorpsranden in uitbreidingswijken • Voldoende draagvlak voor recreatie

Minpunten • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap wordt doorbroken, bij verdeelde groei groeien veel kernen en bedrijventerreinen naar elkaar toe. • De afstand tot het buitengebied wordt voor alle kernen groter. Minder ruimte voor groen en bossen óf de agrarische sector of een combinatie van beiden. • Er is minder ruimte voor de klimaatopgave (beekdalen, natuur). Overal is uitbreiding van verharding • Vermindering beschikbare ruimte voor recreatie in natuur

Pluspunten • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap met kernen, bedrijven, bossen, beekdalen en landbouw blijft grotendeels intact. • Er blijft ruimte voor de klimaatopgave (beekdalen, natuur). • Kans voor aantrekkelijke, groene dorpsranden in uitbreidingswijken • Voldoende draagvlak voor recreatie in rest van de regio

Minpunten • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap nabij stedelijk gebied wordt doorbroken. • De afstand tot het buitengebied wordt voor alle kernen groter. Minder ruimte voor groen en bossen óf de agrarische sector of een combinatie van beiden, met name nabij stedelijk gebied • Vermindering beschikbare ruimte nabij stedelijk gebied voor recreatie in natuur

Pluspunten • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap met kernen, bedrijven, bossen, beekdalen en landbouw blijft grotendeels intact. • Er blijft ruimte voor de klimaatopgave (beekdalen, natuur). • Kans voor aantrekkelijke, groene dorpsranden in uitbreidingswijken • Voldoende draagvlak voor recreatie in de rest van de regio

Minpunten • Fysieke identiteit van het mozaïeklandschap op plek van nieuwe kern wordt doorbroken. • De afstand tot het groene buitengebied wordt voor alle kernen iets groter. Dat geldt ook voor de nieuwe kern, afhankelijk van de locatie. • Geen logische of realistische locatie (bodem/water sturend en sociaal draagvlak) • Vermindering beschikbare ruimte voor recreatie in natuur

Wonen Werken

Denkrichting 1 (minimale groei) • +16.000 tot +19.000 inwoners • +5.000 woningen, zwaartepunt in Eersel en Bladel • Circa 75 hectare nieuw bedrijventerrein te ontwikkelen (40% lokaal, 60% regionaal (KBP 2)) • Circa 3.000 extra banen verdeeld over de bedrijventerreinen • Netwerk van hubs met HOV naar Eersel

• Dorpse karakter

Bereikbaarheid Landschap & klimaat

Bestaande opgaven

Welzijn*

Samenleving

Voorzieningen

Thema Behouden • Bestaande voorzieningen • Basisscholen • Betaalbaarheid voorzieningen • Sportvoorzieningen • Winkels en horeca • Culturele voorzieningen

Wat willen de Kempenaren? Versterken Toevoegen • Zorgvoorzieningen • Voorzieningen • Huisartsen voor de jeugd • Speciaal onderwijs • Basis(basis) voorzieningen in • Gemeenschapskleine kernen huizen • Speciaal • Kinderopvang onderwijs • BSO (middelbaar) • Winkels en horeca • Zorgcentra voor • Culturele ouderen (incl. voorzieningen personeel)

• Dorpse identiteit • Verenigingsleven • Kleinschaligheid • Saamhorigheid • Omzien naar elkaar

• Dorpse identiteit • Verenigingsleven • Vrijwilligerswerk • Divers en inclusief gemeenschapsleven

• Integratie nieuwkomers (oud/jong/sociaal zwak)

• Sociale cohesie • Rust en ruimte • Parate dienst • Gevoel van veiligheid

• Zorgvoorzieningen • Luchtkwaliteit • Beperken geluidshinder

• Voorkomen eenzaamheid • Voorkomen horizonvervuiling

Denkrichting 1 (minimale groei)

Schaalsprong MRE: vier denkrichtingen voor De Kempen Denkrichting 2 (gelijk verdeelde groei) Denkrichting 3 (groei nabij Eindhoven)

Pluspunt • Er blijft voldoende bevolkingsgroei om bestaande supermarkten en basisscholen op huidig niveau te houden.

Minpunten • Er is onvoldoende bevolkingsgroei om voorzieningen uit te breiden. In kleine kernen is dit sowieso niet mogelijk. • Vergrijzing zorgt voor behoefte aan andere voorzieningen • Opdrogen van levendigheid (bijv. vertrek café)

Pluspunten • Door de bevolkingsgroei is er in elke gemeente de behoefte om voorzieningen uit te breiden.

Minpunten • Extra voorzieningen evenredig over gemeenten en kernen verdelen. Is vaak lastig (en duur) te verdelen, meesten zullen in hoofdkernen worden toegevoegd.

Pluspunten • Door de bevolkingsgroei is er nabij het stedelijk gebied de behoefte om voorzieningen uit te breiden. • In de overige kernen is er voldoende bevolkingsgroei om bestaande voorzieningen op peil te houden. • Verdichting nabij stedelijk gebied zorgt voor draagvlak voor nieuw type voorzieningen (bijv. MBO/HBO)

Minpunten • Onvoldoende groei in kleinere dorpen om voorzieningenniveau uit te breiden

Pluspunten • Door de bevolkingsgroei is er op termijn de behoefte om voorzieningen uit te breiden in de nieuwe kern. • Verdichting in nieuwe kern zorgt voor draagvlak voor nieuw type voorzieningen • Kans voor integraal ontwikkelen van nieuw aan te leggen voorzieningen

Minpunten • Voorzieningen volgen woningen. In de eerste jaren zal gebruik gemaakt worden van bestaande voorzieningen. Daar neemt druk toe. • Risico op slaapdorp

Pluspunt • Door minimale toename woningen en inwoners kan dorpse identiteit intact blijven

Minpunten • Door vergrijzing zal het verenigingsleven onder druk komen te staan • Beperkte groei kan zorgen voor verdringing van Kempenaren door nieuwvestigers, waardoor identiteit kan verdwijnen

Pluspunten • Door toename inwoners is er een grotere kans dat het verenigingsleven intact blijft • Verbreding wereldbeeld in hele regio door nieuwvestigers • Komt integratie nieuwkomers ten goede

Minpunten • Door toename woningen en inwoners in elk dorp zal overal de dorpse identiteit onder druk komen te staan

Pluspunten • Door toename inwoners is er een grotere kans dat het verenigingsleven intact blijft • Verbreding wereldbeeld door nieuwvestigers met name nabij stedelijk gebied • Behouden van Kempisch karakter in dorpen verder weg van het stedelijk gebied

Minpunten • Door toename woningen en inwoners zal in dorpen nabij het stedelijk gebied de dorpse identiteit onder druk komen te staan • Grote kans dat nieuwvestigers door clustering minder integreren • Kempische stedelijkheid in kernen nabij stedelijk gebied • Ontgroening in kleinere kernen

Pluspunten • Door toename inwoners is er een grotere kans dat het verenigingsleven intact blijft • Verbreding wereldbeeld door nieuwvestigers • Behouden van Kempisch karakter in de dorpen • Nieuwe kernen biedt kansen voor nieuwe sociale samenhang

Minpunten • Grote kans dat nieuwvestigers door clustering minder integreren • Ontgroening in kleinere kernen • Nieuwe sociale samenhang kan afwijken van Kempische norm

Pluspunt • Minimale verandering in de dorpen zorgt voor het behouden van gevoel van veiligheid • Gevoel van eenzaamheid neutraal door ons-kent-ons

Minpunten • Toenemende vergrijzing zorgt voor extra druk op zorgvoorzieningen

Pluspunten • Meer draagkracht voor geclusterde zorgvoorzieningen in de hele regio

Minpunten • Kwaliteit van basisvoorzieningen blijft kwetsbaar • Toename gevoel van eenzaamheid door vermindering ons-kent-ons

Pluspunten • Bij ontwikkeling van een knoop bij een bestaande kern, kan de gemeenschap of sociale norm van de bestaande kern leidend zijn bij de ontwikkeling van veiligheid. • Meer draagkracht voor geclusterde zorgvoorzieningen nabij stedelijk gebied

Minpunten • Mogelijke vraag naar specifieke zorg door nieuwvestigers • Toename gevoel van eenzaamheid nabij stedelijk gebied door vermindering ons-kent-ons

Pluspunten • Meer draagkracht voor geclusterde zorgvoorzieningen in nieuwe kern

Minpunten • Bij ontwikkeling van een nieuwe kern is er nog geen gemeenschap, sociale cohesie of gemeenschappelijke sociale norm. Dit kan risico’s voor veiligheid met zich meebrengen (zie bijv. problemen met jeugd in ‘nieuwe kern Brandevoort). • Mogelijke vraag naar specifieke zorg door nieuwvestigers • Toename gevoel van eenzaamheid in nieuwe kern door gebrek aan onskent-ons

Bestaande opgaven

• MBO/HBO in De Kempen (Beethoven deal)

• Vergrijzing en personeelstekort zorgen voor druk op zorg

Denkrichting 4 (Groei van nieuwe kern)

* In het participatietraject en bij het opstellen van deze matrix hanteerden we zeven thema’s. Omdat het thema welzijn - net als brede welvaart - allesomvattend/holistisch is, hebben we ervoor gekozen dit thema niet meer afzonderlijk te beoordelen, maar onderdeel te laten zijn van de overige zes thema’s. In het rapport van de ontwikkelstrategie gaan we daarom uit van zes thema’s. De opgehaalde resultaten van het thema ‘welzijn’ in het participatietraject en de daaruit volgende plus- en minpunten hebben we ondergebracht bij de andere thema’s.