Bijlage 1. PPN 2024-2027 boekwerk

Zo krijgt de gemeente de tijd om de interne organisatie te versterken voor het uitvoeren van de klimaat- en energietaken. De uitkering is Perspectievennota 2024-2027

23

aangevraagd voor de jaren 2023, 2024 en 2025. De middelen voor 2023 mogen ook in 2024 en 2025 worden besteed. BB15 BErgeijkENERGY, (€ 440.000 storting reserve duurzaamheid en klimaat, dekking algemene reserve) Ieder gemeente staat voor de opdracht om een bijdrage te leveren aan de energietransitie. Bergeijk heeft de aanpak hiervan in 2018 vastgelegd in een programmaplan duurzaamheid en klimaat “BErgeijkENERGY”. In deze programmatische aanpak zijn concrete projecten opgenomen. De projecten richten zich op Klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Dus zowel op het aanpassen aan de klimaatverandering als het terugdringen van de CO2 uitstoot om verdere klimaatverandering te stoppen. Voor de uitvoering van het programmaplan BErgeijkENERGY heeft de gemeenteraad een bestemmingsreserve duurzaamheid en klimaat vastgesteld. Deze bestemmingsreserve dient jaarlijks aangevuld te worden om het programmaplan te realiseren. De middelen die benodigd zijn voor het programmaplan worden jaarlijks bij uw raad bij het indienen van het programmaplan aangevraagd. In lijn met voorgaande jaren is in deze PPN een bedrag opgenomen met dekking uit de algemene reserve. BB16 Informatiepunt Digitale overheid (€ 18.500 N, € 18.500 V) Vanaf 2023 ontvangen we vanuit de Rijksoverheid een financiering van € 0,83 per inwoner voor het Informatiepunt Digitale Overheid.

Het Informatiepunt Digitale Overheid wordt door Bibliotheek de Kempen uitgevoerd en helpt inwoners bij de communicatie met de overheid. Personen die digitaal minder vaardig zijn, laaggeletterd zijn of een beperking hebben kunnen in het Informatiepunt Digitale Overheid geholpen worden bij de communicatie met de overheid. We ontvangen een jaarlijkse bijdrage van € 18.500 voor de uitvoering hiervan. BB17 Deelname aan nationaal park Bosland (€ 15.000 V) In de begroting 2023 heeft u raad structureel € 15.000 beschikbaar gesteld mocht Bosland de titel Vlaams Nationaal Park krijgen. Op 19 april 2023 is de raad geïnformeerd dat besloten is om niet door te gaan met de kandidaatstelling. Het structurele budget komt daardoor te vervallen. BB18 Microsoft 365 implementatie (€ 75.000 N) Het brede palet van applicaties van Microsoft 365 kan ondersteunen in het verhogen van efficiëntie en effectiviteit van de organisatie door plaats en tijdonafhankelijk werken te faciliteren. Inclusief beveiliging van informatie en het voldoen aan wet- en regelgeving.

Implementatie van Microsoft 365 heeft nogal een impact, op de wijze waarop de organisatie op dit moment de "klassieke" applicaties als Outlook, Word, Excel en PowerPoint gebruikt en de samenwerkingsmogelijkheden die Microsoft 365 biedt om informatie uit te wisselen voor zowel interne organisatie als over de grenzen van de eigen organisatie heen met ketenpartners. Om deze verandering met impact goed te begeleiden en te laten landen is er expertise nodig die de medewerkers meeneemt in deze verandering. Voor deze implementatie ondersteuning is eenmalig € 75.000,- in 2024 waarbij de ondersteuning wordt uitgevoerd in 2024 en 2025. Daarnaast zullen de medewerkers door training en cursussen zich de nieuwe omgeving eigen moeten gaan maken. Deze grote verandering zal dan ook zorgen voor extra capaciteitsdruk. BB19 Doorwerkingen bijstellingen investeringen 1e Burap 2023 / Begroting 2023-2026 (€ 102.000 N, dekking stelpost loon-prijs € 97.000 V) In de 1e Burap zijn een aantal investeringen bijgesteld. De lasten hiervan werken door naar 2024 en verder. Daarnaast zijn een aantal investeringen die reeds in diverse jaarschijven van de begroting 2023-2026 waren opgenomen geactualiseerd op prijspeil 2023. Hierdoor stijgen de lasten in zijn totaliteit met € 132.000, oplopend naar € 195.000 in 2027. Hiervan wordt ca 27.000, oplopend naar ca € 50.000 gedekt via de egalisatie van het rioolrecht.

Bijstellingen die betrekking hebben op de jaarschijven 2024-2027 zijn: 2024: Werkmaterieel gladheidsbestrijding (€ 11.500) 2024: Focus: den Belleman e.o (wegen € 98.000, riool € 110.000) 2024: Focus: herinrichting de Weebosch en St. Gerardusweg (wegen € 465.000, riool € 451.000) Perspectievennota 2024-2027

24

2025: Werkmaterieel gladheidsbestrijding (€ 206.000) 2026: Herinrichting Bernhardstraat e.o. (wegen € 100.000, riool € 164.000) 2026: Herinrichting wijk van den Valgaetstraat e.o. (wegen € 420.000, riool € 340.000) BB20 Uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie 2026 (€ 42.000 N) Op 24-2-2022 heeft de raad ingestemd met het tweede uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie (UVP VTE) en daarvoor van 2022 t/m 2025 jaarlijks € 42.000 beschikbaar gesteld. Aangezien het jaar 2022 is gebruikt om een prioritering aan te brengen in projecten en deze voor te bereiden, zijn er in 2022 nog geen kosten gemaakt. Aangezien het een structureel budget betreft, kon het bedrag niet overgeheveld worden. Om e.e.a. nu te herstellen en de afspraken met de Kempengemeenten na te kunnen komen, wordt gevraagd om de € 42.000 uit 2022 op te nemen in 2026. BB21 Bijstellen subsidiebudget gemeentelijke monumenten (€ 12.000 N) Al meer dan 10 jaar is het subsidiebudget voor de instandhouding en restauratie van gemeentelijke monumenten niet gewijzigd. Jaarlijks is een bedrag van € 32.000 beschikbaar voor alle Bergeijkse gemeentelijke monumenten. De afgelopen jaren zijn 17 nieuwe monumenten aangewezen en toegevoegd aan de gemeentelijke monumentenlijst en is bovendien de aanwijzing van 4 aanvullende monumenten in procedure. Het budget stellen we hierdoor met € 12.000 bij.

BB22 Toekomstige vervanging Kattendans (€ 5.500 N) Met het bestuur van de Kattendans zijn nieuwe afspraken gemaakt over toekomstige vervanging en wie voor welk deel verantwoordelijk is. Bepaald is dat de Kattendans een jaarlijks bedrag ontvangt van ca € 14.000 voor het vormen van een voorziening voor toekomstige vervanging van geluid, projectie & presentatie, stoffering en horeca apparatuur. In de huidige begroting is ca € 8.500 begroot. BB23 Klokurenvergoeding gymnastiekonderwijs(€ 10.000 N, dekking stelpost loon-prijs € 10.000 V) In de modelbeleidsregel is opgenomen dat de klokuurvergoeding voor het gebruik van lokalen bewegingsonderwijs wordt aangepast op basis van het jaarlijks door de minister van OCW in het bekostigingsstelsel opgenomen prijsindexcijfer. De normbedragen bekostiging lokalen bewegingsonderwijs zijn voor 2023 geïndexeerd met 11,70%. Het budget stellen we hierop structureel bij. De stijging dekken we uit de stelpost loon en prijzen. BB24 Renovatie BS Prinses Beatrix (investering € 5.487.000 N) 2024 1 Bruto investering reeds opgenomen 2 Bijstelling PPN 3 Bruto investering PPN (=1+2) 4 Subsidie / bijdrage van derden * 5 Netto investering (=3+4)

2025

2026

2027

Totaal

-€ 2.941.000

€0

€0

€0

-€ 2.941.000

€ 615.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 2.326.000

-€ 2.326.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 5.267.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 2.326.000

-€ 2.941.000

€0

€0

-€ 5.267.000

€ 94.539

-€ 160.677

-€ 2.420

-€ 2.420

-€ 70.977

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 6 Netto kapitaallasten (cumulatief)

In de raad van 4 juli wordt een voorstel mbt voorgenomen nieuwbouw van de Prinses Beatrixschool behandeld. Als gevolg daarvan verschuiven we de kredieten zoals in 2023 en 2024 opgenomen in de begroting naar de jaarschijven 2024-2025. Dit met uitzondering van het deel verwerving van de gronden en bijbehorende opstallen.

Perspectievennota 2024-2027

25

Nieuw beleid NB01 Onderzoeken wegcategorisering en inrichting wegen gemeente Bergeijk (€ 50.000 N) Gemeente Bergeijk is volop in ontwikkeling. Zo zijn de afgelopen jaren de N69 en de Diepveldenweg opgeleverd. Daarnaast wordt er ook hard gewerkt aan de ontwikkeling van woningbouwlocaties en industrieterreinen. Als Kempenregio zijn we bezig met een ontwikkelstrategie de Kempen waarin wordt ingegaan op de schaalsprong die ook effect zal hebben op de gemeente Bergeijk. Deze ontwikkelingen vragen er om, om gedegen naar onze wegenstructuur te kijken met name als het gaat om inrichting, verkeersveiligheid en toekomstige wegcategorisering. Onder andere de Schoolstraat in Riethoven en de uitwerking van de motie onderzoek ontsluiting Hooge Berkt en omliggende wijken zullen in dit onderzoek opgenomen worden In 2024 willen we onderzoeken op welke schaal, alle ontwikkelingen van de afgelopen jaren, maar ook de komende jaren, effect hebben op het de wegenstructuur van de gemeente Bergeijk als het gaat om het gebruik van wegen, de inrichting en de verkeersveiligheid. NB02 Organiseren Bedrijfsinvesteringszone (BIZ) (€ 40.000 N) Het doel van het oprichten van een BIZ is om het ondernemersklimaat in het centrum van de kern Bergeijk te versterken. Een externe adviesbureau wordt ingehuurd om het formele proces om te komen tot een BIZ te begeleiden.

De gemeente heeft volgens de Wet op de bedrijveninvesteringszone een duidelijke rol in dit proces. Het gaat over het opstellen en vaststellen van de BIZ-verordening, het opstellen van een uitvoeringsovereenkomst, het organiseren van het formele proces van draagvlakmeting, het innen van de BIZ-gelden etc. Deze activiteiten dienen uitgevoerd te worden. Hiervoor hebben we externe ambtelijke capaciteit nodig. NB03 Intensiveren Kempenmanifest (€ 10.000 N) Komende jaren gaan we meer investeren in de multi helix samenwerking met ondernemers en onderwijs. Met de opheffing van het Huis van de Brabantse Kempen, hebben we budget nodig om een projectorganisatie in te regelen. Daarnaast dienen we meer financiële armslag te hebben voor een bijdrage te leveren aan projecten. Hiervoor willen we het bestaande budget ophogen van € 15.000 naar € 25.000. Samenwerking met Onderwijs en Ondernemers om de doelstellingen genoemd in het Kempenmanifest te realiseren. Het gaat dan over: • Het boeien, binden en blijvend ontwikkelen van talenten op alle niveaus in de Kempen regio. • De ontwikkeling van de slimme maakindustrie door een aantrekkelijk regionaal vestigingsklimaat te creeren. • Het ontwikkelen van diversificatie binnen de slimme maakindustrie. • Het bereikbaar houden van (economische) toplocaties door het ontwikkelen van vernieuwende, duurzame vervoersconcepten.

Daarbij wordt ingezet op verschillende vormen van duurzaam vervoer in de reisgedragsverandering van werknemers. • Het creëren van een ‘inclusieve’ arbeidsmarkt door het verhogen van de arbeidsparticipatie en het verbeteren van de aansluiting van arbeidspotentieel. NB04 Bijdrage RegioRadar (€ 5.500 N) In 2022 is de RegioRadar gelanceerd, een soort evenementenkalender voor heel Zuidoost-Brabant. De eerste 2 jaar hebben we hier gratis aan kunnen deelnemen, maar vanaf 2024 wordt een jaarlijkse bijdrage gevraagd van € 0,28 per inwoner. Hiervoor wordt jaarlijks een bedrag van € 5.500 gevraagd. We kunnen ervoor kiezen om niet mee te doen aan de RegioRadar. In dat geval wordt het aanbod van Bergeijk alleen op de website van Visit Bergeijk getoond en worden activiteiten en evenementen in Bergeijk niet gedeeld met bezoekers en toeristen in de bredere regio. Het bereik wordt dan een stuk kleiner en Visit Bergeijk zal niet meer betrokken zijn bij de samenwerking hierin. De overige Kempengemeenten hebben de intentie om wel mee te blijven doen met de RegioRadar. NB05 Leader Kempenpland-West (€ 28.000 N) De Kempengemeenten kennen een grote opgave om ervoor te zorgen dat de natuur kan herstellen, er een vitaal buitengebied blijft met ruimte voor duurzame voedselproductie, andersoortige economische bedrijvigheid, beleving en leefbaarheid voor de inwoners.

Een belangrijke discussie is gekoppeld aan de vraag wat het perspectief voor de landbouw kan zijn. Het is belangrijk dat hierover op lokaal niveau met Perspectievennota 2024-2027

26

groepen van ondernemers, maatschappelijke organisaties en burgers gesproken en geacteerd kan worden. De ‘Leader Kempenland-West’ voorziet in een collectieve aanpak voor de ondersteuning van sociaaleconomische en maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de complexe opgaven binnen het gebied Kempenland-West. De activiteiten die worden uitgevoerd zijn gericht op plattelandsontwikkeling door, voor en van burgers zelf.. NB06 Fietsambitie traject 1 Bergeijk – Stedelijk gebied F67 (Investering € 3.754.000, bijdrage derden € 1.877.000) 1 Bruto investering reeds opgenomen 2 Bijstelling PPN

2024

2025

2026

-€ 844.000

-€ 500.000

-€ 500.000

2027 €0

-€ 1.844.000

Totaal

-€ 584.000

-€ 1.826.000

€ 500.000

€0

-€ 1.910.000

3 Bruto investering PPN (=1+2)

-€ 1.428.000

-€ 2.326.000

€0

€0

-€ 3.754.000

4 Subsidie / bijdrage van derden

€ 714.000

€ 1.163.000

€0

€0

€ 1.877.000

5 Netto investering (=3+4)

-€ 714.000

-€ 1.163.000

€0

€0

-€ 1.877.000

€ 1.801

-€ 10.659

-€ 7.172

-€ 7.072

-€ 23.102

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 6 Netto kapitaallasten (cumulatief)

Het betreft hier de volgende trajecten: Fietstraat Walik Fietsverbinding Eijkestraat Fietsverbinding Broekhovenseweg Onderdeel van de fietsambitie onder prioriteit 1 is de fietsverbinding Bergeijk – Stedelijk gebied. Deze fietsverbinding maakt onderdeel uit van het project F67 – De Kempenroute. In de zomer van 2023 wordt een bestuursovereenkomst aan gegaan met de Provincie. Ten aanzien van deze fietsverbinding wordt aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd (raadsvergadering 4 juli – raadsvoorstel: KTM Randweg A2 + F67 De Kempenroute) middelen beschikbaar te stellen in de begroting van 2024 en 2027. In de 1e Burap 2023 is een voorbereidingskrediet opgenomen, hierdoor zijn gealloceerde middelen voor de fietsambitie ingezet. NB07 Korte Termijn Maatregel Randweg A2 (€ 191.000, dekking bestemmingsreserve ROL) In het raadsvoorstel KTM Randweg A2 + F67 De Kempenroute is opgenomen dat onze cofinanciering, naast de inzet voor de realisatie van de fietsroutes, bestaat uit een bijdrage voor het realiseren van mobiliteitshubs. Deze bijdrage is voor Bergeijk € 191.000 en bekostigen we uit de bestemmingsreserve ROL. NB08 Herinrichting Burgemeester Magneestraat Luyksgestel (Investering € 95.000) 2024 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2+3+4)

2025

2026

2027

Totaal

-€ 95.000

€0

€0

€0

-€ 95.000

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 95.000

€0

€0

€0

-€ 95.000

-€ 1.817

-€ 4.573

-€ 4.525

-€ 4.478

-€ 15.394

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

Woningstichting De Zaligheden gaat een 8-tal voormalige Vestiawoningen renoveren in de Burgemeester Magneestraat in Luyksgestel. Vanuit de woningstichting is de vraag gesteld of en wat de gemeente op termijn van plan is met de aanliggende openbare ruimte. In 2028 staat een totale herinrichting (Focusproject) gepland voor de gehele wijk rondom de Burgemeester Magneestraat. Aangezien de woningen gelegen zijn in 2 aparte straatjes kunnen deze straatjes vooruitlopend op de totale herinrichting, al vernieuwd worden. Voorstel is om vooruitlopend op de totale herinrichting in 2024 deze 2 straatjes te renoveren zodat de nieuwe huurders in een gerenoveerde woning, gelegen in een nieuwe buitenruimte, kunnen gaan wonen. Samen optrekken met externe partijen is ook werk-metwerk maken.

Perspectievennota 2024-2027

27

NB09 Focus project: Voorderstraat Willibrodusstraat Riethoven (voorbereidingskrediet € 70.000 in 2025, uitvoering in 2027: riool € 799.000, wegen 542.500) 2024

2025

1 Bruto investering

€0

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2026

2027

Totaal

€ 1.341.600

€ 1.411.600

€ 70.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€ 70.000

€0

€ 1.341.600

€ 1.411.600

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 25.305

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 1.974

-€ 3.369

-€ 54.860

6 Netto lasten

€0

-€ 1.974

-€ 3.369

-€ 29.555

De verhardingen en totale inrichting van de Voorderstraat en Willibrordusstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Daarnaast wordt een aparte hemelwaterstructuur/riolering bijgelegd.

NB10 Focus: Herinrichting van Beverwijkstraat – Nieuwstraat (€ 160.000 in 2025, uitvoering in 2027: riool € 1.783.000, wegen € 1433.500) 2024

2025

1 Bruto investering

€0

2 Subsidie / bijdragen derden 3 Netto investering (=1+2)

2026

2027

Totaal

-€ 3.216.500

-€ 3.376.500

-€ 160.000

€0

€0

€0

€0

€0

€0

€0

-€ 160.000

€0

-€ 3.216.500

-€ 3.376.500

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Dekking rioolheffing

€0

€0

€0

€ 45.394

€ 5.488

5 Netto kapitaallasten (cumulatief)

€0

-€ 4.511

-€ 7.702

-€ 139.194

-€ 151.407

6 Netto lasten

€0

-€ 4.511

-€ 7.702

-€ 93.800

-€ 106.013

De verhardingen en inrichting van de Van Beverwijkstraat-Nieuwstraat zijn aan een totale vervanging toe. De gehele openbare ruimte van kavelgrens tot kavelgrens, inclusief de riolering wordt vervangen. Naast het te vervangen gemengd stelsel, wordt ook een aparte hemelwaterstructuur/riolering aangelegd. Deze wordt aangesloten op de Blauwe Ader op ’t Hof-Mr. Pankenstraat. Afgezien van de vervanging zijn bij deze herinrichting ook mooie verkeerstechnische kansen en mogelijkheden om de entree naar Bergeijk verder te verfraaien. In dat kader willen we de projectgrenzen rondom de aansluiting van de Eerselsedijk op de Van Beverwijkstraat en Hof verruimen.

Perspectievennota 2024-2027

28

NB11 Persleiding Barrier afkoppelen van lozingspunt België (investering € 50.000, dekking rioolrecht) De gemeente Bergeijk heeft een overeenkomst met Aquafin met betrekking tot de afvoer van het huishoudelijk afvalwater van 8 drukriool pompputten aan de Barrier op de riolering aan de Luikersteenweg te Lommel. Hiervoor betalen we jaarlijks een bijdrage van ca € 4500,- . Deze bijdrage word jaarlijks geïndexeerd. Met deze eenmalige investering door de persleiding te verleggen en te koppelen met het persriool aan de Maaij kunnen we de structurele kosten stopzetten. NB12 Openluchttheater de Hunnebergen aanbouw kantine (€ 17.500 N) We beschikken in Bergeijk over een prachtig openluchttheater. Het theaterseizoen wordt de laatste jaren erg goed bezocht. Gebleken is dat de huidige horecavoorziening erg klein is. Het bestuur van het openluchttheater wil graag de huidige kantine vergroten. Voordeel van deze uitbouw is enerzijds dat bij slecht weer kindervoorstellingen en evenementen die veel toeschouwers trekken binnen toch doorgang kunnen vinden. Daarnaast kunnen ook thema-activiteiten in het nieuwe binnen gedeelte plaats vinden. Anderzijds zorgt deze aanbouw ervoor dat de huidige horeca voorziening passender is bij het aantal bezoekers wat tegenwoordig het theater bezoekt. De totale kosten van de aanbouw zijn door het bestuur van het theater begroot op circa € 30.500.

Dit bedrag omvat o.a. grondwerken, betonwerken, timmerwerk en dakbedekking. Het bestuur van het Openluchttheater kan een groot deel van de werkzaamheden middels zelfwerkzaamheid – al dan niet samen met vrijwilligers – oppakken. Zelf wil het theater een bedrag inleggen van circa € 13.000. Aan de gemeente wordt een eenmalige exploitatiebijdrage gevraagd van € 17.500. We stellen een eenmalige bijdrage van € 17.500 voor de aanbouw van de kantine van het openluchttheater de Hunnebergen voor. NB13 Uitbreiding bakkerijmuseum de Grenswachter (PM) We beschikken in Bergeijk over een uniek Bakkerijmuseum. In 2023 bestaat het Bakkerijmuseum de Grenswachter 50 jaar. Het bestuur van het Bakkerijmuseum heeft bij de gemeente een uitbreidingsverzoek ingediend. In dit verzoek heeft het bestuur gemotiveerd aangegeven dat het huidige Bakkerijmuseum en de beschikbare ruimtes zijn beperkingen heeft. Graag wil het bestuur van het Bakkerijmuseum het huidige museum uitbreiden zodat het mogelijk is om meerdere bezoekers het museum te laten bezoeken en gebruik te laten maken van workshops. Daarnaast wil het museum nóg meer een plek zijn waar beleving en educatie centraal komt te staan en tevens wil zij zichtbaarder worden voor de toeristen die Bergeijk aandoen. Het precieze bedrag wat aan de gemeente wordt gevraagd is nog niet bekend.

Wel wil het Bakkerijmuseum ook zelf een bedrag inleggen om te komen tot een sluitende businesscase.

Perspectievennota 2024-2027

29

NB14 Uitbreiding buurthuis ’t Sant (Investering € 250.000, bijdrage € 110.000) 2024 1 Bruto investering

2025

2026

2027

Totaal

-€ 250.000

€0

€0

€0

-€ 250.000

2 Subsidie / bijdragen van derden

€ 110.000

€0

€0

€0

€ 110.000

3 Netto investering (=1+2+3)

-€ 140.000

€0

€0

€0

-€ 140.000

-€ 3.602

-€ 9.058

-€ 8.953

-€ 8.848

-€ 30.462

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

Elke kern in onze gemeente heeft de beschikking over een gemeenschapshuis. Volgens het vastgestelde visiedocument gemeenschapshuizen beschikt elke kern over een op maat van de betreffende kern toegesneden gemeenschapshuis met voldoende ruimtecapaciteit om nu en in de toekomst onderdak te bieden aan activiteiten van het verenigingsleven, zorg- en welzijnsinstellingen en overige partijen welke dienstbaar zijn aan de lokale gemeenschap. Buurthuis ’t Sant herbergt diverse vaste gebruikers. Sinds de sluiting van café ’t Heuveltje maken diverse gebruikers zoals de biljartclub, de dansmarietjes en de toneelvereniging gebruik van het gemeenschapshuis als repetitieruimte en is een ruimte-/opslaggebrek. Daarnaast is de huidige gymzaal erg klein om grotere activiteiten zoals zittingsavonden te herbergen. Onder het bestuur van buurthuis ’t Sant en de huidige gebruikers bestaat grote behoefte aan een vast podium in de gymzaal voor bestaande en nieuwe activiteiten en aan extra opslagruimte. Dankzij de uitbreiding van gymzaal ’t Sant met podium is het mogelijk om grotere activiteiten plaats te laten vinden, denk hierbij aan de uitvoering van zittingsavonden en musicals en uitvoeringen van de basisschool. Daarnaast kan onder het podium extra opslagruimte gerealiseerd worden zodat het huidige opslagprobleem ook wordt opgelost. Stichting de Weebosch heeft een businesscase opgesteld.

De totale investering is geraamd op € 250.000, Stichting de Weebosch wil zelf een bedrag (inclusief fondsenwerving) hiervoor ter beschikking stellen van € 110.000 en vraagt aan de gemeente om een eenmalige bijdrage van € 140.000. Deze verbouwing wordt afgeschreven in 20 jaar, de jaarlijkse kapitaallasten bedragen circa € 8.000. We stellen een eenmalige bijdrage voor van € 140.000 voor de eenmalige aanpassing van gemeenschapshuis ‘t Sant. NB15 Renovatie basisschool Beistervelden (investering € 6.705.000, bijdrage € 1.685.000) 2024

2025

2026

2027

Totaal -€ 6.705.000

1 Bruto investering

€0

€0

-€ 670.000

-€ 6.035.000

2 Subsidie / bijdragen derden

€0

€0

€0

€ 1.685.000

€0

3 Netto investering (=1+

€0

€0

-€ 670.000

-€ 4.350.000

-€ 5.020.000

-€ 10.582

-€ 12.862

-€ 75.657

-€ 578.962

-€ 678.062

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

In het Integraal Huisvestingsplan primair onderwijs 2022-2037 (IHP) is de renovatie van basisschool De Beisterveld (Kindcentrum West) opgenomen in het jaar 2027. Deze renovatie vormt de afronding van investeringen in onderwijshuisvesting binnen de kern ’t Hof. Raming IHP: 2026 (voorbereiding) 2027 (uitvoering) Renovatie bestaande gebouw 388.717 3.498.450 Uitbreiding onderwijs 51.120 460.076 Uitbreiding kinderopvang 168.699 1.518.294 Tijdelijke huisvesting 62.029 558.263 Totaal 670.565 6.035.083 Verwacht wordt dat het schoolbestuur bijdraagt in de renovatiekosten (PM) en dat de eventueel te vestigen kinderopvangorganisatie de lasten verbonden aan de investering voor uitbreiding van de opvang en het onderhoud daarvan in de vorm van een jaarlijkse huurinkomst vergoedt of investering door de kinderopvangorganisatie. Voor de berekening is in bovenstaand overzicht rekening gehouden met een gelijke bijdrage voor kinderopvang ten opzichte van de investering. Hierbij vooralsnog uitgegaan dat de gemeente de investering op zich neemt.

Perspectievennota 2024-2027

30

NB16 Vervanging materieel buitendienst 1 Bruto investering 2 Subsidie / bijdragen van derden 3 Netto investering (=1+2+3)

2024

2025

€ 198.000

-€ 98.000

2026 €0

2027 €0

Totaal

€0

€0

€0

€0

€0

€ 198.000

-€ 98.000

€0

€0

€ 100.000

-€ 9.901

-€ 17.303

-€ 11.144

-€ 10.994

-€ 49.342

€ 100.000

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Netto kapitaallasten (cumulatief)

Huidige Tapijt fietspad strooiers staan op de vervangingsplanning van 2025. Deze strooiers kunnen geen 2 strooiseizoenen meer mee zonder er groot onderhoud aan te laten uitvoeren. Met dit type strooier van 1,4 m1 breed worden de verbrede fietspaden niet in 1 werkgang gestrooid en moet er meerdere keren op en neer gereden worden. Met de aanschaf van 2 nieuwe schotelstrooiers die tussen de 1,5 en 5 meter breed kunnen strooien worden de fietspaden in 1 werkgang in de route meegenomen. Hiermee kunnen we onze fietspadroutes tijdig preventief/curatief tegen gladheid beschermen. Huidige situatie is dat we 2 routes rijden voor de gladheidsbestrijding op fietspaden. Bij een preventieve actie worden we vanuit de regio gealarmeerd en is de CROW norm dat binnen 2 uur de strooiactie is uitgevoerd. De laatste jaren worden bestaande fietspaden verbreed en nieuwe brede fietspaden aangelegd. Hierdoor is het niet meer haalbaar om binnen de gestelde norm de fietspaden gestrooid te krijgen. Ook bij sneeuwval zijn deze 2 routes te groot om de fietspaden tijdig schoon te krijgen. Door de aanschaf van een extra strooicombinatie kunnen we 3 fietspadroutes maken en kunnen we voldoen aan onze zorgplicht In het vervangingsplan ‘vervangen werkmateriaal’ is de huidige kleine tractor niet opgenomen.

Dit vanwege de gedachte in het verleden om enkel nog klussen en calamiteiten door het Meldingenteam (buitendienst) uit te laten voeren. De werkzaamheden van de tractor blijven bij de buitendienst en worden nog steeds uitgevoerd. De Tractor is verouderd en de onderhoudskosten nemen toe en is aan vervanging toe. De werkzaamheden die hiermee uitgevoerd worden zijn o.a; - Maaien langs fietspaden en recreatieve fietspaden (4x/jaar) - Maaien pleintjes en straten woonbos Bergeijk en Walik - Schoonblazen fietspaden (afhankelijk van het weer, ca 10x/jaar - Inzet met bladblazer op diverse locaties - Vlakslepen gazons na winterperiode - Werkzaamheden sportvelden (beluchten, rollen, bemesten) De huidige tractor heeft een capaciteit van ca 40pk, de nieuwe types hebben een capaciteit van 50 à 55pk. Op korte termijn wordt een maai-laadcombinatie aangeschaft voor het maaien van de wegbermen met de ‘grote’ tractor en de maai- laadcombinatie is ook te gebruiken achter de aan te schaffen nieuwe tractor.

De werkzaamheden die dan aanvullend uitgevoerd kunnen worden zijn o.a; - Maaien en ruimen bermen langs fietspaden - Bladruimen op de fietspaden - Bladruimen op gazons en diverse speelvelden - Maaien en ruimen van bloembollen NB17 Flexibel personeelsbudget (€ 250.000 N, € 250.000 V) In het raadsvoorstel van 2 maart 2023 heeft het college aangegeven dat er nog ontwikkelingen kunnen zijn die tijdelijke of structurele capaciteit vragen. Dit betreft onder andere de Omgevingswet, bouwopgaven, asielproblematiek, maatschappelijke ontwikkelingen, schaalsprong, digitalisering, uitvoering extra Rijkstaken, toenemende druk vanuit wet- en regelgeving. Voor een aantal van deze ontwikkelingen voorzien wij nu dat er extra capaciteit nodig is. We vragen daarvoor een flexibel personeelsbudget zodat we kunnen schakelen op onderwerpen indien nodig. Met name door de schaalsprong, de omgevingswet en de bouwopgaven voorzien we ook extra inkomsten uit leges en anterieure overeenkomsten. Dit zien we dan ook als een dekkingsbron voor dit flexibel personeelsbudget.

Perspectievennota 2024-2027

31

NB18 Van Grijs naar Groene omgeving gemeentehuis (investering € 98.000, bijdrage € 2.000) 2024 1 Bruto investering

2025

2026

2027

Totaal

-€ 98.000

€0

€0

€0

2 Subsidie / bijdragen derden

€ 2.000

€0

€0

€0

-€ 98.000 € 2.000

3 Netto investering (=1+2+3+4)

-€ 96.000

€0

€0

€0

-€ 96.000

-€ 1.837

-€ 4.621

-€ 4.573

-€ 4.525

-€ 15.556

(+ = voordeel, -/- = nadeel) 4 Kapitaallasten (cumulatief)

“Het is 2050: de overheden, inwoners en bedrijven van Bergeijk zijn trots op wat ze hebben bereikt. De openbare ruimte is heringericht met als resultaat een aantrekkelijke groene leefomgeving die beter bestand is tegen teveel of te weinig water. Het oppervlaktewater is schoon, heeft een aantrekkende werking en versterkt de natuur. Ook op particulier terrein is er duidelijk wat veranderd. Tuinen zijn minder verhard, daken zijn vergroend en er zijn op veel plaatsen voorzieningen om overtollige neerslag zichtbaar te verwerken”. Dit is een stukje uit de visie zoals omschreven in het Verbreed Gemeentelijk RioleringsPlan (VGRP). Een plan waarin we niet alleen dromen over een klimaatbestendige en aantrekkelijke gemeente, maar ook de koers bijstellen om dit daadwerkelijk te realiseren. Als goede voorbeeld willen we daarom de verstening rondom het Gemeentehuis gaan aanpakken en deze om te vormen naar een groen omgeving. Hiervoor zullen we rekening houden met benodigde onderhoudswerkzaamheden aan het gebouw. Waterschap de Dommel heeft een subsidiemogelijkheid om bij te dragen aan de kosten. Het verwijderen van verhard oppervlak of het vervangen van verhard oppervlak door een halfverharding, bedraagt de subsidie € 2/m2, met een maximum van 50% van de subsidiabele kosten.

NB19 Verduurzamen accommodaties gemeentelijke basissportvoorzieningen (€ 35.000 N) Op 4 juli 2023 wordt een raadsvoorstel voor het verduurzamen van accommodaties behandeld. Een uitvloeisel van dit voorstel is dat de meerjarenonderhoudsvoorziening met circa € 35.000 op jaarbasis toeneemt. De investering in de verduurzaming bedraagt ca € 1,8 miljoen en wordt gedekt door het vormen van een dekkingsreserve. Deze dekkingsreserve wordt gevoed vanuit de algemene reserve.

Perspectievennota 2024-2027

32

6. Ruimte voor beleid, dekkingsmogelijkheden De voor u liggende perspectievennota 2024 laat een sterk negatief meerjarig beeld zien. Voorafgaand aan de behandeling van de begroting 2023 was dit beeld ook reeds sterk negatief. Mede als gevolg van een meevallende meicirculaire 2022 is het begrotingsjaar 2023 alsnog structureel sluitend gemaakt. Op het moment van opstellen van deze PPN is het nog onbekend wat de meicirculaire 2023 gaat betekenen. Het Rijk heeft echter al wel aangekondigd dat er bezuinigingen doorgevoerd worden. Of en hoe die de gemeente treffen zullen we zien in de meicirculaire. Feit is dat de VNG met het Rijk op korte termijn in overleg wil als gevolg van de voorjaarsnota voorjaarsakkoord. Vanaf 2027 krijgen gemeenten er geld bij, in 2026 is er echter een terugval van € 2 miljard ten opzichte van 2025. De zogenaamde opschalingskorting is vooralsnog nog steeds niet geschrapt. Om tot een sluitende begroting 2024 te komen zijn in dit hoofdstuk enkele mogelijkheden gepresenteerd die als draaiknoppen gehanteerd kunnen worden. Deze draaiknoppen zijn niet limitatief omdat in basis de gehele begroting als draaiknop gehanteerd kan worden. RB01 Onroerende zaak belasting (OZB) (zelfde tabellen als vorig jaar, geactualiseerd) Een verhoging van de OZB met 1% van het tarief woningen en niet-woningen geeft een meeropbrengst van circa € 41.000.

Indien ieder jaar 1% verhoging plaatsvindt dan loop dit op tot circa € 176.000 per 1% extra verhoging. 1% extra verhogen OZB Woningen (eigenaar) Niet-woningen (eigenaar) Niet-woningen (gebruiker)

€ € €

2024 26.363 € 8.840 € 5.770 €

2025 54.246 € 18.190 € 11.874 €

2026 83.353 € 27.950 € 18.245 €

2027 113.550 38.075 24.854

Extra opbrenst OZB

€

40.974 €

84.309 €

129.547 €

176.479

Woning eigenaar

Voorbeeld

Niet-woning eigenaar

Niet-woning gebruiker

Voorbeeldwaarde

€

427.000 €

305.000 €

305.000

OZB 2022 (per jaar)

€

312 €

550 €

440

Extra verhoging 2024 1%

€

315 €

556 €

445

Extra verhoging 2025 1%

€

318 €

561 €

449

Extra verhoging 2026 1% Extra verhoging 2027 1%

€ €

322 € 325 €

567 € 573 €

453 458

RB02 Toeristenbelasting Sinds 2014 is het tarief van de toeristenbelasting 3,11% van de omzet. Hiermee wordt een begrote opbrengst gerealiseerd van € 963.000 in 2023. Als gevolg van de verwachte realisatie van Forrest Village is een toename van opbrengst reeds geraamd van € 100.000. In de RIB van 2 maart 2023 is door het college gereageerd middels een notitie Kurtax. Met het verhogen van de toeristenbelasting met 1 % wordt de volgende meeropbrengst gegenereerd. Omschrijving Tarief 2023 gemeente Bergeijk 3.11% van omzet uit overnachting Verhoging tarief per jaar Tarief wordt bij 1% stijging per jaar Meer opbrengt ten opzichte van begroot 2023 (€ 963.000)

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

1% 3,14% 9.630

1% 3,17% 19.175

1% 3,20% 28.907

1% 3,24% 38.736

Als vergelijking zijn hierbij ook de tarieven en opbrengsten vanuit de toeristenbelasting in beeld gebracht van de ons omringende gemeenten.

Perspectievennota 2024-2027

33

Gemeente Bergeijk Eersel Bladel Reusel- de Mierden Oirschot

Tarief begroting 2023 3,11% van de omzet 2,5% van de omzet uit overnachting hotel / motel 6,5% van de omzet uit overnachting overige accommodatie € 1,77 (vaste onderkomen / hotel / B&B) p.p.p.n. € 1,67 (mobiele onderkomens / caravan, tenten en campers) p.p.p.n. € 1,60 p.p.p.n. € 2,03 p.p.p.n. € 1,72 p.p.p.n. (camping / camperplaats) € 1,62 indien < 18 jaar in groepsaccommodaie p.p.p.n.

Begroting 2023 € €

963.000 450.000

€

1.245.000

€ €

140.000 368.000

RB03 Extra verhoging geliberaliseerde pacht Een mogelijkheid voor hogere opbrengsten: verhogen pachtprijs korte pacht. Het gaat om ca 264 ha. De pachtprijs wordt nu jaarlijks met € 25 p/ha verhoogd. Huidig prijspeil is € 1.150, in 2024 dus € 1.175. In de omgeving worden hogere pachtprijzen gevraagd. De provincie zit op ca € 1.300 - € 1.500. Hierdoor zou een meeropbrengst van € 35.000 - € 80.000 mogelijk zijn. Overigens staat een herziening van het grondbeleid op de raadsagenda van december 2023. Het pachtbeleid is een onderdeel van / een apart hoofdstuk in dit pachtbeleid. RB04 Verbonden partijen (pm) In tijden waarin we als gemeente minder ruimte hebben om te investeren betekent dit ook dat we kritisch moeten zijn op de bijdragen aan verbonden partijen. De mate van invloed neemt af naarmate het aantal deelnemers vergroot. Deze gesprekken hebben alleen effect als we dit met meerdere gemeenten samen voeren. De begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen worden ter zienswijze aan uw raad aangeboden. Dit is het moment om uw invloed uit te oefenen. RB05 Doorschuiven van investeringen Het met een jaar doorschuiven van het investeringsprogramma kan de lasten verlagen met ca € 350.000 aan afschrijvingslasten. RB06 Inzet algemene reserve De algemene reserves, exclusief de algemene reserve behoedzaamheid grondtransacties, dient een minimale omvang te hebben van € 6,0 miljoen.

Dit is laatst vastgesteld nota Reserves en voorzieningen bepaald. Ruimte in de omvang van de algemene reserve boven deze norm kan eventueel ingezet worden ter dekking van bijvoorbeeld kapitaallasten. Met het inzetten van € 1 miljoen van de algemene reserve kunnen indicatief de volgende afschrijvingslasten gedekt worden: Soort investering Afschrijvingstermijn Bedrag te dekken Investering economisch nut (gebouw) 40 € 25.000 Investering economisch nut (installaties) 15 € 66.000 Investering maatschappelijk nut in de openbare ruimte 30 € 33.000 Deze dekkingsmogelijkheden gelden overigens ook als andere (bestemmings)reserves ingezet worden. Wanneer bestemmingsreserves danwel de algemene reserve aangewend worden ter dekking van investeringen wordt (een deel van) de betreffende reserve gestort in een in te stellen dekkingsreserve. RB07 Budgetten in onze begroting Alle onderdelen die in de begroting zijn opgenomen worden reëel geraamd. Hierbij houden we rekening met de wettelijke taken die wij als gemeente uitvoeren, maar dat neemt niet weg dat ook deze lasten mogelijk te beperken zijn met bepaalde keuzes. Onderstaand overzicht geeft enkele grote posten van onze begroting weer, zoals deze in onze begroting 2023 zijn opgenomen inclusief PPN 2024.

Op deze manier heeft uw raad een overzicht over de grote posten waar uw raad mogelijk aan wil draaien om te komen tot een structurele sluitende begroting.

Perspectievennota 2024-2027

34

(Bedrag x €1.000) OZB Toeristenbelasting Geliberaliseerde pacht Verbonden partijen Totale investeringen per jaarschijf conform PPN 2023 en 1e burap 2022. Mogelijkheid tot doorschuiven investeringen

2023 3.972 964 295 11.446 25.471

2024 4.293 1.073 295 11.832 11.353

2025 4.480 1.083 295 11.830 10.604

2026 4.648 1.118 295 11.750 5.185

2027 4.803 1.129 295 11.706 10.593

RB06

Totale omvang algemene reserve zoals opgenomen in PPN 2024-2027

12.977

11.122

9.827

7.497

3.467

RB07 RB07 RB07

Programmakosten WMO/bijstand Programmakosten Jeugd Programmakosten participatie (ex TOZO) Subsidies conform subsidie paragraaf (ex gemeenschapshuizen/sporthallen) Gemeenschapshuizen Sporthallen Accommodatie groot onderhoud storting voorziening Groen onderhoud (inclusief groen format PPN 2023) Wegen regulier onderhoud Wegen groot onderhoud storting voorziening Personeel

4.554 3.126 2.583 2.029

4.416 2.966 2.601 2.055

4.418 2.966 2.441 2.102

4.420 2.966 2.441 2.142

4.422 2.966 2.441 2.134

1.564 294 901 1.200 341 816 10.387

1.573 296 901 1.200 341 816 11.254

1.581 297 901 1.200 341 816 11.763

1.588 299 901 1.200 341 816 12.231

1.600 300 901 1.200 341 816 12.653

RB01 RB02 RB03 RB04 RB05

RB07 RB07 RB07 RB07 RB07 RB07 RB07 RB07

Perspectievennota 2024-2027

35

Bijlagen

Perspectievennota 2024-2027

36

Bijlage 1: Uitwerking coalitieakkoord CDA – VVD Coalitieakkoord "Samen bouwen aan een nog beter Bergeijk" CDA - VVD, periode 2022 - 2026 De coalitie van de gemeente Bergeijk bestaat uit twee politieke partijen: CDA en VVD en is gevormd naar aanleiding van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022. Hieronder leest u het coalitieakkoord: Een leefbaar Bergeijk voor alle inwoners De leefbaarheid voor al onze inwoners, in onze mooie gemeente met al haar kernen, is voor ons erg belangrijk, dat is voor ons het uitgangspunt in dit coalitieakkoord. De kracht van de gemeenschap ligt bij haar inwoners. Het zijn de inwoners die een gemeente leefbaar maken. De gemeente staat ten dienste van de gemeenschap en heeft de primaire taak om deze te ondersteunen. Een gemeente kan alleen succesvol zijn als ze nauw samenwerkt met haar inwoners, ondernemers en vrijwilligers. Als gemeente initiëren, ondersteunen en leveren we een bijdrage waar nodig. De gemeente denkt mee, verbindt en ondersteunt in de uitwerking van ideeën. Bergeijk is onderdeel van een dynamische regio, waarin de komende jaren vele ontwikkelingen plaats vinden die van invloed zijn op onze gemeente. Economisch staat de regio er goed voor, dit brengt opgaven met zich mee (schaalsprong) op het gebied van onder andere woonruimte, bedrijvigheid, ontsluiting, het landelijk gebied, etc.

Maatschappelijke opgaven die de gemeentegrenzen overschrijden worden in samenwerking met onze buurgemeenten en de regio opgepakt, waarbij korte lijnen met de omringende gemeenten en de MRE van belang zijn. We zetten ons in voor een stabiele en sociale gemeente die er altijd is voor mensen die zorg of andere steun nodig hebben. Ons beleid is gericht op brede welvaart. Brede welvaart omvat veel meer dan alleen arbeid, inkomen en economie. Het gaat ook over wonen, veiligheid, gezondheid en de kwaliteit van de natuurlijke leefomgeving, allemaal aspecten die het leven en welzijn van mensen beïnvloeden. Dit alles doen we samen. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Ook in de Gemeenteraad werken alle partijen samen, gaan we het gesprek aan en nemen we beslissingen als alle argumenten gewisseld zijn.

Samen leven in levendige kernen Passend wonen voor iedereen We creëren voldoende passende woonruimte voor degene die in gemeente Bergeijk een prettig, betaalbaar en veilig thuis zoekt, waarmee de leefbaarheid in onze kernen gewaarborgd is en blijft. Daarbij is specifieke aandacht voor de doelgroepen: starters, senioren en inwoners die zijn aangewezen op sociale huur. Hier zetten we op in door volop te bouwen en de bestaande woningvoorraad beter te benutten, onder andere door inwoning, splitsen van woningen en kavels beter benutten. Hiermee bevorderen we de doorstroming in de bestaande woningen. We onderzoeken nieuwe instrumenten en zetten bestaande in om (nieuwbouw)woningen bij de doelgroep terecht te laten komen. Onder andere: zelfbewoningsplicht, stimuleren CPO (collectief particulier opdrachtgeverschap), voorrang eigen inwoners, tijdelijke woningen en nieuwe woonvormen. Sociale huur is in nauwe samenwerking met de woningbouwcorporaties, ook in particuliere initiatieven nemen woningcorporaties sociale huur op zich. We staan open voor woonzorginitiatieven (voor jong en oud) in de kernen. We ondersteunen initiatieven op dit gebied. Waardoor mensen in hun vertrouwde kern de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben en daar oud kunnen worden (vb. Ieder zen plekske Duizel).

We nemen zelf initiatief als bepaalde (nieuwbouw)ontwikkelingen stagneren, waardoor in een kern of voor bepaalde doelgroepen te weinig gebouwd wordt. We faciliteren en controleren passende huisvesting voor arbeidsmigranten conform beleid.

Perspectievennota 2024-2027

37

Voorzieningenniveau kernen is op orde De basisvoorzieningen basisschool en gemeenschapshuis zijn in iedere kern aanwezig. Daarnaast dragen ook andere voorzieningen bij aan een krachtige en levendige gemeenschap. Zorg blijft dichtbij, met een WMO-loket in Bergeijk. We stimuleren bewegen en ontmoeten voor jong en oud in de eigen omgeving op een laagdrempelige wijze. Zo blijven we investeren in de aanleg van beweeg- en ontmoetplekken in iedere kern en het behoud van onze mooie sportvoorzieningen in al onze kernen. Dorpsondersteuners blijven in iedere kern aanwezig. Aanrijtijden ambulances hebben al jaren onze aandacht, hierin zijn stappen gezet, we blijven ons inzetten om dit verder te verbeteren. Door alternatieven zoals het reanimatieteam van de brandweer Luyksgestel en AED-dekking verder te verbeteren kan acute ondersteuning zo snel mogelijk geboden worden. Wij vinden het belangrijk om ons cultureel erfgoed te koesteren. Subsidies hiervoor blijven beschikbaar. Jeugd actief Middelbare scholieren en jongvolwassenen groeien op in een veilige omgeving waar van alles te beleven is. Deze kwetsbare groep krijgt extra aandacht, we zetten nog meer in op het vergroten van de weerbaarheid, het elkaar ontmoeten en stimuleren van activiteiten. We stimuleren ondernemers en verenigingen om samen met jongeren om tafel te gaan, om te kijken wat georganiseerd kan worden.

Zodat het voor jongeren aantrekkelijk is in Bergeijk hun vrijetijd in te vullen. De gemeente neemt hierin het voortouw, onder andere o.a. door inzet van de jeugdcoach. Initiatieven van en voor jongeren krijgen de ruimte. Join-us en Kempenbranie zijn projecten die zich richten op weerbaarheid en kwetsbaarheid van onze jongeren. Hierin blijven we investeren. Met deze projecten en GGD gaan we het normaliseren van drugsgebruik tegen. Niemand zit thuis; jongeren die via onderwijs uitvallen willen we in samenwerking met Kempenplus, onderwijs en lokale ondernemers opvangen en begeleiden naar arbeid. De jongerencoach is actief in alle kernen. Kinderen maken op de basisschool al kennis met de jongerencoach. Iedereen doet mee De openbare ruimte is zo ingericht, zodat iedereen mee kan doen. We zetten in op het versterken van bestaande maatschappelijke en sociale verbanden om eenzaamheid tegen te gaan. Schulden hebben impact op een heel gezin. Het is belangrijk dat daar oog voor is en dat mensen met schulden weten waar ze hulp en ondersteuning kunnen krijgen. Het liefst dichtbij en zonder taboe. We onderzoeken hoe deze hulp beter kan aansluiten bij degene met deze hulpvraag. Steeds meer mensen van buiten de gemeente Bergeijk vestigen zich in onze gemeente. Dit biedt kansen voor onze gemeente om de leefbaarheid in de kernen op peil te houden.

Tegelijk liggen er ook uitdagingen om hen actief te betrekken bij het verenigingsleven en de activiteiten in onze kernen. Onderwijs Wij zijn verantwoordelijk voor de huisvesting en denken mee in andere faciliteiten, zodat in alle kernen volwaardig onderwijs geboden kan worden. Een doorgaande leerlijn van 0-12 is het uitgangspunt. Een goede samenwerking en afstemming blijft nodig tussen het onderwijs, de opvang/peuterwerk en het Centrum Jeugd en Gezin (jeugdzorg) en het bedrijfsleven. We geven invulling aan het integraal huisvestingsplan. We behouden een basisschool in iedere kern waarbij oog is voor de kwaliteit van het onderwijs.

Perspectievennota 2024-2027

38

Verenigingen In gemeente Bergeijk hebben we een groot en actief verenigingsleven met vele vrijwilligers die zich inzetten voor die verenigingen. Deze verenigingen hebben een grote bijdrage in de leefbaarheid van onze gemeenschap. Het subsidiebeleid voor verenigingen richten we zo in dat ook nieuwe sporten of vernieuwende culturele initiatieven een plek kunnen krijgen in onze kernen.

Toekomstbestendige omgeving Iedereen wil wonen in een veilige, schone en plezierige wijk! Een buurt waar je je thuis voelt en waar men naar elkaar om kijkt. Onze wijken leveren een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van welzijn, veiligheid, activiteiten en contacten tussen inwoners en met bezoekers. De positieve effecten van groen op onze gezondheid zijn bewezen. Mensen met een groene woonomgeving voelen zich gezonder en gelukkiger. Wij willen het groen in de wijken aantrekkelijker maken om in te bewegen, te verblijven en ontmoeten, bijvoorbeeld met speelvoorzieningen en zitgelegenheden. Daarnaast is (verkeers)veiligheid, toegankelijkheid en bereikbaarheid belangrijk. Duurzaam wonen in een aantrekkelijke woonomgeving In de transitie naar duurzame woningen pakken we kansen en leren we van anderen. We stimuleren quickwins. We stimuleren met het duurzaamheidsfonds het verduurzamen van sociale huurwoningen. We blijven stimuleren dat mensen hun koopwoning verduurzamen, waarbij isolatie en ventilatie belangrijk zijn. Ruimtelijke kwaliteiten zoals groen en speelvoorzieningen voor een levendige, groene en aantrekkelijke woonomgeving blijft de norm bij nieuwe wijken. Het elektriciteit netwerk moet toekomstbestendig zijn. We zetten ons daarvoor in door afstemming met netbeheerders en daarnaast innovaties te stimuleren.

Buitengebied Landbouw, recreatie, natuur, wonen en werken zijn in het buitengebied met elkaar verweven. Kenmerkend zijn de beekdalen met natte weides, singels en bossen en heide. Landbouw, recreatie, wonen en werken vinden gespreid plaats. Voor zowel landbouw als recreatie geldt dat de bedrijven uiteenlopende doelgroepen, producten en schaalgrootte hebben. De overige bedrijvigheid is voornamelijk kleinschalig. Al deze functies maken ons buitengebied tot een aantrekkelijk en levendig gebied en hebben er hun plek. Agrariërs krijgen een actieve rol in landschaps- en natuurbeheer, die beloond wordt. Bossen en beekdalen zijn toekomstbestendig met meer diversiteit, zowel voor klimaat, productie, beleving als natuur. We verpachten gronden met oog voor bodem en waterkwaliteit, omgeving en de pachters. Bij het herzien van het pachtbeleid zijn voorwaarden afgestemd op ligging en bodemkwaliteit. Milieu en afval Inwoners faciliteren we optimaal om afval te scheiden en via diverse wegen afvalscheiding aan te bieden. We bekijken of de huidige openingstijden van de milieustraat voldoende aansluit bij de behoefte van de inwoners. We zetten in op het duurzaam opwekken van energie. Draagvlak en participatie van de omgeving is hierbij belangrijk. Wij staan open om mee te denken in nieuwe technologieën.

Mobiliteit/bereikbaarheid en verkeersveiligheid Goede bereikbaarheid stelt mensen in staat om mee te doen in de samenleving. Tevens draagt het bij aan verbetering van onze omgeving. Uitgangspunt is een veilige verkeerssituatie, we willen dat iedereen zich veilig op de fiets, per auto en te voet kan verplaatsen binnen onze gemeente.

Perspectievennota 2024-2027

39

Er is een gezamenlijk fietsambitie, we zetten daarom in op fietspaden tussen de kernen, naar buurgemeenten, de regio en met het stedelijk gebied welke van goede kwaliteit zijn. In samenwerking met de regio en Kempengemeenten zetten we in op een goede bereikbaarheid van onze kernen middels openbaar vervoer. Na de realisatie van de N69 en Diepveldenweg passen we het lokaal wegennet aan en optimaliseren we de inrichting. We ontmoedigen vrachtverkeer door de kernen.

Ondernemende en betrokken gemeente Bestuur De gemeenteraad bouwt samen aan een nog betere gemeente Bergeijk. Partijen zetten in op samenwerking en brengen eigen voorstellen in waarover we op inhoud de discussie voeren. Nadat standpunten zijn gedeeld, beslissen we op de inhoud. Met respect voor het democratisch proces en het democratisch besluit. Gemeente Goed werkgeverschap is de basis voor een stabiele en kwalitatieve gemeentelijke organisatie, de basis voor een krachtige gemeente. We investeren zowel in voldoende en gekwalificeerd personeel als in het stimuleren van de ontwikkeling van dit personeel. We zorgen voor de juiste werkbelasting en werkdruk. Betrokkenheid Lokaal zijn we in gesprek met verenigingen, kern- en dorpsraden, ondernemers etc. Bij nieuwe initiatieven hebben inwoners een actieve rol in de planvorming, bijvoorbeeld in klankbordgroepen. Daarnaast staan we open voor eigen initiatieven en de uitvoering daarvan door inwoners. We bekijken de mogelijkheden inwoners op een moderne en laagdrempelige manier nog meer te betrekken om gemeentelijke plannen en beleid nog beter te maken. We stimuleren dorpsraden om hun ideeën met elkaar te delen, van elkaar te laten leren en initiatieven vanuit de kernen te stimuleren en te laten ontplooien. De gemeente denkt mee, verbindt en ondersteunt in de uitwerking van ideeën.

We blijven investeren in de strategische samenwerking met buurgemeenten. De goede samenwerking in de Kempen geven we ook op raadsniveau een impuls. Ruimte om te ondernemen We scheppen de randvoorwaarden voor ondernemers om te ondernemen. (Maak)industrie: Naast optimale benutting van de bestaande bedrijventerreinen Bergeijkse ondernemers ruimte bieden om te ontwikkelen. De Visie en programmering bedrijventerreinen De Kempen is leidend. Detailhandel: Doorgaande verkeersbewegingen door de centra ontmoedigen. In samenwerking met ondernemers beleving centra vergroten. Landbouw: Samen met boeren werken aan duurzame landbouw door te stimuleren en faciliteren, niet door het opleggen van extra regels bovenop landelijke en provinciale regelgeving. We denken mee met agrarische ondernemers die extra stappen zetten bovenop de regelgeving om landelijke doelen te halen en een prettige woon- en werkomgeving verder te versterken. Toerisme en recreatie: op uiteenlopende wijze kan de recreant in Bergeijk verblijven en zich vermaken, waarbij we dagrecreatie en kort verblijf willen stimuleren en faciliteren. Participatie Mensen met een uitkering stimuleren aan het werk te gaan of op een andere manier een bijdrage te leveren aan onze samenleving. Iedereen draagt bij naar talent en kwaliteit binnen zijn mogelijkheden.

In gesprek blijven met mensen die even niet mee kunnen doen, er zijn steeds nieuwe mogelijkheden om betrokken te zijn. We geven initiatieven om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en vroegtijdige schoolverlaters lokaal een plek te geven de ruimte en ondersteunen de plannen en ideeën van ondernemers en verenigingen zodat deze mensen ook mee kunnen doen. KempenPlus houdt een centrale rol in het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Onze partners in het voorliggend veld bieden ondersteuning aan hen die om financiële redenen geen gebruik kunnen maken van ons sport en cultuurvoorzieningen. We verstevigen de samenwerking met Perspectievennota 2024-2027

40

stichting leergeld en de voedselbank maar ook van het aanbod met de inzet van onder andere burgerschuldhulp en online hulpmiddelen. Openbare gebouwen zijn voor iedereen goed toegankelijk, hindernissen worden verholpen. We nodigen mensen met een beperking en ervaringsdeskundigen uit actief mee te denken in ons beleid. Dit door hen deel uit te laten maken van de Adviesraad Sociaal Domein. We onderzoeken de mogelijkheden of een basisbaan van toegevoegde waarde is voor KempenPlus om onze inwoners te ondersteunen (toestroom beschut werken). Veiligheid & Handhaving We vinden het belangrijk dat onze inwoners zich veilig voelen in hun woonomgeving. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente om samen met inwoners en de betrokken instanties als politie, brandweer en ambulance hier zorg voor te dragen. We actualiseren het Meerjaren handhavingsprogramma en leggen daarin prioriteiten vast. Boa’s zijn zichtbaar voor onze inwoners en dragen daarmee bij aan een veilige woonomgeving. We stimuleren bewustwording en nemen inwoners mee in ons veiligheidsbeleid. Zo kunnen we samen stappen zetten om ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Afvaldumpingen zijn een doorn in het oog. We zetten ons in dit te voorkomen en hierop te handhaven. Financiën Bergeijk is een financieel gezonde gemeente, we houden het huishoudboekje op orde.

Dit doen we door een goede balans tussen onze ambities en de lastendruk. We voeren onze taken op een efficiënte en effectieve manier uit.

Perspectievennota 2024-2027

41

Bijlage 2: Brief provincie begrotingscirculaire 2023 Aan de raden van de gemeenten in de provincie Noord-Brabant Onderwerp: Begrotingscirculaire 2023 Geachte raadsleden, Ieder jaar krijgt u belangrijke en actuele informatie over de manier waarop wij uw begroting en meerjarenraming beoordelen. Dat doen wij vanuit onze wettelijke taak, het financieel toezicht. Het is belangrijk dat u deze informatie gebruikt bij het stellen van kaders voor de begroting. En bij het vaststellen van uw begroting voor 2024. Uw Gemeenteraad stelt jaarlijks de begroting vast. Deze moet structureel en reëel in evenwicht zijn. Ieder jaar besluiten wij, vóór 1 januari, onder welke vorm van toezicht uw gemeente voor het komende begrotingsjaar valt. Dat doen wij volgens artikel 203 van de Gemeentewet. Het kan gaan om repressief of preventief toezicht. Dat wil zeggen: toezicht achteraf of vóóraf. De financieel toezichthouder ziet erop toe dat er bij gemeenten sprake is van een gezonde financiële huishouding. Financieel toezicht is een onderdeel van de “checks en balances” binnen het openbaar bestuur. Het systeem helpt voorkómen dat een gemeente financiele tekorten niet zelf op kan lossen. Financieel toezicht draagt bij aan een stevige en veilige Provincie Noord-Brabant met een sterk openbaar bestuur als uitgangspunt. Een bestuur waar de inwoners op kunnen vertrouwen.

Bij de beoordeling gebruiken we ons Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten (GTK). In deze begrotingscirculaire staan actuele onderwerpen die belangrijk zijn voor uw begroting 2024. Wij herkennen het ontbreken van duidelijkheid over het financieel perspectief vanuit het Rijk voor 2026 en verder. Als provincie en toezichthouder vragen wij actief aandacht aan het Rijk voor het bieden van duidelijkheid. Op 5 april 2023 hebben wij samen met de Vereniging van Brabantse Gemeente (VBG) een onderzoekrapport naar de financiële druk en risico’s die gemeenten in Brabant ervaren aangeboden aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties. In dit rapport roepen wij op duidelijkheid te scheppen en stabiliteit te creëren voor de gemeenten. Voor de toets van uw begroting 2024 is het Gemeenschappelijk toezichtkader (GTK) van toepassing. Is het begrotingsjaar 2024 structureel en reëel in evenwicht: dan leidt dit tot het gebruikelijke financiële toezicht (repressief). In de bijzondere omstandigheid dat een gemeente geen structureel en reëel begrotingsevenwicht kan vaststellen voor het begrotingsjaar 2024 en het ook niet aannemelijk is dat de laatste jaarschijf van de meerjarenraming (2027) structureel en reëel in evenwicht is, vragen wij u tijdig contact met ons op te nemen. Sommige onderwerpen zijn financieel-technisch van aard.

En daardoor misschien meer voor het college bestemd. Daarom sturen wij een kopie van deze brief aan uw college. Maatschappelijke ontwikkelingen Maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden steeds het beleid en de financiën van gemeenten. Vooral de oorlog in Oekraïne heeft invloed. Denk aan de vluchtelingenstroom en de uitdaging voor gemeenten om voor voldoende opvang te zorgen. Ook heeft de oorlog effect op de economie. Door gestegen energiekosten neemt de inflatie toe. De oorlog leidt ook tot schaarste van materiaal, waardoor projecten vertraging oplopen. Daarnaast laat de coronacrisis nog sporen na. Als laatste noemen we de krapte op de arbeidsmarkt. Dat heeft invloed op de economie en vaak ook op uw eigen organisatie. Naast deze maatschappelijke en economische onzekerheden zijn het ook op financieel gebied onzekere tijden voor gemeenten. Wij vragen duidelijk toe te lichten welke keuzes u maakt over de verwerking van de onzekerheden in uw begroting.

Perspectievennota 2024-2027

42

Financiële ontwikkelingen • Nieuwe financieringssystematiek Eind 2021 stelde het kabinet het nieuwe coalitieakkoord Rutte IV vast: “Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst”. Daarin besloot het kabinet na 2025 een nieuwe financieringssystematiek te ontwikkelen voor de lagere overheden. Een uitbreiding van het lokale belastinggebied is hierbij een mogelijkheid. Op dit moment weten we nog niet hoe de nieuwe financieringssystematiek tussen het Rijk en gemeenten zich ontwikkelt. Het kabinet wil voor de zomer een uitvoeringsplan met tijdpad naar de Kamer sturen over de nieuwe financieringssystematiek. De VNG zet, namens degemeenten, in op de verruiming van het belastinggebied. Een advies van de commissie Financiële ruimte is de basis hiervoor. We weten uit ervaring dat dit een lastig en moeilijk traject is. We houden daarom rekening met vertraging van de invoering. In verband met deze onzekerheid adviseren wij u om behoedzaam om te gaan met besluiten die leiden tot meerjarige structurele lasten waar nog geen reële dekking tegenover staat. In de septembercirculaire 2022 heeft het rijk eenmalig € 1 miljard extra beschikbaar gesteld voor de jaarschijf 2026 bovenop de beschikbaar gestelde structurele middelen uit het coalitieakkoord. Dit om de verlaging in 2026 gedeeltelijk te dempen. Aanpassing van het accres vindt vanaf 2026 alleen plaats voor de loonen prijsontwikkelingen.

In het voorjaar van 2023 verwachten we meer duidelijkheid over het uitvoeringsplan, met een tijdpad voor de nieuwe financieringssystematiek. • Inflatie/prijsstijgingen Naast de forse inflatie hebben we te maken met hogere energieprijzen. Het Centraal Plan Bureau (CPB) volgt de ontwikkelingen met aandacht. En stelt regelmatig de prijsindicatoren bij, dat wil zeggen: de percentages waarmee prijzen stijgen. Die indicatoren staan ook in de mei- en septembercirculaire van het gemeentefonds. Deze ontwikkelingen hebben ook financiële invloed op de begroting en meerjarenraming van de gemeenten. Niet alleen voor het reëel begroten van de lastenkant van de begroting en meerjarenraming, maar ook aan de batenkant. Het Rijk compenseert de extra uitgaven voor loon- en prijsontwikkelingen van gemeenten. Dat gebeurt voornamelijk via de loon- en prijscompensatie in de accressen van het gemeentefonds. Ook de inflatiecorrectie op de eigen tarieven en belastingen kan daarvoor zorgen. Wij dringen er bij het opstellen van uw begroting op aan dat de loon- en prijsstijging aan de lastenkant van de begroting aansluiten op de gepubliceerde indexen van de circulaire die u bij de berekening van de algemene uitkering gebruikt. U mag aan de lastenkant overigens van hogere percentages uitgaan.

Het kabinet kondigde in de Najaarsnota 2022 aan dat er in de Voorjaarsnota van 2023 een extra prijsbijstelling komt. Dit komt door de uitzonderlijke stijgingen van de prijzen. Deze prijsbijstelling geldt ook voor het Gemeentefonds. Cijfers van het Centraal Planbureau (CPB), het zogenoemde Centraal Economisch Plan (CEP) 2023, bepalen de extra structurele prijsbijstelling. Daarbij kijkt het kabinet naar de inflatieontwikkeling over 2022. Het gaat volgens de Najaarsnota om circa € 0,3 miljard per jaar tot en met 2025 en circa € 0,4 miljard vanaf 2026. • Opschalingskorting Sinds 2015 hebben gemeenten te maken met een korting op het gemeentefonds. Het Rijk legt de opschalingskorting op omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Kabinet Rutte II had de ambitie om door opschaling te komen tot gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Dat stond in het regeerakkoord. Dit zou leiden tot besparingen op apparaatskosten, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbele taken. De verplichte opschaling is afgeschaft, maar de bijbehorende opschalingskorting niet. Deze opschalingskorting zou van 2015 tot en met 2025 steeds verder oplopen, tot een structureel