Beschouwingen GL-PvdA op Perspectievennota 2023-2026

Beschouwingen bij de PPN Inleiding Toen we de PPN voor de eerste keer doorlazen kwam er, financieel gezien, een uiterst somber beeld naar voren. Zo somber dat het zelfs het beeld opriep van een nieuwe kerntakendiscussie. In het nieuws werd er echter al melding van gemaakt dat er extra middelen beschikbaar zouden komen voor bijvoorbeeld jeugdzorg, de Omgevingswet, voor de opvang van vluchtelingen en voor de uitvoering van het klimaatakkoord. We hebben nu ook in de RIB kunnen lezen dat de situatie niet zo somber is voor de komende jaren; geen enkele gemeente gaat er op achteruit. De wethouder gaf tijdens ABZ aan dat de vooruitzichten voor deze hele raadsperiode zo positief zijn dat we niet aan de knoppen hoeven te draaien. Er lijken dus vooralsnog geen redenen om grote ingrepen te doen. We zullen een reactie op de PPN geven en zelf een aantal voorstellen doen. We lezen in de PPN dat de gemeente Bergeijk haar huidige communicatieplan wil herzien en naar een hoger, strategisch, niveau wil tillen. Dit door de communicatiedoelstellingen opnieuw te definiëren en een gestructureerd communicatiebeleid op te stellen. Wij kunnen ons indenken dat het goed is de informatievoorziening te moderniseren om zo inwoners beter te bereiken. Ook denken we dat het goed is om in deze professionaliseringsslag de vergroting van de politieke sensitiviteit mee te nemen.

Bestaand Beleid We noemen een aantal punten. Als we een onderwerp niet aansnijden, kunt u er van uit gaan dat we in het voorstel over het betreffende punt mee kunnen gaan. BB07 Programma kosten jeugd We lijken als gemeente nu een voordeel te behalen, maar wij willen wel een winstwaarschuwing geven. Het zou zo kunnen zijn dat een jeugdige en zijn of haar gezin toch binnenkort (specialistische) hulp nodig heeft. En die hulp willen we dan uiteraard geven, waarmee de kosten weer oplopen. BB27 Inzet rijksmiddelen onderwijsachterstandenbeleid Ons voorstel zou zijn om deze middelen niet vrij te laten vallen maar ten goede te laten komen aan achterstandsbeleid. We komen hier bij nieuw beleid op terug. BB28 gehandicaptenparkeerkaart Uiteraard is het goed om te zien dat ons voorstel in het bestaand beleid is opgenomen en dat hiermee mensen die als gevolg van hun beperking extra kosten moesten maken, tegemoetgekomen worden. BB31 Belevingsboulevard Zoals we al hadden verwacht is de pilot naar aanleiding van ons voorstel Bergeijkse Belevingsboulevard positief verlopen. We horen al geluiden uit de samenleving dat de BBB een permanent karakter zou moeten krijgen. Dit om het Hof een aantrekkelijk en goed toegankelijk gebied te maken en de “verblikking” tegen te gaan. 1

Nieuw beleid Wij kunnen meegaan in alle punten die genoemd worden onder nieuw beleid. We zullen bij een aantal voorstellen reageren en onze aanvullende opmerkingen en voorwaarden geven. NB01 Onderzoek naar nieuw Kempisch bedrijventerrein (€ 25.000 N 2023) Voor ons is het belangrijk dat bij het onderzoek naar nieuwe bedrijventerreinen meegenomen wordt dat deze terreinen met zowel fiets als openbaar vervoer goed bereikbaar zijn. Ook moeten de terreinen voldoen aan voorwaarden van duurzaamheid en de mogelijkheden bieden voor energieopslag. NB02 NP Bosland (€ 15.000 N) Er wordt een samenwerking gezocht met de Belgische collega’s in verband met de ontwikkeling van een grensoverschrijdend nationaal park. We hebben gehoord hoe er met veel enthousiasme gesproken wordt over de recreatieve mogelijkheden. Wij denken dat enkel een focus op toerisme en recreatie niet strookt met de definitie van nationaal park zoals omschreven door de Vlaamse overheid en dat daarmee niet voldaan kan worden aan de eisen van de kandidatuurstelling in Vlaanderen. Tijdens de presentatie die aan de raadsleden werd gegeven, werd nauwelijks aandacht besteed aan de Vlaamse criteria wat betreft de aanleg van kernnatuur en zonesvoor-natuurontwikkeling. Deze criteria betreffen vooral de hoeveelheid oppervlakte aan natuur, de samenhang en de kwaliteit van de natuurwaarden.

Er worden eisen gesteld voor de ontwikkeling hiervan over een periode van 20 jaar. Voor ons is het belangrijk dat, in de ontwikkelingen aan de Bergeijkse kant, samengewerkt wordt met partners op het gebied van natuur- en bosbeheer en dat er ook aan onze kant van de grens wordt geïnvesteerd in natuur- en bosontwikkeling. We willen hierover als Raad ook graag vroegtijdig meegenomen worden en meepraten. NB03 Verduurzamen dienstreizen door middel van elektrische auto’s (€ 150.000 investering, dekking kapitaallasten in begroting We vinden het heel goed dat de gemeente het wenselijk vindt om goed voorbeeldgedrag te vertonen op het gebied van woon-werkverkeer en dienstreizen. Wat ons betreft blijven we ons als gemeente daarbij ook hard maken voor goede fietsverbindingen en voor toegankelijkheid door middel van openbaar vervoer. U heeft dit ook in ons verkiezingsprogramma kunnen lezen. We verwachten van het college een intensieve lobby om onze kernen goed toegankelijk te houden met het OV, zowel voor inwoners die naar school, stage of werk moeten, als voor ouderen die naar het ziekenhuis moeten, en voor jongeren die graag willen stappen. NB04 Maatregelen Bredasedijk (investering € 270.000 2023) Hoewel dit veel geld lijkt voor het aanpassen van een kruising, zien we in dat het goed is dit te doen.

Uit de risicoanalyse die voor de gemeente Bergeijk is gemaakt, leren we dat het bij de gevaarlijke situaties in het verkeer vooral gaat om wegen buiten de bebouwde kom (60 km zones), kwetsbare verkeersdeelnemers (fiets en ebike, ouderen), afleiding in het verkeer en rijden onder invloed. We denken dan ook dat naast het aanpassen van onoverzichtelijke situaties en herinrichting van wegen, 2

ook frequenter handhaven op snelheidsovertredingen en op middelengebruik gecombineerd met rijden dé maatregelen zijn om ongelukken met ernstige afloop te voorkomen. NB11 Ecologisch maaibeheer (investering € 50.000 2023, exploitatielasten (excl. Kapitaallasten € 25.000) We lezen in het antwoord op onze vraag dat het huidige bermbeheer de ontwikkeling van kruiden belemmert en vooral nadelig is voor de insectenstand, waaronder wilde bijen. Met inzet van aangepast materieel, maaisel afvoeren en meer gefaseerd maaien wil het college ervoor zorgen dat waardevollere bermen ontstaan. We zijn zeer verheugd dat het college de biodiversiteit wil verhogen. Het overgaan naar ecologisch maaibeheer is hierbij een goede stap. Het college vindt het niet aan te raden om volgens het Kleurkeur protocol te gaan werken, omdat klepelen dan niet meer is toegestaan. Nu weten we dat klepelen funest is voor behoud van en verhoging van de biodiversiteit. Daarmee werken we dus onze eigen doelstellingen weer tegen. Bovendien is te lezen in informatie over Kleurkeur dat men vooral de kansen moet benutten en de voorwaarden niet zo strikt zijn dat er niets meer mag. We raden u aan om de informatie over dit protocol nog eens door te nemen. Ons verzoek is om naast het gefaseerd maaien, ook minder te maaien en het klepelen tot een minimum te beperken.

NB12 Oprichten digitaal grondwatermeetnet (investering € 80.000) Sinds 2008 heeft de gemeente een wettelijke grondwaterzorgplicht. Deze richt zich op de grondwater-kwantiteit in bebouwd gebied. Het lijkt ons een goede stap om dit te gaan meten. We zien graag de resultaten van de metingen. We weten bovendien dat we niet alleen de kwantiteit van het grondwater in de gaten moeten houden, maar ook de kwaliteit. Ook dit is nu al een punt van zorg en de kwaliteit. Een goede samenwerking met het Waterschap is cruciaal hierin. NB13 Uitbreiding bassischool de Waterloop (investering € 295.000 2023) NB14 Renovatie en uitbreiding van basisschool Prinses Beatrix (investering € 6.300.000) NB14 Renovatie en uitbreiding van basisschool Prinses Beatrix (investering € 6.300.000) NB15 Voorbereiding en uitvoering renovatie BS De Regenboog (investering € 4.911.000) Wat ons betreft is het heel wenselijk dat we als gemeente investeren in goede onderwijshuisvesting. Onze fractie dringt al jaren aan op investeren in de modernisering van de onderwijshuisvesting. We zijn blij dat we nu weer een stap verder zijn. Het heeft ons wel wat verbaasd dat we sommige kosten niet aan hebben zien komen en dat er nog veel PM posten staan. Op welke bedrag we dus uiteindelijk uit gaan komen, weten we nog niet en hiermee lopen we financiële risico’s.

Daarbij weten we ook dat de kosten voor bouwmateriaal en personele inzet de afgelopen jaren alleen maar zijn gestegen en de komende tijd nog verder zullen stijgen. We gaan ervan uit dat het college dit goed in de gaten houdt en de Raad tijdig informeert als er sprake is van substantiële afwijkingen. NB16 Fietsenstalling bushalte ’t Loo (investering € 25.000) We vinden het een prima plan dat er een fietsenstalling bij de bushalte komt. Wat ons betreft zijn de fiets en het OV de vervoersmiddelen die we moeten stimuleren en 3

faciliteren. We horen graag of er ook bij andere bushaltes betere fietsenstallingen nodig zijn. NB17 Wmo abonnementstarief (PM) Conform nieuw landelijk beleid gaan we onderzoeken hoe we alsnog een bijdrage naar draagkracht kunnen invoeren. In 2022 wil het college dit verder onderzoeken zodat het vanaf 2023 ingevoerd kan worden. We kunnen hier in mee gaan; onze fractie heeft immers al eerder gepleit voor een inkomensafhankelijke bijdrage. Wat ons betreft dragen de sterkste schouders de zwaarste lasten.

Ruimte voor beleid Als we over een bepaald punt niets zeggen, kunt u ervan uitgaan dat we het punt op dit moment niet nodig vinden. Over een aantal punten maken we wel een opmerking. RB01 Onroerendezaakbelasting (OZB) We zien op dit moment geen voordelen en ook geen noodzaak om de OZB te verhogen. Inwoners hebben al extra kosten door de huidige omstandigheden, zoals hogere prijzen van gas en voedsel. Daarmee staat de bestaanszekerheid van de inwoners die minder kapitaalkrachtig zijn al onder druk. RB02 Toeristenbelasting We kunnen ons voorstellen dat we de toeristenbelasting iets verhogen, wat meer in de richting van de andere Kempengemeenten, die immers eenzelfde toeristisch profiel hebben. Maar tegelijkertijd weten we dat Bergeijk het profiel van “toeristische gemeente” de komende jaren verder wil versterken. Dus het lijkt ons niet goed dat we onszelf uit de markt prijzen door de belasting te veel te verhogen. RB03 Extra verhoging geliberaliseerde pacht We kunnen ons er ook iets bij voorstellen dat de pachtprijzen wat worden verhoogd, richting de prijzen die in andere gemeenten worden gevraagd. Zeker als we weten dat de eenjarige pacht vaak gaat naar de grote aardappel- en maisboeren uit andere gemeenten en voor die teelt veel water en bestrijdingsmiddelen nodig zijn. Met een iets hogere pachtprijs betaalt de vervuiler.

Maar wat we nog belangrijker vinden is dat we voor pachters in onze gemeente maatregelen gaan treffen die hen in staat stellen toe te groeien naar meer duurzaam landgebruik. We willen in Bergeijk graag samenwerken aan rentmeesterschap, goed zorgen voor onze bodem, onze waterkwaliteit en de luchtkwaliteit. RB04 Verbonden partijen (P.M.) Op dit moment is het niet van toepassing om te gaan bezuinigen op de verbonden partijen. Uiteraard willen we kritisch blijven kijken naar kosten en opbrengsten van wie en wat dan ook. RB07 Beëindigen subsidie facilitaire ondersteuning basisonderwijs (oplopend van € 5.000 in 2023 naar € 21.000 in 2024) Als je hier mee zou stoppen, komt er meer druk bij onderwijspersoneel en ouders. Dat lijkt ons geen goede zaak.

4

Nieuw beleid vanuit GroenLinks-PvdA Bergeijk Sociale plannen Gratis kinderopvang voor mensen in de bijstand PM We zouden het voor mensen in de bijstand graag iets gemakkelijker willen maken om bijvoorbeeld vrijwilligerswerk te verrichten of scholingen te volgen. Een middel wat daarvoor kan worden ingezet is het betalen van de kosten voor kinderopvang voor mensen in de bijstand. Zij zouden hiermee beter in staat worden gesteld tot participeren in de samenleving. Fietsen doorgeef-plan 2250,We hebben eerder vragen gesteld over de gevonden fietsen, die na een periode van opslag bij de gemeentewerf, vernietigd werden. Het college gaf aan dat dit zorgt voor een besparing van €2000,-, omdat de waarde van de fietsen toch minimaal is. Wij vinden dat dit anders moet, zeker in een tijd waarin hergebruik van spullen steeds belangrijker wordt en er veel mensen zijn die weinig te besteden hebben. Daarnaast kunnen mensen die vluchten voor oorlog en geweld een kosteloze fiets goed gebruiken. We hebben contact gehad met het Aquinohuis en zij zijn bereid om in het Repair Café samen met vrijwilligers de gebruikte fietsen op te knappen. Daarvoor zijn echter materialen nodig zoals fietsbanden, verlichting, fietskettingen etc. Daarom stellen we voor om een bedrag van €250,- beschikbaar te stellen en de 2000,- te besparen middelen wél uit te geven.

Zomerschool 59.000 (kostenneutraal) Bij het BB27 over de inzet van rijksmiddelen onderwijsachterstandenbeleid staat beschreven dat deze middelen vrij komen te vallen omdat de middelen niet zijn ingezet. Wij willen graag dat deze middelen ten goed blijven komen aan achterstandenbeleid en stellen voor de middelen in 2023 ten goede te laten komen aan een zomerschool. Een zomerschool biedt gedurende één of meerdere weken in de zomervakantie extra onderwijstijd. Het belangrijkste doel van de zomerschool is voorkomen dat leerlingen in de loop van de zomervakantie achteruitgaan in prestatieniveau, waardoor ze het nieuwe schooljaar met een achterstand starten. Effectieve leertijd voor taal en rekenen vormt de kern van het zomerschoolcurriculum. De zomerscholen hebben vaak nog een tweede doel: een nuttige invulling van de zomervakantie. Veel kinderen die in aanmerking komen voor deelname aan de zomerschool, komen in hun vakantie maar weinig buiten de eigen wijk. Ze brengen relatief veel tijd door in een omgeving die weinig stimulerend is voor hun ontwikkeling. Daarom wordt in de zomerschool naast de kernvakken ook aandacht besteed aan andere (meer belevingsgerichte) activiteiten, die educatief zijn en die aansluiten bij de belevingswereld van de leerlingen. Daarbij horen bijvoorbeeld excursies en interactieve opdrachten waarbij gebruik wordt gemaakt van multimedia.

5

Groene plannen Pilot regentonnen 37.500,In verband met de klimaatverandering is het belangrijk om regenwater zo veel mogelijk vast te houden in de tuin en niet door het riool af te laten voeren. In ons verkiezingsprogramma hadden we daarom opgenomen dat we graag elke tuin zouden voorzien van een regenton. Als regenwater vastgehouden wordt, hoeven inwoners hun tuinen ook minder te besproeien in droge tijden. We lezen ook in de verkiezingsprogramma’s van de andere fracties enthousiasme voor het ontkoppelen van regenwater van het riool. We zouden in 2023 willen starten met een pilot in de meest versteende woonwijken van onze kernen. We kunnen 2023 als pilotjaar gebruiken. Onderzoeken in dienst nemen van ecoloog 25.000,Zoals we allemaal weten hebben we te maken met een natuur-en biodiversiteitscrisis. Een ecoloog kan inzichten verschaffen in beleidsvraagstukken, oplossingen aanreiken en ontwikkelingen en beleid toetsen. We verzoeken het college om in gesprek te gaan met de andere drie Kempengemeenten over het voorstel gezamenlijk een ecoloog in dienst te nemen. En na de gesprekken tussen de gemeenten over te gaan tot het aanstellen van een ecoloog. De kosten hiervoor zullen naar schatting €25.000,- per gemeente zijn. Groene schoolpleinen PM Zoals u weet streven wij naar schoolpleinen die geschikt zijn om te spelen en te ontdekken en die uitnodigen tot bewegen.

Onderzoek heeft uitgewezen dat kinderen en jongeren gebaat zijn bij meer groen op hun pleinen. Daarom willen we graag ondersteunen dat onze schoolpleinen groen worden. Ook de gemeente is voorstander van groene schoolpleinen. Veel schoolpleinen zijn echter nog vooral betegeld, met hier en daar een plukje groen. De schoolbesturen hebben dit jaar de mogelijkheid gebruik te maken van de subsidiemogelijkheid van “Buurtfonds Schoolpleinen van de toekomst, (provincie Noord-Brabant)”. We verzoeken het college contact te zoeken met de schoolbesturen om samen te kijken naar de mogelijkheden voor realisatie van groene schoolpleinen. En indien nodig aanvullende middelen ter beschikking te stellen.

6