Beschouwingen CDA op Perspectievennota 2023-2026

Perspectiefnota 2023-2026, CDA Bergeijk 1ste termijn SAMEN BOUWEN WE VERDER Deze nieuwe raadsperiode zet CDA Bergeijk graag de koers voort die we afgelopen jaren gevaren hebben. In deze perspectievennota zien we diverse bouwstenen van de uitgezette koers terug. Daarmee geven we invulling aan de vele ambitie die we ook deze raadsperiode weer hebben. In Bergeijk is het fijn wonen. Over het algemeen zijn de inwoners van Bergeijk gelukkige mensen. Er is een lage werkloosheid, mensen zijn betrokken bij elkaar en de gemeenschap. Samen wonen we in mooie dorpen gelegen in een groene, gezonde en veilige omgeving. Daar hebben we samen dan ook hard aan gewerkt. Deze zinnen openen de inleiding van ons verkiezingsprogramma. Deze benadering van brede welvaart is leidend voor ons programma en deze raadsperiode. Waarbij brede welvaart wat ons betreft ook breed welzijn in zich heeft, het geluk van onze inwoners staat centraal. De leefbaarheid in onze mooie gemeente met al haar kernen is voor ons als CDA Bergeijk het belangrijkste inhoudelijke uitgangspunt. Goede voorzieningen, voldoende (dus meer) passende woningen, veiligheid, behoud van basisscholen in alle kernen, levendige verenigingen en een gemeenschapshuis in iedere kern zijn daarbij voor ons essentieel. Dit doen we samen, met veel ruimte voor eigen initiatief.

Samen met verenigingen en maatschappelijke organisaties gaan we voor levendige kernen met sport en cultuur, onderwijs en zorg voor jong en oud. Samen met ondernemers en inwoners werken we aan een toekomstbestendige, veilige en aantrekkelijke woon- en werkomgeving waar iedereen mee kan doen. Samen bouwen we verder, daar staat CDA Bergeijk de komende 4 jaar voor. Wij zijn ons ervan bewust dat er ook voldoende uitdagingen zijn, niet voor iedereen is het vanzelfsprekend dat het zo goed gaat. Uitdagingen ook die regionaal, landelijk en globaal urgent zijn, zoals het veranderende klimaat en de actuele stikstofplannen, hebben hun weerslag op de Bergeijkse samenleving. Dit vergt investering en een stabiele koers. Samen bouwen we verder in en aan de gemeente Bergeijk. Dit omdat wij het besef hebben dat we actief moeten blijven werken aan een mooie gemeente die nooit af is. Samen met onze coalitiepartner hebben we dit onderkent en vastgelegd in ons coalitieprogramma Samen bouwen aan een nog beter Bergeijk!. Dit programma geeft richting op hoofdlijnen, maar biedt ook ruimte om als gehele gemeenteraad samen met onze inwoners de uitgezette koers in te vullen en te werken aan levendige kernen, een toekomstbestendige omgeving en een ondernemende en betrokken gemeente.

Bouwen aan samen leven in levendige kernen Samen leven vraagt om een krachtige samenleving waarin iedereen zijn steentje bijdraagt. Als gemeente onder andere letterlijk, met de voorzieningen die nodig zijn. De stenen van de Kattendans zijn bijvoorbeeld afgelopen maanden gestapeld, de steigers worden inmiddels afgebroken en het vernieuwde pand is zichtbaar. Wij kijken uit naar de opening komend najaar. In alle kernen is een gemeenschapshuis een belangrijk middelpunt, mooi dat dit in diverse kernen gedeeld is of wordt met de ouderensteunpunten (BB17 Aanpassingen gemeenschapshuis Den Eijkholt). Naast het gemeenschapshuis is een basisschool in iedere kern die veilig is en voldoende ruimte biedt voor onderwijs naar de huidige maatstaven belangrijk voor CDA Bergeijk. Daarom staan we achter de investeringen in de scholen in Riethoven (BB05 Bijdrage dakbeschot BS Sint Willibrordus) en op t’Loo (NB13 Uitbreiding basisschool de Waterloop) en de Weebosch (BB32 Basisschool Sint Gerardus). Op ’t Hof gaan we nog een stapje verder, met grote geplande investeringen (NB14 Renovatie en uitbreiding van basisschool Prinses Beatrix, NB15 Voorbereiding en uitvoering renovatie BS De Regenboog). We

praten hier al lang over, goed dat hierin nu doorgepakt wordt. Verenigingen zijn een volgende belangrijke bouwsteen in levendige kernen. Een sterk verenigingsleven draagt bij aan een sterke samenleving. Het subsidiebeleid voor verenigingen richten we zo in dat ook nieuwe sporten of vernieuwende culturele initiatieven een plek krijgen in onze kernen (NB18 raadsvoorstel Padel bij tennisverenigingen). Daar tegen over staat dat we ook altijd moeten blijven beoordelen of de toegekende subsidies in verhouding staan tot bijvoorbeeld het aantal leden, de maatschappelijke bijdrage en dergelijke. Voorzieningen zijn een basis waar men elkaar ontmoet en oog heeft voor elkaar. Als daar of op een andere wijze, bijvoorbeeld via de dorpsondersteuner, blijkt dat mensen om één of andere reden niet mee kunnen doen of zorg nodig hebben, staat voor CDA Bergeijk voorop dat iedereen de zorg en aandacht krijgt die hij of zij nodig heeft. Zorg en ondersteuning bieden we daarbij zoveel als mogelijk dichtbij. WMO en Jeugd laten als onderdeel daarvan de afgelopen jaren flinke schommelingen in de benodigde budgetten zien. Dat we daarbij kijken naar draagkracht ondersteunen wij (NB17 WMO abonnementstarief). Bouwen aan een toekomstbestendige omgeving We investeren graag in duurzame mobiliteit en verkeersveiligheid.

Als CDA Bergeijk vinden we het belangrijk te blijven investeren in onze fietsambitie (BB12 Fietsambitie Bergeijk). Diverse maatregelen staan in het buitengebied op stapel om de verkeersveiligheid te vergroten, zoals het inrichten van 60km gebieden en het afsluiten van sluiproutes voor doorgaand verkeer. Ook de aanpak van black spots heeft daarbij onze volledige steun (NB04 Maatregelen Bredasedijk). Ook in de kernen zien we graag maatregelen om doorgaand vrachtverkeer (geen bestemmingsverkeer) in centra en op ongewenste locaties en routes te ontmoedigen. Bij aanvang van de vorige raadsperiode is gestart met de bestemmingsreserve duurzaamheid en klimaat (BB13 BergeijkENERGY). We zetten de koers voort om met deze reserve als gemeente te investeren en investeringen door onze inwoners en ondernemers te stimuleren. Dit laatste wat CDA Bergeijk betreft gericht op de doelgroepen die dat nodig hebben en (nieuwe) technieken / maatregelen die net dat zetje in de rug nodig hebben om (binnen redelijke termijnen) terug verdiend te worden. Denk hierbij aan isolatie van woningen en nieuwe technieken voor de opwek en het opslaan van energie, waarmee we het gebruik van en de vraag naar fossiele brandstoffen kunnen terugbrengen. Daarnaast is het van belang dat we voor klimaatadaptatie onze buitenruimte inrichten afgestemd op grotere extremen.

In diverse projecten waarin regenwater afgekoppeld wordt geven we daar graag mee invulling aan. Hiermee houden we regenwater vast en bergen het alvorens eventueel af te voeren (NB06 Wateroverlast Verhoevenstraat Luyksgestel, NB09 Herinrichting Bernhardstraat e.o. – blauwe ader, NB10 Herinrichting Van den Valgaetstraat e.o.). Ook de maatregelen om water op diverse wijze te monitoren ondersteunen we (NB07 Vervangen loggers monitoring overstorten Waterschap, NB12 Oprichten digitaal grondwatermeetnet). Bouwen aan passend wonen De vraag naar woonruimte is groot. We willen op de eerste plaats zorg dragen voor voldoende passende woonruimte voor onze inwoners. De omgevingsvisie geeft richting aan de doelen voor komende jaren. Door het economisch succes van onze regio moeten lokale jongeren op de woningmarkt concurreren met nieuwe werknemers die zich in onze regio vestigen. Dit vraagt in de regio en daarmee in een nader te bepalen omvang in Bergeijk om (extra) nieuwbouw. Waar, wanneer, hoe, dat moeten we als regio aanpakken (BB26 Regionale samenwerking). Mocht blijken dat de extra woningen in de regio ook in Bergeijk terecht komen, dan moeten we daarop voorbereid zijn. Waar zouden deze in onze gemeente toegevoegd moeten worden. Verspreid over alle kernen, of meer geclusterd nabij de voorzieningen.

En waar zou dat ongeacht die keuze passen als in de kernen geen ruimte meer beschikbaar is. In de gemeente Eersel stellen ze daarvoor als uitwerking

van de omgevingsvisie kaders op. Mogelijk is dit ook een goed instrument voor Bergeijk. Door op basis van aspecten als bodem en water, bereikbaarheid e.d. voor alle randen in beeld te brengen hoe we de ontwikkelingsmogelijkheden concreet zien, kunnen voor de lange termijn afwegingen gemaakt worden. Voor specifieke locaties geeft de Gebiedsvisie Bebouwingsconcentraties, waarover we in de jaarstukken lezen, mogelijk al die richting. We vernemen graag wat het college hiervan vindt. Bouwen aan ondernemen Bergeijk is een ondernemende gemeente. Dit willen we graag zo houden. De (maak)industrie en de detailhandel in onze kernen moeten zich kunnen ontwikkelen, afgestemd op regionale en landelijke ontwikkelingen. De samenwerking in de Kempen en de regio is daarbij belangrijk om de gewenste ontwikkelingen op elkaar af te stemmen. We investeren daar graag in (BB21 Kempische Industrie Agenda, BB22 Continueren transformatiefonds, NB01 Onderzoek naar nieuw Kempisch bedrijventerrein). In de te maken keuzes is draagkracht van onze kernen en de regio voor bijvoorbeeld mobiliteit en huisvesting voor CDA Bergeijk een belangrijk afwegingskader. In het buitengebied zijn ondernemers in zowel de agrarische als recreatieve sector voor CDA Bergeijk belangrijke dragers. Zij leveren een belangrijke bijdrage aan een gevarieerd en aantrekkelijk buitengebied.

Een buitgebied waarin we bossen (BB18 Klimaatadaptief bosbeheer), beken en boerenland (BB24 Nieuw Pachtbeleid) duurzaam blijven ontwikkelen met oog voor het toekomstperspectief en het verdienmodel van de ondernemers. Deze termen komen afgelopen weken ook veelvuldig voorbij in de gesprekken over de toekomst van het platteland in het algemeen en het stikstofdebat in het bijzonder. De voorgestelde plannen hebben een grote impact op agrariërs, ook in onze gemeente. Afgelopen week spraken wij met diverse ondernemers over hun zorgen en hoe zij naar de stikstofproblematiek kijken. Wij denken dat het belangrijk is dat de gemeente in gesprek blijft met onze agrarische ondernemers en alle andere betrokken partijen. Samen kijken hoe we in onze gemeente aan de opgave die voor ons ligt kunnen werken. Waarbij we wat CDA Bergeijk betreft inzetten op een toekomstbestendig buitengebied met ruimte voor onze agrarische ondernemers. Middelen Wij verzoeken het college de gemeenteraad een structureel sluitende begroting voor 2023 aan te bieden. In de aangeboden PPN is dat niet het geval, met de aangereikte informatie vanuit de meicirculaire is dat beeld in positieve zin bijgesteld. Tevens hebben wij ambities, wat ook zal gelden voor de andere fracties, waarvoor mogelijk middelen noodzakelijk zijn waarmee in deze PPN nog geen rekening is gehouden.

Wij geven het college de volgende handvatten mee om de structureel sluitende begroting te realiseren, waarin ambities van deze raad en financiële middelen in balans zijn: • Afgelopen jaren is de kostendekkenheid van leges door ons steeds aangegeven als draaiknop. Met de nieuwe omgevingswet is nu nog onduidelijk hoe we dit voor diverse aspecten gaan vormgeven. Het uitgangspunt kostendekkendheid blijft voor ons staan; • Het tempo van diverse investeringsbedragen en reserveringen afstemmen op de beschikbare middelen. Dit door bijvoorbeeld investeringen of reserves uit te smeren of budgetten voor toekomstige investeringen naar voren te halen; • De ontwikkeling van de lasten voor onze inwoners en ondernemers staat wat CDA Bergeijk betreft in verhouding tot de loon- en prijsontwikkeling. Daarmee houden we het niveau van de voorzieningen op peil. Indien we investeringen doen waarmee het voorzieningenniveau toeneemt, is een toename van de lasten eventueel een mogelijkheid om dat te financieren. Wij zien graag een begroting tegemoet waarmee we samen verder bouwen en tevens de stabiele financiële koers van Bergeijk wordt voortgezet.