Algemene Beschouwingen CDA Bergeijk PPN 2025-2028

Samen voor stabiliteit en betrouwbaarheid: Terwijl ik dit betoog schrijf schijnt eindelijk - na maanden van regen - de zon. Alles ziet er prettiger en mooier uit als de zon schijnt. Meteen een mooi moment om eens terug te kijken op de afgelopen periode. Een periode waarin het weer er af en toe niet alleen heel anders uitzag dan we gewend zijn, maar ook politiek gezien ziet de wereld er de laatste tijd een stuk anders uit. In november was daar de verkiezingsuitslag die ook in Bergeijk een ander geluid liet horen. Een geluid waar ik persoonlijk eerlijk gezegd best van geschrokken ben. En ook de ontwikkelingen richting een nieuw kabinet baren mij zorgen. Wanneer mensen extreme uitspraken doen en daarbij hele groepen buitensluiten, en daar ook zomaar overheen kunnen stappen om op een bepaalde plek te komen, vind ik dat een zorgelijke ontwikkeling. Politiek is niet zwart wit, en het is niet de rol van de politiek om verschillen uit te vergroten of mensen tegen elkaar op te zetten. Helaas zien we deze Haagse ontwikkeling ook steeds vaker in Bergeijk opduiken. Volgens ons als CDA is het onze politieke taak en verantwoordelijkheid om mensen dichter bij elkaar te brengen, om samen met elkaar te kijken hoe we de verschillen kunnen overbruggen, zodat we er als samenleving samen beter van worden.

Laten we hopen dat met die overtuiging niet alleen op weergebied de zon weer gaat schijnen maar dat deze zon ook politiek gezien weer door mag breken. Kijkend naar Bergeijk dan kan ik niets anders dan de welgemeende complimenten uitdelen aan ons bestuur en onze ambtenaren. De ambities zijn onverminderd groot en de financiële middelen om deze te kunnen dekken zijn voorradig. Kortom; in Bergeijk is de zon nooit ver weg. Dat dit geen vanzelfsprekendheid is zien we bij onze omliggende gemeenten waar de financiële uitdagingen vele malen groter zijn. Als gemeente Bergeijk voeren we dan ook al jaren een ambitieus en tegelijk stabiel beleid, je kunt er als inwoner van op aan dat hier zorgvuldig met de financiën wordt omgegaan en dat we de lasten voor onze inwoners en ondernemers niet boventrendmatig verhogen als daar geen hele goede reden voor is. De titel van dit betoog heet Samen voor stabiliteit en betrouwbaarheid. Het is geen geheim dat CDA Bergeijk al vele jaren deel uitmaakt van de coalitie en daarmee het bestuur van deze gemeente. Door al die jaren al in te zetten op een stabiele begroting van waaruit gewerkt kan worden aan alle ambities en voorzieningen voor onze inwoners en ondernemers, staan we er nu zo goed voor. De buffer welke is opgebouwd in de algemene reserve geeft ons voor de komende twee jaar - de jaren van het ravijn - de ruimte om dit op te vangen.

Dat dit handelen niet enkel gericht is op de korte termijn maar juist met de blik over meerdere jaren heen maakt ons als gemeente financieel sterk en weerbaar. Betrouwbaar: als CDA Bergeijk vinden we het naast dat we een stabiele langere termijn koers varen zeker zo belangrijk dat we betrouwbaar zijn. Een partij die oog en oor heeft voor haar inwoners, is een partij die uitlegt hoe regels en processen werken. Wat wel kan en wat niet kan, om van daaruit te kijken waar ieder de eigen verantwoordelijkheid kan pakken en zo samen te werken aan een mooier Bergeijk. Een partij die zorgvuldig met deze taak omgaat en kritisch naar zichzelf durft te kijken informeert inwoners vanuit de eigen overtuiging vanuit de eigen kracht, zonder zaken te verdraaien om er zelf beter van te worden, zodat inwoners in staat zijn zelf de eigen afwegingen te maken. Een partij die zorgvuldig met deze taken en verantwoordelijkheden omgaat is een betrouwbare partij.

Stabiliteit voor onze kernen Iedereen wil wonen in een veilige, schone en plezierige wijk! Een buurt waar je je thuis voelt en waar men naar elkaar om-kijkt. Onze kernen leveren een belangrijke bijdrage aan het bevorderen van welzijn, veiligheid, activiteiten en contacten tussen inwoners en met bezoekers. Ook de gemeenschappelijke voorzieningen in onze kernen zoals gemeenschapshuizen dragen daar in sterke mate aan bij. Steeds meer mensen van buiten de gemeente Bergeijk vestigen zich in onze gemeente. Dit biedt kansen voor onze gemeente om de leefbaarheid in de kernen op peil te houden. Tegelijk liggen er ook uitdagingen. Hoe blijven we zorgen voor voldoende woningen voor de starters en senioren maar ook voor deze nieuwkomers? In 2023 en 2024 hebben we enorm veel bestemmingsplannen voor woningbouwlocaties behandeld waarmee we in totaal de bouw van zo’n 553 woningen hebben mogelijk gemaakt. Met de schaalsprong die al gaande is en komende jaren steeds meer zijn uitwerking zal krijgen is er ook in onze gemeente een nog grotere behoefte aan woningen. We zullen hierin actief moeten blijven en moeten kijken waar en hoe deze woningen het beste gesitueerd kunnen worden.

De afgelopen jaren hebben we volop gebouwd op het Loo en in Luyksgestel, dit jaar zijn we voortvarend aan de slag gegaan op de Weebosch en ook op het Hof worden grote stappen gezet, de realisatie van Hof Noord maar ook Hoge Berkt 2 krijgt steeds meer vorm. Vorige maand nog namen we een plan aan waarmee we in Westerhoven een groot aantal woningen toevoegen. In Riethoven is een start gemaakt met het project Achter de Sleutel en afgelopen dinsdag bespraken we de komst van 11 appartementen. Toch is er in deze kern ook behoefte aan een grootschaligere toevoeging van het aantal woningen. Kijkend naar de ligging van deze kern, het dichtst bij het stedelijk gebied, lijkt het ons een goede ontwikkeling om daar ook op in te zetten. Wanneer we veel woningen toevoegen aan een kern verandert er er ook een en ander aan de dynamiek in een kern. Dit biedt volop kansen voor bijvoorbeeld de verenigingen en de school. Maar het vraagt ook wat van de kern, mensen verwelkomen, ze wegwijs maken in de “cultuur” en het vinden van een nieuwe balans. Naar ons idee kan deze balans het beste gevonden worden wanneer we met onze voorzieningen inspelen op de ontwikkelingen in een kern. De afgelopen jaren hebben we dit gezien in Luyksgestel en Westerhoven waar diverse functies werden samengebracht in de gemeenschapshuizen. Daarmee wordt ook een financiële impuls gegeven aan deze voorzieningen.

Hierdoor versterken zij elkaar en daarmee hun functie binnen de kern. Ook op de Weebosch is ruimte gemaakt om hierin te investeren waarmee andere functies die in de kern wegvielen opgevangen kunnen worden. Op ’t Loo groeit het gemeenschapshuis al bijna uit haar jasje, wij denken dat het goed is om in de evaluatie van het gemeenschapshuizenbeleid eens goed te kijken hoe de groei van deze kern zich verhoudt tot de functie die het gemeenschapshuis hier nu vervult. In Riethoven is door de kernraad een onderzoek gedaan naar een dorpsvoorzieningenplan. Dit is in 2022 aangeboden aan de raad maar dit is sindsdien niet meer actief opgepakt. Uit dit onderzoek bleek dat de voorzieningen op dat moment al niet meer toereikend waren. Nu we enkele jaren verder zijn en er ook een schaalsprong aan zit te komen vinden wij het belangrijk dat we hierin gaan investeren. Dat we pro-actief inzetten op een groeiende kern waar de voorzieningen in balans zijn met de uitdagingen die op de kern afkomen, zodat de brede welvaart, de saamhorigheid en de stabiliteit waar deze kern om bekend staat overeind blijft. Wat CDA Bergeijk betreft is het niet meer dan logisch om in die ontwikkelingen en de afwegingen die daarin gemaakt worden ook de huisvesting voor de St. Willibrordus mee te nemen. Wij hebben daarom een motie voorbereid. In Bergeijk kennen we een breed aanbod aan verenigingen in al onze kernen.

Deze verenigingen zijn het hart van onze samenleving en dankzij de inzet van alle vrijwilligers kunnen zij blijven draaien en voortbestaan. Toch kennen ook deze verenigingen hun uitdagingen. Gelukkig kunnen we hen daar deels bij helpen, zoals bij de verduurzaming van de sportverenigingen. Als CDA Bergeijk zijn we er trots op een gemeente te zijn die zo naast de vrijwilligers en verenigingen kan gaan staan en samen te werken aan dit kloppend hart, een mooi voorbeeld hiervan is dat er vanuit MRE middelen direct gedacht wordt aan een pumptrackbaan wat wellicht weer mogelijkheden biedt voor de Durtrappers. Wat ons betreft zouden ze aan deze instelling van de gemeente in Den Haag nog een voorbeeld mogen nemen, daar wordt de meerwaarde van deze verenigingen heel anders ingeschat.

Betrouwbare zorg: De afgelopen jaren hebben we in Bergeijk geïnvesteerd in goede zorg. Zorg dichtbij, met korte lijntjes tussen dorpsondersteuners, WMO-loket, huisartsen, lokale initiatieven en vrijwilligers is daarvoor essentieel. Ons WMO-loket werd goed beoordeeld maar de toegankelijkheid van deze voorziening lijkt beter te kunnen. Goed dat we hierop inzetten, wij zijn erg benieuwd naar de ontwikkelingen op het gebied van de verbeterde toegang. De dorpsondersteuners vervullen een belangrijke rol in onze kernen, zij kennen de inwoners die zorg nodig hebben en weten vaak achter de voordeur te komen. Dat er uitbreiding van de uren gevraagd wordt kunnen we in deze tijd waarin de zorg steeds meer onder druk komt te staan zeker volgen, toch zijn we ook benieuwd naar de uitkomst van de evaluatie om hier bij de begroting een goed afweging in te kunnen maken. In Bergeijk hebben we een sterk en betrokken voorliggend veld, onze dorpsondersteuners, de verschillende verenigingen, de gemeenschapshuizen en de vele vormen van dagbesteding in al onze kernen, de verschillende coaches en zeker ook het Aquinohuis vormen hierin belangrijke schakels om eenzaamheid tegen te gaan en er te zijn voor mensen die dit nodig hebben. Als CDA Bergeijk zijn we er trots op dat we dit in Bergeijk zo goed voor elkaar hebben en wat ons betreft blijven we dit koesteren ook voor de toekomst.

Stabiliteit in het buitengebied: Investeringen in een toekomstbestendig buitengebied laten nog op zich wachten. In GGA-trajecten wordt met veel ambitie met elkaar gesproken, tot concrete maatregelen leidt dat nog niet. Maatregelen die afgelopen jaren wel door het waterschap genomen zijn, worden na een hele natte winter en voorjaar nu met argusogen bekeken. Een goede balans tussen water vasthouden, natuurwaarden, waterafvoeren, verdienvermogen voor de boer en een aantrekkelijk en levendig buitengebied is een doel dat alle partijen in meer of mindere mate nastreven. Die balans vinden is belangrijk maar tegelijk ook een heel uitdagende puzzel. In de PPN zijn voorstellen opgenomen voor een landschapsplan en een visie om het buitengebied te ontwikkelen, waarin voorgaande aspecten een plek krijgen. Dit kan een goede basis zijn om in Bergeijk verder te bouwen aan een toekomstbestendig buitengebied, waarin we ongeacht landelijke en provinciale keuzes door kunnen pakken. Behoud van het areaal (Gemeentelijke) landbouwgronden, versterken van de groen-blauwe dooradering, belonen van landschapsbeheer en andere maatschappelijke diensten zijn enkele instrumenten waar we samen met partners in onze gemeente aan kunnen werken. Daarvoor reserveren wij graag benodigde middelen, hiervoor hebben we dan ook een motie ingediend.

Al jaren investeren we als fietsgemeente in de aanleg en het onderhoud van goede fietspaden, tussen onze kernen en naar het stedelijk gebied. Afgelopen week ging ik op de fiets naar Eindhoven, maar wat was ik blij toen ik op de terugweg Veldhoven voorbij was en zonder stoplichten en lastige kruispunten heerlijk door het groen naar huis kon fietsen. In de PPN lezen we het voornemen om nu te gaan investeren in onze fietspaden in het buitengebied, de Borkelsedijk en de zandpaden. €950.000,- het is een heel fors bedrag. De Borkelsedijk is een drukbezocht fietspad en het is er eigenlijk nauwelijks te doen wanneer tegenliggers elkaar hier willen passeren, zeker met de moderne fietsen welke steeds breder lijken te worden. Dat we daar iets willen doen aan de veiligheid en toegankelijkheid lijkt ons niet meer dan logisch, net als dat je de toegang naar de woningen aan de Borkelsedijk daarin mee wilt nemen. We lezen dat we het te realiseren fietspad moeten zien als een “ ploegpad model.” Even voor de beeldvorming, staat de prijs waar we nu over spreken in verhouding tot de realisatiekosten voor het ploegpad? Betrouwbaarheid voor ondernemers: Onze regio ontwikkelt zich economisch voortvarend. In onze gemeente zijn meer werkplekken dan de omvang van onze beroepsbevolking.

De beschikbaarheid van personeel vraagt evenals de benodigde en beschikbare ruimte steeds om zorgvuldige afwegingen waar we in onze gemeente ruimte voor bieden. We wegen dit af met aandacht voor brede welvaart, waarvan het economische aspect een onderdeel is. Wij geloven dat de jeugd de toekomst heeft! Daarom is het belangrijk dat bedrijven optimaal gebruik maken van het gericht aanbieden van opleidingsmogelijkheden en stageplaatsen. Het interesseren van jongeren voor techniek is een belangrijk doel. En we zijn dan ook blij te lezen dat dit volop gebeurt in de projecten binnen de

Kempen. We hebben het al eerder gedaan ook op MRE-niveau maar we willen aandacht blijven vragen om hierin niet alleen op de techniek te focussen. Ook in de zorg en het onderwijs staan ze om mensen te springen en het zijn prachtige werkvelden om in te werken. Laten we met elkaar kijken hoe we ook daar meer aandacht voor kunnen genereren en hier samen met onze lokale partners het verschil in kunnen maken. Waterlaat 7 was in no-time verkocht en de vraag om bedrijventerreinen blijft groot. Hierin samenwerken met de Kempengemeenten is belangrijk om zo samen hier antwoord op te kunnen blijven bieden. Tegelijk zien we hele andere uitdagingen en daarmee ook mooie initiatieven ontstaan als het gaat om de netcapaciteiten. Ook hier laat de gemeente zich als betrouwbaar en betrokken zien, door samen met ondernemers te kijken hoe we hierdoor samen te werken het verschil met elkaar kunnen maken. De schaarste in energie heeft ook andere uitdagingen., In 2020 stelden we als raad de kaders vast die ontwikkelaars de mogelijkheid gaven om initiatieven in te dienen voor windmolens en zonneweides in de Pielis. Afgelopen december bleek dat er geen initiatief gevonden is wat voldoet aan de gestelde kaders en is de gemeente dit proces aan het evalueren. Deze “pauze” om het zo te noemen geeft ruimte.

Als CDA Bergeijk vinden wij het niet meer dan logisch om deze tijd te gebruiken om ook als fractie onze rol in de raad hierin te evalueren. Wij kijken dan ook uit naar de evaluatie en de uitkomsten daarvan vanuit de gemeente en zullen die meenemen in de evaluatie van onze eigen rol. Ons centrum is zo goed als klaar, de laatste klinkers worden gelegd en binnenkort ontvangen de nieuwe huurders de sleutels van hun appartementen. De afgelopen jaren zijn er mooie evenementen georganiseerd in ons centrum en dan bruist het er echt. Het is goed om in de evaluatie naar de verkeersveiligheid en toegankelijkheid van ons centrum te kijken. Het vervult vele functies maar een hoofdroute voor doorgaand verkeer hoeft het van ons niet te zijn, laten we kijken hoe we de inwoners hier ook bewust van kunnen maken. We lezen in de PPN de plannen voor een verbouwing van het unieke Bakkerijmuseum. We begrijpen de wens van het museum om te verbouwen en daarmee inclusiever en toekomstbestendiger te worden. Het museum roept bij veel mensen de nostalgie van vroeger op en neemt de schoolgaande jeugd jaarlijks even terug in de tijd en mee in het proces van brood bakken. Het is een forse investering waar het museum zelf naar vermogen ook in bijdraagt.

Tegelijk hebben we in ons coalitieakkoord ook staan dat we meer willen investeren in dagrecreatie, als er iets is waar dit museum aan voldoet is het wel de dagrecreatie. Het zou zonde zijn als deze unieke en nostalgische plek verloren zou gaan omdat het niet meekan in de vraag van de toekomst. Wij kunnen dit voorstel dan ook zeker ondersteunen. Tot slot: De ambities zijn onverminderd groot en zo ook de uitdagingen waar we met elkaar voor staan. Het verzoek om een uitbreiding van 12 FTE is fors maar gezien de ontwikkelingen goed te verklaren. Het is belangrijk dat je als gemeente een stabiele personele bezetting hebt zodat je met elkaar als team en organisatie kunt bouwen aan de toekomst van onze gemeente maar ook zodat je betrouwbaar en bereikbaar bent voor onze inwoners. Dat zij ervan op aan kunnen dat zaken binnen de gestelde termijn behandeld worden. Tegelijk mogen onze medewerkers erop vertrouwen dat we de werkdruk bewaken en als werkgever goed voor hen zorgen. Het werven van de juiste mensen zal nog een hele uitdaging zijn, wat CDA Bergeijk betreft wensen we de gemeentesecretaris daar veel succes en geluk bij. Ik begon mijn betoog met uit te leggen waarom stabiliteit en betrouwbaarheid in de titel van dit betoog staan. Een nog belangrijker woord hierin is het woord Samen.

Als CDA Bergeijk hebben we de overtuiging dat we onze gemeente alleen mooier en beter kunnen maken als we hierin samen optrekken met onze inwoners en ondernemers en hier in de raadzaal. Wanneer we naast elkaar gaan staan, met respect voor elkaars mening, kennis en expertise en samen met elkaar ons inzetten kunnen we op een stabiele en betrouwbare manier samen blijven bouwen aan een mooie en sterke toekomst voor onze gemeente.

Namens CDA Bergeijk Lindy Wijnen