9.2 Bijlage Landelijke algemene voorwaarden Kunstopdrachten 1-1.doc

De kern van deze wet is, dat de (hoofd) aannemer aansprakelijk gesteld kan worden voor het niet betalen van premies en belasting door elke opvolgende onderaannemer die bij het werk betrokken is. Het gaat hierbij alleen om premies en belasting die verschuldigd zijn in verband met het uit te inhoud © Cultuur+Ondernemen 2015 voeren werk. Een kunstenaar die op grond van een kunstopdracht werkzaamheden uitbesteedt, treedt daardoor op als ‘hoofdaannemer’ en draagt daardoor risico voor het niet afdragen van premies en belasting voor het personeel van het bedrijf van zijn hulppersoon (onderaannemer), voorzover dit personeel betrokken is bij de kunstopdracht. In de praktijk blijkt dat dit risico niet zo groot is, mede omdat opdrachten van de kunstenaar aan de hulppersoon doorgaans relatief klein zijn. Indien een aannemer voor de kunstenaar een grote klus moet klaren waarbij de aannemer gebruik maakt van personeel en waarmee grote bedragen gemoeid zijn, kan het voor de kunstenaar raadzaam zijn om zijn eventuele aansprakelijkheid op grond van de Wet Ketenaansprakelijkheid te beperken. Dit kan door speciale bepalingen op te nemen in het contract dat u met de aannemer sluit. Hiervoor kan juridisch advies gevraagd worden van bijvoorbeeld Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 25 van 35

de Belastingdienst, of van een juridisch adviseur, zoals uw beroepsorganisatie, de Kamer van Koophandel of Cultuur+Ondernemen. De kunstenaar dient alert te zijn op eventuele algemene voorwaarden die bij offertes van toepassing verklaard worden door mensen of bedrijven die hij inschakelt bij de uitvoering. Het is raadzaam om deze voorwaarden vooraf goed te lezen met name op punten waarin aansprakelijkheid wordt uitgesloten. Als onderdelen uit algemene voorwaarden voor de kunstenaar een te groot risico opleveren, kan de kunstenaar de opdracht verlenen onder de uitdrukkelijke voorwaarde dat de betreffende onderdelen uit die voorwaarden niet van toepassing zijn. Gaat de wederpartij hiermee niet akkoord, dan kan de kunstenaar overwegen om met een ander bedrijf in zee te gaan. Bij het verlenen van een opdracht aan een in te schakelen derde is het van belang duidelijk aan te geven of die derde volledig moet uitgaan van de door de kunstenaar aangeleverde berekeningen en aanwijzingen of dat die derde hierin een eigen verantwoordelijkheid heeft. In het laatste geval kan de ingeschakelde derde namelijk eerder aansprakelijk gesteld worden als het resultaat gebrekkig is als gevolg van een foute berekening of constructie. Oplevering (artikel 13 . 4 en artikel 1 6 t/m 18) De (eind)oplevering is de feitelijke afronding van het proces.

Indien de opdrachtgever het kunstwerk bij eerste oplevering al volledig goedkeurt, houdt de eindoplevering in, dat de kunstenaar dit bevestigt en hierbij tevens een onderhoudsplan en visuele documentatie levert. De zorg en het risico voor het kunstwerk wordt definitief overgedragen aan de opdrachtgever. In de algemene voorwaarden wordt de uiterlijke termijn van 30 dagen gegeven waarbinnen de opdrachtgever de gelegenheid krijgt om te beoordelen of alles naar behoren is gerealiseerd. Uiterlijk 30 dagen na eindoplevering moet de opdrachtgever het laatste deel van het honorarium betalen (artikel 27.1 c) Auteursrechten (artikel 20 en 22) De kunstenaar behoudt de auteursrechten op het kunstwerk. De kunstenaar mag echter geen gelijke of soortgelijke kunstwerken maken. Van een soortgelijk kunstwerk is sprake als dit zodanig lijkt op het eerste kunstwerk dat je redelijkerwijs niet kunt spreken van een nieuw oorspronkelijk werk.De kunstenaar kan met betrekking tot het kunstwerk aan opdrachtgever licenties verlenen. De kunstenaar moet hierbij wel nagaan of deze sporen met eventuele afspraken die hij heeft met met Stichting Pictoright of andere organisaties aan wie hij de behartiging van auteursrechten heeft overgedragen. Geschillenbeslechting (artikel 34) Bij geschillen dient eerst gestreefd te worden naar een oplossing in onderling overleg, zo nodig met behulp van bemiddelaars.

Als ook met behulp van bemiddeling geen oplossing gevonden wordt, kan ervoor gekozen worden om een speciaal aangezochte commissie Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 26 van 35

een bindend advies te laten uitbrengen. Hierbij verplichten kunstenaar en opdrachtgever zich schriftelijk om zich neer te leggen bij het advies van deze commissie. Het is aan te raden om zowel bij een bemiddelingscommissie als bij een bindend adviescommissie vooraf duidelijke afspraken te maken over eventuele kostenvergoedingen van deze personen en door wie deze kosten gedragen worden. Bij het zoeken naar bemiddelaars kunt u denken aan bijvoorbeeld medewerkers van Provinciale culturele instellingen of van de Vereniging Nederlandse Gemeenten (in de bijlage vindt u adressen). 23 TOELICHTING inhoud VOORBEELDCONTRACTEN c Cultuur+Ondernemen 2015 inhoud Opdrachtgever Naam rechtspersoon/instelling Rechtsgeldig vertegenwoordigd door Adres Telefoon E-mailadres BTW-nummer Personen die bij uitsluiting bevoegd zijn, alleen of gezamenlijk, namens de opdrachtgever mededelingen te doen met betrekking tot deze kunstopdracht Naam 1 Functie 1 Naam 2 Functie 2 Kunstenaar Naam Adres Tel E-mailadres Bank/gironummer BTW-nummer Partijen zijn hetvolgende overeengekomen, in aanmerking nemende dat op deze overeenkomst – onder uitdrukkelijke afwijzing van alle andere voorwaarden – uitsluitend de Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten (Cultuur+Ondernemen 2015) van toepassing zijn: Artikel 1 Het kunstwerk waarvoor de Kunstenaar een schetsontwerp zal maken, moet voldoen aan de volgende criteria:

Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 27 van 35

Opdrachtomschrijving (zo nodig als bijlage toevoegen) Bestemming De minimale termijn gedurende welke de opdrachtgever zich zal verplichten ervoor zorg te dragen dat het kunstwerk in de oorspronkelijke staat en, voor zover het voor een speciale plaats gemaakt is, op diezelfde plaats behouden blijft (art. 24 lid 1) Geplande opleverdatum van het kunstwerk Kunstbudget � Overige criteria en/of aanvullende voorwaarden die opdrachtgever stelt aan het schetsontwerp (zo nodig als bijlage toevoegen) Deze opdracht wordt wel/niet* gegeven in het kader van een meervoudige schetsopdracht. Personen/commissieleden die het schetsontwerp zullen beoordelen (art. 7) Artikel 2 Levering van het schetsontwerp vindt plaats op/tussen (datum/data) op locatie (adres/plaats) Uiterlijke datum waarop de kunstenaar van de opdrachtgever de schriftelijke beoordeling ontvangt van het schetsontwerp Artikel 3 Indien de opdrachtgever het schetsontwerp of het aangepast schetsontwerp goedkeurt, verplichten partijen zich tot het sluiten van een vervolgovereenkomst waarin nadere afspraken worden gemaakt over de vervaardiging van een definitief ontwerp en de uitvoering van het kunstwerk. Artikel 4 Voor de levering van het schetsontwerp ontvangt de kunstenaar (art. 26 lid 2a) een honorarium (incl. BTW en inclusief onkosten) � Dit bedrag wordt aan de kunstenaar overgemaakt uiterlijk (datum/termijn; art.

27 lid 1a) Artikel 5 Opdrachtgever en kunstenaar verklaren van de volledige inhoud van de Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten kennis te hebben kunnen nemen. OPDRACHTCONTRACT SCHETSONTWERP KUNSTOPDRACHT Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 28 van 35

DE LANDELIJKE ALGEMENE VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 OPDRACHTCONTRACT SCHETSONTWERP KUNSTOPDRACHT Plaats Datum Handtekening Opdrachtgever Plaats Datum Handtekening Kunstenaar Eventuele overige afspraken DE LANDELIJKE ALGEMENE VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 VERVOLGCONTRACT DEFINITIEF ONTWERP EN UITVOERING Opdrachtgever Naam rechtspersoon/instelling Rechtsgeldig vertegenwoordigd door Adres Telefoon E-mailadres BTW-nummer Personen die bij uitsluiting bevoegd zijn, alleen of gezamenlijk, namens de opdrachtgever mededelingen te doen met betrekking tot deze kunstopdracht Naam 1 Functie 1 Naam 2 Functie 2 Kunstenaar Naam Adres Tel E-mailadres Bank/gironummer BTW-nummer Dit is een vervolgovereenkomst van de op (datum) gesloten overeenkomst tot het maken van een schetsontwerp. Partijen zijn hetvolgende overeengekomen, in aanmerking nemende dat op deze overeenkomst – onder uitdrukkelijke afwijzing van alle andere voorwaarden – uitsluitend de Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten (Cultuur+Ondernemen 2015) van Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 29 van 35

toepassing zijn: Artikel 1 Op basis van het op (datum) goedgekeurde schetsontwerp zal de kunstenaar overgaan tot de vervaardiging van het definitief ontwerp. Bij de goedkeuring van het schetsontwerp heeft de opdrachtgever geen/de volgende* aanvullende voorwaarden aan de voortzetting van de overeenkomst verbonden (art. 8) . Eventuele nadere afspraken met betrekking tot het definitief ontwerp Artikel 2 Levering van het definitieve ontwerp vindt plaats op/tussen (datum/data) op locatie (adres/plaats) Artikel 3 Nadat het definitieve ontwerp is, of geacht moet worden te zijn, goedgekeurd, zal de kunstenaar een aanvang maken met de uitvoering van het definitieve ontwerp. Het definitieve ontwerp wordt uitgevoerd in beheer van: de kunstenaar/de opdrachtgever* (art. 13). Artikel 4 De kunstenaar is wel/niet* bevoegd om in naam van de opdrachtgever overeenkomsten te sluiten met bij de uitvoering van het definitieve ontwerp in te schakelen derden op basis van de door de opdrachtgever goedgekeurde offertes van deze derden (art. 13.3).

Zo ja, met de volgende personen/bedrijven: Artikel 5 Levering van het kunstwerk vindt plaats op/tussen: (datum/data) op locatie: (adres/plaats) Artikel 6 Het volledig honorariumgedeelte van het kunstbudget bedraagt � Het volledig uitvoeringsbudget � Kunstbudget � Afspraken over betaling van het kunstbudget, indien en voorzover deze afspraken een afwijking of aanvulling zijn op de regeling in de Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten (art. 27): DE LANDELIJKE ALGEMENE Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 30 van 35

VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 VERVOLGCONTRACT DEFINITIEF ONTWERP EN UITVOERING Artikel 7 Opdrachtgever en kunstenaar verklaren van de volledige inhoud van de Landelijke Algemene Voorwaarden Kunstopdrachten kennis te hebben kunnen nemen. Plaats Datum Handtekening Opdrachtgever Plaats Datum Handtekening Kunstenaar Eventuele overige afspraken DE LANDELIJKE ALGEMENE VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 OPDRACHTCONTRACT UITVOERING VAN (EEN GEDEELTE VAN) EEN WERK Kunstenaar Naam Adres Tel E-mailadres Aannemer Naam bedrijf Rechtsgeldig vertegenwoordigd door Adres Telefoon E-mailadres in aanmerking nemende, dat: a) de kunstenaar met (hierna te noemen de opdrachtgever) een contract heeft gesloten waarin de kunstenaar zich verplicht heeft tot de vervaardiging van een kunstwerk voor de volgende locatie: (adres/plaats) volgens bestek en werktekeningen van de kunstenaar. Genoemd contract met bijbehorende voorwaarden en genoemde tekeningen zijn in kopie als bijlage toegevoegd; b) de vervaardiging van het kunstwerk onder meer omvat het volgende onderdeel: (opdracht nauwkeurig invullen; zo nodig verwijzen naar een aan te hechten bijlage) Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 31 van 35

verklaren hetvolgende te zijn overeengekomen: Artikel 1 De aannemer zal in opdracht van de kunstenaar het hiervoor onder b) omschreven onderdeel van de onder a) vermelde, door de kunstenaar aangenomen kunstopdracht uitvoeren. De kunstenaar handelt bij deze opdrachtverlening wel/niet* namens (indien de kunstenaar gemachtigd is namens de opdrachtgever van de kunstopdracht deze overeenkomst te sluiten, kunt u dit hier aangeven). Tot deze opdracht behoort mede: wel/niet* het transport, zo ja naar wel/niet* de plaatsing, zo ja aan/in/op waarover de volgende nadere afspraken worden gemaakt: Artikel 2 De totale kosten voor deze opdracht zullen niet meer bedragen dan � exclusief BTW, welke som is samengesteld volgens de offerte van de aannemer, (datum) dan wel op de volgende wijze: Dit bedrag wordt vermeerderd met BTW die ten laste komt van de kunstenaar. De kunstenaar zal de factuur van de aannemer betalen binnen 30 dagen nadat de kunstenaar de door de aannemer uitgevoerde opdracht heeft opgenomen en goedgekeurd. De opneming en de goed- of afkeuring zullen moeten plaatsvinden binnen dagen nadat de aannemer de voltooiing van de opdracht aan de kunstenaar heeft meegedeeld.

Artikel 3 De aannemer zal met de uitvoering van het werk een aanvang maken op (datum) (of: zodra ) DE LANDELIJKE ALGEMENE VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 OPDRACHTCONTRACT UITVOERING VAN (EEN GEDEELTE VAN) EEN WERK De eindoplevering door de aannemer zal uiterlijk gerealiseerd moeten zijn op: (datum) Deze oplevertermijn geldt als fatale termijn, hetgeen betekent dat de aannemer bij overschrijding hiervan jegens de kunstenaar volledig aansprakelijk is voor de schade, inclusief de volledige gevolgschade die de Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 32 van 35

kunstenaar hierdoor lijdt. Hieronder valt in ieder geval de schade waarvoor de kunstenaar aansprakelijk wordt gesteld door zijn opdrachtgever(s) en/of derden als gevolg van overschrijding van de oplevertermijn. Artikel 4 Eventuele algemene voorwaarden van de aannemer zijn niet van toepassing, tenzij en voorzover de kunstenaar deze voorwaarden ondubbelzinnig schriftelijk heeft aanvaard met betrekking tot deze opdracht. De bepalingen van dit opdrachtcontract prevaleren in ieder geval boven eventuele bepalingen uit de algemene voorwaarden van de aannemer. Plaats Datum Handtekening Aannemer Artikel 5 Voor eventueel gebleken noodzakelijk meerwerk zal de aannemer, alvorens hiermee een aanvang te maken, de schriftelijke en uitdrukkelijke toestemming behoeven van de kunstenaar, of ingeval de kunstenaar dit contract namens zijn opdrachtgever heeft gesloten, van voornoemde opdrachtgever. De schriftelijke en uitdrukkelijke toestemming betreft ook de voor het meerwerk te berekenen prijs. Artikel 6 Deze overeenkomst kan met onmiddellijke ingang door de kunstenaar ontbonden worden indien de kunstopdracht tussen de kunstenaar en zijn opdrachtgever voortijdig wordt beëindigd. In dat geval is aan de aannemer een vergoeding verschuldigd voor reeds verrichte werkzaamheden.

Plaats Datum Handtekening Kunstenaar DE LANDELIJKE ALGEMENE VOORWAARDEN KUNSTOPDRACHTEN * doorhalen wat niet van toepassing is © Cultuur+Ondernemen 2015 ADRESSEN c Cultuur+Ondernemen 2015 inhoud © Cultuur+Ondernemen 2015 Adressen van organisaties, namens wie deze voorwaarden zijn uitgegeven, of hun opvolgers: • Cultuur+Ondernemen, Kerkstraat 204, Postbus 2617 1000 CP Amsterdam, www.cultuur-ondernemen.nl • Atelier Rijksbouwmeester, Postbus 20952, Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 33 van 35

IPC 420,2500 EZ Den Haag, www.rijksbouwmeester.nl • Keunstwurk, Postbus 1288, 8900 CG Leeuwarden, tel: 058 2 34 34 34, info@keunstwurk.nl • bkkc brabants kenniscentrum kunst en cultuur, Postbus 72, 5000 AB Tilburg, info@bkkc.nl, www.bkkc.nl • Corrosia Stad, Stadhuisplein 2, 1315 HT Almere Stad, www.corrosia.nl, info@corrosia.nl • Centrum Beeldende Kunst Drenthe, Postbus 174, 9400 AD Assen, www.cbkdrenthe.nl, info@cbkdrenthe.nl • Huis voor de Kunsten Limburg, Postbus 203, 6040 AE Roermond, info@hklimburg.nl, www.hklimburg.nl of www.huisvoordekunstenlimburg.nl • Kunst en Bedrijf bv, Huizerstraatweg 5, 1411 GK Naarden info@kunstenbedrijf.nl, www.kunstenbedrijf.nl Provinciale Adviesinstanties • Drenthe: Centrum Beeldende Kunst Drenthe, Postbus 174, 9400 AD Assen, www.cbkdrenthe.nl • Flevoland: Corrosia Stad, Stadhuisplein 2, 1315 HT Almere Stad, www.corrosia.nl, info@corrosia.nl • Friesland: Keunstwurk, Postbus 1288, 8900 CG Leeuwarden, tel: 058 2 34 34 34, info@keunstwurk.nl • Gelderland: Cultuurmij Oost, Steijnstraat 12, 6814 AM Arnhem, www.cultuurmijoost.nl • Groningen: Centrum Beeldende Kunst Groningen, Postbus 775, 9700 AT Groningen, www.cbkgroningen.nl • Limburg: Huis voor de Kunsten Limburg, Postbus 203, 6040 AE Roermond, info@hklimburg.nl, www.hklimburg.nl of www.huisvoordekunstenlimburg.nl • Noord-Brabant: bkkc brabants kenniscentrum kunst en cultuur Postbus 72 5000 AB

Tilburg, info@bkkc.nl, www.bkkc.nl • Noord-Holland: Cultuur Compagnie, Postbus 3043, 1801 GA Alkmaar, info@cultuurcompagnie.nl www.cultuurcompagnie.nl • Zeeland: SCOOP, Zeeuws instituut voor sociale & culturele ontwikkeling, Kousteensedijk 7, Middelburg, Postbus 407, 4330 AK Middelburg, scoop@scoopzld.nl, www.scoopzld.nl Andere nuttige adressen • Centrum voor Kunst, Recht en Beleid Universiteit van Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Postbus 1030, 1000 BA Amsterdam, www.arils.uva.nl • Mondriaan Fonds, Postbus 773, 1000 AT Amsterdam Brouwersgracht 276, 1013 HG Amsterdam, info@mondriaanfonds.nl, www.mondriaanfonds.nl • Stichting Pictoright, Postbus 15887, 1001 NJ Amsterdam, info@pictoright.nl, www.pictoright.nl • Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), Postbus 30435, 2500 GK Den Haag, informatiecentrum@vng.nl, www.vng.nl Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 34 van 35

• Stichting BK-Informatie, Postbus 25049, 3001 AH Rotterdam, secretariaat@bk-info.nl www.bk-info.nl • Amsterdams Fonds voor de Kunst (AFK), Piet Heinkade 179, Amsterdam, Postbus 1079, 1000 BB Amsterdam, secretariaat@afk.nl, www.afk.nl • Kamers van Koophandel, zie voor adressen www.kamervankoophandel.nl 32 ADRESSEN inhoud Cultuur+Ondernemen Kerkstraat 204 Postbus 2617 1000 CP Amsterdam www.cultuur-ondernemen.nl info@cultuur-ondernemen.nl 020 535 25 00 inhoud

Docs/Art2Blue/BKV/Kunstopdrachten/Landelijke Alg. Voorwaarden KunstopdrachtenPagina 35 van 35