2024 Accountantsverslag Gemeente Bergeijk definitief getekend
Tekst van het document
Accountantsverslag Bergeijk
2 juni 2025 Eindhoven
Aanbiedingsbrief Gemeente Bergeijk t.a.v. de gemeenteraad Postbus 10.000 5570 GA Bergeijk
Dit accountantsverslag bevat de belangrijkste bevindingen naar aanleiding van de jaareindecontrole. Waar mogelijk doen wij aanbevelingen gericht op verdere verbetering. Deze aspecten doen geen afbreuk aan ons oordeel omtrent de getrouwheid van de jaarrekening 2024.
Eindhoven, 2 juni 2025
Wij hebben dit verslag in concept besproken met de wethouder financiën, gemeentesecretaris en coördinator financiën. Tevens wordt dit verslag toegelicht aan de leden van de commissie ABZ op 12 juni.
Betreft: Accountantsverslag boekjaar 2024 Geachte leden van de raad, Hierbij bieden wij u het accountantsverslag aan naar aanleiding van onze controle van de jaarrekening 2024 van de gemeente Bergeijk. Onze opdracht is het controleren van de jaarrekening op het aspect getrouwheid. In het kader van onze opdracht hebben wij in november 2024 een interim controle uitgevoerd. De bevindingen hieruit zijn reeds in een separate management letter gerapporteerd. Aansluitend zijn wij eind maart 2025 gestart met de jaareindecontrole die wij onlangs hebben afgerond. De jaareindecontrole is gericht op het vormen van een oordeel over getrouwheid van de jaarrekening (inclusief de rechtmatigheidsverantwoording) in overeenstemming met de Nederlandse regels voor financiële verslaggeving.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Het proces rondom de jaarrekening is soepeler verlopen dan voorgaande jaren. Kort voor de start van onze controle constateerde de gemeente echter een fout, waardoor de jaarrekening bij aanvang van de controle nog niet volledig gereed was. Hierdoor kon de controle niet op optimale wijze van start gaan. Er blijven daardoor nog verbeterslagen mogelijk in de efficiëntie van het proces. Wij vertrouwen erop u middels onze rapportage voldoende geïnformeerd te hebben. Tot het geven van een nadere toelichting zijn wij gaarne bereid. Met vriendelijke groet, namens ons hele team, ValidSigned by H.A.C.M. Vissers RA MSc on 02-06-2025
H.A.C.M. Vissers RA MSc Externe accountant
2
Inhoudsopgave 1. Samenvatting
4
2. Ons oordeel
7
3. Bevindingen jaarrekening 2024 1. 2. 3. 4. 5.
Rechtmatigheid Grondexploitaties Voorzieningen groot onderhoud Jeugdhulp en WMO Overige bevindingen
10 12 13 14 15
4. Overige aspecten
16
5. Bijlages
18
1. Tabel fouten en onzekerheden SiSa 2. Tabel fouten en onzekerheden TOZO
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
3
1. Samenvatting - oordeel Ons oordeel Onderwerp
Goedkeurend
Afkeurend
Anders
Toelichting
-
-
De jaarrekening 2024 geeft een getrouw beeld van de grootte en samenstelling van zowel de baten en lasten over 2024 als van de activa en passiva per 31 december 2024 in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
Wel bevindingen
Anders
Toelichting
-
-
Wij hebben vastgesteld dat de rechtmatigheidsverantwoording zoals opgenomen in de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële rechtmatigheid en is opgesteld in overeenstemming met de kadernota rechtmatigheid en het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).
-
-
Wij hebben vastgesteld dat de WNT-verantwoording, zoals opgenomen in de jaarrekening, voldoet aan de daaraan te stellen eisen.
-
-
Wij hebben de SiSa-bijlage zoals opgenomen in de jaarrekening gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole 2024. Op grond hiervan melden wij dat geen fouten en/of onzekerheden zijn geconstateerd boven de voor de SiSa geldende rapporteringstoleranties.
Getrouw beeld
Onderwerp
Geen bevindingen
Rechtmatigheidsverantwoording
WNT verantwoording
SiSa-bijlage
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
4
1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2024 In de primaire begroting werd uitgegaan van een positief resultaat voor reserves van € 217.000. Gedurende het jaar is de begroting positief bijgesteld, vooral vanwege hogere rijksbijdragen (voornamelijk algemene uitkering en bijdrage Oekraïense vluchtelingen).
Resultaat vóór mutatie reserves in k€ € 5.000 3.688 € 2.500
€0
2.860 217 Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
Resultaat na mutatie reserves in k€ € 5.000 4.552 3.637
€ 2.500
€0
211 Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Het gerealiseerde saldo van baten en lasten vóór mutatie reserves bedraagt € 2,9 mln positief. Het eigen vermogen van de gemeente neemt per saldo toe met dit bedrag. Er is daarnaast (per saldo) voor € 0,8 mln aan de reserves onttrokken, waardoor het resultaat na reserves uitkomt op € 3,7 mln. Het resultaat na mutatie reserves bedraagt € 3,6 mln positief. Dit is € 0,9 mln lager dan verwacht in de bijgestelde begroting. De belangrijkste mutaties van het resultaat betreffen: • Mutaties grondexploitaties -/- € 911.000 • Hogere lasten sociaal domein in natura -/- € 789.000 • Hogere personele lasten (o.a. formatie-uitbreiding) -/- € 585.000 • Hogere algemene uitkering vanuit decembercirculaire + € 621.000 • Hogere gerealiseerde grondverkopen + € 342.000 • Diverse voor- en nadelen + € 422.000 Op basis van de resultaatbestemming wordt het volledige resultaat aan de algemene reserve toegevoegd. Van het positieve resultaat is het grootste gedeelte als structureel bestempeld. Waar mogelijk worden door de gemeente met de structurele resultaten en afwijking rekening gehouden in de (meerjaren)begroting. De meerjarenbegroting 2025-2028 is sluitend voor boekjaar 2025 en 2028. Voor de tussenliggende boekjaar 2026 en 2027 is dit (nog) niet het geval. De effecten van de wijziging in de algemene uitkering uit de voorjaarsnota dienen nog te worden doorgerekend. 5
1. Samenvatting – financiële analyse Financiële analyse 2024 Eigen vermogen in € mln € 50,0
Opbouw eigen vermogen in € mln 42,3
39,4
€ 40
28,4 23,3
€ 30
€ 20,0
€ 20
€ 10,0
€ 10
€-
€0 2021
2022
2023
Externe financiering in € mln
2024
15,4
13,9 15,8
2023
23,2
Algemene reserve Bestemmingsreserve
€ 20,0 € 10,0
40,0% Vlottend
26,1
24,3
Vast
30,0%
36,3%
38,9% 39,5% 39,5%
20,0%
Gemiddelde in NL
10,0% € 0,0
2024
47,1% 47,0% 37,7% 37,9%
0,2
3,6 9,7
Solvabiliteit in % van balanstotaal 50,0%
€ 30,0 Resultaat
€ 40,0 € 30,0
€ 50
2023
2024
Bergeijk
0,0% 2021
2022
2023
2024
Het eigen vermogen van de gemeente neemt toe met € 2,9 mln en bedraagt € 42,3 mln eind 2024. De algemene reserves zijn toegenomen als gevolg van winstneming grondexploitaties en vrijvallen diverse bestemmingsreserves (zoals Kindcentrum Kattendans). De toename van bestemmingsreserves betreft vooral de reserve Opvang (€ 2,0 mln) en de volstorting van diverse dekkingsreserves (zoals Gemeentehuis voor € 1,4 mln en Kattendans voor € 5,6 mln). De solvabiliteit van de gemeente is stabiel gebleven ten opzichte van voorgaand jaar en bedraagt 47%. Dit ligt nog altijd boven het landelijke gemiddelde. De externe financiering (vast en kortlopend) is verder afgenomen en bedraagt eind 2024 € 24,5 mln. Investeringen gedurende het jaar zijn gefinancierd met eigen middelen, onder andere ontstaan vanuit verkopen in de grondexploitaties. Per eind 2024 is de beschikbare liquiditeit gestegen tot € 11,9 mln. De weerstandscapaciteit van de gemeente is gebaseerd op de algemene reserves (na resultaatbestemming) en bedraagt ruim € 22,1 mln. Dit is ruim voldoende om de risico’s (€ 2,1 mln) te kunnen dekken. In 2024 zijn de gekwantificeerde risico’s geactualiseerd. Dit heeft geresulteerd in een stijging ten opzichte van voorgaand jaar (€ 1,5 mln), met name door de sanering bodemverontreiniging (toename € 0,7 mln). De gemeente is – rekening houdende met bovenstaande - financieel gezond.
De komende jaren staan enkele grotere projecten gepland, waaronder fietspaden, sportaccommodaties en onderwijshuisvesting. Wij adviseren de gevolgen van deze projecten op de financiële positie en risico’s hieromtrent te monitoren. © 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
6
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Gehanteerde controle en rapporterings-tolerantie
Wij hebben de jaarrekeningcontrole 2024 uitgevoerd met inachtneming van de volgende toleranties gebaseerd op het controleprotocol en wettelijke voorschriften. Indien de geconstateerde fouten en onzekerheden het bedrag van de goedkeuringstolerantie niet overschrijden kan in beginsel een goedkeurende controleverklaring worden afgegeven.
Controleverschillen
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Grondslag
Omvang
Tolerantie
Fouten
1% van de lasten inclusief dotatie reserves
€ 78.193.000
€ 782.000
Onzekerheden
3% van de lasten inclusief dotatie reserves
€ 78.193.000
€ 2.345.500
Rapporteringstolerantie
10% van materialiteit fouten (cf controleprotocol)
-
€ 78.000
In de jaarrekening 2024 resteren onderstaande ongecorrigeerde controleverschillen en onzekerheden met betrekking tot de getrouwheid. Omdat het totaal aan controleverschillen onder de toleranties blijft, heeft dit geen effect op ons oordeel. Omschrijving
Omvang fout
Richting
Omvang onzekerheid
Verwijzing
Vaststellen levering zorg
-
-
€ 166.000
3.4
Totaal
-
-
€ 166.000
-
7
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Jaarverslag verenigbaar
Wij hebben vastgesteld dat het jaarverslag overeenkomstig het BBV is opgesteld en, voor zover wij dat kunnen beoordelen, verenigbaar is met de jaarrekening. De programmaverantwoording hebben wij marginaal getoetst, wat zoveel betekent als het signaleren van mogelijke tegenstrijdigheden. De accountantscontrole omvat derhalve geen oordeel over de inhoudelijke juistheid en/of volledigheid van de informatieverstrekking opgenomen in de programmaverantwoording.
Schattingen
De opstelling van de jaarrekening vereist dat het college oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van de baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen zijn in het kader van onze controleopdracht op aanvaardbaarheid beoordeeld. Hierbij hebben wij geen belangrijke tekortkomingen geconstateerd. In uw jaarrekening zijn de volgende belangrijke schattingen verwerkt: • De waardering van de grondexploitaties (zie bevinding 3.2); • De waardering van voorzieningen, in het bijzonder voor de voorzieningen groot onderhoud (zie bevinding 3.3); • De waardering van de personele voorzieningen. In het kader van de voorziening pensioenrechten wethouders merken wij op dat de financiering van deze pensioenverplichtingen in de toekomst waarschijnlijk overgaat naar het ABP. Het af te storten bedrag van de gemeente komt mogelijkerwijs niet overeen met de huidige voorziening; • De inbaarheid van debiteuren en de getroffen voorziening voor dubieuze debiteurenposities.
Interne beheersing
Op basis van onze werkzaamheden hebben wij geen significante tekortkomingen in de interne beheersing geconstateerd. In onze management letter hebben wij enkele aandachtspunten opgenomen voor de verdere verbetering van processen die met name toezien op het crediteuren en betaalproces (inclusief factuurautorisaties) en de doorontwikkeling van de Verbijzondere Interne Controle naar om een meer risicogerichte aanpak. Wij constateren dat hiervoor in de organisatie aandacht voor is en de eerste verbeterslagen zijn doorgevoerd.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
8
2. Ons oordeel Onderwerp
Toelichting
Verbonden partijen
In uw jaarrekening zijn diverse bijdragen aan verbonden partijen verwerkt. De (op basis van de financiële impact en risicoprofiel) belangrijkste verbonden partijen betreffen: • GR Participatiebedrijf KempenPlus: bijdrage € 4,6 mln • GR Samenwerking Kempengemeenten: bijdrage € 4,4 mln • Veiligheidsregio Zuidoost-Brabant: bijdrage € 1,4 mln Bovengenoemde bedragen zijn verwerkt op basis van de (concept)jaarcijfers 2024 zoals opgeleverd door de verbonden partij. Wij hebben kennis genomen van deze jaarcijfers en stemmen in met de huidige verwerking in de jaarrekening en de toelichting van de risico’s in de paragraaf verbonden partijen. Wij wijzen u verder op het volgende zaken: • Ten aanzien van uw deelname aan de GR Kempisch bedrijvenpark (KBP) merken wij op dat de eindverantwoording is opgesteld. Als gevolg hiervan heeft uw gemeente een slotuitkering van € 202.000 in de jaarrekening van 2024 verantwoord. In 2025 zal de definitieve uitkering volgen. • De GRSK houdt geen eigen weerstandvermogen aan. Dit betekent dat zij bij uw gemeente aanspraak zal doen voor toekomstige risico’s en verliezen. Het negatieve resultaat over 2024 is verwerkt binnen uw jaarrekening. • De kosten voor de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost gaan de komende jaren omhoog. Bovendien is daar beperkt weerstandsvermogen beschikbaar om hogere kosten en risico’s op te vangen. Wij adviseren dit goed te monitoren.
SiSa-bijlage
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
De SiSa-bijlage en bijbehorende stukken dienen door uw organisatie voor 15 juli a.s. elektronisch bij het CBS te worden aangeleverd. De in bijlage 1 opgenomen tabel voor ‘fouten en onzekerheden’ kunt u gebruiken voor het aanleveren van gegevens aan het CBS.
9
3.1 Rechtmatigheid Rechtmatigheid Algemeen
Criteria
Onze controle verklaring
Met de rechtmatigheidsverantwoording legt het college B&W verantwoording af over drie aspecten van de financiële rechtmatigheid, met inachtneming van de landelijke kaders (bijvoorbeeld de Kadernota rechtmatigheid) en de gestelde kaders door de raad (o.a. de financiële verordening, het controleprotocol en het normenkader). Hierbij is rekening gehouden met een tolerantiegrens van 1% (zijnde € 782.000) en een rapporteringsgrens van € 50.000. Onze rol als accountant betreft het vaststellen dat eventuele rechtmatigheidsafwijkingen juist en volledig zijn opgenomen en toegelicht, rekening houdend met bovenstaande grenzen. Wij hebben hiervoor de uitkomsten van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) geïnspecteerd en de ingenomen standpunten getoetst. Het college is van mening dat er onrechtmatigheden zijn begaan boven de tolerantiegrens. Hiermee is er onrechtmatig gehandeld binnen de kaders. Zie onderstaand de gemelde onrechtmatigheden: Criteria
Gemelde afwijking
Waarvan acceptabel
Ons oordeel
Voorwaardencriterium
-
-
Akkoord, geen onrechtmatigheden geconstateerd.
Begrotingscriterium
€
Misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium
-
-
Totaal rechtmatigheidsoordeel
€ 1.421.000
€
1.421.000
€
1.300.000
Akkoord, zie toelichting volgende dia Akkoord
1.300.000
Ons inziens zijn bovenstaande afwijkingen tot stand gekomen binnen de spelregels en zijn ze op getrouwe wijze weergegeven in de rechtmatigheidsverantwoording. Wij kunnen ons vinden in de argumentatie waarom de afwijkingen op het begrotingscriterium als acceptabel zijn benoemd. De bijbehorende toelichting, in de paragraaf bedrijfsvoering, geeft het gewenste inzicht. Dit hebben wij meegewogen in het afgeven van het goedkeurend oordeel bij de jaarrekening.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
10
3.1 Rechtmatigheid (vervolg) Rechtmatigheid (vervolg) Begrotingscriterium
Voor dit criterium is aangesloten bij de Kadernota Rechtmatigheid 2024 (zie schema hiernaast), de financiële verordening en het controleprotocol inclusief normenkader. Op basis hiervan constateert het college per programma het volgende: • De lasten op programma 0 ‘Bestuur en ondersteuning’ zijn € 195.000 hoger dan begroot Dit ziet toe op overschrijding op personele lasten vanwege formatie-uitbreiding en is acceptabel omdat de raad hiervan tijdig op de hoogte is gebracht. • De lasten op programma 6 ‘Sociaal domein’ zijn € 1.105.000 hoger dan begroot, vooral door duurdere jeugdzorg, wmo en participatie. Deze overschrijding is als acceptabel aangemerkt, vanwege de openeinde regeling. • De totale overschrijding op investeringskredieten bedraagt € 121.000. Deze zijn op basis van de kaders als niet-acceptabel aangemerkt. • Op de andere programma’s is sprake van een financieel voordeel. Het college is van mening dat deze financiële voordelen allen tijdig zijn gemeld. Wij stemmen hiermee in. Daarnaast hebben wij geadviseerd om het budgetbeheer, met name rondom programma 6 Sociaal domein aan te scherpen zodat eventuele mee- en tegenvallers eerder tussentijds kunnen worden verwerkt.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
11
3.2 Grondexploitaties Grondexploitaties - algemeen Bevinding Grond exploitatie
Netto geïnvesteerd vermogen in € mln € 7,5
0,3 € 5,0
Overig
6,1
€ 2,5
0,1 Waterlaat VII
2,9 Terlo
€-
-2,4
-2,9 Voorziening
€ -2,5
€ -5,0
Het geïnvesteerd vermogen (voor voorziening) in de grondexploitaties is in 2024 verder gedaald van € 5,7 mln naar € 2,2 mln. De belangrijkste mutaties in 2024 betreffen: • Gerealiseerde verkopen -/- € 4,4 mln (o.a. Terlo € 3,3 mln) • Directe en indirecte kosten + € 0,7 mln (diverse projecten) • Toename verliesvoorziening -/- € 0,5 mln (o.a. Westerhoven-Noord € 0,3 mln) • (Tussentijds) genomen winst + € 0,3 mln (o.a. Uitbreiding woonbos € 0,2 mln)
-0,7
2023
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
-0,8
2024
De voorziening voor verwachte verliezen ziet toe op de projecten Terlo € 2,3 mln (2023: € 2,2 mln), St. Bernardus € 0,3 mln (2023: € 0,2 mln) en Westerhoven-Noord € 0,3 mln (2023: nihil). Wij stemmen in met de getroffen verliesvoorzieningen. Wij hebben vastgesteld dat de tussentijds genomen winst in overeenstemming met de verslaggevingsregels (middels de zogenoemde POC methode) is bepaald. Dit resultaat is toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. Het risicoprofiel van uw exploitaties is (vooral door de verkopen) verder afgenomen. Volgens planning sluiten de meeste exploitaties af in 2026. De in 2024 nieuw geopende exploitaties (Westerhoven-Noord en Kapelledries III) sluiten naar verwachting in 2028. Ter dekking van risico’s is een reserve grondbedrijf aanwezig van € 103.000. Wij hebben geadviseerd om de toereikendheid van de reserve te evalueren, zeker gezien de toekomstige plannen. De lasten voor de vennootschapsbelasting (VPB) bedragen naar beste schatting € 55.000. Ook deze worden gedekt uit de reserve grondbedrijf. 12
3.3 Voorzieningen groot onderhoud Voorzieningen groot onderhoud Bevinding De gemeente heeft ter financiering van toekomstig onderhoud aan haar investeringen (gebouwen, wegen, etc.) egalisatie-voorzieningen gevormd. Een voorziening moet, in tegenstelling tot een bestemmingsreserve, volledig zijn. In het kader van onze jaarrekeningcontrole besteden wij nadrukkelijk aandacht aan de diverse onderhoudsvoorzieningen. Hierbij richten wij ons met name op de volgende vragen: 1. Zijn de jaarlijkse stortingen in de voorzieningen in overeenstemming met de begroting en gebaseerd op een onderhoudsplanning? 2. Zijn de onttrekkingen aan de voorziening in lijn met het doel van de voorziening? 3. Ligt het eindsaldo van de voorziening in lijn met het onderhoudsplan?
De standen van de belangrijkste onderhoudsvoorzieningen ultimo 2023 ten opzichte van het plan zijn als volgt: Plan BORA III
Storting
Stand 31-12-2024 plan / begroting
Stand 31-12-2024
Verschil
Wegen & bruggen
2024-2027
€ 972.500
€ 1.512.000
€ 1.644.000
€ 132.000
Accommodaties
2024-2027
€ 1.243.000
€ 395.000
€ 60.000
-/- € 335.000
Riolering (vervanging en onderhoud)*
2020 -2024
€ 356.000
€ 1.045.000
€ 1.067.000
€ 22.000
* De voorzieningen riolering binnen gemeente Bergeijk bestaat in feite uit twee componenten: een voorziening voor groot onderhoud en een voorziening gevormd als spaarcomponent voor vervangingsinvesteringen. Dit is daarmee geen zuivere onderhoudsvoorziening. Het Verbreed Gemeentelijk Riolering Plan (V GRP) voor boekjaar 2025-2029 is reeds in 2024 vastgesteld en zal volgend jaar in werking treden. Begin 2024 zijn de nieuwe onderhoudsplannen (BORA IV) vastgesteld. Dit heeft ertoe geleid dat de jaarlijkse stortingen zijn toegenomen. Aanvullend merken wij op dat de voorziening Accommodaties eind 2027 richting het nulpunt gaat. Wij adviseren de verwachte uitgaven strak te monitoren. Bij eventuele tekorten moet de geplande dotatie structureel worden verhoogd. © 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
13
3.4 Jeugdhulp en Wmo Financiële analyse 2023 Lasten Jeugdhulp en Wmo in € mln €0
Wmo
Jeugd hulp
€2
€4
4,2 4,5 4,6 5,2 4,5 4,2 5,1 5,7
€6
Onzekerheid zorglevering in €k €8
2023 Primaire begroting Bijgestelde begroting Realisatie
Op basis van PV en CV
260
440
134
246
Jeugd aanbieders PGB Jeugd
Na extra werkzaam heden
69 50 3413
Wmo aanbieders PGB Wmo
€0
€ 200
€ 400
€ 600
€ 800
€ 1.000
€ 1.200
PV = productieverantwoording en CV= controleverklaring De lasten in het sociaal domein bestaan voor een belangrijk deel uit Jeugdhulp en Wmo. De totale lasten voor Wmo nemen toe ten opzichte van vorig jaar vanwege ingrijpende woningaanpassingen en meer vraag naar begeleiding. De totale lasten voor Jeugdhulp nemen fors toe ten opzichte van vorig jaar door zowel ambulante zorg als gezinsgericht. Hiermee is deels rekening gehouden in de begroting maar de realisatie ligt nog fors hoger. Voor de volledigheid van de verantwoording van de lasten in de jaarrekening is de gemeente Bergeijk afhankelijk van de GRSK. De GRSK heeft hiertoe een afstemming gemaakt tussen de opgeleverde productieverantwoordingen door zorgaanbieders en de eigen zorgadministratie. Om vast te stellen dat de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk is geleverd, voert de GRSK – naast het afstemmen van de productieverantwoordingen – aanvullende werkzaamheden uit zoals clientonderzoeken. De onzekerheid op totaalniveau is hierdoor teruggebracht naar € 166.000. De verantwoording door de GRSK en de uitkomsten van de accountantswerkzaamheden die aldaar plaatsvinden zijn door ons geïnspecteerd. Wij hebben het bedrag van € 166.000 aangemerkt als resterende onzekerheid in de controle. © 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
14
3.5 Overige bevindingen Overige bevindingen Bevinding Verlofsparen
Met ingang van boekjaar 2022 hebben werknemers de mogelijkheid om niet opgemaakte verlofuren onder voorwaarden om te zetten in spaarverlof. Dit spaarverlof heeft - in tegenstelling tot wettelijk- en bovenwettelijk verlof - geen vervaldatum en kan door de werknemer naar eigen wens worden ingezet om met behoud van loon minder te werken. De verslaggevingsregels (BBV) schrijven voor dat spaarverlof onder voorwaarden financieel tot uitdrukking moet komen in een voorziening. De gemeente heeft in 2024 een voorziening spaarverlof gevormd van € 19.000, welke is gevormd op basis van de werkelijke aanvragen en individuele uurtarieven vermeerderd met 40% werkgeverslasten. Wij stemmen in met deze verwerkingswijze. De verwachting is dat deze positie in de toekomst verder zal gaan toenemen als meer mensen gebruik gaan maken van deze regeling. Voor de overige verlofsaldi zijn conform vorige jaren geen verplichtingen gewaardeerd in de jaarrekening. Wij adviseren om de financiële verplichting ten aanzien van de verschillende soorten verlof (wettelijk, bovenwettelijk, etc.) in kaart te brengen. Vanuit daar kan beleid worden gemaakt over de financiële verwerking.
Opvang Oekraïne
Vanaf 2022 hebben de gemeenten in Nederland als taak gekregen om opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen te realiseren en exploiteren. De gemeente wordt hiervoor gecompenseerd door het Rijk en dient hiervoor de lasten te verantwoorden middels SiSa. Wij merken ten aanzien van deze regeling het volgende op: • De totale lasten bedragen circa € 1,9 mln en bestaan voornamelijk uit het huren van de opvanglocatie en overige ingekochte diensten zoals schoonmaak, catering, etc. Wij hebben vastgesteld dat deze lasten juist zijn verantwoord in de jaarrekening. • De bekostiging door het Rijk – met name op vaste normbedragen per gerealiseerde opvangplek – bedraagt € 2,4 mln. De gemeente heeft hierdoor een voordeel van € 0,5 mln gerealiseerd binnen de jaarrekening. Tussentijds was dit voordeel geprognotiseerd op € 0,7 mln. • Het behaalde resultaat is reeds toegevoegd aan de bestemmingsreserve opvang.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
15
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Geen sprake van beperkingen in de reikwijdte van onze controle
Er zijn geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle opgetreden. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers van de gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
Fraude
De verantwoordelijkheid voor het voorkomen en ontdekken van fraude ligt primair bij het college. Onze rol als accountant is om vast te stellen dat de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen door fouten of fraude. Bij fraude is het risico dat een afwijking niet ontdekt wordt groter dan bij fouten, omdat fraude vaak samen gaat met activiteiten om de fraude te verhullen. Onze werkzaamheden ten aanzien van fraude bestaan onder andere uit: • Alertheid op fraudesignalen gedurende de controle; • Evalueren en bespreken van mogelijkheden tot fraude en fraudesignalen met het management en college; • Het uitvoeren van een analyse op handmatige journaalposten, onder andere om ingrijpen van het college in de interne beheersing te kunnen identificeren; • Het uitvoeren van controlewerkzaamheden op schattingsposten, onder andere om oneigenlijke beïnvloeding door het management en college te kunnen identificeren; • Het beoordelen van rechten in de financiële administratie en de bankapplicatie alsmede het uitvoeren van een bankanalyse, met als doel om fouten en fraude in de uitgaande betalingen te kunnen identificeren. Er zijn gedurende 2024 door ons geen materiële fraudegevallen geconstateerd en er zijn ons eveneens geen vermoedens van fraude bekend. Daarnaast heeft het college aan ons geen melding gemaakt van geconstateerde fraudegevallen of andere fraudesignalen.
Wij hebben in de management letter geadviseerd om een fraudebeleid op te stellen.
Claims en juridische procedures
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Er zijn geen andere belangrijke (dreigende en niet gewaardeerde) claims en/of juridische procedures met een mogelijke materiële impact op de cijfers per ultimo 2024, anders dan toegelicht onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen en de paragraaf weerstandsvermogen. 16
4. Overige aspecten in relatie tot onze controle Onderwerp
Toelichting
Gebeurtenissen na balansdatum
Er zijn geen belangrijke gebeurtenissen na balansdatum, anders dan hetgeen opgenomen in de niet uit de balans blijkende verplichtingen.
Geautomatiseerde gegevensverwerking
Wij hebben vanuit onze controle op de jaarrekening geen belangrijke bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking.
Duurzaamheid
Hoewel het geen wettelijke verplichting is om een duurzaamheidsverantwoording op te stellen, ligt er voor gemeenten nadrukkelijk wel een rol op het gebied van duurzaamheid. Bovendien groeit ook de vraag naar transparante verslaglegging hierover. In dit kader is in het najaar de ‘Handreiking duurzaamheids-rapportage en verantwoording voor decentrale overheden’ uitgebracht met richtlijnen en praktijkvoorbeelden.
Ondanks dat uw gemeente over diverse duurzaamheidsaspecten rapporteert in het jaarverslag en via de website (bijvoorbeeld BErgeijkEnergy 2024) heeft de gemeente geen centraal duurzaamheidsbeleid. Wij denken dat het opstellen van een duurzaamheidsbeleid, het benoemen van meetbare doelen en het op structurele wijze monitoren en verantwoorden bijdraagt aan de rol die uw gemeente vervult op het gebied van duurzaamheid. Wij gaan hierover graag met u in gesprek. Onafhankelijkheid
Wij zijn onafhankelijk van uw gemeente en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels (Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO)) ten aanzien van onafhankelijkheid.
Openstaande punten
-
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
LOR opstellen; Controleverklaring opmaken.
17
5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in €
Toelichting fout / onzekerheid
B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
-
0
n.v.t.
C62
Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
-
0
n.v.t.
C92
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid
-
0
n.v.t.
D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 (OAB)
-
0
n.v.t.
D14
Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
-
0
n.v.t.
D23
Regeling eenmalige specifieke uitkering en subsidies lokale bibliotheekvoorzieningen
-
0
n.v.t.
E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
-
0
n.v.t.
E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)
-
0
n.v.t.
G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_ gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G10
Wet inburgering 2021_ gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
18
5. Bijlage 1 – Tabel fouten en onzekerheden SiSa Nummer
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in €
Toelichting fout / onzekerheid
G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire _gemeentedeel 2024
-
0
n.v.t.
G13
Onderwijsroute_ deel gemeente 2024
-
0
n.v.t.
H4
Regeling specifieke uitkering stimulering sport 2024-2025
-
0
n.v.t.
H30
Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis 2023-2026
-
0
n.v.t.
J55
Aanpak energiearmoede
-
0
n.v.t.
J94
Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming [...] van eigenaars, woonverenigingen en wooncoöperaties
-
0
n.v.t.
J210B
Meerjarige regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw
-
0
n.v.t.
K28
Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid
-
0
n.v.t.
L16B
Eenmalige specifieke uitkering Provinciaal Uitvoeringsprogramma Natuur
-
0
n.v.t.
M16
Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne
-
0
n.v.t.
Strekking controleverklaring Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:
Goedkeurend
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
19
5. Bijlage 2 – Tabel fouten en onzekerheden TOZO Nummer
Specifieke uitkering of overig
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 2
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 3
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 4
-
0
n.v.t.
G4
Tozo 5
-
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
-
0
n.v.t.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekkingen in jaar T
-
0
n.v.t.
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in €
Toelichting fout / onzekerheid
20
© 2025 Crowe Foederer Audit & Assurance B.V.
21