werkversie opgavennotitie.pdf

In de tabel hiernaast staan milieuaspecten waarop de gemeente strenger of minder streng kan zijn dan de (huidige) wettelijke normen.

Integraal veiligheidsbeleid 2019-2022

2.11 Veiligheid Veiligheid verankeren Ook veiligheid heeft als thema een belangrijker plek gekregen in de Omgevingswet. Het idee is dat veiligheid minder een formele (op regels gebaseerde) controle achteraf moet zijn, maar een integraal onderdeel van het plan. Hoe maken we onze leefomgeving veilig(er)? Het is wennen voor gemeenten om te sturen op risico’s die niet in regels zijn vervat. Dit gaat dus uit van meer preventie van onveilige situaties in de toekomst op een manier die ook haalbaar is. Ook voor inwoners is veiligheid een belangrijk thema. Met name de verkeersveiligheid wordt veel genoemd (zie paragraaf verkeer en mobiliteit). De Veiligheidsregio let op belangen van veiligheid vanuit het perspectief van de brandweer en politie. Opgave voor de omgevingsvisie is om veiligheid goed te verankeren bij de inrichting van wijken. Vraagstukken daarbij zijn, hoe houden we bij de inrichting van wijken rekening met de bereikbaarheid en nabijheid van hulpdiensten. Ook speelt de vraag hoe we in de toekomst omgaan met veiligheidsrisico’s bij nieuwe ontwikkelingen in de energietransitie (zoals gebruik van batterijpakketten woningen, buurtbatterijen of bij bedrijven)? Visie op bedrijventerreinen Geldrop-Mierlo kent veel bedrijventerrein met een gemengd profiel.

Op enkele bedrijventerreinen komen delen voor met allerlei kleinere bedrijven, waarvan niet duidelijk is wat er precies gebeurt. Er zijn zorgen rondom illegaal gebruik en (mogelijke) ondermijning. Als er criminele activiteiten plaatsvinden kan dat mogelijk gevaar opleveren. Opgave voor de omgevingsvisie is om een helder perspectief te schetsen voor de bedrijventerreinen in Geldrop-Mierlo. Op basis van een duidelijke toekomstvisie kan de gemeente bepaalde bedrijfstakken vergunningplichtig maken of werken met een exploi-

De gemeente heeft een beleidsnota Integraal veiligheidsbeleid. Doel is om het wonen en leven in Geldrop voor burgers zo veilig, leuk en prettig mogelijk te maken. In deze beleidsnota worden prioriteiten gesteld in de inspanningen van de gemeente om de veiligheid te vergroten. De prioriteiten zijn: • Om samen met burgers de veiligheid te vergroten = ook meepraten • Verbinden van zorg en veiligheid (laatste jaren wat onderbelicht). Doordat mensen langer zelfstandig wonen en door mengen van doelgroepen in de wijken komen er meer verwarde mensen voor in de wijken. Ook kunnen mensen voor meer overlast zorgen. • Aanpak ondermijning. Elke 2 jaar wordt aan de hand van het veiligheidsbeleid een actieplan opgesteld.

tatievergunning. Op dat moment is er meer controle en sturing mogelijk op hetgeen op bedrijventerreinen gebeurt. Deze opgave heeft een relatie met de vraag welke bedrijven de gemeente wil faciliteren, welk werkgelegenheidsprofiel de gemeente in de toekomst wil hebben. Schoon, heel en veilig Zowel in Geldrop als in Mierlo komen enkele wijken voor waar zorgen zijn over de toename van verloedering en bundeling van sociale problemen. Dit komt deels doordat er een concentratie is van oudere en goedkope woningen, maar ook het toewijzingsbeleid zou er invloed op kunnen hebben. Opgave voor de omgevingsvisie is om de inrichting van de wijken aantrekkelijk en groen en samenstelling van de wijken divers te houden. Uiteraard ligt er bij deze opgave een sterke relatie met het sociaal domein. Het voorkomen en verhelpen van sociale problemen, opbouwwerk en versterken van de sociale cohesie zijn onderdelen van de oplossingen. Tegelijk is het adagium ‘schoon, heel, veilig’, belangrijk in het sociaal domein, de ruimtelijke inrichting, goed onderhouden woningen en een aantrekkelijke woonomgeving dragen bij aan het voorkomen van sociale problemen.

35

Warmtetransitie: De gemeente is gestart met een traject rond de warmtetransitie, om woningen van het gas af te helpen. De gemeente is bezig met een Nota van Uitgangspunten en met het participatietraject rondom deze opgave. Duurzaamheidsbeleid: Gestart met de actualisatie Beleidsvisie zonneparken en windmolens: De beleidsvisie zonneparken en windmolens is een afwegingskader voor de gemeente om initiatieven voor grootschalige zonneparken en windmolens in de gemeente te toetsen. In de beleidsvisie wordt per gebied omschreven waar initiatieven wel of niet wenselijk zijn en in welke volgorde. Daarnaast bevat de visie een stappenplan voor de initiatiefnemer. Hieronder een korte opsomming van de inhoud: 36

Zonneparken • Volgorde volgens de zonneladder • De opgave is te groot voor enkel zon op daken

• Grondgebonden zonneparken in het buitengebied zijn mogelijk in combinatie met andere opgaven als, natuurontwikkeling, landbouwtransitie, transformatie stedelijke uitloopgebieden • Per landschapstype is zichtbaar gemaakt wel het wel en niet wenselijk is (zie afbeelding) • 560 Ha potentieel geschikt voor zonnepanelen • Verwachting is dat er ca. 140 Ha gerealiseerd kan worden • Niet voldoende om energieneutraal te zijn Windmolens • Zeer beperkte ruimte • Max. 4 windmolens mogelijk in de buurt van de A67 Maatschappelijke meerwaarde en participatie • Zonneparken of windmolens moeten maatschappelijke meerwaarde geven • Meervoudig ruimtegebruik, aantoonbare waarde toevoegen aan de omgeving • Mogelijkheid voor financiële participatie .

2.12 Duurzaamheid De gemeente Geldrop-Mierlo heeft zich aangesloten bij de ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn. Op basis van de afspraken binnen de Regionale Energie Strategie (RES, het regionale samenwerkingsverband om de energieopgave op te pakken) is hiervoor de lokale opgave bepaald. Om de doelen te halen dient de gemeente enerzijds energie te besparen en tegelijk hernieuwbare energie op te wekken. Daarvoor wordt in eerste instantie gekeken naar zon op dak. Dit zal echter niet genoeg zijn om energieneutraal te worden en daarom wordt er ook ruimte gemaakt voor zonnevelden en windmolens in het buitengebied. Aan de hand van de beleidsvisie zon en wind kunnen initiatieven worden getoetst.

Multifunctioneel ruimtegebruik en ruimtelijke inpassing energieprojecten De gemeente heeft een relatief klein buitengebied met veel natuurgebieden. Het aantal landbouwbedrijven daalt weliswaar, maar de bedrijven hebben wel steeds meer grond nodig, mede om de in te kunnen spelen op doelstellingen van de Rijk ten aanzien van een meer natuurinclusieve en circulaire landbouw. Daarnaast liggen er opgaven ten aanzien van natuur, recreatie en waterberging. Dat zorgt voor een grote druk op de grond.

Een opgave voor de omgevingsvisie is om een goede integrale afweging te maken van het gewenste grondgebruik in het buitengebied van de gemeente, te zoeken naar slimme functiecombinaties en te zorgen voor goede inpassingsvoorwaarden. Vraagstukken daarbij zijn: • Welke combinaties van grondgebruik versterken elkaar? Is het mogelijk om zonnevelden te combineren met ander gebruik van de grond?

• Kan de agrarische sector de grond blijven inzetten voor mestplaatsingsruimte? Op welke manier is er een combinatie denkbaar van waterberging of landschapsherstel en zonnevelden? • Welke ruimtelijke opgaven kunnen gecombineerd worden? • Kunnen zonnevelden ook bijdragen aan een gewenst toekomstig gebruik van de grond? • Zijn er nog alternatieve mogelijkheden dan zon en wind? • Welke kenmerken van het landschap zijn leidend voor de inpassing van zonnevelden?

37

38

Bewustwording bij en samenwerking met inwoners Voor de warmtetransitie staan we aan het begin van het participatietraject om samen aardgasvrij te worden. Omdat de mogelijkheden voor de opwek van energie relatief beperkt zijn, is het belangrijk om volop in te zetten op besparing en opwekking in stedelijk gebied. Ook op gebied van de energietransitie en de klimaatadaptatie is het belangrijk om de inwoners bewust te maken van de komende transities om zo draagvlak te creëren. In stedelijk gebied is besparing en opwekking alleen mogelijk door het samen met inwoners op te pakken. De indruk van maatschappelijke organisaties is dat het mogelijk is om veel inwoners ‘mee te krijgen’ in

de transitie als er een positieve boodschap wordt gebracht. Door niet alleen te kijken naar de kosten maar juist naar wat het oplevert, niet denken in terugverdientijd maar in verdientijd! Vanuit de angst van klimaatverandering krijg je mogelijk minder gemakkelijk mensen in beweging. Naast draagvlak kan het betrekken van de inwoners ook leiden tot versnelling van opwekking op bijvoorbeeld daken, energiebesparing door bijvoorbeeld isolatie en alternatieve kansen/initiatieven van onderop. Opgave: inwoners van Geldrop-Mierlo op een positieve wijze betrekken bij de verschillende transities voor bewustwording en meer draagvlak.

Vraagstukken zijn: • Wat doet de gemeente en wat kan kunnen we inwoners zelf doen? • Wat zijn de stappen en mogelijke effecten op korte en lange termijn? • Hoe kunnen we jongeren hierbij betrekken? • Op welke wijze kunnen we positief communiceren? • Kan stichting klimaatgesprekken hierin iets betekenen? Verbeteren van de biodiversiteit: Naast de vraagstukken over de warmte- en energietransitie zijn ook veel vraagstukken opgehaald over de afname van de biodiversiteit in de gemeente. De gemeente heeft net als veel andere plekken in Nederland te maken met een afname van de biodiversiteit. Momenteel heeft de gemeente al ingezet op bijvoorbeeld een extensief bermen beheer maar dit is niet voldoende voor de toekomst. Opgave: Het verbeteren van de biodiversiteit binnen de gemeente. Vraagstukken zijn: • Welke biodiversiteitsdoelen wil je als gemeente behalen? • Hoe houden we de omstandigheden goed om de biodiversiteit de verbeteren? • Kunnen we bestaande naaldbossen omturnen naar loofbossen? • Hoe kunnen we het bermenbeheer optimaliseren tbv de biodiversiteit? Geldrop-Mierlo, van het gas af De warmtetransitie is een belangrijk onderdeel van de energietransitie en houdt in dat alle woningen in

Nederland op termijn ‘van het gas af moeten’. Door het afbouwen van de gaswinning in Groningen is deze transitie in een stroomversnelling gekomen. Bijna alle woningen zijn aangesloten op het gas en daarom is dit een grote transitie, die moet leiden tot: • Goed geïsoleerde woningen • Gebouwen die duurzaam verwarmd worden • En gebouwen die schone elektriciteit gebruiken of zelf opwekken De gemeentes hebben een belangrijke rol in deze transitie. Ze nemen de regierol in het gehele proces richting aardgasvrij in. Een eerste stap is het opstellen van een ‘warmtevisie’. Er zijn momenteel nog vrij veel onzekerheden over de financierbaarheid van de warmtetransitie. Zeker bij oudere wijken kan het verduurzamen van woningen een grote stap zijn, waarbij een collectieve aanpak nodig is. Op dit moment zijn binnen de gemeente vier buurtteams actief om met woningisolatie aan de slag te gaan. Voor nieuwe woningen dient de gemeente goede eisen te stellen aan de isolatie van woningen. Opgave voor de omgevingsvisie is om de warmtetransitie aan te laten sluiten bij andere strategische projecten in wijken om zo een versnelling te krijgen en een grotere verbetering voor de wijk te.

Vraagstukken daarbij zijn: • Wat is de ambitie van de gemeente? • Waarop baseren we de volgorde van de wijken? Welke andere koppelingen met thema’s zijn denkbaar en wanneer heeft ene koppeling aan de warmtetransitie een meerwaarde?

39

Kleine Dommel

belee f b a re D o m m

Horecaplein

el

Ziekenhuis

de bereikbaarheid goe

Station

um

40

‘belevings’ ce pact ntr m um co

Kasteel

prettig ‘w oon ’ce nt r

3 Gebiedsgerichte opgaven In dit hoofdstuk gaan we in op de gebiedsgerichte vertalen van de opgaven in hoofdstuk 2. De sectorale opgaven spelen in de ene woonwijk of natuurgebied meer dan in andere en bovendien komt verschillende opgaven soms nadrukkelijk bij elkaar.

3.1 Het centrum van Geldrop

Ontwikkelingsvisie Centrum Geldrop (2019) In 2019 heeft de gemeente, als vervolg op de centrumvisie uit 2013 een ontwikkelingsvisie voor het centrum opgesteld. Het doel van deze visie is om Ivan het centrum van Geldrop een toekomstbestendig kloppend hart van Geldrop te maken. De visie is verwoord in drie kernbegrippen; een compact, vitaal en gastvrij centrum. De gemeente streeft naar een compact centrum om zo een aantrekkelijk winkel- en horecagebied te creëren, die een belangrijker functie voor inwoners kan vervullen. Daartoe is het zgn. Carreblok samen met het horecaplein aangewezen als compact centrum. Het Carreblok bestaat uit de Langstraat, Heuvel en Korte Kerkstraat.

Uit de paragraaf over werkgelegenheid kwam naar voren dat het centrum van Geldrop volop in ontwikkeling is. Er is een ontwikkelingsvisie voor het centrum ontwikkelt, die ervoor moet zorgen dat het centrum sterker wordt voor ‘winkelen’, een bredere functie krijgt en bijdraagt aan de woningvraag in Geldrop (en de regio). In nevenstaand tekstblok staat de hoofdlijn van deze ontwikkelingsvisie benoemd. In het centrum komen dus meerdere opgaven bij elkaar. Hieronder gaan we op een aantal van deze integrale opgaven in.

Een tweede doel is om het centrum vitaal te houden. Daartoe zoekt de gemeente een balans tussen sociale, economische en ruimtelijke betekenis van het centrum. De visie gaat daarbij uit van een mix van winkels en andere (maatschappelijke) voorzieningen, wonen en een aantrekkelijk ingericht verblijfsgebied. De visie legt ook een relatie met iconen of gebieden buiten het compacte centrum om de aantrekkelijkheid van het centrum te vergroten.

In de komende periode wordt op basis van de sectorale opgaven een gebiedsanalyse uitgevoerd en wordt inwoners gevraagd hun vraagstukken met ons te delen. Dan wordt de gebiedsgerichte paragraaf verder ingevuld. In deze eerste verkenning volgt een eerste aanzet van opgaven die gebiedsgericht bij elkaar komen en om een samenhangende aanpak vragen.

41

Relaties leggen naar buiten Er zijn allerlei trends en ontwikkelingen die inspelen op het winkelaanbod in middelgrote centra als dat van Geldrop. In de eerste plaats neemt het internetwinkelen een grote vlucht. Ook het thuisbezorgen door supermarkten is afgelopen jaren sterk in ontwikkeling. Winkelen wordt steeds meer als uitje gezien en daar neemt beleving een belangrijke plek in. Om het winkelen in een ‘boodschappen-plus’ centrum, zoals we dat van Geldrop kunnen karakteriseren, te bevorderen is het nodig om wat extra’s te bieden. De ontwikkelingsvisie zet daartoe al een sterke richting uit. In de visie wordt beschreven om: • De supermarkten directer aan het winkelgebied te leggen. • Het winkelgebied compact te houden. • De relatie tussen winkels en horeca te versterken. • De openbare ruimte aantrekkelijk(er) in te richten. 42

Opgave voor de omgevingsvisie is om duidelijke relaties tussen het winkelgebied naar buiten te leggen. Een aantrekkelijke toegang tot het centrum (niet alleen met de auto, maar ook wandelend of met de fiets) kan bezoek laagdrempeliger maken of combinatiebezoek stimuleren. Vraagstukken daarbij zijn, hoe we de kwaliteiten van Kasteel Geldrop beter zichtbaar en bereikbaar kunnen maken? Hoe we de groene kwaliteit van het Dommeldal beter kunnen benutten of naar binnen kunnen halen? En of de ligging van het station kwaliteit aan de centrumontwikkeling kan toevoegen.

Borgen van samenhang en kwaliteit in het centrum Geldrop Het centrum is groter dan het compacte winkelhart en herbergt meerdere functies. Bovendien kent het centrum een aantal iconen (deze staan benoemd in de ontwikkelingsvisie voor het centrum), die zowel qua functie als qua uitstraling tot hun recht zouden moeten komen. Een deel van deze functies legt echter ook een druk op de bereikbaarheid van het gebied. Mochten er woningen en andere (werk)functies bij komen in het centrum is het wel de vraag hoe omgegaan kan worden met de parkeerbehoefte en de bereikkbaarheid. Opgave voor de omgevingsvisie is om te zoeken naar de potentie, kwaliteit en het functioneren van omliggende iconen en functies en hiervoor een samenhangende richting te geven. Vraagstukken daarbij zijn; hoe willen we dat het hele oude centrumgebied van Geldrop zich op lange termijn ontwikkelt? Welke andere functies kunnen een bijdrage leveren aan het behouden van kwaliteiten en het versterken van de bezoekersfunctie van het centrum? Hoe gaan we op lange (of korte) termijn om met locaties als het Oude Postkantoor, het ziekenhuis etc? Is er ruimte voor andere functies, zoals werken (er is behoefte aan kleinere kantoorlocaties of flexibele locaties voor zelfstandigen en kleine bedrijfjes) of maatschappelijke voorzieningen?

Invullen verduurzaming en vergroening van het centrum Geldrop Een verdere transformatie en verdichting van het centrum heeft effect op de manier waarop we kunnen inspelen op klimaatverandering en de energietransitie. Klimaatverandering zorgt voor meer piekbuien, maar ook langere periodes van droogte en hittestress. Voorkomen moet worden dat een verdere verdichting van het centrum leidt tot (periodieke) wateroverlast of een onaangenaam verblijfsklimaat bij hogere temperaturen. Daarom speelt ruimte voor water en groen, maar ook duurzame oplossingen voor woningbouw en mobiliteit ook een belangrijke rol bij een aantrekkelijk centrum op lange termijn. Opgave voor de omgevingsvisie is om de opgaven en doelstellingen voor klimaatadaptatie en de energietransitie goed te verankeren in de toekomstige ontwikkelingen van het centrum Geldrop. 43

3.2 Wijken

44

Geldrop-Mierlo kent een verscheidenheid aan wijken. Een wijkgerichte aanpak is een belangrijk onderdeel van het beleid. Zowel vanuit ruimtelijk oogpunt als vanuit het sociaal domein wordt gewerkt aan integrale wijkontwikkelingsplannen. Uit de sectorale opgaven in hoofdstuk 2 komen veel opgaven, die samenkomen in de wijken. Deze opgaven worden nog verder gespecificeerd voor de wijken. In algemene zin komen de volgende opgaven in de wijken samen: • Ontmoetingsplekken en versterken van gemeenschappen in de wijken. • Versterken en verbinden van groenstructuren in het kader van inspelen op klimaatverandering en om gezond gedrag te stimuleren. • Invullen van de wateropgave. Het verder ontkoppelen van regenwater van de riolering, zorgen voor voldoende waterbuffers om piekbuien beter op te vangen en het beter vasthouden van water voor periodes van droogte. • Versterken verkeersveiligheid en stimuleren alternatieve vormen van vervoer. • Het bieden van de juiste mix aan woningen in de wijken (ten behoeve van de sociale cohesie en t.b.v. doelgroepen (o.a. ouderen, starters en kwetsbare groepen). • Het verduurzamen van de woningvoorraad.

3.3 Het landelijke gebied Het landelijke gebied van de gemeente GeldropMierlo is niet enorm groot, maar kent een grote variatie aan landschappen en functies. Bovendien liggen er allerlei ruimteclaims voor de toekomst. Dat maakt de opgave in het landelijke gebied een integrale opgave. Welke opgaven komen in het landelijke gebied samen? • Het landelijke gebied kent een dertigtal agrarische bedrijven, waarvan de meeste melkveehouderijbedrijven. De landbouw staat voor een grote opgave om meer natuurinclusief en circulair te gaan boeren (landbouwvisie van het ministerie). Naast duidelijke verdienmodellen is daar grond voor nodig. • Er wordt steeds meer gerecreëerd, zowel verder weg als dichtbij huis. De druk op toegankelijke natuurgebieden is vaak groot. Er ligt daarom een opgave om meer ruimte voor recreatie te maken. • Om wateroverlast te voorkomen en tegelijk de schade als gevolg van de langere periodes van droogte die er zomers steeds vaker voorkomen ligt een opgave om water langer vast te houden. • De gemeente dient in 2050 energieneutraal te zijn en dat vraagt naast energiebesparing en opwekking in de bebouwde komen, ook een extra opwekking van energie in het buitengebied. Voor de korte en middellange termijn kan dat alleen via grootschalige opwek door zonnepanelen en windmolens. Ook dat kan extra druk op de (schaarse) grond opleveren, maar het is ook een inpassingsvraagstuk.

• Er ligt een grote druk op de woningmarkt. Niet alle woningbouw in binnen de (bestaande) bebouwde komen worden gerealiseerd, daarom zal er vanuit woningbouw ook een druk op de grond ontstaan. • Het aantal agrarische bedrijven neemt gestaag af. Afgelopen 10 jaar stopten gemiddeld enkele bedrijven per jaar. Om verloedering en overlast te voorkomen en nieuwe typen bedrijven een kans te geven, veranderen vrijkomende agrarische bedrijfsgebouwen van functie. Maar hoe verhouden deze of mogelijk nieuwe gewenste functies zich met de kwaliteiten en andere functies in het buitengebied.

45

46

47

Nu de inwoners aan het woord...

LOS stadomland B.V.

Nieuwe Linie 1-3, 5264 PJ Vught Telefoon: 073 - 7113770 info@losstadomland.nl www.losstadomland.nl

Eerste verkenning opgaven omgevingsvisie | Geldrop-Mierlo