Visie GM 2044

binnen verschillende wijken 30 km-zones ingericht te worden, naar de richtlijnen van ‘duurzaam veilig’. De insteek is bovendien dat veel fiets- en wandelpaden in de groenstructuur komen te liggen, zodat het fietsverkeer wordt gescheiden van het autoverkeer en er een fietsnetwerk tussen wijken en naar het centrum ontstaat. Hiervoor wordt ook het comfort verbeterd, bijvoorbeeld door fietspaden te asfalteren en zo de wijken beter te verbinden met het hoofdfietsnetwerk. De wegen in woonwijken worden omgevormd naar fietsstraten waar de auto te gast is. Ook worden er wegen ingericht als eenrichtingswegen, waardoor er ruimte beschikbaar komt voor fietsers, wandelaars en openbaar groen. Bij dit alles is er aandacht voor de toegankelijkheid voor minder mobiele mensen. Duurzaamheid In het verlengde van de duurzaamheidsambities is het de wens dat in 2030 – als tussenstap naar de ambitie voor 2044 – ongeveer 20% van alle woningen op een duurzame manier worden verwarmd. In die woningen wordt er dan geen aardgas meer gebruikt voor de verwarming, warm water en koken. Dat gebeurt wijkgericht. Daarnaast moeten woningen natuurinclusief en klimaat-adaptatief worden. Ook het reduceren van het energieverbruik is nodig om de duurzaamheidsdoelstellingen te halen, zowel door gedragsverandering als door het isoleren van woningen.

Elektriciteitsvoorziening Een forse verandering die in diverse wijken moet plaatsvinden, is het uitbreiden van het energienetwerk. Dit is nodig vanwege het elektrificeren en het meer en meer opwekken van duurzame energie in wijken. Er zal ondergrondse en bovengrondse energie-infrastructuur ingepast moeten worden, bijvoorbeeld in de vorm van meer en dikkere kabels en extra elektriciteitsstations.

Verkeer De fietsers en voetgangers krijgen prioriteit in de verkeersinrichting, wat zorgt voor levendigheid en veiligheid in straten. Dit is bovendien nodig om de fiets de eerste keuze te laten zijn voor als je ergens binnen Geldrop-Mierlo moet zijn. Hiervoor dienen

Veiligheid en overlast Fysieke en sociale veiligheid moeten op een goed niveau zijn, zowel objectief als qua beleving. Qua sociale veiligheid in woonwijken is het vooral zaak om stevige netwerken te hebben om goed in te kunnen spelen op bijvoorbeeld overlast gevend gedrag (bijv. wat betreft afval), polarisering, onbegrepen gedrag, woningvervuiling, (escalatie

52

van) crimineel gedrag van jeugdigen, ondermijning, etc. Wat betreft de fysieke veiligheid is het de insteek dat risicobronnen zoveel mogelijk worden gescheiden van woon- en verblijfsgebieden. Denk hierbij aan gevaarlijke stoffen, de uitstoot van fijnstof, geuroverlast of geluidsdruk. In woonwijken nabij drukke wegen of nabij bedrijventerreinen is

er extra aandacht voor het voorkomen van gevaarlijke situaties of het beperken van de hinder. Dit kan via beschermende maatregelen langs wegen, het uitplaatsen van milieuhinderlijke bedrijvigheid en een betere geluidsisolatie in nieuwe woningen.

De maatschappelijke opgaven in woonwijken op een rij           

Creëren van ontmoetingsplekken (zowel binnen als buiten) Verbreden van het activiteitenaanbod waarmee inwoners met elkaar in verbinding komen Kwetsbare inwoners helpen om mee te doen Vernieuwen, transformeren en verduurzamen van het woningaanbod Realiseren en behouden van voor iedereen toegankelijke basisvoorzieningen op een bereikbare afstand De wijken dooraderen met groen De fiets vooropzetten in de wijken door wegen in te richten als fietsstraten en als eenrichtingswegen Meer mogelijkheden voor bewegen in de inrichting van wijken inbedden Klimaatbestendig maken van de wijken (ten aanzien van wateroverlast en hitte) Overstappen van verwarmen met aardgas naar duurzame warmtevoorziening Het afkoppelen van hemelwater voor een gescheiden rioleringsstelsel

Een korte blik op de woonwijken Hierna is per woonwijk een impressie gegeven en zijn de belangrijkste opgaven uitgelicht. Opgavegericht werken met wijkfoto’s De wijkfoto’s die sinds kort beschikbaar zijn (zie de bijlage ‘Trends & Cijfers’), zullen de grondslag zijn om samen met inwoners te kijken naar welk totaalpakket aan opgaven er in een wijk ligt en hoe de verschillende opgaven op elkaar aansluiten. Dat kan door inhoudelijke raakvlakken zijn, maar ook doordat er een bepaalde volgordelijkheid in de tijd is. Op basis daarvan kan wijkgericht een programma worden gemaakt en uitgevoerd, samen met inwoners en netwerkpartners. De Akert (Geldrop) Deze woonwijk ligt tegen het Dommeldal aan en heeft veel wandelgroen. Het verkeer in de wijk is rustig, maar aan de randen is er druk verkeer.

De beleving van inwoners is dat er relatief veel afval op straat zwerft, wat zorgt voor een wat verloederd beeld. De wijk heeft een zeer actieve wijkvereniging. Opgaven in de Akert  Verminderen van het aandeel verouderde woningen, dan wel verduurzamen van deze woningen  Verbreden van de groep mensen die actief is binnen de wijk, vooral door verjonging  Verbeteren van de uitstraling van de wijk, o.a. door het verminderen van afval op straat  Uitbreiden van het aantal ontmoetingsplekken en activiteiten voor kinderen  Verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte (m.n. voetpaden) voor mindervaliden Braakhuizen-Noord (Geldrop) Deze wijk kenmerkt zich door een rustige, prettige woonomgeving. Er wordt wel de nodige verkeersoverlast ervaren. Ook is het woningaanbod wat eenzijdig en staan er relatief veel verouderde woningen. Er is weinig verbinding tussen de buurten in de wijk. Inwoners kunnen dichtbij huis hun boodschappen doen in de supermarkt in de wijk.

53

Opgaven in Braakhuizen-Noord  Aanpassen van het woningaanbod, zodat er verduurzaming plaatsvindt en er door meer variatie in woningtypes een betere mix ontstaat  Versterken van sociale samenhang tussen buurten, o.a. door het versterken van de groep mensen die actief zijn in de wijk en het uitbreiden van ontmoetingsplekken binnen en buiten  Verbeteren van de openbare ruimte in de wijk Braakhuizen-Zuid (Geldrop) De inwoners in deze wijk ervaren een gemoedelijke sfeer en sociale cohesie, hoewel er uitdagingen liggen om culturen te verbinden. Er zijn zorgen over overlast van jongeren. Ook worden problemen ervaren door afval op straat. Er zijn veel voorzieningen in de wijk en deze zijn ook nabij door de ligging tegen het centrum aan. Er staan relatief veel verouderde woningen en de uitstraling van het openbaar gebied laat te wensen over.

Opgaven in Braakhuizen-Zuid  Aanpassen van het woningaanbod, zodat het beter aansluit op de zich ontwikkelende woonbehoefte en er verduurzaming plaatsvindt  Verbinden van verschillende culturen in de wijk en meer inclusieve gemeenschapsvorming  Verbreden van de groep mensen die actief is binnen de wijk, vooral door verjonging  Verminderen van afval op straat  Verbeteren van het veiligheidsgevoel

De Coevering (Geldrop) Deze wijk ligt tegen het Dommeldal aan en het bos is nabij. In de wijk zelf is er ook veel groen te vinden in de vorm van plantsoenen met mooie, volwassen bomen. Met de aanwezigheid van winkelcentrum De Coevering, een basisschool en een huisartsenpraktijk is het voorzieningenniveau hoog. Deze wijk kenmerkt zich door een hoge dichtheid, een groot aandeel sociale woningbouw, veel verouderde woningen en weinig parkeerplekken. Er wordt ervaren dat de sociale cohesie afneemt en mensen maken zich zorgen over de samenstelling in de wijk en het effect hiervan op de leefbaarheid. In de Coevering wonen bovendien relatief veel kwetsbare mensen. Ook wordt er overlast ervaren door gedrag van jeugdigen en ligt er relatief veel zwerfafval op straat.

Opgaven in de Coevering  De veerkracht van mensen verbeteren, o.a. door in te zetten op bestaanszekerheid en laaggeletterdheid aan te pakken  Aanpassen van het woningaanbod, zodat er door meer variatie in woningtypes een betere mix ontstaat en er verduurzaming plaatsvindt  Op een meer duurzame manier in warmte voorzien  Verbinden van verschillende culturen in de wijk en meer inclusieve gemeenschapsvorming (met specifieke aandacht voor diverse groepen)  Verbeteren van de leefomgeving in sommige gedeeltes van de wijk, o.a. door het meer benutten van de openbare ruimte, groen, beperken van overlast en verminderen van afval op straat  Meer ontmoetingen tussen inwoners, o.a. door meer ontmoetingsplekken en door meer activiteiten

54

Genoenhuis (Geldrop) Deze wijk heeft een rustig karakter en er heerst een sociale sfeer, ondanks dat er relatief veel mensen wonen die minder de verbinding zoeken. Er wonen bovendien steeds meer internationals in de wijk, die vooralsnog minder onderdeel zijn van de gemeenschap. De inwoners ervaren wooncomfort en een prettige leefomgeving. Het is er rustig, hoewel de A67 zorgt voor geluidsoverlast. De wijk is al ingericht op de fiets, onder andere door het combineren van fietspaden en de groenstructuur. Er wordt echter wel disbalans ervaren. Mensen vinden dat auto’s wel erg worden geremd en dat de fietspaden langs speeltuinen voor onveilige situaties zorgen.

Opgaven in Kerkakkers  Verduurzamen van woningen, o.a. door isoleren en door op een meer duurzame manier in warmte te voorzien  De woningmix verbreden met meer woningen voor starters en senioren  Verder vergroenen van de wijk Luchen (Mierlo) Dit is een nieuwbouwwijk die is ontstaan uit het buurtschap Luchen. Ook het Heidepark behoort tot de wijk Luchen. Dit is een villabuurt die in de jaren ‘60 gebouwd is.

Opgaven in Genoenhuis  Versterken van de sociale cohesie in de wijk door wijkactiviteiten en het realiseren van ontmoetingsplekken  Realiseren van zorgvoorzieningen  Realiseren dat internationals meer deel uitmaken van de gemeenschap, bijvoorbeeld door mee te doen in het verenigingsleven en de Nederlandse taal machtig te worden Kerkakkers (Mierlo) Deze wijk is in twee etappes gebouwd. In de jaren ‘60 zijn er in Kerkakkers I vrijstaande en halfvrijstaande woningen gebouwd. Het decennium daarop is Kerkakkers II tot stand gekomen. Dit is een zogenaamde bloemkoolwijk, wat kenmerkend is voor de jaren ‘70. De vier straten lopen kronkelig door de buurt en hebben veel zijtakken. Kerkakkers is een van de meest kansrijke wijken om op een duurzame manier in warmte te voorzien, dus zonder gas te gebruiken.

Opgaven in Luchen  Realiseren van woningen voor diverse doelgroepen, o.a. voor starters en senioren  Verder vergroenen van de wijk Neerakkers (Mierlo) Deze wijk bestaat uit de buurten Bekelaar, Neerakkers I en Neerakkers II. De Bekelaar is een cluster van boerderijen die rondom een driehoekig weiland zijn gelegen. Neerakkers I is in de jaren ‘80 gebouwd en bestaat vooral uit rijwoningen. In de jaren ‘90 is vervolgens Neerakkers II gebouwd, ook met veel rijwoningen.

55





Opgaven in Neerakkers  Realiseren van meer woningen voor starters en senioren  Verder vergroenen van de wijk Skandia-Hulst (Geldrop) Het vele groen en de rust in de wijk draagt bij aan het wooncomfort. Hoewel in Hulst inwoners de verkeersdrukte te groot vinden. De aanwezigheid van een basisschool en de goede bereikbaarheid van zowel het centrum van Geldrop als het centrum van Eindhoven maken dat er een goed voorzieningenniveau wordt ervaren. Er zijn echter weinig basisvoorzieningen (bijv. zorgfuncties) nabij. De wijk kenmerkt zich door een grote betrokkenheid en er is een zeer actieve, jonge wijkvereniging. Tegelijkertijd zien we de wijk vergrijzen.

Verbeteren van de bereikbaarheid van (zorg)voorzieningen voor minder mobiele bewoners Verbreden en meer inclusief maken van het activiteitenaanbod

Zesgehuchten (Geldrop) Deze wijk biedt een fijne rustige woonomgeving, met veel groen en voldoende speelplekken. Tegelijkertijd zien mensen de wijk verloederen door een toename aan zwerfafval, hondenpoep en ongedierte. Opvallend is dat er relatief veel wordt ‘scheef gewoond’: mensen wonen in betaalbare woningen, terwijl zij met hun inkomen in duurdere woningen kunnen wonen. Er is veel hard rijdend verkeer en sluipverkeer. De nabijheid van het station wordt als een voordeel ervaren.

Opgaven in Zesgehuchten  Verbeteren van de woningmix zodat verschillende doelgroepen in de wijk door elkaar en met elkaar kunnen wonen  Aanpakken van verloedering en verbeteren van de leefomgeving rondom de Josephinehof  Verjongen van de wijk, o.a. door meer activiteiten en ontmoetingsplekken voor jongere generaties  Verminderen van de overlast van sluipverkeer en verbeteren van verkeersveiligheid

Opgaven in Skandia-Hulst

56

Ambities in de centra In 2044 zijn de dorpscentra multifunctioneel. We winkelen er, we recreëren en vermaken ons er, we ontmoeten er elkaar, we beleven er cultuur, we wonen er en we verblijven er. De centra zijn kortom het stralende middelpunt van het dorpse leven waar alles samenkomt. Bovendien zijn de centra het startpunt voor een recreatief bezoek of een bezoek aan een evenement. Door functies te combineren zijn er levendige centra. Vertier en cultuur Naast dat er na een stevige impuls een levendig winkelhart is, zorgen nieuwe activiteiten en voorzieningen voor nieuwe bezoekers. De mooie pleinen, het ruime aanbod aan horeca en de verschillende parels in de centra stralen dorpse gemoedelijkheid uit en zijn recreatieve trekkers. Daarnaast is er ruimte voor verbindende evenementen die lokale bezoekers trekken en af en toe voor evenementen waar ook bezoekers vanuit de regio op afkomen.

fietspaden door het groen lopen, zijn er goede fietsverbindingen van en naar de wijken.

Wonen We zien in 2044 een nieuw woningaanbod in en rond de centra, waar ouderen, alleenstaanden en jongeren hun woonplek hebben. Zij kunnen dichtbij de voorzieningen in de centra wonen en kunnen laagdrempelig het vermaak en het groen beleven. Voorzieningen en functies Met de uitbreiding van het woningaanbod zal het centrum naar een winkelgebied ook een verblijfsgebied zijn, waardoor er extra kansen zijn voor andere voorzieningen. Er is ruimte voor functies die de bezoekmotieven voor de centra vergroten

Meervoudig gebruik van groen Beide centra hebben een groen karakter, waarbij de groenstructuur direct ook zorgt voor de verbinding naar de wijken. Het vele groen in het centrum is enerzijds voor een prettige groene sfeer, anderzijds is het nodig voor klimaatadaptatie, biodiversiteit en het welbevinden van de inwoners. In droge, warme periodes zorgt het groen voor schaduw. Bij hevige neerslag kan de regen beter in de bodem infiltreren. De ruimte voor het groen zal gevonden zijn door de autotoegankelijkheid in de centra te verminderen. Dat geeft kansen om bomenrijen te plaatsen. Het groen is ook gecombineerd met nieuwe bebouwing en parkeren. Doordat er

Wandelen en fietsen voorop In de centra ligt in 2044 de nadruk op het langzaam verkeer. Dit zal te zien zijn in comfortabele en veilige wandel- en fietspaden. Ook zijn de centra autoluwer, doordat er aan de randen wordt geparkeerd.

De opgaven in beide centra op een rij  Vestigen van nieuwe functies die het verblijfsklimaat versterken  Uitbreiden van het evenementenaanbod, gericht op verbinding, levendigheid en ontwikkeling  Versterken van de infrastructuur voor fietsers en voetgangers  Parkeren naar de randen van de centra verplaatsen  Zorgen voor verdere vergroening

57

Centrum Geldrop Het toekomstperspectief voor centrum Geldrop In Geldrop is er in 2044 een centrumwoonmilieu. Het grote winkelgebied, het horecaplein, het natuurpark rondom de Kleine Dommel, het kasteelpark en de mix van woningen zorgen er tezamen voor dat het centrum aantrekkelijk is om

te verblijven en te wonen. Door de nadrukkelijke verbinding tussen het centrum en NS-station Geldrop is er bovendien een makkelijke toeloop vanuit de regio.

Impressie centrum Geldrop Sfeergebieden in en om centrum Geldrop In het centrum zijn zes sfeergebieden beoogd, die voor elk wat wils bieden. Met de uitbreiding van het woningaanbod zal het centrum vooral ook een verblijfsgebied zijn, waardoor er extra kansen zijn voor andere voorzieningen. Er is behoefte aan functies die de bezoekmotieven voor de centra vergroten. De horeca- en culturele voorzieningen zoals het horecaplein, de Weeffabriek en het Weverijmuseum zullen in 2044 zijn aangevuld door maatschappelijke functies, nieuwe horeca en andere bezoekersfuncties. Aan de randen van het centrum, in de overloopgebieden, zien we bedrijfsmatige functies zoals dienstverlening, ateliers en kleinschalige ambachtelijke bedrijven.

Sfeergebied winkelhart In het winkelhart zijn onze dagelijkse en nietdagelijkse winkels van Geldrop gecentreerd. Mensen kunnen een rondje winkelhart doen in een aangename omgeving waar de voetganger voorop staat en voldoende ruimte krijgt. Het gebied zal dynamischer zijn door de woningen boven de winkelpanden, waardoor mensen zich op meerdere momenten op de dag in het gebied bevinden.

Ontwerpidee voor de Langstraat

58

Sfeergebied horecaplein Het horecaplein is dé plek voor reuring en levendigheid. Hier kunnen mensen elkaar ontmoeten en verblijven in de dag- en avondhoreca en op terrassen. Dit is ook de aangewezen plek voor kleinschalige evenementen in het centrum. Door meer ruimte voor horeca in en rond het centrum en de diversiteit daarvan is de verblijfskwaliteit groot en komt er veel publiek op het centrum af. Sfeergebied winkelhart In het winkelhart zijn onze dagelijkse en nietdagelijkse winkels van Geldrop gecentreerd. Mensen kunnen een rondje winkelhart doen in een aangename omgeving waar de voetganger voorop staat en voldoende ruimte krijgt. Het gebied zal dynamischer zijn door de woningen boven de

winkelpanden, waardoor mensen zich op meerdere momenten op de dag in het gebied bevinden. Sfeergebied Dommelpark Het Dommeldal langs de Kleine Dommel zal ter hoogte van het centrum als natuurpark ingericht zijn: het Dommelpark. Zo wordt het Dommeldal vergroot en verbonden met het centrumgebied. Er is een brede natuurparkzone waar aan de oostzijde het centrum zich presenteert. Het Dommelpark zal een plek van rust zijn waar de natuur voorop staat. Het is een tegenhanger van het drukkere centrum. De groene inrichting versterkt de ecologische verbinding tussen Gulbergen en de Strabrechtse Heide en functioneert bovendien als waterberging. Ook is het een

59

mooie verbinding tussen het centrum en de wijken Braakhuizen en Coevering.

Dommelpark. Ze moeten dan als het ware het Dommeldal de gebouwde omgeving in trekken. Het Weverijmuseum is onlosmakelijk verbonden met de Dommel en ligt ook in dit gebied. Het gebied tussen de Dommeldalseweg en de Dommel is een combinatie van park en gebouwen. De Dommeldalseweg is bovendien een plek waar grotere evenementen kunnen plaatsvinden.

Impressie Dommelpark In delen van het Dommelpark is ook ruimte voor woningen, mits ze een meerwaarde met zich meebrengen voor de natuurwaarden in het

Sfeergebied kasteelpark Kasteel Geldrop is één van de parels in Geldrop, die het centrum een regionale meerwaarde kan geven. Het kasteelpark is een gebied dat verbonden zal zijn met zowel het centrum als het Dommelpark. Het is een verlengstuk van de openbare groene ruimte. De historie van het kasteel en het bijbehorende landgoed staan voorop. Kasteel Geldrop zal vanuit het centrum beleefbaar zijn door zichtlijnen van het winkelgebied naar het kasteel. Door meer zichtbaarheid vanaf de Mierloseweg sluit het kasteel beter aan op het centrum. Indien mogelijk zal bij de ontwikkeling van het Dommelpark ook een doorlopende route naar het kasteel zijn gemaakt.

Kasteel Geldrop (bron: www.kasteelgeldrop.nl) De eerste bewoners die we in de archieven tegenkomen zijn Philip en Jan van Geldrop, die omstreeks 1350 het kasteel bouwen. De volgende twee eeuwen was het kasteel in bezit van het geslacht Van Horne, maar het werd nauwelijks bewoond. Rond 1600 vestigde Amandus van Horne zich op een woontoren vlak naast het kasteel. In 1616 liet hij het middeleeuwse bouwval opknappen. Dit hooghuis, met karakteristieke trapgevels, vormt nu het middendeel van het huidige kasteel; aan de grachtzijde is het jaartal 1616 in de muurankers nog terug te vinden. Kasteel Geldrop lag in een moeilijk toegankelijk moerassig gebied. Daarom zijn de muren niet heel erg dik. Bescherming tegen ongewenste indringers werd verkregen door de aanleg van verschillende grachtengordels rond het complex. Daarvan zijn nog enkele resten in het park te vinden. Het kasteel is de laatste 150 jaar aan de buitenkant weinig veranderd. Van binnen is het huis getransformeerd van adellijke woonplek tot huiselijk ingericht kasteel waarin jaarlijks vele activiteiten plaatsvinden. Op zolder is een Oudheidkamer ingericht. Hierin zijn diverse oudheidkundige voorwerpen en andere bezienswaardigheden uit het Geldropse van de afgelopen eeuwen te bezichtigen. In de bibliotheek is een grote collectie historische boeken aanwezig, die men elke zondagmiddag kan inkijken.

Op de overloop van de eerste verdieping hangt een interessante verzameling oude foto’s van Geldrop uit de vorige eeuw. Het gehele landgoed bestaat uit een kasteelpark, kasteelhoeve, bloemenhof, zintuigentuin en kinderboerderij. Daarnaast heeft ook het IVN hier een vaste plaats op het landgoed. Sfeergebied ziekenhuis Het ziekenhuis dat tegen het centrum aan ligt, is een essentiële functie voor het centrum van Geldrop en zal meer bij het centrum betrokken

zijn. Een ziekenhuisbezoek wordt zo eenvoudig gecombineerd met een bezoek aan het centrum. Ook is er een sterke integratie van het centrum met het ziekenhuis, zodat het meer een geheel

60

wordt. Het ziekenhuis kan zich bijvoorbeeld ontwikkelen als campus. Als het even kan wordt een ruimte-efficiënte parkeervoorziening achter het ziekenhuis dubbel gebruikt: zowel voor ziekenhuisbezoek als voor bezoek aan het centrum. Nabij het ziekenhuis kan dan een park- of pleinzone zijn. Sfeergebied station Ook rondom het station is een sfeergebied voorzien. Dit is een multimodale plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten of werken, maar ook op weg zijn naar een andere plek. Het voelt aan als een veilige plek, zodat je op een prettige manier op de trein of bus kan wachten. Het wachten kan buiten, maar ook binnen in een koffie- of to-go zaak. Ook is de bebouwing rondom het station verdicht door toevoeging woningen en is er een ‘poort naar het centrum’. Een doorgaande fietsroute vanuit Eindhoven voorziet via het station en het centrum van Geldrop in een verbinding met de oostkant van Geldrop. Het station is één van de vertrekpunten om de gemeente te bezoeken en dus een belangrijke entree naar het centrum van Geldrop. Het ligt wel wat ver van het centrum. Daarom zal de Stationsstraat een mooie entree zijn vanuit het station naar het centrum, waar het langzaam verkeer meer ruimte heeft. De historische en lommerrijke uitstraling met de

exclusievere gebouwen en de bomenrijen dragen hier mooi aan bij. Supermarkten De supermarkten liggen strategisch: aan de rand van het aantrekkelijke winkelhart, met plek voor de logistiek van het parkeren en laden en lossen. Ze hebben een belangrijke aantrekkende werking naar het centrum van Geldrop voor inwoners die hun dagelijkse boodschappen komen doen. Woningaanbod In 2044 is er in het centrum van Geldrop een uitgebreid woningaanbod, met name voor ouderen, alleenstaanden en jongeren. Dichtbij de voorzieningen en het vermaak, in een groene woonomgeving en bovendien op verschillende manieren bereikbaar ten opzichte van Eindhoven. Inrichting van de openbare ruimte Om het centrum van Geldrop aantrekkelijk te laten zijn voor bezoekers is er veel ruimte voor voetgangers en fietsers en is het centrum autoluwer. Dit is ongeacht de uitbreiding van het woningaanbod. Het parkeren verplaatst zich naar de randen van het centrum, waar ruimte-efficiënte parkeervoorzieningen zijn. Ook zijn er in het centrum eenrichtingswegen zodat er meer ruimte is voor voetgangers en fietsers, groen en water.

Oplossingsrichtingen voor het verkeer in en om het centrum van Geldrop.

61

Opgaven in centrum Geldrop  Creëren van een centrumwoonmilieu met een mix van winkelen, vermaak, cultuur, groen en wonen  Uitbreiden van het woningaanbod, waarmee een betaalbaar aanbod wordt gecreëerd voor kleine huishoudens binnen Geldrop-Mierlo en uit de regio  Maken van een kwaliteitsslag in het winkelgebied voor een goede bezetting van de winkels  Uitbreiden van het evenementenaanbod in het centrum van Geldrop, vooral gericht op verbinding tussen mensen  Realiseren van het natuurpark rondom de Kleine Dommel  Versterken van de toegankelijkheid en beleefbaarheid van kasteel Geldrop  Realiseren van een nadrukkelijkere verbinding van het centrum met NS-station Geldrop  Inrichten van diverse sfeergebieden rondom het winkelhart



Verbeteren van de uitstraling van de ruimte en gebouwen

Centrum Mierlo Het toekomstperspectief voor centrum Mierlo In Mierlo is er in 2044 een gezellig winkelhart met stevige randen met wonen en groen. De winkels concentreren zich echt in het winkelhart, zodat de linten vooral met woningen zijn ingericht. In en rond het centrum zal een nieuw woningaanbod zijn gerealiseerd, waardoor het voor ouderen, jongeren en andere kleinere huishoudens mogelijk is om in en om het dorpscentrum te wonen. Ook zien we daar nieuwe maatschappelijke functies, horeca en andere bezoekfuncties. Als we wat verder vanaf het centrum kijken zijn er functies op het gebied van gezondheid, cultuur, sport en onderwijs. Dit gebied zal bovendien een verbinding gaan vormen van het centrum naar het buitengebied in de vorm van een samenhangend groengebied met routes voor voetgangers en fietsers.

Impressie centrum Mierlo

62

Winkels, horeca en cultuur Het winkelhart is compact en de winkels versterken elkaar. Detailhandel die nu nog meer buitenaf ligt, heeft ook een plek in het winkelhart gevonden. Hierdoor is het voor inwoners van Mierlo en van omliggende dorpen aantrekkelijk om er te winkelen. In een ring om het winkelhart zijn er functies die hier bij horen, zoals dienstverlenende functies, culturele voorzieningen en horeca. Dit draagt bij aan het functioneren als dorpshart en aan de sociale cohesie in het dorp. Wonen De nieuwe woningen voor ouderen, starters en andere kleinere huishoudens zijn betaalbaar en duurzaam. Om het woningaanbod voldoende uit te breiden, zien we dat de dichtheid in het centrum in 2044 is vergroot. Ook is detailhandel waar mogelijk naar het compacte winkelhart verplaatst, waardoor de vrijgekomen ruimte met woningen is ingevuld. Groen Ondanks dat het centrum meer verstedelijkt is, zal er ook veel groen zijn toegevoegd in de openbare ruimte. Daarnaast zorgen groene gevels en groene daken voor vergroening en verkoeling. Ook de randen zijn groener. Er is meer kwalitatief openbaar groen, waardoor aan alle kanten van het centrum aantrekkelijke groene entrees zijn. Dit draagt ook bij aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en het welbevinden voor inwoners, doordat het hittestress en wateroverlast beperkt.

Hemelwateropvang Via hemelwateropvang in het centrum wordt voorkomen dat rioleringen bij hevige neerslag overbelast raken. Deels wordt het hemelwater ondergronds opgevangen. Daarnaast wordt het water geborgen in het Dommeldal.

Het groen zal ook zijn doorgetrokken naar de randen van het dorp, zodat er groene routes van het centrum naar het buitengebied lopen. Het groene buitengebied is daardoor meer naar binnen getrokken. De groene routes gaan gepaard met routes voor langzaam verkeer.

Groene uitlopers vanuit centrum Mierlo Opgaven in centrum Mierlo In en om het centrum in Mierlo pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op: 

  

Binnen de woningmix rond het centrum het aandeel van woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens vergroten Vergroenen in en rond het centrum Versterken van het verblijfsklimaat in het centrum, o.a. door versterken van de horeca Verbinden van voorzieningen

63

Ambities en opgaven in het buitengebied In 2044 is het buitengebied vitaal, groen en levendig. Onze buitengebieden versterken ons onderscheidende groene woonklimaat en vormen bovendien een groene buffer naar Eindhoven en Helmond. Het draait in de buitengebieden enerzijds om het hebben van een doorlopende groenstructuur ten behoeve van biodiversiteit en ecologie. Anderzijds gaat het om samenhang tussen de verschillende functies die we in de buitengebieden zien: natuur, recreatie, cultuur, watersysteem, waterberging, energieopwekking, wonen, bedrijvigheid, mobiliteit, etc. Per gebied is er in 2044 een balans en verwevenheid tussen deze functies, die passend is bij de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten in het gebied. Verweven van functies Decennialang is in de ruimtelijke ordening de nadruk gelegd op het scheiden van functies. Door de druk op de beperkt beschikbare ruimte komt de focus juist te liggen op het combineren van functies omwille van kwaliteit en ontwikkelmogelijkheden. Richting 2044 gaat het juist dus om het verweven van functies

Natuur In 2044 zien we met elkaar een florerende natuur in het buitengebied die bijdraagt aan biodiversiteit en ecologie. De gaten in het ecologische netwerk zijn gevuld en de natuurgebieden van GeldropMierlo sluiten aan op het Brabantse natuurnetwerk. Met onze natuur bieden we ook bijzondere kwaliteiten, doordat de eigenheid van het landschap dieren en planten trekt die zeldzaam zijn. Op strategische plekken zien we faunapassages die ervoor zorgen dat er echt een doorlopende groenstructuur is. Dieren kunnen zich hierdoor vrij bewegen tussen verschillende natuurgebieden zonder dat ze verstoord raken door menselijke activiteiten.

Cultuurhistorie Een belangrijk deel van de eigenheid van het landschap voert terug naar het ontstaan van het landschap en cultuurhistorie. Cultuurhistorische kwaliteiten in het landschap zoals beschermde dorpsgezichten, verkavelingslijnen, akkercomplexen en archeologische vindplaatsen

zijn intact gebleven en zijn waar mogelijk herkenbaar.

Watersysteem In 2044 houden we veel gebiedseigen water vast in ons gebied, zodat er in periodes met weinig regenval weinig verdroging is en er geen natuurbranden ontstaan. Ook zorgt dit ervoor dat hevige neerslag beter kan worden opgevangen. We zien dit terug in het maximaal infiltreren van water op de zandrug van de Molenheide, een hoger grondwaterpeil aan de randen van verdroogde natuurgebieden, versterken van de sponswerking van de bodem, meer loofbomen in plaats van naaldbomen, de robuustheid van de beekdalen en kwelzones.

Klimaatadaptatie Door de integratie tussen functies en kwaliteiten is het landelijk gebied klimaatadaptief. Het vasthouden van water in het buitegenbied zorgt ervoor dat er minder kans is op wateroverlast in de bebouwde kom. Ook zijn er weinig natuurbranden, ondanks de droge zandgronden die we kennen. Een betere biodiversiteit en de aantrekkelijkheid van het landschap gaan hand in hand met de klimaatadaptieve inrichting, onder andere vanwege de diverse landschapselementen in de gebieden (denk aan houtwallen, sloten, etc.). Economische dragers Er is een sterke economische basis in het landelijk gebied. Dit zorgt voor leefbaarheid en voor een verdienmodel achter het in stand houden van de kwaliteit in ons landelijk gebied. Door enige mate van bedrijvigheid is er financiële draagkracht voor het landschap. In de landbouw is de bedrijfsvoering natuurinclusief en gaat voedselproductie onder andere samen met het versterken van natuurwaarden. Ook zien we dat er mooie alternatieven zijn wanneer agrariërs hun bedrijf beëindigen, die zowel positief zijn voor de agrariërs als dat ze een maatschappelijke meerwaarde leveren. Vrijkomende (bebouwde) ruimte in het buitengebied zien we in 2044 derhalve benut voor nieuwe functies die de (economische) vitaliteit en de woonkwaliteit versterken. Hierdoor is een passende invulling gegeven op vrijkomende erven

64

waar de agrarische functie werd beëindigd of al was beëindigd of waar een andere bedrijfsmatige functie gevestigd was. Natuurinclusieve landbouw De landbouw is in 2044 nog steeds een bepalende factor voor het (agrarisch) cultuurlandschap, maar door de stap naar natuurinclusieve landbouw is de impact op de natuur sterk verminderd. Binnen het natuurinclusieve agrarische landschap zijn landbouw, natuur en water met elkaar verweven, wat het landschap aantrekkelijk maakt. Het betere bodemleven ondersteunt bovendien de biodiversiteit en het vasthouden van water. Voor agrarische ondernemers heeft dit alles niet geleid tot te grote nadelige financiële gevolgen. Energieopwek In het buitengebied is er niet meer grootschalige energieopwekking dan het landschapstype aan kan, omwille van het beschermen van onze landschappelijke kwaliteiten. Geldrop-Mierlo heeft een relatief klein buitengebied, waarvan een groot deel natuurgebied en cultuurlandschap is. Om toch grote hoeveelheden duurzame energie op te wekken, wordt met zonnepanelen gewerkt. Zowel op bebouwing als grondgebonden. Bij grondgebonden zonnepanelen is dat wel in combinatie met bijvoorbeeld natuur, waterberging, natuurinclusieve landbouw of in een stedelijk uitloopgebied. Het meest waarschijnlijk is dat we in 2044 aan de noordoostzijde van Mierlo en in het gebied Gulbergen zonnevelden zien.

Recreatie Het landelijk gebied zal in 2044 in belangrijke mate bijdragen aan het zijn van een recreatieve gemeente door de mogelijkheden die er zijn voor recreatie. Die recreatiemogelijkheden zijn in balans met de ambities voor biodiversiteit en de kwaliteiten van het landschap. In Gulbergen, direct aansluitend aan de kern van Mierlo of aan een ontsluitingsweg zijn er meer intensieve recreatiefuncties. Ook aan de oostkant van de Molenheide zal dit zo zijn, in combinatie met andere functies. In de meeste andere gebieden is de recreatie beperkt, zodat er geen extra gemotoriseerd verkeer wordt aangetrokken.

Wonen In 2044 is te zien dat we terughoudend zijn geweest met het toevoegen van nieuwe woningen in het landelijk gebied. Naast de agrarische bedrijfswoningen die er al waren, zijn er op enkele plekken woonzorgvormen of bijzondere woonvormen zoals groepswonen en tiny houses.

De opgaven in de buitengebieden op een rij  Beschermen en herkenbaar maken van de cultuurhistorische kwaliteiten in het landschap  Versterken van het natuurlijke watersysteem, waardoor fluctuaties in neerslag beter kunnen worden opgevangen en de natuurlijke kwaliteiten van de beekdalen verbeteren  Versterken van de ecologische verbindingen via groenstructuren en bodem- en watersystemen (geomorfologie)  (Grootschalig) opwekken duurzame energie

Dommeldal Het toekomstperspectief voor het Dommeldal Geldrop is gezegend met het Dommeldal. In 2044 is het Dommeldal een langgerekt natuurpark waar recreatie en klimaatadaptatie samenkomen. Ter hoogte van het centrum van Geldrop versterkt het Dommeldal dat centrum als stralend middelpunt van het dorp (zie ‘centrum Geldrop’). Aan de zuidzijde en noordzijde is het Dommeldal eveneens verbreed en robuust via gerichte natuurontwikkeling. Bij de A67 zorgt dat ervoor dat meer diersoorten gebruik kunnen maken van de passage daar. Opgaven in het Dommeldal In het Dommeldal pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op: 





Verbreden en robuuster maken van het Dommeldal, o.a. aan de zuid- en noordzijde en onder de A67 Ter hoogte van het centrum de ecologische verbinding tussen het noorden en het zuiden van het Dommeldal versterken door bestaande knelpunten op te lossen Natuurvriendelijk inrichten van de oevers van de Kleine Dommel

65



Verbinden van het Dommeldal met het centrum van Geldrop (groen naar binnen trekken) en met landgoed kasteel Geldrop



Verbeteren van de verbinding tussen centrum Geldrop en de wijken aan de oostzijde van Geldrop

Impressie Dommeldal

Gijzenrooi Het toekomstperspectief voor natuur- en cultuurlandschap Gijzenrooi In het gebied Gijzenrooi ligt er met de Gijzenrooise Zegge een belangrijk natuurgebied. Rondom het natuurgebied is er een fraai cultuurlandschap dat door de kleine kavels en de vele houtwallen en

singels aansluit bij historische landschapspatronen. Gijzenrooi is in 2044 kortom nog steeds aantrekkelijk en een waardevol agrarisch cultuurlandschap. Het is een multifunctioneel gebied waar de nadruk ligt op functies waarmee de rust in het gebied bewaard blijft en die bijdragen aan het beleven van het gebied.

66

Impressie Gijzenrooi Natuur en klimaatadaptatie In 2044 zijn enkele percelen van kleur verschoten van agrarisch naar natuur. De verbreding van de A67 zal benut zijn om een nieuwe faunapassage aan te leggen, waardoor dieren zich van Gijzenrooi naar de Groote Heide kunnen verplaatsen en andersom. Dit heeft bijgedragen aan het vullen van de gaten in het ecologisch netwerk en een grotere CO2-opslag. Er is bovendien meer balans van het agrarisch grondgebruik met de natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van het gebied door bijvoorbeeld natuurinclusieve landbouw. Door een hoog waterpeil en het water goed vast te houden in het gebied zijn de natuurwaarden versterkt en is het waterbergend vermogen vergroot. Recreatie In het gebied zijn er goede fiets- en wandelfaciliteiten voor 'extensieve’ recreatie door inwoners van Geldrop-Mierlo en omliggende

gemeenten. Zij kunnen te voet of op de fiets het agrarische en natuurlandschap beleven. Met extensief wordt bedoeld dat er weinig impact is op de natuur. Het parkeren gebeurt dan ook aan de randen van het gebied, zodat het binnengebied autoluw is. Bedrijvigheid We zien in 2044 agrarische bedrijvigheid in de vorm van natuurinclusieve of andere vormen van extensieve landbouw. Verder zal er weinig bedrijvigheid zijn. Opgaven in Gijzenrooi In Gijzenrooi pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op:  Beter laten aansluiten van het gebied rondom het natuurgebied De Gijzenrooise Zegge op het natuurgebied;  Versterken van het authentieke cultuurhistorische landschap;

67



Vergroten van de beleefbaarheid van het landschap ten behoeve van de functie als recreatief uitloopgebied

Mierlo-Oost Toekomstperspectief voor gebied MierloOost Mierlo-Oost is een fraai, vitaal agrarisch cultuurlandschap met een goede kwaliteit van water en natuur. Het productielandschap met tal van (agrarische) erven getuigt nog steeds van de historie van de vroegere kasteelhoven die in Overakker lagen. Mogelijk zien we (flex)woningen in het gebied, dichtbij de bebouwde kom. Landschap & watersysteem Het landschapspatroon wat hoort bij het agrarisch cultuurlandschap is duidelijk zichtbaar. Dit komt onder andere door landschapselementen zoals houtwallen en singels. Het landschap is bovendien beleefbaar door voorzieningen voor bewegen in de natuur. In 2044 loopt de afwatering in het landbouwgebied aan de zuidkant van Mierlo-Oost weer via Sang en Goorkens. Dit kan door de verbetering van de waterkwaliteit in Mierlo-Oost. De inrichting van de Goorloop en de Overakkersche Loop zorgt ervoor dat deze waterlopen een ecologische verbinding zijn. Voor de Goorloop betekent het dat de ecologische

waarde beter aansluit bij de hoge ecologische waarde van deze waterloop in het natuurgebied Sang en Goorkens. Bovendien draagt de inrichting eraan bij dat het water minder snel wegstroomt uit het gebied. Het landgebruik in Mierlo-Oost is voor deze verandering extensiever geworden door natuurinclusieve landbouw, wat ook bijdraagt aan meer waterbergend vermogen in Mierlo-Oost. Bedrijvigheid Mierlo-Oost wordt gekenmerkt door agrarische bedrijvigheid in de vorm van natuurinclusieve landbouw, wat een belangrijke economische drager is in het gebied en zorgt voor vitaliteit. Om dit mogelijk te maken zien we ook andere functies met een economische meerwaarde, zoals kleinschalige woningbouw en vormen van recreatie. Er is daardoor geen leegstand, met het mooie neveneffect dat er een laag risico op ongewenste activiteiten is. Ten noorden van de Bekelaar heeft agrarische ontwikkeling plaatsgevonden in de vorm van toekomstgerichte landbouw, eventueel in combinatie met zonnevelden Energieopwekking Ten noorden van de Bekelaar liggen zonnevelden voor de opwekking van duurzame energie.

68

Impressie Mierlo-Oost

Opgaven in het gebied Mierlo-Oost In het gebied Mierlo-Oost pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op:     

Behouden van de vitaliteit en het agrarisch cultuurlandschap Een omslag maken naar economisch verantwoorde natuurinclusieve landbouw Verbeteren van de waterkwaliteit in het gebied Realiseren van zonnevelden ten noorden van de Bekelaar Verhogen van de ecologische waarde en het waterbergend vermogen van de Goorloop en de Overakkersche Loop

Sang en Goorkens Het toekomstperspectief voor natuurgebied Sang en Goorkens Sang en Goorkens is bij inwoners geliefd, omdat het een natuurgebied is waar het rustig is en bijzondere flora voorkomt. Het natuurgebied maakt deel uit van het natuurnetwerk Brabant en sluit goed aan op andere gebieden binnen de natuurnetwerk via ecologische verbindingszones. Hierdoor kan de bijzondere flora op meer plekken groeien. Daarnaast is er weinig kans op verdroging van het natuurgebied. Op dit moment een beperkte watertoevoer Op dit moment wordt het water uit Mierlo-Oost om Sang en Goorkens geleid, omdat de waterkwaliteit te slecht is voor de flora in het bijzondere natuurgebied. Dit komt voornamelijk door de hogere concentraties voedingsstoffen en pesticides.

69

Opgaven in Sang en Goorkens In Sang en Goorkens pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op: 



Uitbreiden van het natuurgebied ten behoeve van het Natuurwerk Netwerk Brabant en het mogelijk maken van meer groeiplaatsen van de bijzondere flora; Naar het natuurgebied toe leiden van regen die bovenstrooms valt.

Molenheide Toekomstperspectief voor het gebied Molenheide De Molenheide is een aantrekkelijk bosgebied met tal van recreatiemogelijkheden, zoals een recreatiepark, een speeltuin en belevenispaden. Het is daarmee een uitloopgebied voor zowel Geldrop als Mierlo. Daarnaast heeft het gebied in 2044 een sterke ecologische kwaliteit. Door met een zonering te werken is er balans tussen natuur en recreatie.

Impressie Molenheide Natuur en recreatie In het oostelijk deel zien we een combinatie van kwaliteit van natuur en recreatief gebruik. De natuur kan er worden beleefd zonder dat dit veel druk legt op die natuur. Aan de westzijde zien we in 2044 een rustgebied waar natuurkwaliteit voorop staat. Dit is een ruim gebied doordat in de randzone van Geldrop waar mogelijk aangrenzende landbouwpercelen in natuur zijn omgezet. De Molenheide is door de natuurlijke inrichting een belangrijke schakel in de onderlinge verbindingen tussen natuurgebieden. Er is een flora- en faunaverbinding naar de Strabrechtse Heide. Ook over de Geldropseweg en het

Eindhovens Kanaal zijn er goede flora- en faunaverbindingen in de richting van Gulbergen, waardoor er een verbinding is naar de Stiphoutse Bossen en de Meijerij. Aan de oostzijde sluit de Molenheide aan op het kleinschaliger natuurgebied Sang en Goorkens. Bovendien is ook daar een faunapassage naar de Strabrechtse Heide, zodat diersoorten van en naar Sang en Goorkens kunnen. Watersysteem Het gebiedseigen water wordt zo goed mogelijk vastgehouden ten behoeve van de biodiversiteit en natuurkwaliteit, maar ook om de risico’s op

70

wateroverlast (in natte perioden) en natuurbranden (in droge perioden) te beperken. Hiervoor infiltreert er maximaal water op de zandrug van de Molenheide. Dit draagt ook bij aan hogere grondwaterstanden. Het beter vasthouden van water in landbouwgebieden op de flanken van de zandrug van de Molenheide, draagt ook bij aan hogere grondwaterstanden op de Molenheide zelf. Opgaven in het gebied Molenheide In het gebied Molenheide pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op:   





 

Versterken van het recreatief medegebruik voor inwoners en bezoekers aan de oostzijde; Versterken van de natuurkwaliteiten; Omvormen van landbouwgronden aan de noordwest- en zuidzijde naar natuur(rust)gebied; Creëren en verbeteren van flora- en faunaverbindingen over de A67, de Geldropseweg en het Eindhovenskanaal; Versterken van het infiltreren van water op de zandrug (in het bosgebied) van de Molenheide; Verhogen van het grondwaterpeil aan de randen van de Molenheide; Omvormen van naaldbos naar loofbos (dit neemt in winterperiodes geen water op, waardoor het grondwater op het gewenste peil kan komen en het verdampt minder vocht).

Gulbergen en ‘t Broek Toekomstperspectief voor Landgoed Gulbergen en ‘t Broek Het is een groene recreatieve buffer waar de natuur tot haar recht komt en waar volop wordt gerecreëerd. Hierdoor levert het landgoed een belangrijke bijdrage aan de brede welvaart in Zuidoost-Brabant. Daarnaast is het één van de weinige gebieden in Geldrop-Mierlo waar grootschalige energieopwek plaatsvindt. Intermezzo: Landgoed Gulbergen Landgoed Gulbergen is een gebied van zo’n 325 hectare groot dat zowel in Geldrop-Mierlo als in Nuenen ligt. Ooit was het een vuilstort, maar nu is het een groen, landschappelijk gebied dat te boek

staat als het hoogste punt van Brabant. Vanaf de Gulbergen is er een prachtig uitzicht en het is er aangenaam toeven voor golfers, wandelaars en fietsers. In 2023 is er in regionaal verband een masterplan uitgewerkt waarin de groene en recreatieve ambities voor het landschapspark zijn opgenomen. Het gehucht ‘t Broek, aan de voet van Gulbergen, is een authentiek agrarisch landschap en een beschermd dorpsgezicht. Het gehucht is ook nog in 2044 bijzonder vanwege de kleinschalige verkaveling, de landschapselementen en de erven met historische bebouwing. Natuur en recreatie Het Landgoed Gulbergen heeft een groen en weids karakter. Aan de westkant is het bosgebied van de Molenheide over het kanaal doorgetrokken, waardoor diersoorten via de rustgebieden op de Molenheide verder naar het noorden kunnen beweging richting de Stiphoutse Bossen. De weidse uitzichten op de Gulbergen maken een bezoek een bijzondere beleving. Het recreatieve profiel van Geldrop-Mierlo wordt daardoor voor een belangrijk deel gedragen door de recreatieve mogelijkheden op de Gulbergen. Zo biedt het gebied samen met het hier gelegen golfterrein en de dierentuin ruimte aan grootschalige dagrecreatie en evenementen. Aansluitend is het cultuurhistorisch landschap van ’t Broek beleefbaar.

Watersysteem De waterloop de Luchense Wetering is onderdeel van het Brabants Natuur Netwerk en is ingericht als ecologische verbinding en als onderdeel van het Weteringpark. Ook zal de wetering, samen met de Hooidonksebeek, worden benut voor de afwatering van het omliggende gebied. Energieopwek Er zijn zonneparken ingericht waar dat goed inpasbaar is voor de grootschalige opwek van duurzame energie. Bereikbaarheid Door het geleiden van het gemotoriseerde verkeer langs wenselijke routes en een koppeling met de snelweg A270 wordt het gebied zo min mogelijk belast door verkeer. Vanuit de zuidzijde ligt de nadruk op bereikbaarheid van langzaam verkeer.

71

 Opgaven het gebied Gulbergen en ‘t Broek In het gebied Gulbergen en ‘t Broek pakken we als samenleving de komende vijf tot tien jaar de volgende zaken op:  Doorontwikkelen van de Gulbergen tot een groen sport- en recreatiegebied van regionale allure



Realiseren van een ecologische verbinding tussen de Strabrechtse Heide, de Molenheide en de Stiphoutse Bossen Het behouden en beleefbaar maken van het authentieke landschap rond ‘t Broek

Impressie Gulbergen

72

Bedrijventerreinen in 2044 Ambities binnen bedrijventerreinen In 2044 hebben we in Geldrop-Mierlo enkele hoogwaardige groene bedrijventerreinen met sterke technische bedrijven en een goede mix van MKB-bedrijven. De bedrijvenprogrammering draagt bij aan de beoogde variatie aan werkgelegenheid in Geldrop-Mierlo. Bedrijven die in Geldrop en Mierlo zijn geworteld, hebben nog steeds een plek, naast de bedrijvigheid die aansluit op de hightech-economie van Brainport Eindhoven. Hiervoor werken we met scherpe profielen voor de bedrijventerreinen, die afgestemd zijn in de regio. Er zijn bedrijventerreinen die gericht zijn op (industriële) bedrijven en er zijn bedrijventerreinen waar industriële bedrijvigheid gecombineerd wordt met dienstverlening en consumentgerichte activiteiten.

Opgaven binnen bedrijventerreinen Economische profielen Bijna alle bedrijventerreinen in Geldrop-Mierlo hebben een gemengd profiel, waardoor nieuwe concepten niet voor de hand liggen. Het neerzetten van scherpere profielen moet ervoor zorgen dat de bedrijventerreinen ook echt geschikt blijven voor industriële, technische en dienstverlenende bedrijvigheid. Hiervoor zijn kleinschalige en gerichte herstructureringen op kavelniveau nodig, zodat bestaande (lokale) bedrijven de kans hebben om uit te breiden en groeiende bedrijven de kans hebben om zich te vestigen. Toekomstbestendige bedrijventerreinen Het streven is om bedrijventerreinen van hoge kwaliteit te behouden. Daarvoor is het noodzakelijk om de weinige ruimte die er is gericht in te zetten. Ook moet worden voorkomen dat er verouderde plekken ontstaan op bedrijventerreinen, zowel met het oog op de leefbaarheid als de sociale en fysieke veiligheid. De insteek is daarom om bedrijven-terreinen via een

collectieve aanpak te revitaliseren. Binnen deze opgave gaat het om het met elkaar verbeteren van de uitstraling van bedrijventerreinen, het klimaatbestendig en duurzamer maken van terreinen, het verduurzamen van de bedrijven zelf en het creëren van ruimte voor de gewenste bedrijvigheid. Hierdoor zijn bedrijventerreinen aantrekkelijk voor nieuwvestiging van de juiste bedrijven. Tegelijkertijd zorgt het voor een aantrekkelijk werkklimaat, waar het ook nog leuk is om in de pauze een wandeling te maken. Qua revitaliseren is het belangrijk om de prioriteit te leggen bij verouderde bedrijventerreinen, dus bij de Spaarpot en het Emopad. Hiervoor kan worden ingezet op dubbel ruimtegebruik. Veiligheid en leefbaarheid Veiligheid en leefbaarheid zijn randvoorwaardelijk voor vitale bedrijventerreinen. Hiervoor zijn het voorkomen van overlast, criminaliteit en ondermijning en het waarborgen van een goede bezetting, onderhoud en beheer van belang. Dit zijn opgaven die niet door individuen kunnen worden aangepakt, dus samenwerking tussen ondernemers, inwoners, politie, brandweer en gemeente is cruciaal. Een concrete mogelijkheid om hier invulling aan te geven, is het werken met het Keurmerk Veilig Ondernemen. Parkmanagement Voor revitalisering en verduurzaming is een verdere samenwerking op bedrijventerreinen noodzakelijk.

Om dit te kunnen realiseren moet gekeken worden naar gezamenlijke belangen. Bijvoorbeeld voor een collectieve aanpak van bedrijven voor verduurzaming, het beveiligen van bedrijventerreinen of het vergroenen en klimaatbestendig maken van de bedrijventerreinen. Het oprichten van een vorm van een ondernemersfonds kan onderdeel zijn van die verdere samenwerking.

De maatschappelijke opgaven op bedrijventerreinen op een rij     

Doorvoeren van een profilering voor de bedrijventerreinen (in lijn met de regionale visie werklocaties) Revitaliseren en verduurzamen van de bedrijventerreinen Versterken van circulariteit bij bouwen en verbouwen van panden en binnen bedrijfsprocessen Versterken van een collectieve aanpak van bedrijven voor zaken als verduurzaming, beveiligen, etc. Intensiveren van het gebruik van de ruimte op bedrijventerreinen 73

Hieronder zijn voor de diverse bedrijventerreinen aandachtspunten op een rij gezet.

Barrier

De beoogde verbreding van de A67 maakt een andere invulling van het bedrijventerrein noodzakelijk. Er wordt gedacht aan meer consumentgerichte functies, zoals bijvoorbeeld een bouwmarkt.

Bijenkorf

Op dit bedrijventerrein is de opgave vooral dat ondernemers hun samenwerking versterken.

Bleekvelden

Het is de bedoeling om dit bedrijventerrein te transformeren naar woongebied.

Emopad

Het is de opzet dat op dit bedrijventerrein wordt toegegroeid naar een mix van MKB en technische bedrijvigheid. Het terrein is verouderd, waardoor revitaliseren belangrijk is. Hiervoor is het volgende beoogd: - Vergroenen van zowel de bedrijfspercelen als de openbare ruimte, o.a. met schaduwrijk groen - Herstructureren en opknappen van panden - Opwekken van duurzame energie - Maken van een koppeling naar het landschap, o.a. voor het maken van ommetjes - Maken van een entree en profileren van de hoofdroute - Realiseren van een collectieve parkeeroplossing

Hooge Akker

Op dit bedrijventerrein gaat het de komende jaren om het aanpassen van de openbare ruimte, het realiseren van parkeeroplossingen en het maken van een wandelroute.

Hulst-Vlier

Vanwege veroudering van dit bedrijventerrein is er aandacht nodig voor het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. Aandachtspunt is bovendien dat de verkeersontsluiting niet ideaal is in combinatie met de woonomgeving.

Oudven

De uitdagingen op dit bedrijventerreinen liggen vooral op het vlak van verduurzamen en versterken van de samenwerking tussen ondernemers.

Smaale

Ook op dit bedrijventerrein ligt de nadruk op verduurzamen en versterken van de samenwerking tussen ondernemers.

74

Spaarpot

Dit is een verouderd bedrijventerrein waardoor revitaliseren van belang is. Er zal worden toegewerkt naar een mix van MKB en technische bedrijvigheid. Daarnaast zijn de volgende ontwikkelingen beoogd: - Intensiveren van het ruimtegebruik - Vergroenen van zowel de bedrijfspercelen als de openbare ruimte, o.a. met schaduwrijk groen - Herstructureren en opknappen van panden - Opwekken van duurzame energie (denk hiervoor aan een collectieve energiehub) - Maken van een koppeling naar het landschap, o.a. voor het maken van ommetjes - Toegroeien naar een mix van MKB en technische bedrijvigheid - Maken van een entree en profileren van de hoofdroute - Realiseren van een collectieve parkeeroplossing

Opgaven op bedrijventerrein De Spaarpot

75

Uitvoering van de visie Geldrop-Mierlo 2044

76

Functies van de visie Het hebben van een visiedocument is prettig, maar het is pas echt effectief als het ook wordt gebruikt. In dit deel van de visie is beschreven wat beoogd is en wat daarvoor wordt gedaan. Anders dan in de andere delen, wordt in dit deel dus juist wel ingegaan op de inzet van de gemeente, maar ook op wat de visie betekent voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, etc.

De visie als toekomstbeeld Hoewel voor veel mensen en bedrijven de dag van vandaag en morgen het meest relevant is, kan het wel eens wenselijk zijn om een beeld te hebben van de beoogde toekomst van Geldrop-Mierlo. Bijvoorbeeld voor keuzes over waar te gaan wonen of waar te vestigen. Of om ontwikkelingen in Geldrop of Mierlo te kunnen begrijpen. Om die reden moet de visie goed raadpleegbaar zijn. Deze visie leent zich er uitstekend voor om in delen te raadplegen. Als iemand geïnteresseerd is in bijvoorbeeld de mobiliteitstransitie binnen de woonwijken in Geldrop-Mierlo, dan kan deze persoon kijken in het deel ‘De omgeving in 2044’ en dan specifiek het thema mobiliteit en in het deel ‘Ambities in gebieden’ en dan specifiek het gebiedstype woonwijken. Zo zal het per persoon en per doeleinde verschillen welk deel of welk hoofdstuk relevant is. Bij de publicatie van deze visie wordt hier rekening mee gehouden.

De visie als inspiratiebron Voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties, andere overheden en verbonden partijen is de visie te zien als inspiratiebron. Als we met elkaar dezelfde richting uit werken en elkaar daarbij kunnen helpen, komen we verder dan wanneer ieder voor zichzelf aan de slag is. Dat is één van de redenen geweest om via uitgebreide participatie tot de ambities en opgaven voor GeldropMierlo te komen. Bij allerlei trajecten van mensen en partijen kan de visie erbij worden gepakt om de bredere context te bekijken en kansen te ontdekken. En hierover het contact met de gemeente te zoeken, zodat initiatieven eventueel bij elkaar kunnen worden gebracht.

De visie als vertrekpunt Voor de gemeente zelf is de visie een belangrijk vertrekpunt voor de strategie. Deze wordt jaarlijks geactualiseerd en geeft zicht op een aantal zaken: - Wat doen we om de basis op orde te hebben - Welke focuspunten spelen er binnen de reguliere taakuitvoering - Welke koers en doelen hanteren we binnen de thema’s en binnen gebieden Die koers en doelen vertalen we binnen programma’s vervolgens naar concrete ontwikkelgerichte activiteiten. We kennen vier inhoudelijke programma’s, die gekoppeld zijn aan de toekomstperspectieven: ‘De mens centraal’, ‘Sterke wijken’, ‘Vitaal & groen buitengebied’ en ‘Toekomstbestendig Geldrop-Mierlo’. Daarnaast is er nog een programma ‘Organisatie’, waarbinnen we activiteiten oppakken om als organisatie de goede dingen te kunnen doen. Via deze programma’s werkt de gemeente opgavegericht en op een programmatische manier aan ontwikkelingen binnen thema’s en binnen gebieden. Hiervoor zijn er binnen elk programma uitvoeringsplannen, waarin verspreid over jaren activiteiten geprogrammeerd zijn. Dit zorgt voor samenhang tussen ontwikkelingen en samenhang door de tijd heen. Ook wordt er via deze programma’s geprioriteerd en dus focus aangebracht op datgene waar op dat moment de urgentie ligt.

77

Programma’s en uitvoeringsplannen De gemeente vertaalt de toekomstperspectieven naar programma’s met daarbinnen thematische uitvoeringsplannen en gebiedsgerichte uitvoeringsplannen. De thematische uitvoeringsplannen liggen in het verlengde van de thema’s die in het deel ‘De samenleving in 2044’ en het deel ‘De omgeving in 2044’ aan de orde zijn gekomen. De gebiedsgerichte uitvoeringsplannen omvatten opgaven vanuit allerlei thema’s en zijn daarom ondergebracht in de programma’s die er het meest op aansluiten. Programma De mens centraal - Uitvoeringsplan leven lang ontwikkelen - Uitvoeringsplan bestaanszekerheid - Uitvoeringsplan zorg en ondersteuning

Programma Vitaal & groen buitengebied - Uitvoeringsplan multifunct. landelijk gebied - Uitvoeringsplan doorlopend groen - Uitvoeringsplan Gijzenrooi

Programma Sterke wijken - Uitvoeringsplan vitaal leven - Uitvoeringsplan sterke netwerken - Uitvoeringsplan leefbare groene wijken - Uitvoeringsplan inclusief leven - Uitvoeringsplan wonen - Uitvoeringsplan woonwijk De Coevering

Programma Toekomstbestendig Geldrop-Mierlo - Uitvoeringsplan economie - Uitvoeringsplan cultuur - Uitvoeringsplan duurzaamheid - Uitvoeringsplan veiligheid - Uitvoeringsplan mobiliteit - Uitvoeringsplan digitale samenleving - Uitvoeringsplan centrum Geldrop

Naar de toekomst zijn er meer gebiedsgerichte uitvoeringsplannen voorzien voor de woonwijken, centrum Mierlo, de gezamenlijke bedrijventerreinen en diverse buitengebieden.

De visie als kader De laatste functie die hier wordt belicht, is het bieden van een kader. Dit is met name relevant, omdat de visie direct ook dient als omgevingsvisie. Initiatiefnemers van ruimtelijke plannen kunnen uit de visie afleiden met welke bril de gemeente kijkt naar aanvragen die zij willen doen. Natuurlijk zullen initiatiefnemers zich daarbij meer baseren op het omgevingsplan van de gemeente. Hierin heeft de gemeente de visie door vertaald naar regels voor de fysieke leefomgeving. Hierdoor dragen initiatieven bij aan de ambities en opgaven in de visie. Leidend bij deze doorvertaling zijn de basisprincipes

voor de leefomgeving die in het volgende hoofdstuk zijn uitgewerkt. In situaties dat wordt afgeweken van het omgevingsplan is de visie het kader hierbij. ‘Programma’s’ onder de Omgevingswet In de Omgevingswet wordt ook over programma’s gesproken, de zogenaamde ‘programma’s onder de Omgevingswet’. Ze zijn gericht op een beleidsthema, gebied, project of milieuwaarde. Dergelijke programma’s bevatten concrete maatregelen voor bescherming, beheer, gebruik en ontwikkeling van de leefomgeving. Een voorbeeld is het programma Grondbeleid & Kostenverhaal.

78

Basisprincipes voor de leefomgeving Uit de voorgaande delen van de visie volgt dat de raad voor ontwikkelingen in de leefomgeving bepaalde richtlijnen meegeeft waaraan uitvoering gegeven moet worden door het college en de burgemeester. Deze zogenaamde basisprincipes zijn toegespitst op de gebiedstypen en soms ook op specifieke gebieden. Deze basis principes zijn te lezen als richtinggevende uitspraken van de raad, waarmee de raad aangeeft waar zij belang aan hecht.

Algemene basisprincipes Gezonde leefomgeving  Gezondheidskennis wordt structureel toegepast bij besluitvorming over de inrichting van de leefomgeving, o.a. om eraan bij te dragen dat inwoners ruime mogelijkheden hebben om te bewegen. Groen en water in de leefomgeving  Bij ruimtelijke ontwikkelingen zijn bodem en water sturend, zodanig dat er rekening wordt gehouden met de natuurlijke ondergrond en dat waterveiligheid, risico’s op wateroverlast, ruimte voor een robuust watersysteem en risico’s op hittestress in belangrijke mate worden meegenomen in afwegingen;  Bij elke herinrichting wordt gewaarborgd dat er voldoende ruimte voor groen en water wordt ingetekend en gerealiseerd; hiervoor dient het college maatstaven vast te stellen;  Bij nieuwe plannen wordt het versterken van de biodiversiteit als uitgangspunt meegenomen;  Het groen in de openbare ruimte wordt ecologisch beheerd voor het verbeteren van het bestaande groen en het verder vergroenen van de openbare ruimte. Veiligheid  Veiligheid is een integraal onderdeel binnen planvorming.