Verslag raadsvergadering 15 september 2026 (totaal)
Tekst van het document
Verslag Raadsvergadering 15 september 2026 Verslag raadsvergadering 15 september 20266 pagina 1 Voorzitter: J.C.J. van Bree Griffier: W.H.F. Geboers Aanwezig Raadsleden: P. Kuijken (PRO), M. Jeucken (PRO), I. Koopmans (PRO), A. van Eersel (PRO), H. Klink (PRO), I. Lubbers (DGG), E. Ketelaars (DGG), P. Bertens (DGG), H. Dielis (DGG), J. Peters-Rit (DPM), T. Meulendijks (DPM), R. van de Vossenberg (DPM), Antoine van Hoof (DPM), M. van Schaijk (CDA), P. Font Freide (CDA), P. v.d. Eijnden (CDA), D. Jansen (SAMEN), M. Verdouw (SAMEN), E. Kuenen (SAMEN), M. Mulder-Staaijen (Wij zijn Geldrop-Mierlo | VVD), J. Maas (Wij zijn Geldrop-Mierlo | VVD), R. Bemelmans (D66), H. Ceelen (D66). Wethouders: F. Bijl, F. Stravers, H. Meulendijk-v.d. Pasch, M. Sanders. Afwezig E. v.d. Linden (DPM), I. van Hooff (CDA), J. de Groot (Wij zijn Geldrop-Mierlo | VVD), S. Yarangümeli (Onafhankelijk Geldrop-Mierlo). 1. Opening en mededelingen De voorzitter opent de vergadering en geeft de berichten van verhindering door. 2. Vaststellen agenda Er zijn geen verzoeken tot wijziging van de agenda binnengekomen en ook geen moties vreemd aan de orde. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. 3. Richtinggevende uitspraken over de meerjarenprogrammabegroting 2027 -2030 De voorzitter schetst kort het proces dat is doorlopen in aanloop naar deze vergadering.
Hij benoemt dat het uitgangspunt voor behandeling deze avond is om de vier vragen van het college te beantwoorden: 1. Hoe kijkt u aan tegen de voorgestelde richting? 2. Welke prioriteiten en aandachtspunten wilt u het college meegeven bij de verdere uitwerking van de begroting? 3. Welke andere keuzes of accenten zou u willen meegeven? 4. Als u andere keuzes of prioriteiten wilt leggen, welke keuzes stelt u daar tegenover? De voorzitter benadrukt dat de fracties zich tot hoofdlijnen zullen beperken en nu nog niet gaan discussiëren of debatteren over de inhoud of over concrete maatregelen. Voordat gestart wordt met de bespreking brengt de voorzitter de schriftelijke vragen van het CDA over subsidies in. Hij vraagt of er nog aanvullende vragen zijn naar aanleiding van de beantwoording. Dit is niet het geval. (Zie bijlage 1 voor de beantwoording van de vragen.) Vervolgens krijgt iedere fractie de gelegenheid om een algemene beschouwing op de voorgestelde richting te geven: PRO - bijlage 2 DGG - bijlage 3 DPM - bijlage 4 CDA - bijlage 5 SAMEN - bijlage 6 Verslag Raadsvergadering 15 september 2026 Verslag raadsvergadering 15 september 20266 pagina 2 Wij zijn Geldrop-Mierlo | VVD - bijlage 7 D66 - bijlage 8 Onafhankelijk Geldrop-Mierlo is niet aanwezig.
Nadat alle partijen hun algemene beschouwingen op de voorgestelde richting hebben gegeven geeft de voorzitter aan dat de portefeuillehouders nu op hoofdlijnen zullen reageren op de inbreng van de partijen: Wethouder Meulendijk-v.d. Pasch – bijlage 9 Wethouder Stravers – bijlage 10 Wethouder Bijl – bijlage 11 Wethouder Sanders – bijlage 12 Burgemeester Van Bree – bijlage 13 Vervolgens geeft de voorzitter aan dat er ruimte is voor een onderling gesprek in de vorm van verhelderende vragen, zonder met elkaar in debat/discussie te gaan. Er wordt gesproken over de verschillende mogelijkheden met betrekking tot de OZB. 4. Sluiting De voorzitter sluit de vergadering.
Vragen Raad Pagina 1 van 2 Richtinggevende avond van 15 september 2026 Datum indienen vragen: 14 september 2026 Aan de voorzitter van de raad, Steller vragen en fractie: Paul Font Freide, CDA Geldrop-Mierlo Onderwerp: Subsidieplafond vrijwilligersorganisaties en niet invoeren subsidieregelingen duurzaamheid Het college wordt verzocht de volgende vragen schriftelijk te beantwoorden: Subsidieplafond vrijwilligersorganisaties Kan nader worden toegelicht hoe het subsidieplafond voor vrijwilligersorganisaties in de prakt ijk gaat werken? Onder welke omstandigheden krijgt een vrijwilligersorganisatie te maken met dit plafond en wat zijn daarvan de concrete gevolgen voor de hoogte van de subsidie? Graag ontvangen wij hierbij tevens een toelichting op de criteria die worden gehanteerd en voorbeelden van situaties waarin een organisatie door het subsidieplafond minder subsidie ontvangt dan aangevraagd. Niet invoeren van vier subsidieregelingen duurzaamheid (D-ombuigingen, regel 44, excel) Kan de financiële consequentie van het niet invoeren van de vier subsidieregelingen voor duurzaamheid nader worden uitgesplitst per regeling? Graag ontvangen wij inzicht in de afzonderlijke besparingen die per subsidieregeling gerealiseerd zouden worden wanneer deze niet wordt ingevoerd.
Datum beantwoording: 15-09-2026 Antwoord: Subsidieplafond vrijwilligersorganisaties Op dit moment gelden voor de vrijwilligerssubsidies nog geen subsidieplafonds. Het vaststellen van subsidieplafonds is een bevoegdheid van de gemeenteraad. In het kader een nieuw op te stellen subsidiebeleid wordt onderzocht of het werken met subsidieplafonds een passende manier is om beschikbare middelen beheersbaar en transparant te verdelen. In de meerjarenbegroting is hier alvast financieel op geanticipeerd. Wanneer het totaal van de subsidieaanvragen hoger is dan het beschikbare budget (het subsidieplafond), moet het beschikbare bedrag worden verdeeld volgens een vooraf vastgestelde verdeelsystematiek. Afhankelijk van die systematiek kan dit betekenen dat organisaties een lagere subsidie ontvangen dan zij hebben aangevraagd. Het nieuwe subsidiebeleid, de eventuele subsidieplafonds en de daarbij behorende verdeelsystematiek moeten nog worden uitgewerkt en vastgesteld. Daarom kan op dit moment nog niet worden aangegeven welke criteria precies worden gehanteerd en wat de concrete gevolgen zijn voor individuele organisaties.
Wel ligt het voor de hand dat bij de uitwerking wordt gekeken naar criteria zoals de mate waarin activiteiten bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen, het maatschappelijk bereik van de activiteiten, de maatschappelijke meerwaarde voor inwoners en de doelmatige inzet van publieke middelen. De uiteindelijke criteria worden vastgesteld bij de besluitvorming over het nieuwe subsidiebeleid en de subsidieregelingen. BIJLAGE 1 Pagina 2 van 2 Niet invoeren van vier subsidieregelingen duurzaamheid Uitsplitsing Inhoud van de regeling Regeling Kosten per jaar De beschreven (door)ontwikkelingen vereisen allemaal nog nadere uitwerking en implementatie. Wanneer het budget wordt geschrapt wordt de verdere uitwerking stopgezet en komen deze regelingen niet beschikbaar. Stimuleringsregeling duurzame nieuwbouw 50.000 Betreft een voorstel voor een nieuwe regeling inzake de bovenwettelijke duurzaamheidsmaatregelen. Deze zijn vaak onrendabel en worden daarom zelden/niet genomen. Met deze subsidieregeling willen we bouwers stimuleren deze bovenwettelijke maatregelen toch te nemen (bijv. met betrekking tot circulariteit en natuurinclusief bouwen). Subsidie kleinschalige energiesystemen /verminderen netcongestie /buurtbatterij 60.000 Betreft het vervolg op de subsidieregeling energiehubs en duurzame, collectieve oplossingen voor netcongestie die t/m 2025 liep.
Vanaf 1 oktober komt er waarschijnlijk een landelijke subsidie voor energiehubs voor ondernemers. Afhankelijk van hoe deze landelijke regeling vormgegeven wordt zal dus met de lokale regeling vooral ingezet worden op het stimuleren van kleinschalige energiesystemen en buurtbatterijen bij woningen. Subsidie sport- en welzijnsaccommodaties 50.000 Betreft het vervolg op subsidieregeling verduurzamen sport- en welzijnsaccommodaties die t/m 2026 loopt. We gaan de huidige regeling evalueren en onderzoeken wat er nodig is om verengingen die hier nog geen gebruik van hebben gemaakt alsnog hiervan gebruik te laten maken. Daarnaast onderzoeken we of er verenigingen zijn die tussen wal en schip vallen. Subsidieregeling aardgasvrij ready 50.000 Betreft een voorstel voor een nieuwe regeling. Vanwege netcongestie zetten we op dit moment in op het aardgasvrij ready maken van woningen en minder op het al volledig aardgasvrij worden. Hiervoor hebben we een isolatiesubsidie. Naast isoleren is het om aardgasvrij ready te zijn vaak ook nodig om het warmteafgiftesysteem en het kooktoestel aan te passen. Met deze subsidieregeling willen we inwoners stimuleren deze stappen nu al te nemen zodat straks alleen het verwarmingssysteem zelf aangepast hoeft te worden om aardgasvrij te worden. Hierbij willen we focussen op inwoners met een lager inkomen.
Bijdrage PRO Geldrop-Mierlo – Richtinggevende avond ombuigingen 15 september 2026 Wij hebben de richting ontvangen waar het college in zit te denken. Ik zal meteen zeggen dat wij ons daar in grote lijnen in kunnen vinden. Wij kunnen ook duidelijk zien dat het raadsprogramma goed gelezen is door het college en de ambtenaren, want we zien inderdaad de nodige dingen die we erin gezet hebben weer terugkomen op enigerlei wijze. Belangrijk hierbij, wat we goed ook vinden om te zien, is dat ook in de voorstellen de organisatie een besparing gaat maken in personeelskosten die we hierbinnen hebben. Oftewel met minder mensen toch hetzelfde werk blijven doen. Daar komt het uiteindelijk op neer. Aangezien wij toch ook van onze inwoners iets gaan vragen, is het goed dat ook de gemeentelijke organisatie gaat merken dat de broekriem aangehaald moet worden. Goed dat het niet alleen van de inwoners hoeft te komen, maar dat we ook hier in huis er wat aan doen. Uiteraard zijn er natuurlijk ook wat dingen waar wij als partij iets minder blij mee zijn. Ik zal daar even de twee wat ons betreft belangrijkste dingen uit halen. 1. Sociaal- culturele instellingen Dan gaat het over de sociaal- culturele instellingen, waarvan wij graag zouden willen zien dat in de uiteindelijke begroting, die toch nog wat ontzien worden. Wij zien duidelijk de meerwaarde van dit soort organisaties.
Juist ook in een samenleving waar toch het collectief af en toe onder druk staat en de individualisering soms wat doorslaat, vinden wij het van groot belang dat er goede plekken blijven waar verschillende mensen elkaar kunnen blijven ontmoeten. 2. Ambitie duurzaamheid En het tweede belangrijke punt waar wij graag in de uiteindelijke begroting toch wat meer ruimte voor zien dan nu in de voorstellen, is een blijvend hoge ambitie op het gebied van duurzaamheid. Alhoewel maatregelen daarop om die uit te stellen of misschien niet te doen op korte termijn wel wat opleveren, zijn dat wat ons betreft zaken die juist op de langere termijn, als je er nu op investeert, dingen echt iets gaan opleveren in de toekomst. Het vervelende ding, dat we gewoon met zijn allen moeten accepteren, is dat alhoewel we met allerlei ambities deze bestuursperiode ingegaan zijn, onze campagnes hebben gevoerd en we onze partijprogramma’s hebben gemaakt met allerlei fantastische ideeën, nieuwe dingen zullen de komende jaren misschien niet zo heel goed mogelijk zijn. We moeten scherpe keuzes maken over welke nieuwe ontwikkelingen we gaan initiëren. We hebben niet veel ruimte om nieuw geld te gaan uitgeven. Voor ons als nieuwe partij, in een toch wat nieuwe positie vergeleken met de vorige keer, hadden wij natuurlijk heel graag omstandigheden gehad waarin wij meer nieuws hadden kunnen brengen.
Meer nieuwe dingen, meer nieuwe zaken in de komende termijn. Maar helaas is de omstandigheid daar niet naar. Hierbij gevoegd, misschien niet per se heel zinvol voor onze begroting, maar ik wil toch even gezegd hebben, is de opmerking dat het wel jammer is dat wij als gemeente nu bepaalde keuzes moeten maken. Heel veel gemeentes moeten bepaalde keuzes maken op bijvoorbeeld het sociale domein, omdat eigenlijk keuzes gemaakt hadden moeten worden op andere niveaus. Dan kijk ik vooral even naar Den Haag. Omdat keuzes daar niet gemaakt BIJLAGE 2 zijn, of misschien doordat via allerlei decentralisaties er zaken bij ons op het bordje zijn gekomen. Daarbij is dan even vergeten dat er misschien ook wat middelen nodig waren om die taken op te lossen. Maar dat is dan even een zijsprongetje. Dus niet per se iets waar wij iets aan kunnen doen in onze begroting. Dan heb ik nog een aantal wat kleinere opmerkingen en vragen over een aantal punten uit de lijst van voorstellen. Daar hoeven we vandaag niet per se een reactie of antwoord op. Als dat zo meteen kan is dat prima, maar als dat vanwege te weinig tijd nu in de uiteindelijke begrotingsbehandeling terugkomt, is dat wat ons betreft ook prima. • Samenwerking tussen centrummanagement Geldrop en Mierlo Er is misschien nog wat efficiëntie te bereiken in een verdere samenwerking tussen het Centrummanagement Mierlo en Centrummanagement Geldrop.
Dat misschien toch bepaalde dingen gezamenlijk opgepakt gaan worden. Is er daar misschien wat te halen? • Ondersteuning VvE’s bij verduurzamingsmaatregelen We hebben ook even een vraag: Er wordt gesproken over de ondersteuning van VvE's bij verduurzamingsmaatregelen. Biedt de raamovereenkomst die daar genoemd wordt voldoende aanknopingspunten voor de bewoners en de eigenaars van de woningen om die duurzaamheidsmaatregelen in te zetten? • Bladkorven De bladkorven. Daar snappen wij de directe besparing die hiermee te behalen valt. We zijn het er op zich ook mee eens dat dit gedaan wordt. We hopen echter wel dat de mogelijke effecten op de publieke ruimte niet al te storend zullen zijn. We hopen daarbij dus ook dat eenieder, alle inwoners binnen onze gemeente, ook het stukje verantwoordelijkheid neemt voor de eigen stoep voor de deur. Want dat is dan wel nodig om zo'n maatregel een succes te laten worden. • Verminderen aantal deelauto’s en deelfietsen voor medewerkers Dan een vraag over het mogelijk verminderen van het aantal deelauto's deelfietsen die de gemeente hier heeft staan voor de medewerkers. We zouden graag even een stukje inzicht willen hebben: Wat is nu momenteel het gebruik daarvan? Wij hopen natuurlijk gewoon dat ze allemaal nodig zijn omdat ze heel hard gebruikt worden, maar dat zouden we graag eventjes verder willen zien.
• Herindexering bij langdurige / complexe indicaties sociaal domein Het laatste aandachtspunt dat wij even willen noemen op dit moment, is de herindexering bij langdurige of complexe indicaties in het sociaal domein. Er wordt daar gezegd dat mogelijk door her indexeren. Besparingen te behalen zijn. Wij hopen wel dat er binnen het CMD het PlusTeam en de andere organisaties die hiermee bezig zijn, voldoende zicht is op die casussen. Dat we met vertrouwen inderdaad zo'n her indexatie kunnen doen en dat niet na een jaar of twee jaar uiteindelijk weer opgeschaald en per saldo extra opgeschaald moet worden, omdat zaken dan toch misschien verkeerd ingeschat zijn. We denken dat het wel mogelijk zou moeten zijn, maar vragen toch ook aandacht voor de risico's die hierbij zijn. Dat zijn de zaken die ik op dit moment graag zou mee willen geven. DGG - Algemene beschouwing en richtinggevende vragen ombuigingen Allereerst willen wij onze waardering uitspreken voor de grondige wijze waarop naar alle onderdelen van de gemeentelijke organisatie is gekeken. Het is goed om te zien dat breed is onderzocht waar mogelijkheden liggen om de financiële positie van de gemeente te versterken. Onze complimenten gaan daarbij uit naar zowel de ambtelijke organisatie als het college voor het omvangrijke werk dat hiervoor is verricht in een toch kort tijdsbestek.
Tegelijkertijd roept deze analyse een aantal belangrijke politieke en inhoudelijke vragen op. Subsidies en overlap in activiteiten Wij zien bij de effectuering van subsidieregelingen voor professionele organisaties een mogelijk aandachtspunt rondom overlap van activiteiten. • Is inzichtelijk welke gesubsidieerde organisaties vergelijkbare activiteiten aanbieden? • Welke financiële overlap bestaat er bijvoorbeeld tussen activiteiten binnen de Weeffabriek en die van de Bibliotheek? • Welke cursussen, trainingen of programma's worden op meerdere locaties aangeboden terwijl zij dezelfde doelgroep bedienen? • En vooral: wat gebeurt er op het moment dat dergelijke overlap daadwerkelijk in beeld wordt gebracht? Volgt daaruit dan ook een concreet voorstel voor efficiëntere inzet van mensen, middelen en/of ruimten? Wij vinden het van belang dat subsidiegelden zo doelmatig mogelijk worden ingezet, zonder onnodige dubbelingen. Rijksverplichtingen zichtbaar maken Daarnaast constateren wij dat een deel van de gemeentelijke uitgaven voortvloeit uit wettelijke verplichtingen vanuit het Rijk.
• Kan bij toekomstige financiële overzichten duidelijker zichtbaar worden gemaakt welke kosten direct voortkomen uit Rijksbeleid en welke kosten het gevolg zijn van lokale beleidskeuzes? • Zou een dergelijke uitsplitsing de raad niet beter in staat stellen om politieke afwegingen te maken? Meer transparantie op dit punt kan bijdragen aan een zuiverder debat over beïnvloedbare en niet-beïnvloedbare uitgaven. Duurzaamheidsgelden en SPUK-middelen Ook de financiering van duurzaamheidsmaatregelen verdient volgens ons nadere aandacht. • In hoeverre worden beschikbare SPUK-gelden en andere externe financieringsbronnen optimaal benut? • Zijn er nog kansen aanwezig om bestaande gemeentelijke lasten te verminderen door een betere inzet van deze middelen? Wij zouden graag zien dat deze financieringsstromen nogmaals kritisch tegen het licht worden gehouden. BIJLAGE 3 Organisatiekosten en werkwijze Kijkend naar de organisatiekosten hebben wij de afgelopen jaren regelmatig moeten constateren dat werkzaamheden zijn blijven liggen of onvoldoende scherp zijn geprioriteerd.
Dat roept de vraag op: • Welke mogelijkheden ziet het college om werkzaamheden anders te organiseren? • Is onderzocht of een meer projectmatige werkwijze, zoals die ook in andere gemeenten wordt toegepast, kan bijdragen aan een effectievere inzet van medewerkers waarbij wij ook aandacht vragen voor de integraliteit van werken. De meeste vraagstukken en uitdagingen vergen naast effectieve inzet ook een multidisciplinaire aanpak. • Hoe zorgen we ervoor dat medewerkers maximaal worden ingezet op hun specifieke kracht en expertise? Wij denken dat hier mogelijk kansen liggen om de organisatie toekomstbestendiger en efficiënter in te richten. Metingen en gegevensverzameling Verder vinden wij dat kritisch gekeken moet worden naar de vele metingen en registraties die vanuit het brede raadsakkoord zijn opgesteld. • Welke concrete meerwaarde leveren deze metingen op voor onze inwoners? • Welke informatie wordt daadwerkelijk gebruikt voor beleidsvorming of besluitvorming? • En welke metingen kunnen mogelijk worden beëindigd omdat de maatschappelijke opbrengst onvoldoende is? Wat ons betreft geldt hier een eenvoudige toets: levert de meting aantoonbare waarde op voor onze inwoners, dan behouden we deze; zo niet, dan moeten we kritisch durven zijn. Openbare ruimte Bij de openbare ruimte zien wij een aantal stevige keuzes voorliggen.
• Wat zijn de concrete gevolgen voor inwoners wanneer het onderhoudsniveau van wegen in 2027 wordt verlaagd van kwaliteitsniveau B naar C? • Zijn deze gevolgen acceptabel in het licht van de financiële opgave waarvoor wij staan? Daarnaast zien wij dat wordt voorgesteld om groot onderhoud aan de Sluisstraat en Smuldersstraat uit te stellen. • Is het een serieuze en verantwoorde optie om dit onderhoud één jaar op te schorten? • Welke risico's brengen wij daarmee in beeld, zowel financieel als qua leefbaarheid en veiligheid? Het gaat hier om een besparing van ruim € 200.000 en dat vraagt om een zorgvuldige afweging. OZB-verhoging Onze partij is traditioneel terughoudend als het gaat om lastenverzwaring voor inwoners. Tegelijkertijd moeten wij ook realistisch zijn. Een OZB-verhoging van 10% klinkt fors, maar vertaalt zich voor veel huishoudens uiteindelijk naar een relatief beperkt bedrag op jaarbasis. Vanuit provinciaal toezicht wordt bovendien nadrukkelijk gekeken naar de mate waarin gemeenten hun eigen belastingcapaciteit benutten. Daarom stellen wij de volgende vraag: • Moeten wij deze verhoging niet zien als een doelmatige maatregel die juist voorkomt dat wij elders middelen mislopen? Voor onze fractie blijft het uitgangspunt dat belastingen niet onnodig verhoogd mogen worden.
Wanneer echter aantoonbaar sprake is van een noodzakelijke maatregel die de financiële positie van de gemeente versterkt en aanvullende middelen veiligstelt, dan vraagt dat om een zorgvuldige afweging. Minimaregelingen en financiële prikkels De minimaregelingen vormen een belangrijk onderdeel van ons sociale beleid en dragen eraan bij dat inwoners die financieel kwetsbaar zijn kunnen blijven deelnemen aan de samenleving. Dat uitgangspunt onderschrijven wij volledig. Tegelijkertijd constateren wij dat de regeling voor huishoudens tot 120% van het sociaal minimum een aanzienlijke aanspraak doet op de gemeentelijke middelen. Daarom vinden wij het belangrijk om periodiek te bezien of de regeling nog optimaal aansluit bij de doelstellingen die wij ermee beogen. Daarbij zouden wij graag inzicht krijgen in de totale ondersteuning die deze doelgroep ontvangt, zowel vanuit gemeentelijke regelingen als vanuit landelijke voorzieningen en toeslagen.
• Kan het college aangeven hoe deze stapeling van regelingen zich verhoudt tot de beoogde stimulans om financieel zelfstandig te worden? • Is onderzocht of de huidige vormgeving van de regeling onbedoelde effecten kan hebben op de motivatie of mogelijkheden van inwoners om hun inkomenssituatie te verbeteren? En wellicht nog belangrijker: is de raad voldoende op de hoogte van de financiële impact van deze regelingen en de maatschappelijke effecten die daaruit voortvloeien, zodat hierover een goed geïnformeerde afweging kan worden gemaakt? Wat ons betreft gaat deze discussie niet over het ter discussie stellen van ondersteuning voor inwoners die dat nodig hebben, maar over de vraag hoe wij solidariteit, financiële houdbaarheid en het stimuleren van zelfredzaamheid zo goed mogelijk met elkaar in balans brengen. Initiatievenfonds en centruminitiatieven Voor kleinere initiatieven in het centrum is jaarlijks € 60.000 opgenomen. Voorgesteld wordt dit bedrag te halveren. Wij vragen ons af: • Is een halvering wel de meest logische keuze? • Kan dit budget niet volledig vervallen wanneer per 1 januari 2027 het initiatievenfonds daadwerkelijk van start gaat? • Voorkomen we anders niet dat twee regelingen naast elkaar blijven bestaan met een vergelijkbaar doel? Parkeertarieven Op het gebied van parkeren zijn wij helder.
Voor onze fractie is het verhogen van parkeertarieven geen bespreekbare optie. Wij zien parkeren niet als sluitpost van de begroting en willen inwoners en bezoekers hierin niet verder belasten. Toeristenbelasting Ten aanzien van de toeristenbelasting willen wij benadrukken dat betrouwbaar bestuur essentieel is. Vorig jaar hebben wij richting ondernemers en recreatieve sector uitgesproken dat er geen nieuwe verhoging zou volgen. Die toezegging heeft verwachtingen gewekt. Daarom stellen wij de vraag: • Hoe verhoudt een eventuele nieuwe verhoging zich tot de eerder uitgesproken toezeggingen? • Welke boodschap geven wij daarmee af aan ondernemers en bezoekers die vertrouwen op een voorspelbare overheid? Toeristen en recreanten zijn van grote waarde voor onze gemeente. Juist daarom moeten wij zorgvuldig omgaan met afspraken die wij eerder hebben gemaakt. Samenvattend ondersteunen wij de zoektocht naar financiële oplossingen, maar vinden wij het essentieel dat keuzes transparant, doelmatig en uitlegbaar zijn.
Daarbij moeten wij steeds de vraag blijven stellen: wat levert een maatregel uiteindelijk op voor onze inwoners, onze voorzieningen en de toekomst van onze gemeente? Bijdrage DPM – Richtinggevende avond ombuigingen 15 september 2026 Allereerst willen wij het college en de betrokken ambtenaren bedanken voor het aanleveren van de goede en heldere stukken ten behoeve van deze avond. Deze stukken stellen ons prima in staat om in eerste instantie richtinggevende uitspraken te doen, op hoofdlijnen, teneinde het college in staat te stellen om een solide MBP-begroting op te stellen. DPM is zich ervan bewust dat de financiële positie van de gemeente niet goed is en dat er stevige keuzes gemaakt moeten worden. Hierbij geldt voor ons dat het 1e jaar sluitend moet zijn, conform het brede raadsakkoord. DPM kan zich vinden in de gekozen methodiek met betrekking tot de verwerking van de financiële meevaller uit de mei-circulaire in de stelpost loon- en prijsontwikkelingen. Ook het aanleggen van een reserve hiervoor vinden wij verstandig en zorgt voor een solide financiële huishouding. Wij vragen ons echter wel af of het nodig is om in 2030 “naar verwachting” een positief saldo in de reserve van 570.000,00 euro nodig is. Wat DPM betreft kunnen we dit geld ook aanwenden om minder om te hoeven buigen.
We hebben, ter toelichting, een tweetal memo’s gehad op de financiële meevaller uit de mei- circulaire. De ene memo gaat over de meevaller die volgt uit de toevoeging van de BAG- registraties, met name vanwege “Het Wolfsven” en de andere memo gaat over een meevaller vanwege het jaarlijkse accres. Het is ons inmiddels geworden dat de financiële meevaller uit de mei-circulaire dezelfde bedragen zijn. Kan het college dit bevestigen? DPM vindt al langer dat er beleid komen op de prijsontwikkelingen van de OZB. Het jaarlijks vaststellen van de stijging van de OZB is wat DPM betreft niet gewenst. Wij vragen het college om met zo’n beleidsvoorstel te komen. Stel bijvoorbeeld vast waar we in 2030 willen staan met betrekking tot de hoogte van de OZB, conform het door het rijk gehanteerde model. Bij de komende begrotingsbehandeling zouden we dan vast kunnen stellen met hoeveel procent de OZB jaarlijks zou moeten stijgen. We stellen dan als het ware de percentages vast voor de komende jaren zodat dit niet elk jaar in de discussie terugkomt. Wij onderschrijven de visie van het college om niet in te grijpen in het minimabeleid. Het afschaffen van de bladkorven is voor DPM alleen bespreekbaar als er een goed alternatief wordt geboden. Minder korven inzetten, gratis en vaker de groene bak ophalen etc etc. Wij geloven niet dat met het bladruimen van de Ergon dit probleem wordt opgelost.
Tijdens de behandeling van het IHP werd duidelijk dat we op termijn nog een financieel gat te dichten hebben van zo’n 1 miljoen euro. We zien hierover niets terug in de stukken. Bestaat het tekort niet meer? Het verhogen van de huur voor buitensport accommodaties naar een kostendekkend niveau is door het college “Verschoven”. Waarom? Het ontwikkelen van een nieuwe huisstijl (Stadteland) kost de komende 4 jaar 175.000,00 euro. Kan dat niet wat minder? Wij onderschrijven de visie om niet te tornen aan preventieve maatregelen. Wél moeten we de prijsontwikkelingen van alle verbonden partijen kritisch blijven volgen. BIJLAGE 4 DPM is van mening dat de stapeling van maatregelen die het centrum raken onevenredig zwaar uitvallen. Wij vonden dit al voordat de brandbrief hierover ontvangen was. Wellicht dat een aantal maatregelen heroverwogen kunnen worden. Voor het jaar 2028 is er voor een bedrag van 1,4 miljoen euro onttrokken aan de algemene reserve. DPM vindt dit erg voorbarig. Deze onttrekking is wat ons betreft niet nodig omdat de werking hiervan prima omschreven staat in onze nota reserves en voorzieningen. Resteert ons nog op te merken dat het grootste tekort in onze begroting veroorzaakt wordt door het Sociaal Domein. De ombuigingen staan echter niet in verhouding tot het tekort. Wat ons betreft mag het college hier nog eens kritisch naar kijken. Ik dank u voor uw aandacht.
CDA Geldrop-Mierlo: Samen verder bouwen aan een financieel gezond en leefbaar Geldrop-Mierlo Beschouwing richtinggevende avond ombuigingen begroting 2027 Voorzitter, Voor het CDA draait deze avond om één centrale vraag: hoe brengen we onze financiën op orde zonder de kracht van onze gemeenschap aan te tasten? Wij waarderen de grote inspanning van het college om in korte tijd veel financiële keuzes inzichtelijk te maken. De opgave is niet eenvoudig. Gemeenten krijgen steeds meer taken, terwijl de financiële onzekerheid vanuit het Rijk blijft. Juist daarom kiezen wij voor degelijk financieel beleid én voor het behoud van goede voorzieningen, leefbaarheid en een sterke gemeenschap. Hoe kijkt het CDA aan tegen de voorgestelde richting? Het CDA kan zich op hoofdlijnen vinden in de voorgestelde richting. Daarbij hanteren wij vier duidelijke uitgangspunten. Ten eerste: financieel beleid moet eerlijk en realistisch zijn. Uitgaven begroten wij reëel. Inkomsten nemen wij pas mee wanneer die voldoende zeker zijn. Structurele tekorten moeten zichtbaar blijven, zodat de raad haar keuzes maakt op basis van een eerlijk financieel beeld. Daarbij vraagt de aanhoudende druk in het sociaal domein onze bijzondere aandacht. Ten tweede: het algemeen belang gaat voor het individuele belang.
Wij beschermen voorzieningen die de gemeenschap als geheel sterker maken en bijdragen aan leefbaarheid, ontmoeting en gemeenschapszin. De kracht van Geldrop-Mierlo zit immers in haar verenigingen, vrijwilligers en betrokken inwoners. Ten derde: wij kiezen liever duidelijk dan versnipperd. Enkele grotere, uitlegbare keuzes hebben onze voorkeur boven veel kleine bezuinigingen. Bij kleine ingrepen merkt iedere inwoner misschien maar iets, maar samen kunnen zij voorzieningen en leefbaarheid ongemerkt uithollen. Duidelijke keuzes zijn eerlijker en beter uit te leggen. Ten vierde: vanavond spreken we over de begroting 2027. Maatregelen die pas vanaf 2028 of later effect hebben, nemen wij nu voor kennisgeving aan. De politieke afweging daarover hoort bij de begrotingsbehandeling van het betreffende jaar. Zo geven we vanavond richting op hoofdlijnen, zonder vooruit te lopen op toekomstige besluitvorming. BIJLAGE 5 Welke prioriteiten en aandachtspunten geven wij mee bij de verdere uitwerking? Vanuit deze vier uitgangspunten willen wij het college drie duidelijke prioriteiten meegeven voor de verdere uitwerking. 1. Bescherm de sociale basis Het CDA heeft altijd sterk ingezet op verenigingen, vrijwilligerswerk, cultuur en ontmoeting. Verenigingen vormen het hart van onze gemeenschap. Zij zorgen voor verbinding, preventie en saamhorigheid.
Besparingen die op termijn leiden tot hogere zorgkosten of tot minder gemeenschapszin moeten we voorkomen. Daarom kijken wij kritisch naar maatregelen die de sociale basis raken. Preventieve voorzieningen moeten niet als eerste slachtoffer worden van financiële druk. 2. Laat politieke prioriteiten niet via personele keuzes verdwijnen Ook de gemeentelijke organisatie moet bijdragen aan de financiële opgave. Het is goed om werkzaamheden scherper te prioriteren en slimmer te organiseren. De raad gaat niet over individuele medewerkers, maar wel over de politieke gevolgen van keuzes in capaciteit en planning. Het college kan daarom niet via personele keuzes besluiten dat eerder vastgestelde politieke prioriteiten worden uitgesteld of niet uitgevoerd. Wanneer capaciteit ontbreekt, moet de raad tijdig en herkenbaar worden betrokken en moeten meerdere opties worden voorgelegd, zodat de raad zelf de politieke afweging kan maken. 3. Voer lang geleden genomen besluiten over bereikbaarheid uit Wij vragen nadrukkelijk aandacht voor de ontsluiting van Luchen en Hulst. Deze opgave is niet nieuw. De raad heeft jaren geleden al uitgesproken dat deze ontsluitingen gerealiseerd moeten worden. Voor het CDA blijft dit een duidelijke politieke prioriteit. Het uitstellen daarvan mag niet het automatische gevolg zijn van personele keuzes binnen de organisatie.
Als uitvoering binnen de huidige capaciteit niet mogelijk is, verwachten wij dat het college meerdere concrete en uitvoerbare opties aan de raad voorlegt, zodat de raad zelf de politieke afweging kan maken. Goede bereikbaarheid en verkeersveiligheid zijn voor het CDA randvoorwaarden voor een leefbare gemeente. Verder uitstel is daarom moeilijk uit te leggen aan inwoners. Welke andere keuzes of accenten willen wij meegeven? Naast deze drie overkoepelende prioriteiten willen wij bij enkele concrete voorstellen nog afzonderlijk stilstaan. Nieuwe huisstijl van ’t Stadteland Wij zijn geen voorstander van de voorgestelde investering in een nieuwe huisstijl voor ’t Stadteland. Wanneer wij inwoners vragen mee te denken over ombuigingen, vinden wij dit niet het juiste signaal. Mocht toch voor de nieuwe huisstijl worden gekozen, dan moet deze uitgave wat ons betreft worden gedekt uit toeristische middelen of een andere specifieke dekking. OZB Het CDA streeft naar zo laag mogelijke lokale lasten. De totale belastingdruk mag wat ons betreft niet boven het landelijk gemiddelde uitkomen. De OZB is daarom geen vanzelfsprekende oplossing voor financiële tekorten. Eventuele aanpassingen beoordelen wij alleen in samenhang met andere maatregelen, de draagkracht van inwoners en het behoud van belangrijke voorzieningen.
Parkeren Wij zijn geen voorstander van een verhoging van de parkeertarieven of van het afschaffen van het tweede gratis parkeeruur. Een aantrekkelijk centrum vraagt om goede bereikbaarheid en laagdrempelig bezoek. Hogere parkeerkosten kunnen nadelig zijn voor ondernemers, bezoekers en de levendigheid van onze centra. Ondernemers Een sterke lokale economie draagt bij aan een leefbare gemeente. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid en voorzieningen en zijn vaak nauw betrokken bij verenigingen en lokale initiatieven. De centrummanagers hebben in hun brief terecht aandacht gevraagd voor de gevolgen die gemeentelijke keuzes voor ondernemers kunnen hebben. Het CDA vindt daarom dat bij eventuele lastenverzwaringen steeds naar de totale impact moet worden gekeken. Ook hier is een zorgvuldige balans nodig: ondernemers kunnen bijdragen aan de financiële opgave, maar maatregelen mogen het ondernemerschap en de levendigheid van onze centra niet onevenredig onder druk zetten. Openbare ruimte Het CDA heeft moeite met het stoppen van de bladkorven. Keuzes over de openbare ruimte mogen niet uitsluitend financieel worden beoordeeld. Ook dienstverlening, leefbaarheid en mogelijke overlast moeten meewegen.
Bij de voorgestelde aanpak van ongediertebestrijding vragen wij het college daarom inzichtelijk te maken wat de gevolgen zijn voor het aantal meldingen, de ervaren overlast en de mogelijke maatschappelijke kosten. Jeugd en Wmo Het preventieve uitgangspunt van verplichte scheidingshulp spreekt ons aan. Voordat wij hierover een definitieve afweging maken, willen wij beter inzicht in de verwachte effecten. Leidt deze aanpak aantoonbaar tot minder problemen en lagere zorgkosten? Of bestaat het risico dat problemen later juist groter en duurder worden? De onderbouwing daarvan is voor ons bepalend. Welke keuzes stellen wij daar tegenover? Kritiek op maatregelen brengt ook de verantwoordelijkheid mee om alternatieven aan te dragen. Het CDA kijkt daarbij eerst naar: • realistische begrotingen binnen het sociaal domein; • goed onderbouwde financiële optimalisaties; • scherpere prioritering van nieuwe beleidswensen; • uitstel van niet-noodzakelijke nieuwe uitgaven; • uitstel van investeringen die niet direct bijdragen aan leefbaarheid of maatschappelijke opgaven. Deze mogelijkheden zijn voor ons alleen reëel wanneer zij structureel en aantoonbaar zijn, en wanneer problemen niet naar latere jaren worden doorgeschoven. Afsluiting Voorzitter, Het CDA staat voor verantwoord financieel beleid én voor een sterke gemeenschap.
Wij willen een gemeente die haar financiën op orde heeft, waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten, verenigingen kunnen bloeien, voorzieningen bereikbaar blijven en de leefbaarheid in onze wijken centraal staat. Financieel gezond en sociaal sterk zijn voor het CDA geen tegenpolen. Juist door duidelijke en verantwoorde keuzes te maken, kunnen wij beide beschermen. Dat is de richting die wij het college vanavond meegeven. Namens Team CDA Geldrop-Mierlo SAMEN Geldrop-Mierlo Pagina 1 van 3 Richtinggevende uitspraken over de meerjarenprogrammabegroting 2027-2030 Inbreng van SAMEN in de raadsvergadering van 15 september 2026, uitgesproken door Daan Jansen. Voorzitter, Voor SAMEN begint deze discussie een stap eerder. De raad heeft onlangs een breed raadsprogramma vastgesteld, met veel ambities en opdrachten. Ook toen was al bekend dat er een forse financile opgave op ons afkwam. Nu ligt er een lange lijst mogelijke ombuigingen. Daarmee wordt voor ons de vraag relevant wat dat raadsprogramma nog waard is, als we tegelijk bezuinigen op de middelen en voorzieningen die nodig zijn om die ambities waar te maken. Die spanning zien we bij jeugd en preventie. Het programma spreekt ambities uit over vroegsignalering, kansen voor jongeren en het voorkomen van zwaardere problemen. In dit pakket verdwijnen de preventiemiddelen uit Gezond in de Stad.
Het overzicht zegt er zelf bij dat activiteiten uit het lokaal preventieakkoord De Stap naar gezonder dan geen doorgang kunnen vinden, en dat er daarna, op twee posten na, geen structurele preventiemiddelen meer overblijven. Het college rekent op een tijdelijke rijksuitkering waarvan de voorwaarden en de hoogte nog niet bekend zijn. Bij de matchmiddelen voor combinatiefuncties gaat er een ton af, terwijl in hetzelfde overzicht staat dat een deel van de rijksbijdrage dan moet worden teruggestort. Daar mist mijn fractie een kosten-batenanalyse. Wat levert een maatregel op, wat kost hij, en op welke termijn? Hetzelfde zien we bij verenigingen en maatschappelijke organisaties. We verwachten steeds meer van de samenleving: ontmoeting, bewegen, participatie, het voorkomen van eenzaamheid. Maar verschillende kleine ombuigingen tellen bij diezelfde organisaties bij elkaar op. Vandaag kregen we daarover een brief van de centrumorganisaties van Geldrop en Mierlo. Het gaat hun niet om n maatregel. Het gaat om de stapeling: het parkeertarief, het tweede uur, de OZB, de toeristenbelasting en minder werkbudget voor het centrum. Zij vragen om te kijken BIJLAGE 6 SAMEN Geldrop-Mierlo Pagina 2 van 3 naar het totale economische effect, en om vooraf betrokken te worden. Dat lijkt mijn fractie een redelijk verzoek.
En als ambities alleen overeind blijven doordat de lasten voor inwoners omhooggaan, moeten we dat eerlijk benoemen. De OZB stijgt met 10 procent boven op de indexering. Dat is ruim zeven ton per jaar, en geen andere maatregel in dit pakket brengt in 2027 meer op. Voorzitter, hoe kijken wij dan tegen deze richting aan? Voor SAMEN hoeft niet ieder bestaand budget overeind te blijven. Wij begrijpen dat er keuzes nodig zijn. Maar dan moeten we eerst bepalen welke ambities uit het raadsprogramma we daadwerkelijk willen en kunnen waarmaken. Anders houden we op papier een prachtig programma overeind, terwijl we in de begroting de middelen weghalen waarmee het moet worden uitgevoerd. De vergelijking die daarvoor nodig is, ontbreekt. Het overzicht toont alleen de twaalf opdrachten waar een financile claim aan hing. Wat de rest van het programma voor de begroting betekent, staat er niet. Onze richting is daarom: eerst aantoonbare efficiency en werkelijk onbenutte middelen, dan kritisch naar de eigen organisatie, en pas daarna naar voorzieningen en ondersteuning die inwoners raken. En wees bijzonder voorzichtig met preventie, want een besparing vandaag kan morgen tot hogere kosten leiden. Over die eigen organisatie wil ik preciezer zijn. De notitie zegt dat het pakket zwaarder leunt op onze eigen organisatie.
Maar wat in het overzicht onder organisatiekosten staat, zijn drie OZB-verhogingen, een stelpost op de kapitaallasten en de inzet van het surplus van de algemene reserve. De enige maatregel die over de organisatie zelf gaat, is een personele ombuiging van bijna drie ton. In de hele lijst van 86 maatregelen staat niets over externe inhuur of adviesbureaus. En maatregel gaat over externe toezichthouders, en die stelt het college niet voor. Tegelijk laten de jaarstukken 2025 een inhuurcontract van 1,4 miljoen euro per jaar zien, en een nadeel van ruim zeven ton op de overhead, onder meer door inhuur bij ziekte en uitstroom. Het verzuim liep tot juli 2025 op naar 7,6 procent. Vergelijkbare gemeenten zaten in 2024 op 6,3 procent. Meer actuele verzuimcijfers zijn ons op dit moment niet bekend. Mijn fractie zegt daarmee niet: snijd in het personeelsbestand. Dat verhoogt de werkdruk en daarmee het verzuim. Wij zeggen: met de juiste mensen op de juiste plek kan de inhuur omlaag. Daar zit een rele ombuiging, en daar willen wij een verbeterplan voor zien. SAMEN Geldrop-Mierlo Pagina 3 van 3 Het college vraagt wat wij daar tegenover stellen. Een taakstelling op externe inhuur, gekoppeld aan dat verbeterplan. En nieuw geld dat kan wachten ook laten wachten, zoals de nieuwe huisstijl. Bij de begroting in november zijn wij bereid dat concreet te maken. Dan de monitoring.
In deze notitie staat niet hoe de realisatie van de ombuigingen wordt gevolgd. Ook voor de begroting 2025 waren ingrijpende ombuigingen nodig. Wat daarvan is gerealiseerd, lezen we hier niet. Wij vragen het college om bij de begroting een ritme af te spreken waarop de raad de voortgang ziet en kan bijsturen. Maar bovenal willen wij bij de begroting kunnen zien welke ambities uit het brede raadsprogramma worden uitgevoerd, welke worden uitgesteld of aangepast, en welke we simpelweg niet meer kunnen waarmaken. Want als we nu financile keuzes maken, moeten we ook bereid zijn de politieke consequenties daarvan te benoemen. Dank u wel. Vragen aan het college 1. De notitie stelt dat het pakket zwaarder leunt op de eigen organisatie. Onder organisatiekosten staan in het overzicht drie OZB-verhogingen, een stelpost op de kapitaallasten, de inzet van het surplus van de algemene reserve en n personele ombuiging. Hoe beoordeelt het college die verhouding? 2. Hoe weegt het college de mogelijkheid van een taakstelling op externe inhuur en de inzet van adviesbureaus, nu die post in de 86 maatregelen niet voorkomt? 3. Bij welke van de voorgestelde maatregelen staan tegenover de opbrengst ook kosten, later of op een ander budget, en hoe zijn die in de opgenomen bedragen verwerkt? 4.
Is het college bereid bij de begroting per ambitie uit het brede raadsprogramma aan te geven of die wordt uitgevoerd, uitgesteld, aangepast, of niet meer haalbaar is? 5. Hoe wil het college de realisatie van de ombuigingen volgen, en op welke momenten kan de raad daarop bijsturen? Bijdrage Wij zijn Geldrop-Mierlo | VVD - Richting gevende avond ombuigingen 15 september 2026 Voorzitter wij maken fundamenteel andere keuzes Geen geld vragen aan de burgers maar ombuigen. Duidelijk dat wij te veel geld uitgeven De gemeenteraad heeft steeds weer ideeën en dat kost geld, zo gaat het jaar in jaar uit. Zeker na verkiezingen het bouwt zich maar op het wordt nooit minder. Nu moeten wij terug. Wat ons betreft blijven wij vooral bij onze kerntaken (wegen wonen afval paspoorten etc.) En verminderen extra zaken zoals promotie duurzaamheid, cultuur en subsidies. Door de organisatie is een heel bruikbaar document gemaakt dat ons goed kan helpen. Prima werk. Daarmee kunnen wij aan de knoppen draaien om een sluitende begroting te maken. Ons uitgangspunt is geen extra lasten voor de inwoners dus knop verhoging OZB naar 0. Op andere knoppen moeten wij dan meer ombuigen. Met dit uitgangspunt moeten wij meer ombuigen dan het voorgestelde pakket. Wij willen bezuinigen op een 4-tal posten: • Knop nieuw geld draaien wij naar circa 300.000 minder uitgave.
• Knop pakket dat niet voorgesteld wordt draaien wij naar circa 500.000 meer ombuigen • Knop externe inhuur en adviesbureaus -200.000 • Knop verkleinen van de organisatie minder Fte -200.000 Voorzitter wij maken fundamenteel andere keuzes Geen geld vragen aan de burgers maar ombuigen. En met onze voorstellen kan dit. BIJLAGE 7 BEZUINIGEN OF AFWENTELEN? De richting heeft in de ogen van D66 meer nadelen dan voordelen. Wij noemen het niet voor niets bezuinigen of afwentelen. En dit is wat wij nu zien gebeuren, we wentelen het af op onze inwoners. Wij zijn het eens over het ontzien van aanpassen van inkomensgrenzen in het minimabeleid en evenmin van de individuele inkomenstoeslag. Ook het budget voor de uitvoering van het beleidskader armoede en schulden en de regeling voor duurzame gebruiksgoederen laten wij ongemoeid, omdat die raken aan de bestaanszekerheid van inwoners met de kleinste marge. Wij willen daar de groep van zzp’ers aan toevoegen die ook onder de minimumgrens van 120% zitten. Dat is een groep mensen, die nu, onterecht nergens een beroep op kunnen doen. Over de inkomensverhogende maatregelen: De stijging van de ozb met 10% boven op de indexering is naar ons idee niet zo’n goed plan. Parkeertarieven verhogen vinden we prima, maar we kunnen het absoluut niet meer uitleggen dat dat enkel in Geldrop aan de orde is. Ook Mierlo gaat dus parkeergeld betalen.
Personele maatregelen zijn onvoldoende. Toch weer terug naar waar we al jaren aandacht voor vragen. Eind 2022 208 fte Eind 2023 231 fte Eind 2024 243 fte Eind 2025 253 fte Dat is schrikken zo duidelijk onder elkaar. Dus om met het voorstel te komen van bezuiniging van 283.604 is niet acceptabel. Zeker niet, als je via een achterdeur 3 miljoen aan het personeelsbudget toevoegt. Loon- en prijscompensatie hoort in begroting meegenomen te worden. Gesubsidieerde organisaties staan immers ook voor die opdracht. Ons idee daarbij: -we stoppen met hangen op beleid, maar gaan nu zwaar op de uitvoering zitten. Bij het invoeren van de nieuwe werkwijze (visie en strategie) is ons beloofd, dat er minder visies zouden komen. Voer de plannen uit, die er liggen. -We staan positief als gemeente tov technologie die ons in staat stelt efficiënter te werken. -Benodigde fte voor nieuw beleid komt uit bestaande fte. -Er wordt kritisch gekeken naar inhuur. Jeugd en WMO Grootste bijstellingen vinden jaar op jaar plaats binnen het sociale domein. We vinden het belangrijk dat we een sociale gemeente blijven. Desondanks ervaren wij het jaarlijks opplussen met ruim 2 miljoen als onaanvaardbaar. Hoe bestaat het, dat in Geldrop-Mierlo 1 op de 6 jongeren hulp nodig heeft. Landelijk en ook in Eindhoven is dat 1 op de 10. Welke onderdelen van het sociaal domein zijn verplicht en welke zijn gemeentelijk beleid.
Wij stellen voor om de zaken die optioneel zijn, apart te beoordelen. Dus wat wettelijk is doen we uiteraard, de franje leven we als de financiën het toelaten. Sociale basis, cultureel en verenigingen. We hebben als gemeente altijd de mond vol, over hoe belangrijk cultuur is. Voor het welzijn, de sociale cohesie en we kunnen het op allerlei gebieden preventief inzetten. Maar uiteindelijk geven we er helemaal niets om. Als er op de centen gelet moet worden snijden we eerst daar. En bv De Wiele en de VU schaffen we kennelijk helemaal af. BIJLAGE 8 En hierbij wil ik ook aangeven, dat het enorme gemiste kansen zijn, dat de organisatie niet meer uitgenodigd worden om acte de présence te geven en te vertellen wat voor moois zij allemaal voor onze gemeente tot stand brengen. Duurzaamheid, centrum en vastgoed. We vinden het absurd, dat er voortduren grote budgetten staan voor nieuwe aangepaste visies voor centrum Geldrop en Mierlo. De prioriteit ligt bij snel toevoegen van woningen. Daar ontvangen we ook subsidiegelden voor. Openbare ruimte en dienstverlening. We hebben vraagteken bij het, voor een jaar verlagen van het onderhoudsniveau van wegen.
Wat betekent dat een jaar later? Dat we verder van huis zijn in het onderhoud? We missen de erg noodzakelijke aandacht voor veiligheid in het verkeer door verlaging van maximum snelheid in de bebouwde kom en veilige straten voor fietsers en voetgangers. Tot slot een algemene opmerking over de omvang van alle bezuinigingsvoorstellen. Hierin zitten veel kleine bedragen. We denken dat het college dat prima zelf kan regelen. Als raad kunnen we ons dan concentreren op de grote bedragen. Samenvattend: -lasten van de inwoners worden verzwaard en de dienstverlening vermindert -Er is nauwelijks gekeken, wat de eigen organisatie kan bezuinigen -Iedere organisatie wordt aangepakt behalve de eigen organisatie -Gemeenschappelijke regelingen blijven maar oplopen. Dat moet echt stoppen! -Om te monitoren en evalueren kunnen kwartaalreportages geen halfjaarlijkse reportages worden. Dus: voor ons is het echt tijd om te bezuinigen en niet om af te wentelen.
Reactie wethouder Meulendijk-v.d. Pasch Bladkorven De bladkorven zijn een stuk dienstverlening dat wij aanbieden voor onze inwoners. Daar zijn, zoals het nu is verwoord in deze ombuigingen, geen compenserende maatregelen voor opgenomen. Het is een substantieel bedrag en dit past in het kader van versobering. Het is aan u om daarover te oordelen in hoeverre u deze dienstverlening op dat niveau wilt handhaven. Onderhoudsniveau wegen De versobering van het onderhoudsniveau van de wegen staat alleen voor 2027 opgenomen. Daarbij is beoordeeld of dat invloed heeft op de veiligheid van de weg en of het nu versoberen van het onderhoud, later zorgt voor meer inzet en kosten die gemaakt moeten worden. De maatregel is alleen voor 2027 opgenomen, omdat dit kosten zijn die zijn opgenomen in een budget dat we simpelweg niet opmaken. Versoberen heeft dus geen gevolgen voor het onderhoudsniveau in de breedste zin. Volgend jaar zal een nieuw onderhoudsplan wegen worden voorgelegd. Daarin kunt u opnieuw afwegingen maken hoe het onderhoudsniveau voor alle komende jaren daarna eruit gaat zien. Korting op subsidies voor culturele instellingen De kortingen op subsidies voor culturele instellingen zijn pas voor 2028 en verdere jaren opgenomen, omdat 2027 zal worden gebruikt om te kijken of er dubbelingen bestaan in het cursusaanbod (met name voor volwassenen).
Wij hebben de indruk dat daar ook inwoners van andere gemeenten van profiteren. Het college denkt deze subsidiegelden vooral moeten worden ingezet voor onze eigen inwoners. Hierover moeten we nog in gesprek gaan met die instellingen. Vandaar dat het niet meteen kan worden doorgevoerd. We zouden dan samen kijken waar andere aanbieders dezelfde cursussen aanbieden, om tot een meer evenwichtig aanbod van cursussen te komen. Het is zeker niet de bedoeling om die organisaties hiermee de das om te draaien, want zij doen inderdaad mooie dingen. Uitnodigen culturele instellingen D66 had nog een opmerking over dat de culturele instellingen normaal gesproken worden uitgenodigd. Daar is het sinds mijn aantreden in juni simpelweg nog niet van gekomen, maar het staat zeker op de planning om nader kennis te maken met de bestuurders en de instellingen zelf. BIJLAGE 9 Reactie wethouder Stravers Centrummanagement Als het gaat over het centrummanagement en de ondernemers die geraakt worden door allerlei maatregelen bestaan er verschillende meningen. De ene zegt ‘’kunnen ze niet efficiënter functioneren door samen te werken?’’ Anderen zeggen daar wat anders over. De twee centrumorganisaties werken al samen. Ze hebben bijvoorbeeld samen nieuwe logo’s ontworpen, welke ook op elkaar lijken. Juist om die eenheid uitstralen.
Er wordt bijvoorbeeld ook samengewerkt bij het keurmerk Duurzaam Ondernemen wordt samengewerkt. Beïnvloedbare en niet beïnvloedbare kosten We hebben al een keer een hele lijst gemaakt van alle posten van de gemeentebegroting en welke wel en niet beïnvloedbaar waren. Uiteindelijk zie je dat het overgrote deel niet beïnvloedbaar is. Het deel waar wij iets mee kunnen is dus slechts beperkt omdat we een hele hoop dingen moeten doen. Wettelijke taken zijn afspraken die dusdanig zijn dat we daar niet één, twee, drie onderuit kunnen, zoals bijvoorbeeld gemeenschappelijke regelingen. Ik weet niet of het zinvol is om die lijst weer te produceren, maar ik denk dat die niet veel zal veranderen. Het is gewoon beperkt. In dat stukje wat beïnvloedbaar is heeft de organisatie gekeken waar eventueel nog invloed kan worden uitgeoefend. Daar is natuurlijk bij het zoeken naar de ombuigingen goed naar gekeken. Overhouden €500.000,- DPM heeft gevraagd of het nodig om €500.000,- aan het einde van de rit over te houden. De meevaller van de meicirculaire leidt tot een nagenoeg gelijk bedrag in de reserve loon- en prijsontwikkeling in 2030. We zien nu vier jaar, maar de begroting gaat natuurlijk na die vier jaar gewoon door. Volgend jaar zien we dat vijfde jaar. Dan zal zichtbaar worden dat die €500.000,- nodig is om ook in het jaar 2031 iets te dekken van de stelpost loon- en prijsontwikkeling.
Er is geen verplichting om die €500.000,- beschikbaar te houden voor de stelpost loon- en prijsontwikkeling in 2031. Dat is een keuze. Als je kijkt naar het financiële beleid dat we ingezet hebben, is het juist om die 3 miljoen euro te gebruiken om de reserve loon- en prijsontwikkeling gevuld te houden. En dat we niet ieder jaar weer opnieuw uit de Jaarrekening of uit de begroting middelen moeten halen. Dat is de lijn die we consistent willen doorzetten. Daar hebben we dan die €500.000,- voor nodig in 2031. Tekort IHP Ook het IHP tekort is lange termijn en valt buiten deze begrotingsscope. Dat komt in latere jaren terug. We kijken natuurlijk kritisch naar of we dat onder controle kunnen krijgen, of daar iets op kunnen bedenken zodat het tekort minder wordt. Er is een nieuw idee gekomen om restwaarde van gebouwen te gaan introduceren. Daarbij zeg je als een gebouw financieel afgeschreven is dat er nog steeds een gebouw staat dat een bepaalde waarde heeft, want daar zitten materialen in die je kunt hergebruiken en dergelijke. We bekijken of je dat dan kunt gebruiken om de afschrijving te verlagen. Dat is een bekend fenomeen wat ze bij leasecontracten ook doen. Ze schrijven af en de restwaarde bepaalt uiteindelijk de maandelijkse kosten.
Dat zijn allemaal nieuwe opties, die zijn allemaal BIJLAGE 10 nog niet helemaal uitgekristalliseerd, maar we houden wel de vinger aan de pols om dat soort dingen in te kunnen voeren op het moment dat het kan. Nieuw in de begroting In deze begroting zitten ook een aantal nieuwe posten, zoals bijvoorbeeld de stelpost onderuitputting. Zo ook met het inzetten van de reserve, wat wij feitelijk hebben gedaan in het jaar 2028. Daarover kunnen we altijd nog een besluit nemen bij de volgende begroting. Er is een regel dat je een bepaald deel, het surplus van je algemene reserve mag inzetten voor structurele dekking. Dat is een nieuwe regel die je voor bijvoorbeeld zo'n jaar als 2028 de mogelijkheid geeft om een deel van je tekorten te dekken met je algemene reserve. Voorheen mocht dat helemaal niet. Nu mag dat voor een bepaald deel, namelijk surplus. Meerjarenraming voor deze periode U heeft het over het eerste jaar sluitend. Ik heb ook al in de aanloop hiernaartoe gezegd dat het ook mooi zou zijn als we zouden kunnen handhaven dat het laatste jaar sluitend is. Als we dat kunnen vasthouden dit jaar en de komende jaren, dan zal het ons de komende jaren veel gemakkelijker maken om de financiële huishouding van onze gemeente op orde te houden. Dus dat is iets wat u mogelijk ook in het achterhoofd kunt houden als u aanpassingen voorstelt.
Want dat heeft natuurlijk ook effect op dat laatste jaar. Reactie wethouder Bijl Werk, inkomen en armoede De generieke afdronk is volgens mij vooral dat we de mensen met lage inkomens moeten blijven helpen, maar dat het wel doelmatig moet zijn en slim. Ik heb ook de oproep gehoord om inzichtelijk te maken wat wij nou allemaal aan regelingen hebben. Daarvoor kan ik u heel makkelijk verwijzen naar onze website. We hebben op onze website minima regelingen alle regelingen onder elkaar opgesomd die er zijn voor de doelgroep. Daarnaast is er ook nog een aparte informatiebrochure beschikbaar. Verder is het Rijksbeleid is natuurlijk allesbepalend ten aanzien van inkomenspolitiek en hoe zich dat afwentelt op de gemeenschap. Duurzaamheid Gestegen energieprijzen De gestegen energieprijzen, zowel gas als elektra zijn een groot punt van zorg. Zeker voor de meest kwetsbare inwoners, die dan toch uit inkomensoverweging besluiten om de verwarming een paar graden lager te zetten of zelfs gewoon uit. Dat heeft natuurlijk allerlei (negatieve) consequenties voor het welzijn van de mensen en ook de gezondheid. We zijn erg benieuwd wat het Rijk daarin gaat doen en in welke mate we daarin met onze regelingen kunnen voorzien.
Onderuitputting & Ambities Binnen het hele pakket van duurzaamheid heeft u kunnen zien dat er behoorlijke bezuinigingen op zijn voorgesteld door bijvoorbeeld de onderuitputting weg te halen. Wat je niet weggezet krijgt, hoef je ook niet te begroten. Je kan allerlei ambities benoemen, maar als er additionele personele inzet nodig is om dat te realiseren, is dat ongewenst. We stellen dan ook voor om echt te kijken naar alle ambities die we hebben. Die moeten we weg gaan zetten en zorgen dat we nog meer stappen weten te zetten in onze gemeenschap. Promotie van duurzaamheid Wij promoten natuurlijk niet al in algemene termen duurzaamheid. Wij promoten vooral alles op het gebied van slim omgaan met energievraagstukken, bijvoorbeeld het isoleren van je huis. Ik heb natuurlijk ook de idealen om van het fossiel gas af te gaan. Die doelstelling ligt er natuurlijk voor 2050. Maar het begint in the end allemaal met bewustzijn ten aanzien van je energieverbruik en isoleren. Dat we mensen daarmee moeten helpen, staat buiten kijf. Bezuiniging op Verenigingen van Eigenaren (VvE) Het is voor een zelfstandig wonende inwoner met een eigen woning al moeilijk genoeg om plannen te maken ten aanzien van de verduurzaming van de woning en maatregelen te treffen, subsidies aan te vragen, et cetera.
Maar op het moment dat je in een VvE complex woont, heb je met juridische en sociale complexiteiten te maken die toch net even een tandje lastiger maken. Vandaar dat we al een aantal jaren een ondersteuning hebben ten aanzien van de VvE's. Dat kan in de uitvoering beter. Daarom hebben we ook een nieuwe aanbestedingsprocedure opgestart om met een ander bureau te gaan werken, om dat beter te faciliteren naar onze VvE's. Daarin hebben we wel besloten dat een tandje minder doen, met betrekking tot het budget. Mocht blijken dat we overvraagd gaan worden vanuit de gemeenschap, dat er veel meer behoefte is voor ondersteuning, dan kom ik vanzelf terug naar uw raad. BIJLAGE 11 Reactie wethouder Sanders Ik hoor toch heel veel complimenten naar het ambtelijk apparaat, voor al het werk wat verzet is. Dus een beetje een algemene opmerking. Dank daarvoor. Ik denk inderdaad dat er heel veel werk verzet is, dat er heel veel ombuigingen voor zijn gesteld die wij als college samen hebben gepakt met dit voorstel. Jeugdzorg We hebben inderdaad veel kinderen in de jeugdzorg, maar Jeugdzorg Nederland die zou ernaar streven om het weer naar één op de tien te brengen. Want dat is in Nederland nu ook al weer één op de acht. Dus naar één op de tien zou al mooi zijn. Mijn doelstelling zou veel scherper zijn, want zo min mogelijk kinderen in de jeugdzorg is het beste voor kinderen.
Dus ik ben blij dat preventie hoog op de agenda staat en dat de partijen dat ook ondersteunen. Er is genoemd dat we terug moeten naar de wettelijke taak. Sinds 2015 heeft de gemeente een wettelijke taak op het gebied van Jeugdzorg en op het gebied van WMO. Voor die wettelijke taken krijgen we gewoon veel te weinig middelen van de Rijksoverheid. Wij hebben daar echt een hele grote uitdaging. In de commissie Samenleving staan we samen aan de lat om te kijken hoe wij de ombuigingen in de jeugdzorg kunnen gaan realiseren. Daar zijn wij hard mee bezig. Hierover zullen wij ook met nieuwe voorstellen naar uw raad komen. Monitoring Sociaal Domein De monitoring hebben we in het sociaal domein goed op orde. Ik heb in het raadsprogramma ook de opdracht gelezen om de monitoring anders te doen. Wij zijn bezig om een soort, meer uitgebreid dashboard te krijgen en terug te brengen naar uw raad. Daarin kunnen we ook samen kijken wat voor mechanismes er soms achter zitten. In een aantal van uw algemene beschouwing kwam de vraag naar voren we kunnen monitoren wat de effectiviteit is van activiteiten die wij ontplooien op het gebied van jeugdzorg en WMO. Het lastige van preventie is dat de kosten altijd voor de baat uit gaan en dat je nooit precies weet wat nou de baten zijn, omdat je niet weet wat er voorkomen wordt. Toch proberen we dat zo goed mogelijk te monitoren.