RV GM2021-236833 Programmering nieuwe werklocaties en financieel arrangement Stedelijk Gebied Eindhoven 2021.pdf

-:\)rz_ -I

Raadsvoorstel

-a-ror"o-Míerro

236833

Onderuverp Programmering nieuwe werklocaties en financieel arrangement Stedelijk Gebied Eindhoven 2021

Beslispunten 1. ln te stemmen met de opzet programmering werklocaties SGE zoals vermeld in de bijlage 'Programmering werklocaties Stedelijk Gebied Eindhoven 2021', waarbij de uitgangspunten van de programmering uit 2016 worden herbevestigd; een deelvan de behoefte naar stedelijke werkmilieus op bestaande bedrijventerreinen wordt opgevangen; grootschalige logistiek wordt geprogrammeerd als apart werkmilieu;

-

kleine restkavels op bestaande bedrijventerreinen, kleiner dan t hectare, buiten de programmering zijn gelaten; er is gekozen voor een extra licht in het stoplichtenmodel, te weten lichtgroen;

rekening is gehouden met kwalitatieve schuifruimte voor de lokale vraag; het toekomstperspectief van groene terreinen na 4 jaar wordt besproken indien er nauwelijks grond is uitgegeven; er later afspraken gemaakt worden over de kwaliteit van bestaande terreinen; - er een jaarlijkse monitoring naar aanbod en vraag van terreinen is afgesproken. 2. ln te stemmen met de voorgenomen programmering voor Geldrop-Mierlo waarbij: - De Bijenkorf 0,1 op donkergroen en 0,1 op lichtgroen is gezet. 3. ln te stemmen met de opzet van het financieel arrangement dat is opgenomen in 'Programmering werklocaties Stedelijk Gebied Eindhoven 2021', waarbij De uitgangspunten van het financieel arrangement uit 2016 worden herbevestigd; - Terreinen die in de programmering202l op donkergroen staan dan welvoor of bij vaststelling van de programmering2024 donkergroen worden, betalen € 10 per m2 gemeentel ijk uitgeefbaar terrein; - Deze middelen worden in principe aangewend voor terreinen die voor of bij de volgende program mering (2024) u itge nom en worde n (rood ) ; - Deze middelen aangewend kunnen worden voor andere doeleinden op het moment dat er bij het vaststellen van de volgende programmering (2O2q blijkt dat er geen terreínen zijn of worden uitgenomen; Voor de aanwending van de middelen voor andere doeleinden eerst een verkenning wordt uitgevoerd.

Het poÍefeuillehoudersoverleg Economie dient unaniem overeenstemming te bereiken over de eventuele inzet van middelen voor andere doeleinden dan het compenseren van rode terreinen. Zijn er geen schikte andere doeleinden dan wordt er bij de programmering van 2021 en 2024 door de donkergroene terreinen geen afdracht betaald. - De negen gemeenteraden van het SGE hebben in 2024 het laatste woord over een nieuwe programmering en de besteding van de middelen. 4. De eventuele financiële consequenties voor gemeente Geldrop-Mierlo uit het financieel arrangement ten laste te brengen van de grondexploitatie Groot Luchen.

blad í van 6

-i\)rz--l-lnleiding ln het Stedelijk Gebied Eindhoven (SGE) werken de negen gemeenten samen op de thema's Economie, Wonen, Voorzieningen & Evenementen en Ruimte. ln de Samenwerkingsagenda 20182025 hebben de gemeenten binnen het thema Economie onder andere afgesproken dat we de volgende stap zetten in de programmering van werklocaties. Het doel hiervan is dat het bedrijfsleven zo optimaal mogelijk bediend wordt in hun vraag naar goede huisvesting. Als samenwerkende gemeenten realiseren we ons dat de lokale en regionale economie zich niet aan gemeentegrenzen houdt. Bedrijven doen zaken met andere bedrijven die in andere gemeenten liggen en de werknemers van deze bedrijven wonen weer in een andere gemeente. We spreken daarom ook welvan een ecosysteem. Om dit ecosysteem te faciliteren, werken we'als ware we één gemeente' en beconcurreren elkaar niet. Alleen op deze manier kunnen we de economie in onze regio goed faciliteren. ln 2016 hebben we in het SGE afspraken gemaakt over de programmering van nieuwe bedrijventerreinen. Op dat moment was er sprake van een overaanbod van nieuwe bedrijventerreinen in de regio en een mismatch als het gaat om de aard en soort terreinen die werden aangeboden. ln de afspraken uit 2016 zijn veel hectaren uit de markt genomen.

De nieuwe prognosecijfers van de provincie en nieuwe inzichten van gemeenten vragen nu om een actualisatie van de programmering. Dat betekent dat er gezamenlijk keuzes gemaakt moeten worden om het aanbod beter te laten aansluiten bij de vraag. ln de 'Programmering nieuwe werklocaties Stedelijk Gebied Eindhoven 2021' zijn deze keuzes vertaald.

n Wettelijke taak n Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college I

Onvermijdelijk Onderdeel van de Samenwerkingsagenda 2018 - 2025 Stedelijk Gebied Eindhoven

Argumenten 1.1. Door de programmering te baseren op het middenscenario spelen we in op de behoefte aan een goed en flexibel vestigingsklimaat. De programmering voor bedrijventerreinen herbergt enige flexibiliteit. Dat is ook nodig omdat de markt dagelijks verandert. Om te voorkomen dat deze programmering te rigide wordt, kiezen we ervoor om rekening te houden met'schuifruimte'. Deze 'schuifruimte' staat in feite op 'oranje'. Dat betekent dat als plannen voor deze schuifruimte in aanmerking willen komen, deze altijd met een goed kwalitatief onderbouwd voorstel aan het portefeuillehoudersoverleg Economie van het SGE moeten worden voorgelegd. Alleen als het poho Economie unaniem akkoord gaat met het voorstel kan het plan worden gerealiseerd. Deze uitzonderlijke mogelijkheid is enkel bedoeld voor specifieke casussen van bedrijven. ln alle andere gevallen moet een verkleuring van oranje terreinen naar groen, naast een unaniem besluit van het poho, worden afgestemd met de provincie en de andere subregio's in ZuidoostBrabant.

blad 2 van 6

-:\l --le/i' 1.2. Er wordt geen extra ruimte gereserveerd voor grootschalige logistiek, met uitzondering als het

aantoonbaar toegevoegde waarde heeft voor het Brainport ecosysteem. De regio wil zorgvuldig omgaan met de schaarse ruimte in het SGE. Om die reden is afgesproken om terughoudend om te gaan met het toelaten van grootschalige logistiek en verdere verdozing van het landschap. Dat is de reden dat er geen extra ruimte wordt gereserveerd voor grootschalige logistiek, met uitzondering als het aantoonbaar een toegevoegde waarde heeft voor het Brainport ecosysteem. Het verschil tussen het middenscenario en het hoge scenario, hetgeen we hanteren als flexibele schil, wordt in de prognoses voor een deel verklaard door de groei van grootschalige logistiek. Terreinen die zich lenen voor dit werkmilieu kunnen buiten de programmering voor het werkmilieu Functioneel Grootschalig worden gehouden. ln de programmering zijn deze terreinen als een apart werkmilieu opgenomen; Grootschalige Logistiek. Het betreft hier GDC Acht in Eindhoven en het terrein Westfields 3 in Oirschot. Westfields 3 is een toevoeging t.o.v. de programmering 2016. ln de 'Programmering werklocaties SGE 2021' zijn de voorwaarden waaronder Westfields 3 tot ontwikkeling gebracht wordt nader uitgewerkt. Daarbij wordt onder meer in gegaan op Brainport gelieerde logistiek en vraaggericht ontwikkelen. 2.1.

ln de programmering 2021 biedt de extra kleur 'lichtgroen' in het stoplichtenmodet de mogelijkheid om beter grip te houden op het uitgiftetempo en kwatitatieve randvoorwaarden . Er wordt bij de nieuwe programmering gewerkt met de kleurcodes rood, oranje, lichtgroen en donkergroen. 'Rood'staat voor niet uit te geven gronden. 'Oranje'voor op termijn mogelijk beschikbaar komende gronden. 'Lichtgroen' voor gronden die regionaal akkoord zijn, maar nog niet direct uitgeefbaar ziin. Voor deze terreinen gelden beperkingen c.q. nadere afspraken (deze zijn vermeld in de bijlage van de programmering202l). Voordat lichtgroene terreinen omgezet kunnen worden naar donkergroene terreinen moet dat in het portefeuillehoudersoverleg Economie SGE worden gemeld. 'Donkergroene'gronden die regionaal akkoord zijn en direct uitgegeven kunnen worden. ln de programmering 2021 zijn er geen 'rode' terreinen opgenomen.

Voor de terreinen van Geldrop-Mierlo zien we t.o.v. de programmering 2016 het volgende gewijzigd in de programmering 2021: De Bijenkorf 0,1 op donkergroen en 0,í op lichtgroen is gezet. 3.1 en 4.1 Het fundament van het financieel arrangement blijft in stand. ln 2016 is bijde programmering werklocaties een financieel arrangement opgenomen. Samengevat houdt dit in dat gemeenten die gronden mogen ontwikkelen en uitgeven een tegemoetkoming betalen aan gemeenten die gronden uit moeten nemen. ln 2016 is afgesproken dat het financieel arrangement ook van toepassing is op de volgende programmering. Nu blijkt dat de opzet van het oude financieel arrangement niet voorziet in de situatie die we in 2021 aantreffen. Op dit moment zijn er geen rode terreinen die uitgenomen worden. Verder is er een extra categorie aan het stoplichtenmodel toegevoegd; de lichtgroene terreinen. Het uitgangspunt is dat het fundament van het oorspronkelijke financieel arrangement overeind blijft ook voor de volgende programmering om zo een consistent beleid te voeren.

De hoofdlijn van het aangepaste financieel arrangement is de volgende

blad 3 van 6

-:\lrz--r-Terreinen die in de 'Programmering werklocaties SGE 2021' op donkergroen staan, en terreinen die nu lichtgroen zijn en in de periode tussen deze programmering tot en met vaststellen van de'Programmering werklocaties SGE 2024' donkergroen worden, betalen

€ 10,- per m2 gemeentelijk uitgeefbaar terrein; Deze middelen worden in principe aangewend voor terreinen die voor of bij de volgende program mering (2024) worden u itgenome n (rood ); Deze middelen kunnen aangewend worden voor andere doeleinden op het moment dat er bij het vaststellen van de volgende programmering (2024) blijkt dat er geen rode terreinen zijn of worden uitgenomen; Voor de aanwending voor andere doeleinden wordt eerst een verkenning uitgevoerd. De andere doeleinden moeten in elk geval ten goede komen aan de slagkracht en de concurrentiepositie van de regio. Het gaat om investeringen met een aantoonbare meenrvaarde voor de gehele regio en het vestigingsklimaat van het Brainport ecosysteem. De thema's duurzaamheid, veiligheid en aantrekkelijkheid spelen hierbij een belangrijke rol, hiermee wil het SGE landelijk leidend worden. Denk daarbij ook aan het laten verkleuren van bepaalde werkmilieus. Het gaat nadrukkelijk niet over investeringen in het kader van achterstallig onderhoud op een bedrijventerrein. Het portefeuillehoudersoverleg Economie d ient unaniem overeenstem ming te bereiken over de eventuele inzet van middelen voor andere doeleinden dan het compenseren van rode terreinen. Zijn er geen geschikte andere doeleinden dan wordt er bij de programmering van 2021 en2024 door de donkergroene terreinen geen afdracht betaald.

De negen gemeenteraden van het SGE hebben in 2024 het laatste woord over een nieuwe programmering en de besteding van de middelen.

4.2 De verptichting tot afdragen zet gemeenten aan tot het kritisch nadenken of zii in willen zetten op ontwikkeling van terreinen. Het financieel arrangement is ook bedoeld om gemeenten te stimuleren op het juiste moment de goede keuzes te maken die aansluiten bij de marktsituatie en die deze verstevigen. Op deze manier blijven de uitgesproken solidariteitsprincipes in stand. Voor de details over de wijze van afdracht, indicatie te betalen en nadere spelregels venvijzen wij naar de bijlage'Financieel arrangement202l'die bij de'Programmering Werklocaties SGE 2021' is opgenomen. De financiële consequenties worden uiteen gezet in de kostenparagraaf van dit raadsvoorstel.

Kanttekeningen 1.1. en 3.1. De programmering en het financiële arrangemenf ls gebaseerd op de huidige situatie in

het stedelijk gebied Eindhoven. De programmering is gestoeld op de meest recente provinciale prognoses. Om grip te houden op de voortgang en vraag en aanbod goed op elkaar te kunnen afstemmen gaan we de programmering (zowel vraagzijde als aanbodzijde) jaarlijks monitoren. 3.2. Gemeenten met groene terreinen houden rekening met een afdracht totdat de nieuwe programmering vastgesteld wordt in 2024.

blad 4 van 6

-:\lrz--r-Het financieel arrangement houdt de mogelijkheid open dat er wordt betaald voor rode terreinen en

eventueel andere doeleinden. Voor dat laatste wordt een verkenning uitgevoerd. ledere gemeente is zelf verantwoordelijk om de afdrachten beschikbaar te houden tot finale besluitvormingin 2024. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de wettelijke regels begroting (BBV) en daaruit voortvloeiende criteria ten aanzien van proportionaliteit, profijt en causaliteit tussen afdracht en bestemming. 3.3. De uiteindelijke besluitvorming over de aanwending voor andere doeleinden vindt later plaats. Er wordt eerst een verkenning uitgevoerd naar het inzetten van de middelen voor andere doeleinden voor het geval er in de volgende programmering (2024-2027) en de tussenliggende periode vanaf nu geen terreinen worden uitgenomen (op rood gezet). Met de verkenning van de mogelijke investeringen wordt begin 2022 gestart. Dit wordt in 2023 nader uitgewerkt tegelijk met het opstellen van de programmering voor de periode 2024-2027. De uiteindelijke besluitvorming vindt plaats nadat de verkenning inzicht heeft gegeven in de typen maatregelen (inhoud) en de uitwerking van de manier van besteding (proces). De portefeuillehouders Economie SGE besluiten unaniem of de doelen passend zijn en of de afdrachten daarvoor ingezet worden.

Dit unanieme besluit wordt verwerkt in het financieel arrangement bij de programmering 2024.1n de verkenning wordt ook onderzocht of andere financiële bijdragen mogelijk zijn die ingezet kunnen worden als multiplier. De negen gemeenteraden in het SGE hebben in2024 het laatste woord over een nieuwe programmering en de besteding van de middelen.

Wat gaan we daarvoor doen Communicatie Tijdens de Regioconferentie op 30 september 2020 hebben raadsleden meegepraat over de nieuwe programmering en de kwaliteitsslag voor bedrijventerreinen. Voor het zomerreces 2021 zijn alle raden geïnformeerd over de voortgang van nieuwe regionale afspraken. Wanneer alle negen gemeenteraden instemmen met dit voorstel volgt communicatie over nieuwe regionale afspraken centraal vanuit het SGE. ln de eerste plaats verzorgt de bestuurlijk trekker van gemeente Best de centrale woordvoering. Eventuele vragen van bijvoorbeeld de pers over specifieke ontwikkelingen in een gemeente worden door de betreffende gemeente in samenspraak met de bestuurlijk trekker beantwoord.

Wat mag het kosten De'Programmering werklocaties Stedelijk Gebied Eindhoven 2021' en het daarin opgenomen financieel arrangement hebben financiële gevolgen voor de negen SGE-gemeenten. De financiële consequenties voor de gemeente Geldrop-Mierlo staan hieronder vermeld. Momenteel is de gemeente Geldrop-Mierlo aan het onderzoeken of de 0,1 hectare die op lichtgroen staat op het bedrijventerrein de Bijenkorf nog afbetaald moet worden. ln het financieel arrangement van 2016 had de Bijenkorf 0,9 hectare op donkergroen. ln de nieuwe programmering en financieel arrangement is er nog maar 0,1 hectare op donkergroen en 0,1 hectare op lichtgroen

lndien de 0,1 hectare op lichtgroen nog niet afbetaald is, zalde gemeente Geldrop-Mierlo € 10,per m2 moeten betalen. Dit bedrag wordt dan gedekt vanuit de grondexploitatie Groot Luchen.

blad 5 van 6

/i-:\l --l-Het bedrijventerrein SpaarpoWan Stipdonk zal geen effect hebben, omdat dit geen gemeentelijke grond is. Dit betekent dat de gemeente hier geen afdracht hoeft te betalen voor iedere m2.

Evaluatie ln het SGE wordt de programmering jaarlijks gemonitord. De gemeenteraad wordt via het jaarprogramma SGE op de hoogte gehouden. Bijlagen

-

Programmering werklocaties en financieel arrangement Stedelijk Gebied Eindhoven

2021.

Geldrop, 20 juli2021,

secretaris

van Bree ster

blad 6 van 6