RV GM2021-234827 Transitievisie Warmte totaal.pdf

_i\]rz_ --lï*"r. Míerlo

Raadsvoorstel

Ondenarerp Transitievisie Warmte

Beslispunten

1. Bijgaande Transitievisie Warmte vast te stellen, voorsorterend op een programma onder de omgevingswet.

2. De buurten Kerkakkers en Coevering aan te wijzen als meest kansrijke buurten. 3. Na het bekend worden van de rijksmiddelen die opgenomen worden in de decembercirculaire over het gemeentefonds, via een raadsvoorstel in 2022 de benodigde middelen beschikbaar te stellen voor de vervolgaanpak.

lnleiding ln het landelijke klimaatakkoord is de opgave geformuleerd dat 1,5 miljoen woningen in Nederland (ofiruel 20o/o van de woningen) in 2030 verduurzaamd moeten zijn om tot een volledig aardgasvrije gebouwde omgeving te komen in 2050. Dat laatste betekent dat we geen gas meer gebruiken voor koken of het verwarmen van water en dat we onze woningen op een andere manier gaan verwarmen. Er zal dus een transitie in onze warmtevoorziening moeten plaatsvinden. ln het klimaatakkoord is daarom ook afgesproken dat elke gemeente in 2021 een vastgestelde Transitievisie Warmte moet hebben. ln deze visie legt de gemeenteraad een realistisch tijdspad vast, waarop wijken aardgasvrij worden en in welke buurten we hiermee starten. Ook maakt de Transitievisie Warmte inzichteiilk wát de mogelijke duurzame alternatieven voor aardgas kunnen zijn, oftewel de warmtekoers. De Transitievisie Warmte wordt elke vijf jaar geactualiseerd en vormt de basis voor uitvoeringsplannen op wijk- of buurtniveau. De raad heeft eerder ingestemd met het participatietraject om de visie op te stellen. Na dit uitgebreide traject, waarin de gemeente samen met stakeholders in gesprek is gegaan, een Nota van Uitgangspunten heeft opgesteld (zie bijlage), gegevens heeft verzameld en heeft geanalyseerd, is een Transitievisie opgesteld.

Hierin wordt geadviseerd om voor 2030 met de buurten Kerkakkers in Mierlo en de Coevering in Geldrop als eerste te starten om samen met inwoners en andere stakeholders te onderzoeken hoe we ze aardgasvrij kunnen maken. Dit gaat om ongeveer 2oo/ovan de woningen in Geldrop-Mierlo. De transitievisie is opgesteld in de vorm van een zogenaamde digitale storymap (zie link bij de bijlages) met links naar een isolatiecheck, meer informatie over warmtetechnieken, etc., om zo inwoners te helpen om aan de slag te gaan met hun woning. De Transitievisie Warmte is een uitwerking van een deelondenverp uit de nog vast te stellen Duurzaamheidsnota. Daarnaast hangt de Transitievisie Warmte samen met de Regionale Energie Strategie (RES 1.0), waar de Regionale Structuur Warmte een onderdeel van is. Hierin zijn leidónde principes opgesteld die wij overgenomen hebben in onze uitgangspunten (zie bijlage Nota van Uitgangspunten). ln de Omgevingsvisie nemen we de ambities ten aanzien van de warmtetransitie op en leggen we de basis voor verdere (uitvoerende) maatregelen. Het betreft de essentie van de Transitievisie Warmte over dat de gemeente aardgasvrij wil worden, dat we als eerste bij kansrijke wijken gaan onderzoeken hoe we aardgasvrijworden en we dit gaan realiseren middels een programma. De Transitievisie Warmte is dan een zogenaamd onverplicht programma.

Zie de bijlage over hoe de verschillende beleidsstukken over duurzaamheid met elkaar samenhangen.

Uw raad heeft in het traject de aanpak voor participatie vastgesteld (raadsbesluit 8 februari 2021) en de raadscommissie heeft input geleverd voor de Nota van Uitgangspunten (8 maart2021), de analyse op de buurten (17 mei 2021) en de concept Transitievisie Warmte (4 oktober 2021).

234827 blad I van 5

hi-:tl --lï**

-Míerlo

Raadsvoorstel

Wat willen we bereiken We willen een zo ruim mogelijk gedragen Transitievisie Warmte 1.0 opstellen, zodat duidelijk is in welke buurten we samen kunnen starten met onderzoeken hoe we ze aardgasvrij kunnen maken en wat daarbij de alternatieven voor aardgas zijn.

Argumenten 1.1. De visie stippelt het pad uit om aardgasvrii te worden Met de Transitievisie Warmte 1.0 krijgen de gemeente en haar inwoners en bedrijven inzicht in de mogelijke route naar aardgasvrije woningen en panden. De visie biedt een handelingsperspectief waàrmee woningeigenaren rekening kunnen houden bij zogenaamde natuurlijke momenten, zoals een verbouwing (door te isoleren) of als de cv-ketel aan vervanging toe is. Door aan te geven wat waarschijniijk het verwarmingsalternatief voor een buurt wordt, kunnen eigenaren hierop anticiperen. Ook geeit de visie aan met welke wijken we voor 2030 als eerste gaan starten met onderzoeken hoe we ze aardgasvrij kunnen maken. 1.2. De visie draagt bii aan CO2 reductie De Transitievisie Warmte en de daarna op te stellen wijkuitvoeringsplannen vormen de routekaart om

woningen en panden te isoleren en over te stappen op duurzame warmtebronnen. Daarmee gaat CO2 gereduceerd worden en werken we aan onze klimaatdoelstellingen.

1.3 Acceptatie en draagvlak zijn nodig om de transitie naar aardgasvrii uit te voeren Participatie is een belangrijk onderdeel in het traject geweest van het opstellen van deze Transitievisie. De gemeente heeft samengewerkt in een zogenaamde stakeholderstafel met de woningcorporaties (Woonlnc, Woonbedrijf en Compaen), Platform Duurzaam Geldrop-Mierlo, de seniorenraad, de jongerenraad, Stichting Huurders Belangen Geldrop-Mierlo, Waterschap de Dommel en Enexis. We hebben een enquête gehouden onder inwoners. We hebben bewoners en bedrijven ge'informeerd en input bij hen opgehaald bij digitale bijeenkomsten op 21 april2021 (gemeentebreed), iO iuti ZOZI (inwoners kansrijke buurten Kerkakkers in Mierlo en de Coevering in Geldrop) en 8 seftember 2021 (gemeentebreed). Hiermee hebben we eerste stappen gezet in het creëren van acceptatie en draágvlak. Op 12 oktober hebben we met inwoners van Kerkakkers en Coevering die zich gemeld hadden om mee te denken, een plan van aanpak besproken over het vormgeven van het proces voor het maken van de buurtplannen.

2.1 Kerkakkers en Coevering komen uit de analyse als meest kansriike buurten Van alle buurten komen Coevering en Kerkakkers als beste naar voren om te starten met onderzoeken hoe deze buurten aardgasvrij kunnen worden. ln de analyse scoort Coevering goed op verwacht draagvlak (aanwezigheid buurtteam Buurkracht), aanwezigheid van warmtebronnen (de Kleine Dommel, asfalt), CO2-reductie, koppelkansen (werkzaamheden aan waterleidingen en wegen) en een relatief groot aandeel corporatiewoningen (55%). Kerkakkers scoort goed op verwacht draagvlak en CÓ2-reductie en redelijk op inkomen en maatschappelijke kosten. Met maatschappelijke kosten worden de kosten bedoeld om met het meest kosteneffectieve warmtealternatief een ton CO2 te reduceren. Vanuit het klimaatakkoord is namelijk afgesproken dat gemeenten de keuze van het warmtealternatief baseren op laagste maatschappelijke kosten. 3.1 Het R'tjk gaat met een financiële biidrage komen Het kabinet heeft in de septembercirculaire aangekondigd dat ze voor 2022 geld beschikbaar gaat stellen voor de klimaatakkoordtaken van gemeenten, ondersteuning van medeoverheden en RES' Hoe dit geld verdeeld gaat worden maakt het kabinet bekend bij de decembercirculaire 2021 . De financieiing over de periode 2022-2024 wordt aan een volgend kabinet overgelaten. Kortom

234827 blad 2 van 5

-il I /i-t

r

-t

-t

Geldrop-Mierlo

Raadsvoorstel

momenteel is er nog veel onzekerheid over de meerjarige financiële dekking van de kosten vanuit het Rijk. Wanneer bekend wordt hoe het Rijk bijdraagt komen we via een apart raadsvoorstel hier bij u op terug.

Kanttekeningen 1.1. Het pad is niet in beton gegoten We hebben te maken met allerlei onzekerheden, zoals of er mogelijkheden zijn voor geothermie, inschattingen van kosten die in de loop van de tijd wijzigen, mogelijke toekomstige technische ontwikkelingen, mogelijke financieringsbronnen en onzekerheden in wet- en regelgeving. Dat maakt dat we op basis van de huidige kennis en inzichten een route hebben uitgestippeld naar aardgasvrij, en die zullen we op basis van nieuwe inzichten moeten bijstellen. Daarom actualiseren we de visie elke vijf jaar en zullen we starten met die buurten waar we juist zekerder zijn over de mogelijke alternatieven. 1.3 Onder inwoners moet nog gewerkt worden aan acceptatie en draagvlak Uit de bijeenkomsten met de inwoners en bedrijven blijkt dat een aanzienlijk deel van de mensen niet overtuigd is van het nut en de noodzaak van de warmtetransitie, er niet aan wil deelnemen en/of zich zorgen maakt over de transitie. Bij inwoners van de kansrijke buurten zijn er vooral zorgen over de kosten, of van het aardgas afgaan verplicht is, dat het moeilijk is en niet lukt met hun specifieke woning. Ook bestaat de indruk dat mensen meer tijd nodig hebben om aan het idee te wennen en zich er een beeld over te vormen wat het concreet voor hen betekent. ln het traject hierna om te komen tot

wijk- of buurtuitvoeringsplannen is het daarom belangrijk dat we deze nog meer samen met de inwoners en bedrijven maken. Het stadium van wijk- of buurtplannen voor de startbuurten leent zich daar goed voor. Het is voldoende concreet om met een specifieke groep inwoners en bedrijven concreet uit te zoeken wat de transitie betekent (wat bij het opstellen van de meer abstracte en gemeentebrede visie lastiger was). We hopen zorgen van mensen weg te kunnen nemen als we samen meer uitzoeken en concreet maken wat het betekent qua techniek, kosten, financiering, argumenten om de stap te zetten etc. 2.2 Kerkakkers en coevering scoren op enkele punten minder goed in de analyse Coevering scoort minder goed op hoog inkomen en lage maatschappelijke kosten. Kerkakkers scoort minder goed op aanwezigheid van bronnen en koppelkansen. Er is echter geen enkele buurt die op alle criteria goed scoort. Betaalbaarheid is een belangrijke zorg van inwoners, dus zeker ook in Coevering zullen we goed moeten uitzoeken hoe we de stappen betaalbaar kunnen maken. Hier kunnen we dus ook juist mensen helpen om tot lagere woonlasten te komen. De afivezigheid van bronnen in Kerkakkers betekent dat de buurt all-electric zijn venvarming zal moeten realiseren.

Wat gaan we daarvoor doen Via een separaat raadsvoorstel in 2022 zullen we vragen om de benodigde middelen beschikbaar te stellen voor de vervolgaanpak. Deze vervolgaanpak zal bestaan uit de volgende onderdelen: 1. Onderzoeken hoe de kansrijke buurten aardgasvrij kunnen worden. Na uitgebreid onderzoek bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen kunnen we bepalen met welke woningen we gaan voor de ambitie aardgasvrij voor 2030 en met welke woningen aardgasvrij-ready voor 2030. 2. Daarnaast gaan we gemeentebreed communiceren over de visie en handvatten bieden voor inwoners buiten de kansrijke buurten. Zodalzij, ook voor 2030, al stappen kunnen zetten op weg naar aardgasvrijop momenten datzijzover zijn (natuurlijke momenten, zoals een verhuizing, verbouwing, ketel stuk, etc.). lmmers, alles wat we besparen hoeven we niet meer duurzaam op te wekken. Daarom gaan we gemeentebreed inzetten op isoleren. En daarnaast op zonnepanelen en overstappen op elektrisch koken. De venvachting is dat dit nodig is om in pas te blijven met de

234827 blad 3 van 5

** -Ë,t

**;ilïo,"n.Mierro RaadSVOOrStel

landelijke doelstelling van 2Oo/o van de woningen aardgasvrij in 2030. De verwachting is namelijk dat niet de gehele Coevering en Kerkakkers (20% van de woningen van Geldrop-Mierlo) in 2030 al aardgasvrij zullen zijn en dat gemeentebreed inzetten op energie besparen aanvullend zal zorgen dat we tenminste in pas blijven lopen met de landelijke ambitie. Bovendien zorgt isoleren voor lagere energierekeningen en meer comfortabele woningen. Ook is de verwachting dat voor isoleren veel draagvlak zal zijn, zeker met stijgende energieprijzen. Bij de uitvoering werken we waar relevant samen met andere gemeenten uit de regio. 3. Daarnaast gaan we de haalbaarheid onderzoeken van lage temperatuur warmtenetten. ln een aantal buurten in Geldrop zijn lage temperatuurbronnen aanwezig waarmee mogelijk een lage temperatuur warmtenet gevoed kan worden. Onderzoek naar de haalbaarheid moet duidelijkheid bieden of dit daadwerkelijk een optie is, zodat inwoners meer duidelijkheid krijgen over de meeste waarschijnlijke warmte alternatieven in hun buurt. We wisselen hierover ook met gemeenten uit de regio kennis en ervaring uit. De Transitievisie Warmte zal binnen het Omgevingswetinstrumentarium een onverplicht warmteprogramma worden. Om de Transitievisie warmte te kunnen borgen binnen het omgevingswetinstrumentarium zijn nog wel enkele stappen nodig.

Er moeten namelijk nog een zienswijze procedure worden doorlopen en mogelijk een planMER of planMER-beoordeling worden uitgevoerd. Deze stappen zijn voor de afspraken in het Klimaatakkoord en de huidige wetgeving nu niet nodig, maar die zullen we later (na vaststelling door de raad eind 2021) nog moeten doorlopen. De Transitievisie Warmte zal dan nog door het college als onverplicht programma moeten worden vastgesteld.

Wat mag het kosten 2021

Voor het in gesprek gaan met inwoners over het vervolgproces, is € 5.500,- benodigd. Dit wordt in 2021 uitgevoerd en bekostigd vanuit het duurzaamheidsprogramma. 2022-2025 Er is een globale inschatting gemaakt van de kosten die door de gemeente moeten worden gemaakt voor de vervolgstappen.

ffi

wtl

íT.An

ïmE\

qlizF,

80.000

20.000,

20.000

20.000

20.000

160.000

40.000

40.000

40.000

40.000

ffi

40.000

40.000

200.000

100.000

40.000

40.000

IETEHI|t'Ffllr|l

s50.000

100.000

100.000

EFTÍI

olitfllntl!Íl

100.000

vEnfl!?lrfittltlhlflïr! 200.000:

160.000

Bij Prinsjesdag heeft het Rijk middelen toegezegd, die we willen inzetten als dekking voor deze kosten. Eerder was de verwachting dat de rijksmiddelen voldoende toereikend zouden zijn. Na de Prinsjesdag toezegging blijft het nog tot de decembercirculaire onduidelijk welk bedrag we precies

234827 blad 4 van 5

-il I /i-t,

I

te

Geldrop-MÍerlo

Raadsvoorstel

krijgen, maar op basis van de huidige informatie is het zeer waarschijnlijk te weinig. Deze middelen zijn namelijk ook beoogd om de kosten van de uitvoering van Duurzaamheidsnota te dekken. Als uit de decembercirculaíre duidelijk wordt welke middelen de gemeente krijgt, zullen we in 2022 via een separaat raadsvoorstel eventueel aanvullende middelen vragen voor de vervolgaanpak.

Duurzaamheid De Transitievisie Warmte en de daarna op te stellen wijkuitvoeringsplannen vormen de routekaart om woningen en panden te isoleren en over te stappen op duurzame warmtebronnen. Daarmee gaat CO2 gereduceerd worden en werken we aan onze klimaatdoelstellingen.

BurgerpaÉicipatie Zoals aangegeven bij argument 1.3 en kanttekening 1.3 is participatie een belangrijk onderdeel in het traject geweest van het opstellen van deze Transitievisie. De gemeente heeft samengewerkt in een stakeholderstafel, heeft een enquête uitgevoerd onder inwoners en een drietal digitale bijeenkomsten met inwoners en bedrijven gehouden, waaronder een met de kansrijke buurten Kerkakkers en Coevering. lnwoners en bedrijven hebben de gelegenheid gekregen te reageren op de concept visie. ln de bijlage staat een overzicht van deze reacties, antwoorden daarop en in hoeverre het tot aanpassingen in de visie heeft geleid. Veel reacties zullen we ook meenemen in het vervolgtraject. Daarnaast hebben we met inwoners van Kerkakkers en Coevering die zich gemeld hadden om mee te denken, een plan van aanpak besproken over het vormgeven van het proces voor het maken van de buurtplannen. Dit plan van aanpak hebben we in coproductie met elkaar gemaakt. Ook is duidelijk dat in het vervolgtraject, waarin participatie en communicatie eveneens een belangrijk deel zijn van het proces, nog gewerkt moet worden aan het creeren van meer acceptatie en draagvlak. De Wijkuitvoeringsplannen gaan we dan ook in coproductie maken met inwoners en andere belangrijke stakeholders in de buurt.

Evaluatie Met de stakeholders zullen we het traject tot de visie evalueren, zodat we deze lessen kunnen meenemen bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen. Ook wordt geëvalueerd met een groep inwoners waarmee we in gesprek zijn over het proces van de wijkuitvoeringsplannen. Daarnaast zal de Transitievisie om de vijf jaar worden geactualiseerd. Bijlagen: Nota van uitgangspunten Transitievisie Warmte: digitaal beschikbaar via https://storymaps.arcqis.com/stories/2b0efea4f6eg4055ab24aad25f78baa5

Overzicht reacties inwoners en bedrijven op conceptvisie Overzicht reacties fracties op conceptvisie Bijlage toelichting duurzaamheidsbeleid

Geldrop, 2 november 2021

C N.J.H. Schel

234827 blad 5 van 5

Bijlage Overzicht reacties fracties op concept Transitievisie Warmte Reactie DPM Kunt u zich vinden in de vervolgstappen? 1. Onderzoeken kansrijkheid LTwarmtenetten 2. Starten met wijkuitvoeringsplannen samen met Coevering & Kerkakkers 3. Opstellen Generieke aanpak Antwoord: -Wij kunnen als DPM akkoord gaan met de genoemde vervolgstappen. -Met betrekking tot de financiering van een en ander willen wij voor vaststelling van de visie wel weten uit welke middelen de geraamde kosten gaan komen. -Het is wat ons betreft heel belangrijk dat er op korte termijn veel wordt gedaan om de relatief eenvoudig te realiseren zaken worden uitgevoerd, zoals Isoleren, zonnepanelen, elektrisch koken, led verlichting, enz. U geeft dat ook wel aan in uw memo/presentatie maar het is ons niet geheel duidelijk of dat de maximale aandacht heeft. Heeft u suggesties voor de visie? -Ook wij hechten er groot belang aan dat het maximale wordt gedaan om bewoners mee te nemen in het traject en veel aandacht te besteden aan goede communicatie met alle belanghebbenden.

-U hebt in de nota van uitgangspunten en ook in de beantwoording van de vragen van PVDA duidelijk aangegeven hoe de samenhang van de diverse beleidsstukken is, maar onze vraag is of het mogelijk is om op een “A4-tje” olp een rijtje te zetten welke beleidsstukken er zijn op het gebied van energie en duurzaamheidsbeleid, wat de status is en hoe zij zich tot elkaar verhouden (eventueel met links naar het betreffende stuk). Dat zouden wij erg op prijs stellen en wij verwachten dat dat ook zeker voor andere partijen zal gelden.

Hoe verwerkt

Opgenomen in het raadsvoorstel

Valt onder beslispunt 3 om een gemeentebrede aanpak op te stellen en uit te voeren gericht op energiebesparing in de woning.

Dit wordt verwoord in het raadsvoorstel bij argument en kanttekening 1.3, bij wat we gaan doen en onder het kopje burgerparticipatie. Aan het raadsvoorstel is een bijlage toegevoegd over de beleidsstukken en samenhang.

D66 1. Onderzoeken kansrijkheid LT warmtenetten D66 is van mening dat de transitie visie warmte niet alleen een lokale aanpak vereist, maar zeker ook een regionale aanpak in MREverband. We moeten als gemeente niet het wiel willen uitvinden als het gaat om warmtenetten.

We blijven regionaal kennis en ervaring uitwisselen, ook wat betreft de onderzoeken naar de haalbaarheid van warmtenetten. En ook in de toekomst wanneer geothermie mogelijk relevant is voor onze gemeente zal in MRE verband daarover afgestemd moeten worden. Aangestipt bij argument 4.1.

2. Starten met de wijkuitvoeringsplannen (WUP) samen met de Coevering en Kerkakkers D66 steunt de keuze voor beide wijken. In de wijk De Coevering zien wij zeker kansen voor het opzetten van een WUP. In deze wijk zijn er veel woningen die slecht geïsoleerd zijn. Daar valt dus veel winst te behalen. In de wijk Kerkakkers is al een buurtinitiatief opgezet. Hier kan dus veel informatie worden opgehaald over de wijze waarop inwoners zelf invulling geven aan het proces. Ondanks diverse inspanningen van de gemeente, zoals o.a. een enquete, om bewoners te betrekken, gaan er stemmen op van mensen, die zich niet betrokken voelen. D66 pleit daarom voor nog meer aandacht voor participatie en communicatie. 3. Opstellen generieke aanpak Een brede aanpak is noodzakelijk om ook direct in te kunnen spelen op nieuwe, maar beproefde ontwikkelingen. Beperken tot de techniek van gisteren en vandaag is onvoldoende. Door de steeds groter wordende vraag naar verduurzamen zal een nieuwe markt ontstaan, waar de gemeente, SGE, MRE en provincie samen zullen moeten optrekken.

Dit is inderdaad zeer belangrijk, we geven dit aan in het raadsvoorstel bij argument en kanttekening 1.3, bij wat we gaan doen en onder het kopje burgerparticipatie.

Bij het opstellen van de wijkuitvoeringsplannen nemen we de laatste stand der techniek mee. Ook wordt de Transitievisie na 5 jaar herijkt. De RES waar ook de regionale warmtestructuur deel van uitmaakt, heeft de samenwerking tussen de gemeenten, MRE en provincie versterkt. Hiermee is er een goede basis om waar relevant in de toekomst gezamenlijk op te trekken in de uitvoering. Samenwerking benoemd in argument 3.1.

Bijlage Overzicht reacties inwoners en bedrijven op concept Transitievisie Warmte Reacties op concept In het plan staat dat huizen in de Coevering van eind jaren 70 zijn maar dat klopt niet, voor een deel stamt de bebouwing uit de late jaren 60. Ons huis op de John Franklinstraat is uit 1967. Ik mis bij sommige systemen hoe het tapwater geregeld is.

Antwoord Dit moet inderdaad voornamelijk eind jaren 60 zijn.

Hoe verwerkt Jaren 70 aangepast naar jaren 60.

Bij een lage temperatuur warmtenet is een aparte voorziening voor het warm tapwater noodzakelijk.

Toegevoegd aan pagina “Warmtetechnieken”.

Verder zijn er grote zorgen over TEO systeem bij grote droogte in juni/ juli/ augustus onvoldoende water is in de Kleine Dommel, hier kan niet uitgegaan worden van gemiddelde maar van het minimale, hoe droog kan ie staan. Alle voorbeelden die je kan lezen zijn diepere wateren kanaal / haven enz. dus er is geen ervaring mee met laag water. DE Kleine Dommel is al verontreinigd voor het in Geldrop komt en er komt een riool overstort in uit, dit brengt extra kosten met zich mee filter/ zwaardere pompen en verder wil je ook geen verontreinigd water in de grond pompen.

Verder onderzoek, in samenwerking met het waterschap, naar de haalbaarheid van aquathermie zal antwoord moeten geven op deze vragen.

Zijn de kabels van Enexis bestand als iedereen / vele op inductie en warmtepompen gaat werken? Wat doet Woonbedrijf? b.v. zover ik weet als de ketel versleten is dan gaan ze pas kijken wat en hoe ze het gaan doen, dus de flats Reinoutlaan zijn pas geplaats die gaan nog altijd 15 jaar mee. Renovatie ( volgend jaar) van het middengedeelte die gaan ook nog niet van het gas af.

Als we op grote schaal overgaan op individuele all-electric oplossingen dan moet het netwerk daarop aangepast worden. Woonbedrijf is een belangrijke stakeholder die nauw bij dit proces is betrokken. Woonbedrijf zal bij het maken van de buurtplannen betrokken zijn. Daarbij zal duidelijk worden welke stappen mogelijk zijn voor 2030 en welke na 2030. Wat ze exact zelf doen kunt u het beste aan Woonbedrijf zelf vragen.

Verder maak ik mij grote zorgen om de kosten, vele mensen in de Coevering hebben een

Dat is begrijpelijk. Bij het maken van de buurtplannen gaan we samen de kosten en de

minimum inkomen en kunnen niet zomaar even een inductiekookplaat aanschaffen en wat er nog meer bij komt kijken.

financiering inzichtelijk maken. In deze TVW worden nog geen besluiten genomen over definitieve oplossingen. Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Ik ben voor een energietransitie, we moeten wereldwijd, en zo snel als kan, van CO2 genererende energie af. Maar de weg er naar toe moet wel begaanbaar zijn. In de conceptvisie worden twee wijken in Geldrop-Mierlo aangemerkt als kansrijk om versneld aardgas-vrij te maken. Ik heb nog geen concrete berekeningen gezien van de investeringsplaatjes per type huis, maar er zijn veel huizen in de wijk, zoals dat van mijn dochter aan de John Franklinstraat, waar dat tot hele hoge kosten gaat leiden: - Vloerisolatie (kruipruimte echter laag en niet toegangkelijk) - Vloerverwarming - Lage temperatuur radiatoren op bovenverdiepingen - Dakisolatie - Nieuwe kozijnen en tripple glas - Balansventilatie - Warmtepomp - Voorzieningen voor heet water En dan kookt ze al elektrisch op 3-fasen en is er al spouwmuurisolatie aanwezig. Ook is er dubbel glas (maar geen HR++) op de benedenverdieping. De CV-ketel is recent vernieuwd. Haar huidig gasverbruik is minder dan 1000 m3 per jaar.

Op het niveau van de Transitievisie Warmte zijn de kosten alleen globaal per buurt inzichtelijk. Bij het maken van de buurtplannen gaan we samen de kosten en de financiering inzichtelijk maken.

Ze heeft het huis recent gekocht en zit aan haar maximum qua financieringslast. En er lijkt vooralsnog landelijk, regionaal of locaal geen substantiële subsidie of ondersteuning bij de financiering beschikbaar te zijn. Zelf denk ik dat veel huizen in Geldrop-Mierlo voor 15-20 jaar aardgas-arm maken middels een hybride warmtepomp veel beter en sneller haalbaar is dan te proberen nu al twee wijken direct aardgas-vrij te maken.

Als we de buurtplannen en andere uitwerkingen gaan maken, bepalen we welke stappen we gaan zetten voor 2030 en welke na 2030. Uw suggestie kan een mogelijke uitkomst zijn.

Dat levert per saldo op gemeentelijk niveau waarschijnlijk ook een snellere, en daardoor hogere CO2-reductie op, en zeer waarschijnlijk veel minder weerstand. Ik zou in de transitievisie dan ook graag de vooren nadelen van een alternatief meegewogen zien op basis van eerst huizen aardgas-arm maken, en daarna doorschakelen naar aardgas-vrij maken. Verder is er, gezien het feit dat voor veel huizen in de voorgestelde wijken een individuele allelectric oplossing de uitkomst lijkt te worden, nauwelijks een argument te vinden waarom de aanpak wijksgewijs moet plaatsvinden (uitzondering voor netverzwaring door Enexis), tenzij er flinke incentives komen om straatsgewijs / bloksgewijs renovaties / isolatie aan te pakken, maar daarvan lijkt vooralsnog geen sprake. Waarom dan niet heel Geldrop-Mierlo betrekken in de transitie, dan is er een veel grotere groep voorlopers die snel aan de slag kan en wil. Ik heb jullie concept doorgenomen voor het aardgasvrij maken van Geldrop en ik heb toch

Het idee is inderdaad om op wijkniveau collectieve acties te ondersteunen voor isolatie of een alternatieve duurzame verwarming. De wijks/gebiedsgewijze aanpak komt als richting vanuit het Rijk, maar hiervan kan afgeweken worden.

Dat is ook de bedoeling met de generieke aanpak die we na de TVW gaan ontwikkelen. Voorstel is ook om gemeentebreed isoleren te promoten. Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

wel een aantal opmerkingen. (dit is positief bedoeld en niet als kritiek bedoeld) 1. lucht water warmte pompen zijn eigenlijk geen realistische oplossing, als je gaat kijken naar de bruikbaarheid dan is dit eigenlijk niet bruikbaar vanaf december t/m februari, dit is dan vooral omdat de buiten temperatuur dan gemiddeld zeer dicht tegen het punt aan ligt waar de buiten unit gaat bevriezen. Dit is echter ook exact de tijd dat de warmte vraag het grootst is en ook nog eens het moment waar de opbrengst van groene energie in de vorm van zonnepanelen het minst opbrengen. Verder voorzie ik gigantische geluidsoverlast van alle los geplaatste buiten units die aan de gevels geplaatst moeten worden. 2. aangezien dit vanuit de gemeente geregeld zou worden zou ik juist verwachten dat bij elk blok huizen een bron aangeboord wordt, waar vervolgens de huizen in de wijk op aangesloten kunnen worden en dan een grond-water warmptepomp op aangesloten kan worden. een grond- water wamptepomp is namelijk niet veel duurder als een lucht-water warmptepomp zeker als je de kosten van de bron maken kan verdelen over 10-30 huishoudens. Tevens is het voordeel dat deze bron in de zomer ook gebruikt kan worden om de huizen te koelen, dit zal ook een significante besparing opleveren qua stroomverbruik in de zomer. 3.

met de huidige staat van zaken zou ik zelf eerder eerst tot 2030 proberen alle huizen te laten isoleren(dit levert namelijk uiteindelijk de meeste energie besparing op) en dan pas verder te gaan met het compleet aardgasvrij maken van de huizen. hierbij zou het ook helpen als er ook

Alleen bij heel lage temperaturen (> -20°C) werkt een luchtwarmtepomp onvoldoende, dit komt in Nederland zelden voor. Er is dan vaak nog ook nog een elektrische weerstandsverwarming als backup, waardoor je nog steeds kan verwarmen (al dan wel met een hoog energieverbruik). Geluid van luchtwarmtepompen is inderdaad een knelpunt. Er moet dus goed gekeken worden wat juiste plekken zijn voor plaatsing ervan om geluidsoverlast te vermijden. Luchtwarmtepompen worden echter wel steeds geluidsarmer en moeten ook voldoen aan geluidseisen. In het buurtplan gaan we dit verder onderzoeken. Kleinschalige warmtenetjes kunnen nog een mogelijkheid zijn. Belangrijk is wel dat de afstanden waarover de leidingen zich uitstrekken niet te groot zijn en de warmtevraagdichtheid hoog genoeg is. Flats lenen zich er daardoor meer voor dan rijtjeshuizen. Daarnaast moet er voor een warmtenet met een grond-water warmtepomp ook ruimte zijn om te boren.

Isolatie willen we gemeentebreed in ieder geval gaan promoten. Daarnaast willen we ook in buurten starten met onderzoeken hoe we verder gaan. Uitkomst kan zijn dat het voor een deel van de woningen haalbaar is al voor 2030 aardgasvrij te worden en voor een ander deel van de woningen alleen de stap van isoleren wordt

een subsidie is voor mensen die de isolatie maatregelen zelf willen uitvoeren. Een dak isoleren kost namelijk maar 500-600 euro aan materialen terwijl het uitvoeren al tegen de 18002000 euro ligt. En dit terwijl het werk zelf eigenlijk erg eenvoudig is.

4. voor een loop van 9 jaar vind ik de doelstelling van alleen de coevering in geldrop iets doen wel een erg lage inzet en ik verwacht ook niet in lijn met de klimaat doelstellingen van 2030.

Ik zou graag zien dat de gemeente beter haar rol pakt met de beste oplossing zoeken, beter gefaseerd en minder de makkelijke route (luchtwater warmptepomp) kiezen.

Bij de Stakeholders zijn ook de Jongerenraad en Stichting Ouderenraad (o.i.d.) uitgenodigd, maar in goed overleg zijn beiden afgehaakt. Misschien wel vermelden, want daar kun je vragen over verwachten.

gezet. Gezien de doelstelling van aardgasvrij in 2050, is het wel belangrijk dat we in zijn totaliteit voldoende stappen zetten om CO2 te reduceren en kunnen niet alle woningen pas in de laatste jaren aangepakt worden qua personeelscapaciteit. Bedankt voor uw suggestie voor subsidie voor zelf uitvoeren van isolatie. Daar kleeft het nadeel aan dat er mee gefraudeerd kan worden, we voorzien daarom knelpunten. Naast Coevering gaat het ook om Kerkakkers. Bij elkaar gaat het om 20% van de woningen en dat is in lijn met de landelijke doelstelling. De verwachting is echter dat slechts delen van Coevering en Kerkakkers volledig van het aardgas af zullen gaan voor 2030. Dit moet worden gecompenseerd door de CO2 besparing die we halen met de gemeentebrede isolatieaanpak. Na deze wijken starten we met andere. Bovendien starten we ook met de uitwerking van een generieke aanpak. De gemeente heeft de regierol gekregen en werkt hard aan de TVW met de verschillende stakeholders. In Geldrop-Mierlo zijn de mogelijkheden voor het inzetten van warmtebronnen beperkt, omdat er maar weinig zijn. In een aantal gebieden gaan we de kansrijkheid daarvan verder onderzoeken. Dus mogelijk zijn er meer gebieden die op een warmtenet kunnen worden aangesloten. De Jongerenraad heeft inderdaad laten weten dat ze niet meer bij het vervolg betrokken willen worden. Dat geldt niet voor seniorenbelangen.

Sowieso hebben beide partijen alle uitnodigingen en alle informatie gekregen tijdens het proces van opstellen van de TVW.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Er staat ook dat iedere 5 jaar een herijking plaatsvindt. Wat is het doel? Nieuwere, efficiëntere methodes meenemen? Worden die ontwikkelingen nauwgezet gevolgd? De commissie- en raadsleden zijn lange termijn denkers over het algemeen.

Ik ben zelf voorstander van goed isoleren van je woning. Ik woon sinds 2010 aan de Kerkakkers in Mierlo. In de tussentijd heb ik de woning voorzien van een nieuwe geïsoleerde vloer met vloerverwarming, alle kozijnen zijn vervangen met hr++. Mijn spouw na isoleren heb ik tot hede toe nog niet uitgevoerd. Er zijn al meerdere bedrijven geweest, maar omdat deze huizen een vroege isolatie bezitten is na isoleren blijkbaar geen optie. Nu zijn er wel andere manieren om dit van buiten af te doen. Dit zal het aanzicht van de woning wel veranderen. Hoe soepel zal de gemeente hier mee omgaan in hun straatbeeld beleid? U heeft de 1e versie van het plan woningen duurzaam verwarmd gereed. Nu stelt u mij in de gelegenheid om te reageren; Ten eerste is me niet duidelijk waarop u graag reactie wenst. Ten tweede stelt u dat we samen aan deze transitie beginnen nergens in uw 1e versie zie ik een gesprek met de burger. Wat ik vooral lees is welke inspanning ik nu zelf al kan doen. Daarnaast wordt al gesuggereerd dat er in specifieke wijken begonnen gáát worden, dat lijkt mij geen participatie vanuit de gemeente.

Het doel van herijking na 5 jaar is om eventuele nieuwe inzichten, nieuwe technische mogelijkheden, nieuwe wetgeving, nieuwe financiële mogelijkheden etc. mee te nemen in het vervolg. Ook kunnen dan de inzichten uit het onderzoek naar de kansrijkheid van LTwarmtenetten verwerkt worden en kunnen we de volgende wijken/buurten benoemen waar we mee aan de slag gaan. Dit is inderdaad een aandachtspunt waar we als gemeente ons een beeld over moeten vormen en kaders voor stellen. Dit nemen we dus mee in de verschillende uitwerkingen.

We hebben inwoners op verschillende manieren betrokken bij het maken van de Transitievisie Warmte: door vertegenwoordiging in de stakeholderstafel via Stichting huurdersbelangen Geldrop-Mierlo, Platform duurzaam GeldropMierlo, de Ouderenraad en de Jongerenraad. Door te informeren en de gelegenheid te geven belangstelling aan te geven via de website https://www.geldrop-mierlo.nl/samen-aardgasvrij, door een enquête, informatieavond (21 april), informatiebijeenkomst kansrijke buurten (20 juli),

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Mijn voorstel is; Maak een duidelijk transitieplan waarbij betrokken partijen genoemd gaan worden, en werk op die manier naar je doelstelling toe. De 1e versie is m.i. te summier om van burgers in alle geledingen een reactie te verwachten waar u als gemeente mee uit de voeten kunt. Als dit een vinkje is om aan te tonen dat u de burgers betrokken heeft bij dit onderwerp, dan klopt dat. Echter schiet dit het doel wel voorbij om betrokken burgers te genereren. Succes met alles wat hiermee nog gemoeid gaat worden.

Bij deze wil ik aangeven dat ik, wonend in buurt kerkakkers, geen kans zie om als eerste mee te doen met uw plannen. Het is onmogelijk om met ons huis van het gas af te gaan. Ik verzoek u dan ook om ons en onze wijk niet in uw plannen te betrekken. De mogelijkheden en de wijze waarop dit plan uit gevoerd zou moeten worden, met bijvoorbeeld de wijk Kerkakkers voorop, zie ik niet als wenselijk en/of realistisch. Vooralsnog ben ik dus geen voorstander. Tijdens de presentatie over de warmte transitievisie wordt er o.a. gesproken over warmte gebruik van oppervlakte water. In de winter warmte onttrekking aan oppervlakte water (de dommel, kanaal etc.) en in de zomer warmte toevoegen aan oppervlakte water. Ik ben zeer benieuwd wat de negatieve gevolgen zijn voor de natuur (planten, bomen, dieren, etc.) die in en in de nabijheid van het water leven. We zien dat de opwarming van de aarde met 1 graad celcius al enorme gevolgen heeft voor de

informatieavond over de conceptvisie en voor het ophalen van reacties (8 september) en door de mogelijkheid te bieden te reageren op de conceptvisie. We hebben echter lang nog niet iedereen bereikt. Als we aan buurtplannen gaan werken wordt het meer concreet, komt het dichter bij ieders persoonlijke situatie en gaan we actief bewoners meer laten meedenken/-werken. In de conceptversie stellen we voor te starten met het opstellen van buurtplannen in Coevering en Kerkakkers. Het is aan de raad om te besluiten of dat inderdaad de buurten zijn waar we gaan beginnen. Dit nemen we mee in de verschillende uitwerkingen. Bedankt voor uw reactie. Bij het maken van een buurtplan maken we inzichtelijk wat voor veelvoorkomende woningen in buurten de stappen zijn die gezet kunnen worden. Dan zal ook blijken wat er wel en niet mogelijk is met u en uw woning. Bedankt voor uw reactie. Vooralsnog hebben we als gemeente geen instrument om van het aardgas afgaan te verplichten. Het is voorlopig aan u om wel of geen stappen te zetten. Hopelijk stelt dat u gerust. Bij warmte uit oppervlaktewater (TEO) haal je in de zomer warmte uit het oppervlaktewater met een warmtewisselaar. Deze warmte sla je in de bodem op, voor gebruik in de winter. Een warmtepomp zorgt ervoor dat de warmte op voldoende hoge temperatuur aan gebouwen wordt geleverd voor verwarming en warm tapwater.

In veel gevallen kun je ook ‘s zomers koelen met de winterkoude. Die sla je dan in de winter op in de bodem.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

natuur. Wat zijn de gevolgen voor het leven in het water als de mens dit in de winter extra gaat verlagen en in de zomer extra gaat verhogen? Ik ben zeer benieuwd of er onderzoek is gedaan naar de mogelijke gevolgen en zo niet of dit gaat gebeuren?

Ik ben bewoner van de buurt Kerkakkers en maak me enigszins zorgen om het korte tijdbestek waarin de transitie zou moeten plaatsvinden. Mijn huis is vorig jaar nog nagekeken op energiebesparende maatregelen, maar er is niets meer mogelijk. Gezien het feit dat er steeds meer mogelijkheden zijn om anders met energie om te gaan, zou ik liever tot een later moment wachten met de overgang, omdat ik dan waarschijnlijk minder ingrijpende maatregelen zou moeten nemen, dan nu in uw voorstellen naar voren komen. Warmtepompen worden steeds beter en ook is er nog een mogelijkheid van waterstof. Zolang hier geen duidelijkheid over is, ga ik geen dure investeringen doen, waarbij het huis bijna opnieuw voor zou moeten worden opgebouwd. Ik ben er dan ook op tegen om mijn wijk als eerste aan te melden als ‘proef’ wijk. Het gaat onze wijk onnodig veel geld kosten. Zoals bekend hebben we ook met elkaar contact via buurkracht, maar ik weet niet of het ook de bedoeling is om via deze weg te reageren. Zoals ik al reeds eerder aangeven heb vind ik dat de visie teveel geschreven is “als opdracht van bovenaf”. Het is nog ver weg 2050! En niets is zo onbetrouwbaar als de politiek, dus waarom zou het niet kunnen dat Nederland in 2036 de Parijse akkoorden opzegt! Waarom zou ik dus nu zoveel

Het koelen van het oppervlaktewater in de zomer kan een positief effect hebben op de waterkwaliteit en kan leiden tot minder algenbloei (blauwalg) en botulisme. Welke effecten het precies zal hebben op de Kleine Dommel en het Eindhovens Kanaal zal eerst nog verder moeten worden onderzocht in samenwerking met onder meer het waterschap. Dit is onderdeel van de verdere uitwerking van de TVW. We gaan in de buurten Kerkakkers en Coevering starten met onderzoeken hoe we verder gaan. Uitkomst kan zijn dat het voor een deel van de woningen haalbaar is al voor 2030 aardgasvrij te worden en voor een ander deel van de woningen alleen de stap van isoleren wordt gezet voor 2030 en de installatie aanpassen pas na 2030. Dit is dus onderdeel van de verdere uitwerking van de TVW.

Behalve dat we in het Klimaatakkoord hebben afgesproken een Transitievisie te maken, hebben we als gemeente ook de ambitie energieneutraal te worden en daar hoort van het aardgas afgaan ook bij. Dus het is niet alleen van bovenaf opgelegd. De gemeente doet het ook om

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

Klimaatverandering expliciet vermeld in de visie.

moeite doen ! Ik denk dus dat je veel meer moet proberen om middels het aandragen van voorbeelden van de (nu en in de toekomst) gevolgen van de klimaatverandering om draagvlak te vormen bij de bevolking! Dat lukt niet door maar te verwijzen dat we opdracht vanuit Den Haag hebben om …..

stappen te zetten tegen klimaatverandering, om een leefbare omgeving te houden, om de energierekening voor inwoners betaalbaar te houden, etc. Daarnaast hebben we in het proces ook van onderop inwoners betrokken en daaruit blijkt dat er ook al mensen met verduurzaming bezig zijn.

Daarnaast is “aardgasvrij worden” maar een zeer beperkt speerpuntje! Volgens de site Milieu Centraal, 10 klimaatklappers veroorzaakt een “niet-noodzakelijk retourtje Bangkok” evenveel CO2 uitstoot als 2,5 jaar een huis label A verwarmen. Volgens mij is het veel makkelijker CO2 verdienen/ verminderen om deze vakantietripjes naar Bangkok te verbieden (kosten 572,33 via vliegtickets.nl 5okt heen, 11 okt retour) terwijl mijn huis naar Label A maken ca 30.000,= kost. Waarom laten we dit reizen ongemoeid en gaan we wel voor aardgasvrij maken, terwijl dat zoveel kost!

We zijn het met u eens dat ook andere stappen nodig zijn om energie- of CO2 neutraal te worden. Gezien het enorme klimaatprobleem zullen we op alle vlakken stappen moeten zetten. We kunnen ons niet alleen richten op het verduurzamen van de mobiliteit. Alle stappen zijn nodig om energie- of CO2 neutraal te worden.

Dit zal een argument zijn van veel bewoners waarom ze niet mee zullen gaan doen! Er zijn makkelijkere alternatieven om CO2 uitstoot te beperken. Begin daar waar de grootste winst te halen is! Ik meen ergens gelezen te hebben dat het aardgas vrij maken slechts 1,2 % bijdraagt aan de oplossing van het CO2 probleem terwijl het vliegverkeer bijna 20% bedraagt!

Woningen dragen in Geldrop-Mierlo voor 31% bij aan de CO2 uitstoot binnen de gemeente en daarvan komt tweederde op conto van gasverbruik, en eenderde van elektraverbruik.

Je moet dus goede argumenten hebben om de mensen te overtuigen en die heb ik nog niet gehoord og gelezen dan in de visie anders dan dat het “moet”; Naar mijn mening moet hier dus veel meer aandacht aan besteed worden en minder aan de concrete technische aspecten. Een ander

Bij het maken van de buurtplannen gaan we samen de kosten en de financiering inzichtelijk maken. De verduurzaming pakt inderdaad voor elke woning anders uit. In de TVW worden nog geen besluiten genomen voor definitieve warmte oplossingen.

afbreukrisico voor de mensen “en wie moet dat betalen?” Hier kun je nog geen antwoord op geven omdat je niet weet wat het kost en dat is voor elke woning anders. En voor elke woning is de beschikbare beurs anders! Ik denk dat je alleen moet aangeven dat de overheid hier graag aan meedenkt en helpt! De overheid moet zich dan wel van de betrouwbare kant laten zien. Dus geen belemmeringen of moeilijke zaken/ vragen opstellen en eisen maar op maat meedenken. Dit in tegenstelling wat in nu zie bij de subsidie voor “groene daken”; Ook moet dan de gemeente laten zien is, door de rioolproblemen eerst goed op te lossen voordat men gaat praten over ontkoppelen van HWA’s

We hebben de subsidieregeling afkoppelen hemelwater opgezet als een pilot van een half jaar, waarin we kijken wat er aan werkt en wat niet. Daarna gaan we evalueren en nemen we uw opmerkingen mee. De rioleringsplannen zijn in voorbereiding.

Graag wil ik meewerken en denken aan het uitwerken van deze visie echter wel in samenhang met andere maatregelen. Zo ben ik gisteren naar een avond geweest over de wijkontwikkelingsplannen. Ben benieuwd hoe het met de uitvoering van de rioolplannen staat. Al lang niets meer van gehoord! Vind de houding van de gemeente hierin niet al te bemoedigend. Veel woorden dat we veel willen doen, maar uiteindelijk verzandt het in ambtelijke procedure’s. Ik heb helaas de 2 bijeenkomsten gemist maar wil wel graag meedenken. Ten eerste vind ik het een gemiste kans van de gemeente dat niet iedereen persoonlijk ( via post of mail) de enquête heeft ontvangen. Dan was er een groter bereik geweest.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie. Dat is een afweging tussen kosten en baten. Bovendien wil je inwoners ook niet overvoeren met alle enquêtes of andere berichten die we willen delen. Bij het opstellen van de buurtplannen wordt het steeds concreter en zullen we ook steeds meer in gesprek gaan met alle inwoners.

Wanneer ik kijk naar de plannen zoals deze er nu liggen mis ik een aantal mogelijke oplossing om van het gas te gaan. Waterstof is wel benoemd maar wordt als niet haalbaar gekenmerkt omdat de technologie nog niet zover is. Maar de ontwikkelingen gaan wel snel op het moment. Daarnaast is er geen aandacht geweest voor het verwarmen van huizen door middel van infrarood panelen terwijl dit een goed alternatief kan zijn voor een warmtepomp. Dan dient er ook gewerkt te worden met een (zonne) boiler voor het warm water.

Afgelopen jaar is onze cv ketel nagekeken en onderhouden. Ik heb het toen over andere mogelijkheden voor verwarmen gehad alleen daarbij gaf de monteur aan dat een warmtepomp voor onze type huizen niet geschikt is.

Technisch is inderdaad veel mogelijk met waterstof. Het is de vraag op welke termijn waterstof (net als groen gas overigens) op grote schaal beschikbaar komt en of we waterstof ook voor woningen gaan toepassen of voornamelijk voor de industrie en transport. Dat zijn sectoren waar o.a. hoge temperaturen nodig zijn, iets wat lastiger te bereiken is met andere duurzame alternatieven. Dat is de reden waarom we voorlopig voor de gebouwde omgeving zoeken naar andere alternatieven zoals een warmtepomp of een warmtenet. Naar verwachting is waterstof vóór 2030 nog geen optie voor individuele verwarming. Ook na 2030 zal waterstof maar in beperkte mate duurzaam geproduceerd kunnen worden en zullen niet alle gebouwen hiervan gebruik kunnen maken. De optie Waterstof houden we wel open voor een aantal woningen/gebouwen. Infrarood panelen zijn inderdaad een alternatieve oplossing onder de noemer all-electric. In zeer goed geïsoleerde huizen kan volledige verwarming met infrarood panelen een milieuvriendelijke keuze zijn, als je gebruik maakt van duurzaam opgewekte stroom. Een warmtepomp is nóg beter voor het milieu, maar duurder in aanschaf. Zie https://www.milieucentraal.nl/energiebesparen/duurzaam-verwarmen-enkoelen/infraroodpanelen-voor-verwarming/ In het buurtplan gaan we dit verder onderzoeken en dan zal blijken of de constatering van de monteur correct is of niet.

Daarnaast worden wij door de overheid op kosten gejaagd waarbij er maar een heel kleine bijdrage is aan de CO2 reductie. Enkele Kamerleden gaven ook aan dat de kosten niet in verhouding staan tot de baten. Ik ben best bereidt om mee te praten/denken over de mogelijkheden maar de kosten moeten inderdaad wel in verhouding zijn net de baten alleen zoals ook aangegeven in 1 van de bijeenkomsten wordt het nu opgelegd waarbij het draagvlak daalt onder de bewoners. Met enige verbazing hebben wij kennisgenomen van de visie op de transitie warmte van de gemeente Geldrop-Mierlo. Allereerst ontbreekt in het stuk de samenhang van met de totale transitie energie. Praten over stadsverwarming en/of waterstof in plaats van gas, wekt de indruk dat deze nieuwe vormen van verwarming de mogelijkheden zijn. Echter hoe wordt gedacht over de realisatie, tegen welke kosten is dit mogelijk, welke alternatieven zijn er, wat betekent dit in totaliteit. Dit zijn zo maar een paar vragen. De antwoorden ontbreken en in 2030 wilt u al een pilotproject starten. Een pilotproject waarbij met name huurwoningen betrokken worden. Dit is niet echt de reële situatie in Geldrop. Door u te beperken tot transitie warmte brengt u een scheidslijn aan in de totale transitie, die niet realistisch is. In 2040 moeten auto’s gebruikmaken van elektriciteit als voortstuwingsbron en niet meer van fossiele brandstoffen.

Dit houdt onder andere een enorme toename van laadpalen in. Hoe speelt de gemeente Geldrop hierop in? De capaciteit van het elektriciteitsnet is op dit moment reeds op het maximum. Als huiseigenaren kiezen voor de elektrisch aangedreven auto, energie opwekken

Fijn dat u wilt meedenken. Als we samen aan een buurtplan werken wordt het een stuk concreter en kunt u ook beter voor uw eigen situatie inschatten wat het betekent qua kosten en besparing op de energierekening.

Dat wordt genoemd onder het kopje “Waarom een transitievisie.” In de conceptvisie laten we zien dat op dit moment vooral de all electric oplossing de meest waarschijnlijk optie is. Op sommige plekken moet de haalbaarheid van een warmtenet worden onderzocht. En bij oude bebouwing zal groen gas of evt. waterstof de meest waarschijnlijke optie zijn. In een buurtplan wordt dit verder onderzocht en concreet gemaakt. In de twee kansrijke wijken om mee te starten zijn zowel huur- als koopwoningen (Kerkakkers heeft ongeveer 14% woningcorporatiebezit en Coevering ongeveer 55% woningcorporatiebezit). De warmtetransitie is een onderdeel van de totale energietransitie. De gemeente heeft de ambitie om energieneutraal te worden en de duurzaamheidsnota is de kapstok hiervoor. Hierin worden projecten benoemd waarmee aan deze doelstelling wordt gewerkt. Ook hebben we op enkele onderwerpen beleidsmatig verdere uitwerkingen in o.a. de Transitievisie Warmte, de beleidsvisie grootschalige zonneparken en windmolens over de opwek van duurzame energie en de visie laadinfrastructuur over laadpalen voor elektrische voertuigen.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

door het plaatsen van zonnepanelen en de warmtepompen of airco’s gebruiken voor het genereren van warmte, zitten we allemaal in het donker en lijden we toch nog kou. De loskoppeling van elektra en warmte lijkt ons onzinnig en contraproductief. Als Belangenvereniging Zesgehuchten willen wij meedenken over de energietransitie en hopen dat een totaal aanpak meer vruchten af zal werpen. Ik ontving uw brief over Aardgasvrij wonen Coevering. Bij deze wil ik U laten weten dat ik totaal geen interesse heb in dit project. Ik verleen er dan ook als huisbezitter geen medewerking aan en ga er vanuit dat de gas voorziening gewoon gehandhaafd blijft. Redenen. Mijn huis is prime geïsoleerd. Het pand is voorzien van zonnepanelen. Het pand is voorzien van een energiezuinige HRketel. Om bouw op elektrische en/of warmtepomp verwarming, waterverwarming en koken zou aanmerkelijke, ingrijpende en langdurige verbouwingsongemakken vergen. De kosten van keuken-en verwarmingombouw zijn gigantisch. Ten slotte wijs ik U er nog op dat het huidige CO2beleid een politieke chaos is die door veel burgers niet wordt begrepen. Hier worden mensen gedwongen van het gas af te gaan en worden plannen gemaakt voor de bouw van een nucleaire energiecentrale. Honderd kilometer verderop in buurland Duitsland gebeurt precies het tegenovergestelde.

Daar worden alle nucleaire installaties om milieuredenen gesloten en wordt de toepassing van aardgas gefaciliteerd en gesubsidieerd omdat het een uiterst schone energiebron is.??? Meent U heren het gelijk aan uw kant te hebben of hebben uw Duitse college’s een punt? Het maakt mij niet uit hoe u over deze tegenstelling

We betrekken u bij het vervolg.

Bedankt voor uw brief over aardgasvrij wonen in Coevering. U geeft aan geen medewerking te verlenen aan het aardgasvrij worden van uw woning. Dat hoeft op dit moment ook niet, de overheid mag het afsluiten van het gas van bestaande woningen nog niet verplichten. Meepraten en uw huis voorbereiden op aardgasvrij wonen is geheel vrijwillig. Dit zou in de toekomst kunnen veranderen. Hier gaat het Rijk over. Als gemeente willen wij op dit moment samen met inwoners en andere stakeholders aan de slag om een buurtplan te maken die wordt gedragen door de buurt. U geeft aan dat in Duitsland juist wordt overgestapt op aardgas. Omdat Duitsland zo snel mogelijk af wil van olieketels - die heel sterk vervuilen - is er inderdaad een premie voor de vervanging van deze ketels door een hr-ketel of een warmtepomp, met name in gebieden waar al een gasnet ligt. Dit is een logische tussenstap die snel veel CO2-reductie kan opleveren. Het is vergelijkbaar met de subsidie in Nederland voor hybride warmtepompen, die ook deels op gas werken. Maar ook Duitsland gaat in 2050 stoppen met fossiele brandstoffen.

Leidt niet tot aanpassingen van de visie.

denkt maar ik wens als burger niet het financiele slachtoffer te worden van een beleid dat niet doordacht is en binnen de EU vol tegenstelling zit. Het concept richt zich met name op de warmtetransitie gericht op woningen. Is dat juist?

De Transitievisie Warmte richt zich op alle gebouwen in de gemeente, dus niet alleen woningen maar ook bedrijfsgebouwen. In de concept Transitievisie benoemen we nu veelal woningen. De bedrijven in de dienstverlening kunnen grotendeels meeliften op de ontwikkelingen die bij de woningen in hun buurt plaatsvinden (maatregelen die voor deze bedrijven gelden zijn namelijk hetzelfde als die voor woningen). Daarom zullen we bedrijven ook in de Transitievisie expliciet gaan benoemen. Op de bedrijventerreinen is dit wel anders en kan de aanpak per type bedrijf verschillen. Deze aanpak wordt binnen de Transitievisie Warmte niet beschreven.

Bedrijven ook expliciet vermeld.

Bijlage Toelichting duurzaamheidsbeleid Hoofdstuk duurzaamheid in omgevingsvisie (nog niet vastgesteld) De omgevingsvisie is strategisch lange termijn beleid met daarbij een uitwerking op gebiedsniveau. Deze uitwerking kan een ontwikkelingsrichting bevatten. Kaders, samenwerkingsverbanden, projecten, activiteiten worden opgenomen in het instrument programma. Instructies aan derden (bijv. welke activiteiten laat je waar onder welke voorwaarden toe) worden opgenomen in het omgevingsplan. In het hoofdstuk duurzaamheid van de visie komen: •

• •

•

•

Duurzaamheidsambities (op hoofdlijnen); wat willen we op het gebied van duurzaamheid bereiken? Hierbij wordt gekeken naar de thema’s: o Energie (opwekking, warmte en besparing) o Klimaatadaptatie o Circulaire economie o Biodiversiteit Gebiedsgerichte uitwerking; op gebiedsniveau wordt gekeken wat onze ambities betekenen en hoe deze op een locatie afgestemd kunnen worden. Doorkijk programma en omgevingsplan; hoe vertalen we onze visie op duurzaamheid door naar de nog op te stellen programma’s (als instrument onder de Omgevingswet) en desgewenst naar het omgevingsplan? Koppelkansen; Welke mogelijkheden zijn er om de duurzaamheidsopgave te combineren met andere opgaven uit de visie (bijv. transitie landbouw, centrumvisie, nieuwbouwopgave enz.) Vertaling RES; wat moet er uit de RES in de omgevingsvisie komen?

Duurzaamheidsnota 2022-2025 (nog niet vastgesteld) •

•

•

Conclusies evaluatie huidige duurzaamheidsnota; Welke acties uit het uitvoeringsprogramma zijn effectief gebleken en willen we dus in de toekomst blijven doen of zelfs opschalen en welke acties zijn weinig effectief en willen we dus stoppen? Zijn er onderwerpen waarop we onvoldoende inzetten? Inzicht in energiegebruik / CO2 uitstoot gemeente en gemeentelijke organisatie; Waar wordt de meeste energie gebruikt / CO2 uitgestoten en moeten we ons dus op concentreren? Hoe ontwikkeld energieverbruik / CO2 uitstoot zich door de tijd heen en zijn dit trends die we kunnen versterken of juist ombuigen? Doorkijk naar de toekomst; Welke hoofdambities nemen wij op in de omgevingsvisie op het gebied van duurzaamheid? Waar moeten we over vijf jaar zijn om onze doelen voor 2030 en 2050 te kunnen bereiken? Hoe verwachten wij dat het energiegebruik / CO2 uitstoot / overige duurzaamheidsthema’s zich zullen ontwikkelen de komende vijf jaar? Waar willen we ons de komende vijf jaar op concentreren? Hoe kunnen we daar waar mogelijk duurzaamheidsthema’s integraal oppakken?

•

Uitvoeringsprogramma; Wat gaan we de komende vijf jaar doen om CO2 uitstoot te verminderen en duurzaamheid te verbeteren? Hoe maken we dit meetbaar? Welke capaciteit en welk budget is nodig om dit uit te voeren?

Beleidsvisie zon en wind https://www.geldrop-mierlo.nl/beleidsvisie-zonneparken-en-windmolens In de beleidsvisie zon en wind staat waar en onder welke voorwaarden zonneparken (en windmolens) in onze gemeente mogelijk zijn. Transitievisie warmte (TVW) (nog niet vastgesteld) In de TVW legt de gemeenteraad een realistisch tijdspad vast, waarop onze gemeente aardgasvrij wordt. De reikwijdte is de gehele gemeente. In de TVW staat: • •

• •

In welke volgorde en globaal wanneer wijken waarschijnlijk van het aardgas af gaan. Voor de wijken waarvan de transitie voor 2030 gepland is, wordt bepaald welke potentiële alternatieve energie infrastructuur (all electric, (type) warmtenet etc.) toegepast gaat worden. De maatschappelijke kosten en baten en de integrale kosten voor eindverbruikers worden inzichtelijk gemaakt. De TVW wordt in eerste instantie elke vijf jaar geactualiseerd.

Nadat in de TVW mogelijke alternatieven in beeld gebracht zijn, bepaalt de gemeente in het Wijk Uitvoerings Plan (WUP) de uitvoering op wijkniveau en besluit zij over de alternatieve energie infrastructuur van een wijk. Nadat de TVW is vastgesteld in 2021 kan gestart worden met het opstellen van WUPs. Beleid klimaatadaptatie (nog op te stellen) Dit beleid bestaat uit de volgende onderdelen: • •

•

Klimaatstresstesten; hiermee wordt gekeken waar bij extreem weer risico’s ontstaan binnen onze gemeente op het gebied van extreme regenval, hitte, droogte en overstroming Risicodialogen; met behulp van de klimaatstresstesten gaan we in gesprek met stakeholders. Hierdoor vergroten we het bewustzijn en bekijken we mogelijke maatregelen om risico’s te beperken. Uitvoeringsagenda; Hierin staan onder andere afspraken over wie wat gaat doen.

Nota biodiversiteit (nog niet vastgesteld) Deze geeft aan wat er in de gemeente Geldrop-Mierlo gebeurt of staat te gebeuren met betrekking tot het behouden en daar waar mogelijk bevorderen van biodiversiteit. Beleidsvisie laadinfrastructuur (nog niet vastgesteld) Geeft richting aan de ontwikkeling van openbare laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.

Samengevat verhouden de verschillende beleidsstukken zich als volgt: • • • •

In de RES-MRE staan de regionale ambities op het gebied van de energietransitie https://energieregiomre.nl/ In de Omgevingsvisie staan de lokale duurzaamheidsambities op hoofdlijnen In de Duurzaamheidsnota wordt in beeld gebracht waar nu staan, waar we over 5 jaar willen zijn en hoe we dat verwachten te bereiken Verschillende deelthema’s op duurzaamheidsgebied worden verder uitgewerkt in apart beleid

Regionaal

Lokaal

Beleidsvisie zon en wind

Transitievisie warmte

RES-MRE

Omgevingsvisie

Duurzaamheidsnota

Beleid klimaat adaptatie

Nota biodiversiteit

Beleidsvisie laadinfrastructuur

NOTA VAN UITGANGSPUNTEN Concept d.d. 3 februari 2021 Transitievisie Warmte voor de gemeente Geldrop-Mierlo

Nota van Uitgangspunten Geldrop-Mierlo

Opdrachtgever:

Erica Derijcke

Organisatie:

Gemeente Geldrop-Mierlo

Datum:

Concept 3 februari 2021

Contactpersoon:

Koen van Waes

Telefoon:

+31 682228960

E-mail:

k.vanwaes@hetenergiebureau.nl

Website:

www.hetenergiebureau.nl

E-mail:

info@hetenergiebureau.nl

Postadres:

Postbus 6252 5600 HG Eindhoven

Bezoekadres:

Frederiklaan 10E 5616 NH BA Eindhoven Pollartstraat 19 6041 GC Roermond

KvK-nummer:

17212433

1

INHOUD 1

Inleiding ............................................................................................................................... 3

2

Uitgangspunten voor vervolg .......................................................................................... 4

3

Organisatie........................................................................................................................... 7

3.1

Organogram ...................................................................................................................................................... 7

3.2

De Bestuurlijke tafel....................................................................................................................................... 7

3.3

De ambtelijke kerngroep (interne stakeholders)............................................................................. 7

3.4

De stakeholderstafels .................................................................................................................................... 8

3.5

Rol van de gemeente ................................................................................................................................... 8

3.6

Planning ............................................................................................................................................................... 9