RV GM2021-231195 Afval- en grondstoffenplan 2022-2025.pdf

J'r;-il --:ï**o-Mierro

Raadsvoorstel

Onderuverp Atual- en grondstoffen plan 2022-2025

Beslispunten 1. ln te stemmen met het Afual- en Grondstoffenplan 2022-2025', 2. Ermee in te stemmen dat voor de berekening van de tarieven 2022 uilgegaan wordt van de normale indexatie van de begroting 2021 naar 2022, lnleiding ln de nota duurzaamheid 2016-2019 van de gemeente Geldrop-Mierlo zijn op het gebied van huishoudelijk afual de volgende ambities uitgesproken: o ln 2020 hebben we slechts 5% huishoudelijk restafual en wordt 95% hergebruikt. o We streven naar een regionale circulaire economie. Deze benoemde ambities zijn nog niet behaald en waren niet concreet vertaald naar een huishoudelijk afual- en grondstoffenplan voor de toekomst. Deze vertaling heeft nu wel plaatsgevonden via het Atual- en Grondstoffenplan 2022-2025. Het landelijk afualbeheerplan (LAP3) vervult een rol in de uitvoering van het landelijke CE-programma. LAP3 omarmt de doelstelling om te komen tot een afname van de hoeveelheid (te verbranden) restafual in 2025 tot maximaal 30 kg per inwoner. Het grondstoffenbeleid van de gemeente GeldropMierlo sluit aan bij de ambities en doelen van de landelijke overheid, maar zet eerst op de korte termijn een tussenstap naar maximaal í 00 kg (te verbranden) restafual per inwoner voor het jaar 2023 en de invoering van een aantalflankerende maatregelen. Eind 2020 is gestart met de voorbereiding om te komen tot een nieuw Afual- en Grondstoffenplan.

De eerste schetsen van het plan zijn meerdere keren aan de orde geweest in de commissie Ruimte (thema-bijeenkomsten oktober 2020, mei 2021) en in een beeldvormende commissiebijeenkomst (juni 2021).ln de beeldvormende commissiebijeenkomst is stap 1 om op de korte termijn te komen tot minder dan '100k9 restafval door de commissie omarmd. Met deze eerste stap voor ogen en de reeds vastliggende doelstelling van 95% hergebruik op de lange termijn is het bijgevoegde Afual- en Grondstoffen plan opgesteld.

Wat willen we bereiken? We zien dat er nog een grote stap te zetten is om te komen tot 95% hergebruikt afual per inwoner. Daarom hebben we de doelen uit het nieuwe Grondstoffenplan opgedeeld in termijnen. Dit ziet er als volgt uit: Korte termijn: maximaal í 00 kg restafual per inwoner per jaar in het jaar 2023. Middellange termijn (2023-2030): verdere stappen zetten naar 30kg restafual per inwoner. Lange termijn (na 2030): Streven naar maximaal 5o/o restafual per inwoner.

I o o

Met het voorliggende plan tot en met 2025 zellen we forse stappen richting 30 kg restafual per inwoner. Toch denken we dat dit doel pas in 2030 behaald wordt, als er nog meer aanvullende maatregelen getroffen worden. Het scheiden van de laatste beetjes grondstoffen is ook direct het meest lastige deel.

231195 hlad I van4

Jr;-il -*Iïor*n-Míerro

Raadsvoorstel

Argumenten 1.1 Op dit moment is er geen actueel huishoudelijk Afual- en Grondstoffenplan aanwezig Wij vragen u om in te stemmen met het huishoudelijke Afual- en Grondstoffenplan 2022-2025, om zo de doelen en kaders voor de toekomst helder te krijgen op dit gebied. 1.2 De doelen zijn helder, maar sluiten niet helemaal aan bij LAP3 Het Landelijk AtualPlan (LAP3) stelt als doel maximaal 30 kg restatual in 2025. Voor ons is deze stap nog een brug te ver. Wij hebben daarom de doelen opgesplitst in de kort- en de (middel)lange termijn Dit om de doelen scherp te formuleren, maar ook om de doelen haalbaar te maken. Op dit moment zijn er slechts enkele gemeenten in Nederland die nu al uitkomen op 30 kg restafual. Zelfs de prestaties van koplopers in Nederland stagneren veelal rondom de 50 kg restafual per inwoner. Om uit te komen op 30 kg is ook een grotere invloed van de overheid nodig denk aan het opleggen van verregaande producentenverantwoordelijkheid (zoals nu beoogd wordt voor textiel en luiers). Overigens zijn de in het plan geformuleerde doelen met de voorgestelde maatregelen uit het

plan realiseerbaar. 1.3 Het nieuwe plan vraagt ook om herijking van het beleidskader ln het nieuwe plan hebben we ook kritisch gekeken naar het beleidskader. De gemeente is nu gericht op bronscheiding van grondstoffen met inzet van Diftar, waarbij er gestreefd wordt naar een jaarlijks kostendekkende afualstoffenheffing. Het beleidskader bronscheiding willen we graag uitbreiden door hieraan 'nascheiding waar nodig' toe te voegen. Dit geeft ruimte om het restafual uit de moeilijke gebieden zoals de hoogbouw mee te nemen in de plannen voor nascheiding die er in de regio zijn. Door'nascheiding waar nodig'toe te voegen aan bronscheiding blijven we ook betrokken bij ontwikkelingen op dit gebied in de regio. Deze ontwikkelingen geven zicht en kennis op lokale venverkingsmogelijkheden van de toekomst. 1.4 Door de seruice op de ongewenste stroom restafual terug te brengen geven we het scheiden van grondstoffen een impuls Beter presterende gemeenten laten zien dat zij naast diftar ook een serviceprikkel inzetten om grondstoffen beter scheiden. Door het restafual 1x per 4 weken in plaats van 1x per 2 weken in te zamelen geven we de inwoners die nu nog geen of slechts mondjesmaat grondstoffen scheiden een prikkel om dit wél te gaan doen. 1"5 In paragraaf 6.2 van het Afval- en Grondstoffenplan wordt een route voorgesteld voor de jaren 2022-2025.

De voorgestelde route in paragraaf 6.2 van het Afual- en Grondstoffenplan is gebaseerd op de maatregelen afgewogen in de afuegingsmatrix. Uit deze matrix kan ook nog in de komende jaren een keuze worden gemaakt. De enige maatregeldie nu noodzakelijk is, is de prikkel op het restafual (de verlaging van de inzamelfrequentie). Zonder deze maatregel op het restafual hebben de andere maatregelen minder of geen effect. Daarnaast zal dan ook op korte termijn gestart worden met de voorgestelde flan kerende maatregelen.

2.1 Binnen de beschikbare financiële ruimte is er ruimte om het eerste planjaar te starten De vast te stellen maatregelen van het plan, bepalen uiteindelijk ook de benodigde financiën. Binnen dit domein is er een reserve beschikbaar om de fluctuaties op te vangen. Wij stellen dan ook voor om de begroting van 2021 op de gebruikelijke wijze te indexeren en hiermee het eerste planjaar in te gaan. Voor 2023 passen wij dan de begroting aan de nieuwe situatie.

23tt9s blad 2 van 4

l'r;-i\ --lï*"o -Míerlo

Raadsvoorstel

Kanttekeningen 1.1 Draagvlak onder inwoners is noodzakelijk om de doelen te halen De afualscheiding dient te gebeuren in de huishoudens van onze inwoners. Zij moeten hiervan ook de noodzaak en nut inzien. Via het diftar-systeem wordt er weliswaar een financiële prikkel gegeven om het afual goed te scheiden maar dat alleen is niet voldoende. Onvoldoende draagvlak kan brjvoorbeeld leiden tot ontwijkgedrag en de daarmee samenhangende illegale stort. Uit het bewonersondezoek blijkt dat het draagvlak voor het huidige afualbeleid onder onze inwoners bijzonder hoog is. Door het geven van voldoende voorlichting en communicatie moeten ook de nieuwe doelen op voldoende draagvlak kunnen rekenen.

2.1 Nieuwe doelen leiden niet tot lagere kosten/afvalstoffenheffing ln zijn algemeenheid geldt dat het voldoen aan de doelen van de toekomst leidt tot hogere kosten. Nu wil dat in dit geval niet zeggen dat de nieuwe doelen van het Afval- en Grondstoffenplan ook direct leiden tot hogere kosten. Dit kan wel leiden tot een afname van de dekking van de kosten via het variabel recht. Dit wordt ook wel de "diftar-paradox" genoemd. Het komt erop neer dat als er minder (rest)containers ter lediging worden aangeboden, de inkomsten voor de gemeente uit het variabele tarief omlaag gaan. lndien via het variabele tarief ook vaste kostencomponenten worden gedekt, kan dit leiden tot een dekkingstekort. Wij stellen dan ook voor om na de eerste stap van het plan kritisch te kijken naar het heffingengebouw na2023. Er is dan ook meer zicht op het ledigingsgedrag van inwoners na ingang van het nieuwe systeem. Het gaat qua heffingengebouw dan met name om verschuivingen tussen het variabel en het vastrecht. Mocht dit effect zich voordoen in 2022, dan zal dit gedekt worden uit de reserve.

Wat gaan we daarvoor doen? Na vaststelling van het Afual- en Grondstoffenplan 2022-2025 gaan we de vastgestelde maatregelen, doelen en kaders uit dit plan venryerken in een uitvoeringsplan. Dit uitvoeringsplan bevat de concrete uitwerking van de te nemen maatregelen. Ook start dan het communicatie- en participatietraject om zoveel mogelijk inwoners te informeren en mee te nemen op de nieuwe route. Wat mag het kosten Zoals hierboven onder Kanttekening 2.1 is aangegeven zijn de financiële gevolgen duidelijker als er meer zicht is op het werkelijke ledigingsgedrag van inwoners na ingang van het nieuwe systeem. We zien echter dat als we de huidige begroting indexeren er, met eventuele inzet van de reserve, voldoende financiële ruimte beschikbaar is om het eerste planjaar in te gaan. Duurzaamheid ln de nota duurzaamheid 2016-2019 van de gemeente Geldrop-Mierlo is de ambitie uitgesproken om te komen tot 95% hergebruikt afual. Dit is nog ver weg.

Burgerparticipatie Over dit plan wordt via de normale kanalen gecommuniceerd. De uitwerking van dit voorstel gaat gepaard met het uitwerken van een communicatie- en participatieplan.

Evaluatie Het plan voorzit in een evaluatie in 2024, direct nadat de prikkel op restafual (in 2022) ingevoerd is. Daarnaast voorziet het plan ook per maatregel in tussentijdse evaluaties, enkele maatregelen worden daarbij eerst beproefd voordat deze leiden tot een aangepaste dienstverlening. Daarmee is er ook de gelegenheid tot sturen en bijsturen.

23rt95 3van4

-i\Jrz--lï*"p-Míerlo

Raadsvoorstel

BU lagen:

o Atual- en grondstoffenplan 2022-2025 o Afwegingsmatrix r Benchmark huishoudelijk atual 2018; bijlage klasse C vergelijking gemeente o Definitief rapport lnwonersondezoek Geldrop-Mierlo o Rapport over de uitgevoerde sorteeranalyses

Geldrop, 24 augustus 2021

I.RJ.C.J. van Burge

231195 blad 4 van 4