RV GM2020-000205 Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Geldrop-Mierlo 2022.pdf

/i-:\l --lïo-"

-Míerlo

Raadsvoorstel I

I

Onderwerp Verordenin g bekostig ing leerli ng envervoer gemeente Ge ldrop-M ie rlo 2022

Beslispunten 1. ln te stemmen met de Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Geldrop-Mierlo 2022.

lnleiding De gemeenteraad heeft de wettelijke plicht een regeling vast te stellen voor de bekostiging van het leerlingenvervoer. Eind 2020 heeft de VNG een nieuwe Model Verordening bekostiging leerlingenvervoer opgesteld. Vanuit de wetgeving was er geen aanleiding om de Model Verordening leerlingenvervoer van de VNG aan te passen. Maar de vele ontwikkelingen sinds 2015 in het sociaal domein, en specifiek in het passend onderwijs hebben er voor gezorgd dat er zowel landelijk als lokaal behoefte was aan een heziening van de Verordening leerlingenvervoer. Om te komen tot een nieuwe modelverordening heeft de VNG niet alleen overleg gevoerd met de klankbordgroep, maar is er ook een raadpleging gehouden onder alle gemeenten en samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs in Nederland.

Wat willen we bereiken Wij willen een geactualiseerde Verordening bekostiging leerlingenvervoer die aansluit bij de laatste ontwikkelingen in het sociaaldomein, waarin de uitgangspunten zelfredzaamheid, eigen verantwoord ing, cliëntgerichtheid en maatwerk centraa I staa n.

Argumenten 1.1 De gemeente heeft de wettelijke plicht om een regeling yasÍ Íe stellen voor de bekostiging van het leerlingenveruoer, maar het gedrag van de minderjarige leerling in het aangepast veruoer blijft een verantwoordelijkheid van de ouders. ln artikel 4, eerste lid, van de Wet op het primair onderuijs (hierna:(WPO), artikel4, eerste lid, van de Wet op het voorgezet onderwijs (hierna: WVO) en artikel4, eerste lid, van de Wet op de expertisecentra (hierna: WEC) is de wettelijke plicht van de gemeente met betrekking tot de bekostiging van de vervoerskosten geregeld. Het gaat hierbij zowel om scholen voor basisondenruijs, speciaal basisondenruijs, (voortgezet) speciaal onderwijs en regulier voortgezet onderwijs die zijn aangesloten bij samenwerkingsverbanden primair of voortgezet onderwijs, als om instellingen voor cluster í en cluster 2. De verantwoordelijkheid voor het gedrag van de minderjarige leerling gedurende het verblijf van de leerling in het aangepaste vervoer berust bij de ouders. De gemeente kan, zodra er sprake is van onaanvaardbaar wangedrag door de leerling gedurende het verblijf in het aangepast vervoer of als het vervoeren van de leerling leidt tot een onveilige situatie in het aangepast vervoer de vervoersvooaiening herzien, opschorten of intrekken (artikel 7 lid 5 van de verordening).

1.2 Nieuwe ontwikkelingen in het sociaal domein en in het passend onderwijs geven aanleiding om de huidige verordening te herzien. De huidige verordening is van 2015 en vanuit wetgeving was er geen aanleiding om de verordening aan te passen. Er zijn echter sinds 2015 wel veel ontwikkelingen in het sociaal domein en specifiek in het passend ondenruijs geweest, waardoor er zowel landelijk als lokaal behoefte was aan een heziening van de Model Verordening leerlingenvervoer.

2020-000205 van

y'i-:\l --l-Kanttekeningen Niet van toepassing

Wat gaan we daarvoor doen Be I a n g rij kste wij zigi ng e n

De belangrijkste wijzigingen van de verordening bekostiging leerlingenvervoer als gevolg van de ontwikkelingen in het sociaal domein en in het passend onderwijs zijn de volgende:

1. Passend onderuijs Op 1 augustus2014 werd de Wet passend onderwijs van kracht. Doelvan deze wet is dat alle leerlingen, dus ook de leerlingen die extra ondersteuning in de klas nodig hebben, een passende onderwijsplek zo dicht mogelijk bij huis krijgen. Sindsdien hebben schoolbesturen een zorgplicht. Dit betekent dat zij vanaf 1 augustus 2O'14 iedere leerling, die extra ondersteuning nodig heeft, een passende ondenruijsplek moet bieden. Samenwerkende besturen en scholen (samenwerkingsverband) organiseren deze ondersteuning binnen het regulier of speciaal ondenruijs.

Bij het opstellen van de nieuwe Model Verordening bekostiging leerlingenvervoer zijn de aanbevelingen voor het leerlingenvervoer uit een tweetal rapporten over de werking van het passend onderwijs meegenomen. Het betreft het rapport'Met andere ogen' van Rene Peeters (2018) en het rapport'Als de weg naar passend ondenruijs niet passend is'van de Kinderombudsman (201 9).

2. Samenwerkingsverband en het Op Overeenstemming Gericht Overteg De verurijzing van een leerling door het samenwerkingsverband naar de best passende school sluit niet altijd aan bij de vergoeding voor de vervoerskosten, die door de gemeenten worden verstrekt. ln het leerlingenvervoer wordt uitgegaan van een vervoerskostenvergoeding naar de dichtstbijzij nde toegankelijke school. Om te voorkomen dat ouders en leerlingen de dupe worden van een mogelijke tegenstrijdigheid tussen de verwijzing van het samenwerkingsverband en de gemeentelijke Verordening bekostiging leerlingen, is er vervoer nodig tussen het samenwerkingsverband en de gemeente. Dit overleg vindt plaats in het kader van het Op Overeenstemming Gericht Overleg (hierna OOGO). Het OOGO heeft een wettelijke basis in de bepalingen in de WPO, WVO en WEC. Het is de bedoeling dat het leerlingenvervoer een vast agendapunt wordt in het OOGO met het samenwerkingsverband.

ln het voorjaar van 2020 is er een evaluatie uitgevoerd naar het functioneren van de OOGO's. De aanbevelingen die uit de evaluatie zijn gekomen zijn eveneens mee genomen bij het opstellen van de nieuwe Model Verordening bekostiging leerlingenvervoer. 3. Jeugdwet en zorg voor de jeugd ln de tekst van de jeugdwet is opgenomen dat gemeenten op thema jeugdhulp en aansluiting en samenwerking met het onderwijs verplicht zijn om het OOGO te voeren met het samenwerkingsverband. Ook bij dit overleg is het vervoer van leerlingen een thema dat ter sprake kan komen. De twee OOGO's kunnen worden gecombineerd. Dit bevordert de onderlinge afstemming en samenwerking in de driehoek zorg - onderwijs - vervoer.

2020-000205 blad 2 van 7

y'i-i\l --l-4. Aanpassing op hoofdlijnen Met de verordening bekostiging leerlingenvervoer geeft de gemeente uitvoering aan haar taak om te voozien in leerlingenvervoer. Naast voorschriften voor de wijze waarop ouders een aanvraag kunnen indien, bevat deze verordening criteria aan de hand waarvan ouders aanspraak kunnen maken op bekostiging van leerlingenvervoer, Het uitgangspunt daarbij is dat ouders verantwoordelijk zijn en blijven voor het schoolbezoek van hun kind. De verordening bekostiging leerlingenvervoer heeft een nieuwe opzet. Hiermee wordt duidelijker dat eerst het recht op bekostiging wordt vastgesteld (de beoordelingsfase), waarna later wordt onderzocht welke vorm van leerlingenvervoer er wordt verstrekt (onderzoeksfase). De toevoeging van het woord 'bekostiging'aan de naam geeft ook beter weer dat het gaat om een tegemoetkoming en het geen kostendekkende vergoeding hoeft te zijn. Verder zijn de volgende bepalingen nieuw in de modelverordening ten opzichte van de huidige verordening Al deze artikelen zijn overgenomen in de herziene Verordening bekostiging leerlingenvervoer Gemeente Geldrop-Mierlo.

Artikel2 Doelstellinq ln dit artikel wordt kort samengevat wat het doel van de verordening leerlingenvervoer is, namelijk het verstrekken van een bekostiging voor een vervoersvooziening aan ouders die hier op basis van de in de verordening genoemde criteria aanspraak op kunnen maken. Artikel 4 Gesorek over zelfstandioheid en zelfredzaamheid bij de aanvraao De gemeente wilop alle mogelijke manieren de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van haar inwoners bevorderen. Voor het leerlingenvervoer betekent dit dat er samen met de leerling en de ouders gekeken kan worden op welke manier een leerling kan toegroeien naar meer zelfstandigheid in het reizen naar school.

Artikel5 OOGO met het samenwerkinqsverband Door in de verordening expliciet aandacht te besteden aan het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO, wordt bevorderd dat de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de gemeente elkaar meer spreken en daar waar nodig afspraken maken over het leerlingenvervoer. ln Valkenswaard is er ambtelijk eveneens aandacht voor leerlingenvervoer bij de diverse overleggen met de samenwerkingsverbanden. Artikel 7 Hezienino. opschortino. intrekkino of teruovorderino van de vervoersvoorzienino Als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen of ernstig wangedrag door de leerling kan een besluit om leerlingenvervoer toe te kennen worden hezien, opgeschort of ingetrokken. Dit hadden wij al in de vorige verordening opgenomen, maar is wel nieuw in de landelijke Model Verordening. Artikel 8 Vervoersvoorzieninq naar de dichtstbiiziinde toeoankeliike school De uitspraak van2l oktober 2020 van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State over de eerbiediging van de op godsdienst of levensbeschouwing berustende schoolkeuze (de schriftelijke verklaring van overwegende bezwaren) heeft geleid tot een nieuw tweede lid in dit artikel

Artikel 9 Afstandsorens De verschillende afstandsgrenzen zijn samengebracht in één artikel. Dit hadden wij al in de vorige verordening opgenomen, maar is wel nieuw in de landelijke Model Verordening.

Artikel I 0 Aanwiizinq opstapplaats

2020-000205 van

y'i-i\l

--r--

Het college kan een opstapplaats aanwijzen. ln dit artikel wordt beschreven hoe er wordt omgegaan met een opstapplaats en wanneer deze wordt gebruikt.

Artikel 13 Schooltiiden en wachttijden De gemeente kan leerlingen de op dezelfde school verschillenden schooltijden hebben, tegemoet komen.

Artikel 14 Verbliif buiten de oemeente Het college kan een tijdelijke vervoersvooziening toekennen aan ouders van een leerling, die als gevolg van een crisissituatie tijdelijk buiten de gemeente verblijft, mits is voldaan aan eeÀ aantal voonruaarden.

Artikel 1 5 Vervoersvoorzienino naar staoeadres ln dit artikel wordt beschreven hoe wordt omgegaan met een aanvraag voor een

vervoersvooziening naar het stageadres.

Artikel 21 Bekostioinq andere passende vervoersvooaienino De gemeente krijgt meer mogelijkheden om bij de verstrekking van een vervoersvooaiening individueel maatwerk te leveren. 5. Facultatieve bepalingen De modelverordening kent diverse artikelen die facultatief zijn, die op onderdelen nader in te vullen zijn of keuzemogelijkheden bevatten. Hieronder wordt toegelicht om welke artikelen het gaat en welke keuzes voor Geldrop-Mierlo zijn gemaakt. De artikelen 4, 5, 1O en '15 zijn overgenómen in de heaiene verordening gemeente Geldrop-Mierlo. ln artikel 18 is de fietsvergoeding komen te vervallen, omdat de gemeente Geldrop-Mierlo geen fietsvergoeding kent. Artikel 4 Gesprek over zelfstandiqheid en zelfredzaamheid bii de aanvraao Een gemeente kan kiezen om dit artikel wel of niet op te nemen. Het artikel gaat over het bevorderen van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerling. Het ielf laten reizen van de leerling, al dan niet met ondersteuning, is altijd al het uitgangspunt geweest van de modelverordening leerlingenvervoer.

Artikel5 OOGO met het samenwerkinosverband ln dit artikel worden diverse onderwerpen genoemd waarover de gemeente overleg kan voeren

met het samenwerkingsverband passend ondenruijs wanneer daar aanleiding toe is. Voor de verordening van Geldrop-Mierlo wordt voorgesteld om alle genoemde ondenrerpen in dit artikel te laten staan, om op die manier de mogelijkheid tot overleg hierover open te houden.

Artikel 1 0 Aanwiizino oostapplaats ln het vierde lid kan worden geregeld dat het college (tijdelijk) geen opstapplaats aanwijst als het gebruik van een opstapplaats leidt tot hogere kosten dan aangepast vervoer vanaf de woning van de leerlingen. We hebben geen plannen om een opstapplaats in te stellen, maar de mogelijkÉeid blijft door het opnemen van dit artikel open staan.

Artikel 1 5 Vervoersvoorziening naar staqeadres lndien vervoer wordt aangevraagd naar een stageadres, wordt dit slechts onder bepaalde voorwaarden toegekend. Uitgangspunt is dat het stageadres op de route ligt van de woning naar de school. Met andere woorden: de taxi hoeÍt niet om te rijden. Als dit niet mogelijk is, kan het college een afstand bepalen waarbinnen het stageadres zich moet bevinden. ln de verordening leggen we geen maximale afstand vast zodat het college van burgermeesters en wethouders deze op basis van maatwerk kan vaststellen.

2020-000205 blad 4 van

y'i-:\l --l-Artikel 18 Bekostioing van de kosten van ooenbaar vervoer ten behoeve van de beoeleider Een facultatieve bepaling in artikel 18 was de manier hoe de hoogte van de vergoeding van vervoer per fiets werd berekend. Echter hebben wij geen vergoeding voor de fiets omdat een fiets door de gemeente als voorliggend beschouwd wordt. Daardoor hebben wij geen berekening van de fietsvergoeding opgenomen in Verordening.

Lokale afwijkingen gemeente Geldrop-Mierlo van de modelverordening VNG Onderstaande artikelen betreffen de artikelen met lokale afwijkingen van de gemeente GeldropMierlo ten opzichte van de modelverordening VNG. Artikel 3 Aanvraaoprocedure Aan artikel 3 lid 6 onder a is de tekst toegevoegd: en niet ligt voor de daadwerkelijke start op school. Deze tekst is toegevoegd, omdat een vervoersvooziening en de daarbij behorende bekostiging pas wordt vergoed vanaf het moment van de daadwerkelijke start op school. Voor die startdatum is er geen noodzaak en bestaat er geen recht op bekostiging. Artikel 4 Gesprek over zelfstandioheid en zelÍredzaamheid bii aanvraao Wanneer de leerling de leeftijd van elf jaar bereikt, kunnen burgemeester en wethouders in overleg met de ouders, een persoonlijk vervoersontwikkelingsplan opstellen voor de leerling, waarin de weg naar zelfstandig reizen naar school wordt beschreven alsmede de mogelijkheden van de leerling. ln de modelverordening wordt de leeftijd van negen jaar aangehouden. De grens van negen jaar is gebaseerd op ondezoek (2001). Over het algemeen, zo bleek, kan een kind van negen jaar zonder begeleiding alleen met de fiets over straat. De gemeente Geldrop-Mierlo heeft echter op basis van onafhankelijke medische adviezen deze leeftijd naar elf jaar verhoogd..

Artikel 9 Afstandsqrens ln de modelverordening wordt uitgegaan van een afstandsgrens van zes kilometer voor alle scholen. ln de Verordening van Geldrop-Mierlo wordt uitgegaan van zes kilometer voor basisondenruijs en vier kilometer voor een speciale school als bedoeld in de Wet op het primair ondenruijs.

Artikel 1 5 Vervoersvooziening naar staqeadres ln de Modelverordening wordt gesproken over een aparte aanvraag voor stagevervoer. Uit de praktijk blijkt dat een nieuwe beoordeling voor een korte periode veeltijd kost en daarnaast kunnen er ook gedurende de stageperiode wijzigingen optreden zoals een uitbreiding van stagedagen/ tijden. Omdat het om een tijdelijk wijziging gaat vraagt de gemeente Geldrop-Mierlo aan ouders van de leerling om schriÍtelijk een veaoek tot een tijdelijke wijziging op een lopende toekenning in te dienen.

Artikel 17 Bekostioinq van de kosten van openbaar vervoer De gemeente bekostigt de goedkoopst mogelijke wijze van openbaar vervoer. Het gaat hierbij om de kosten die met de OV-chipkaart (of eventueel een andere, binnen de gemeente of regio

geldende betaalmogelijkheid) worden gemaakt, rekening houdend met kortingen die voor de leerling binnen het systeem kunnen gelden. Als uit de beoordeling van de aanvraag blijkt dat een leerling zelfstandig op de fiets naar school kan, dan bestaat er geen recht op een vergoeding. lmmers, een fiets wordt als voorliggend beschouwd op een voorziening in het kader van leerlingenvervoer. ln de modelverordening wordt wel een kilometervergoeding voor de fiets uitgekeerd.

Artikel 18 Bekostiqino van de kosten van openbaar vervoer ten behoeve van een beoeleider

2020-000205 blad 5 van 7

_i\lrr--l-ln artikel ',l8 lid 1 onder a gaat de modelverordening VNG uit van een leeftijdsgrens van negen jaar voorzelfstandig reizen. ln de verordening Geldrop-Mierlo is deze leeftijdsgrens verhoogd naar elf jaar. Daarbij is gekeken naar de huidige wijze van uitvoering. Uit de praktijk blijkt dat een leerling met negen jaar vaak nog te jong is om zelfstandig of met een begeleider naar school te Íietsen of met het openbaar vervoer naar school te reizen, veelal in Eindhoven. ln artikel 18 is ook, evenals in artikel 17, de kilometervergoeding voor de fiets uit de verordening gehaald, omdat een fiets door de gemeente als voorliggend beschouwd wordt. Deze aÍwijking is ook al opgenomen in de huidige verordening.

Artikel 19 Vervoersvooaieninq in de vorm van aangepast vervoer ln artikel 19 lid 1 onder a wordt een reisduur tot anderhalf uur met het openbaar vervoer gehanteerd. Op deze manier komt de vrijheid van de ouders om voor een bepaalde school te kiezen niet in de knel. Voor leerlingen jonger dan 12jaar hanteert de gemeente Geldrop-Mierlo een reistijd met openbaar vervoer van één uur. ln de modelverordening wordt onder artikel 1g lid 1 onder a voor elke leeftijd uitgegaan van anderhalf uur. Artikel 19 lid 2 is toegevoegd aan de verordening van Geldrop-Mierlo, omdat aangepast vervoer alleen bedoeld is voor leerlingen van prímair en vooftgezet onderwijs en leerlingen die een school bezoeken voor speciaal basisonderwrjs (SBO) of speciaal onderwijs (SO). Zoals in lid twee staat is aangepast vervoer niet van toepassing voor leerlingen die een school bezoeken op basis van levensbeschouwing. Dit is een vrije keuzen van ouders en hier is geen sprake van een (structurele) handicap. Artikel 20 Bekostiqinq op basis van de kosten van eiqen vervoer ln geval ouders in aanmerking komen voor een vergoeding van het openbaar vervoer met begeleiding maar kiezen voor eigen vervoer, dan wordt de vergoeding verstrekt in de vorm van een kilometervergoeding.

Uit de praktijk blijkt ook dat de vergoeding voor een begeleider in het openbaar vervoer lastig te berekenen valt, erg tijdrovend is en vaak even duur al dan niet duurder dan een kilometervergoeding. Artike I 2 1 Bekostio in g andere passende vervoersvoorzien ino

Door artikel 21 op le nemen in de verordening kan er gekeken worden naar de meest goedkope, passende vooziening. Het kan voorkomen, dat een leerling of een ouder op een andere manier kan of wenst te reizen, dan de reeds beschreven vervoerswijze, als hij daarvoor een geschikt vervoermiddel heeft. Artikel 21 maakt het mogelijk dit maatwerk toe te passen en de vergoeding zodoende te laten aansluiten bij de mogelijkheden van de leerling en/of de ouder. Het kan er tevens toe bijdragen, dat het zelÍstandig reizen wordt gestimuleerd.

Artikel23: Eiqen biidraqe in de vorm van drempelbedrao Artikel 23 geeft de mogelijkheid om een eigen bijdrage in de vorm van een drempelbedrag te heffen. De wetgever heeft bedoeld de ouders verantwoordelijk te laten zijn voor een bepaald deel van de (werkelijk gemaakte)kosten van het vervoer, de zogenaamde drempel. Doelgroep voor het drempelbedrag zijn de ouders van leerlingen van scholen voor basisondenrvijs die een gezamenlijk inkomen hebben dat boven een bepaalde grens uitkomt. Ouders van kinderen die in aanmerking komen voor vervoer vanwege een beperking vallen niet onder deze doelgroep. De lokale aanpassing in dit artikel is het weglaten van het drempelbedrag voor ouders van kinderen die naar speciale scholen gaan, omdat het bezoeken van een speciale school voor basisonderwijs volgens de gemeente Geldrop-Mierlo niet gezien wordt als eigen keuze.

Overgangsperiode

2020-000205 6 van

-i\ly'i--l'rDWanneer er sprake is van een bestaande voorziening in het leerlingenvervoer, die is toegekend onder de oude verordening dan blijft deze gelden totdat de periode waarover deze voozlening verstrekt is, is verlopen. Hierbíj is de toekenningsbeschikking bepalend. Wanneer er in deze periode sprake is van tussentijdse wijzigingen die leiden tot een aanpassing van de eerder toegekende vooziening dan zal de nieuwe verordening wel van toepassing zijn.

Wat mag het kosten Niet van toepassing.

Communicatie Publicatie Na vaststelling van de verordening door de gemeenteraad wordt deze gepubliceerd via de daarvoor bestemde kanalen. N ie uws b ri ef I e e rl i n ge nve ruoe r

Wij hebben in de Nieuwsbrief Leerlingenvervoer van januari 2021 voor het eerst aangekondigd dat er gewerkt werd aan een nieuwe verordening. ln de nieuwsbrief van april2022, die op t aprifnaar alle betrokkenen is verstuurd, is er opnieuw informatie over de nieuweVerordening bekosiiging leerlin genvervoer opgenomen

Duurzaamheid Niet van toepassing

Burgerparticipatie WMO adviesraad De herziene Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Geldrop-Mierlo 2022 is ter toetsing voorgelegd aan de WMO-raad.

Evaluatie Het voornemen van de gemeente is om eenmaal per jaar onder de ouders/verzorgers van de leerlingen een klanttevredenheidondeaoek over de uitvoering van het leerlingenvérvoer te houden De resultaten van het ondeaoek zullen vervolgens met de uitvoerder worden besproken om zo de kwaliteit van het leerlingenvervoer te waarborgen.

Bijlagen: 1. Verordening bekostiging leerlingenvervoer gemeente Geldrop-Mierlo 2022 (inclusief toelichting). 2. Ledenbrief VNG 2december202O.

Geldrop, 7 juni 2022

H

Bree

2020-ooo205 7van7