RI GM2022-1288241 Uitkomsten meicirculaire 2022.pdf

Raadsinformatiebrief

Geldrop

19 juli 2022

Onderwerp

Uitkomsten meicirculaire 2022

Zaaknr.

1288241

Beste leden van de raad van de gemeente Geldrop-Mierlo,

Inleiding Op 1 juni heeft het Rijk de meicirculaire 2022 gepubliceerd. De gevolgen van deze circulaire voor de gemeente Geldrop-Mierlo zijn door de afdeling financiën berekend. De uitkomsten van de meicirculaire krijgen uiteraard ook een plaats in de 2 e tussentijdse rapportage 2022 en de begroting 2023.

Kanttekening Uit onderstaande zal blijken dat de meicirculaire flinke positieve resultaten laat zien. We dienen hierbij wel direct een kanttekening te plaatsen. Het accres laat een forse verhoging zien, maar alleen voor de jaren 2022 tot en met 2025. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door drie factoren. De eerste is de compensatie voor de loon- en prijsstijgingen. De tweede is het afschaffen van de oploop van de opschalingskorting. De derde is het nieuwe regeerakkoord, waarin veel beleidsintensiveringen zitten verwerkt. Dit leidt tot hogere uitgaven bij het Rijk, die zich vertalen in een hoger accres van de algemene uitkering voor gemeenten (de huidige normeringssystematiek; samen de trap op en trap af). Vanwege dit laatste grote positieve effect is het negatieve effect van de herijking niet meer zichtbaar. Vanaf 2026 is erg onzeker wat structureel beschikbaar is. Dat geldt niet alleen voor Geldrop-Mierlo, maar voor alle Nederlandse gemeenten. De volgende factoren spelen daarbij een rol. Accresmethodiek Vanaf 2026 wordt de normeringmethodiek aangepast. In 2026 wordt nog wel een compensatie voor loon- en prijsontwikkeling gegeven maar het “samen trap op en trap af” systeem wordt niet meer toegepast. Hoe de nieuwe systematiek er vanaf 2026 uit gaat zien is nu nog niet bekend. Herijking In de meicirculaire is vanaf het jaar 2023 de herijking van het gemeentefonds verwerkt.

Hiervoor geldt een ingroeipad van 3 jaar. Het maximale positieve of negatieve effect is in 2023 € 7,50 per inwoner en in 2024 en 2025 tweemaal € 15,- per inwoner, cumulatief € 37,50. Voor Geldrop-Mierlo geldt het maximale negatieve effect in 2025 van € 37,50 per inwoner, net als voor de andere Dommelvalleigemeenten. Het is nog niet bekend wat na 2025 met deze herijking gaat gebeuren. Voorlopig zijn de bedragen 2025 in deze meicirculaire structureel doorgetrokken, dus houden we rekening met een negatief effect van 37,50 per inwoner.

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 1 van 7

Opschalingskorting In onze begroting was rekening gehouden met een oplopende opschalingskorting. Voor de duur van de kabinetsperiode, de jaren 2022 t/m 2025, is deze geschrapt. Dit levert incidentele voordelen op. In 2026 is de volledige opschalingskorting wel van toepassing. Het gaat dan om een bedrag van € 1.875.000,- voor Geldrop-Mierlo. Dat bedrag is ook al verwerkt in de begroting.

Samenvatting Vergeleken met de decembercirculaire geeft de meicirculaire grote verschillen in de algemene uitkering: 2022

2023

2024

2025

2026

65.611.525

64.859.434

65.872.206

67.479.992

68.875.493

-379.850

-379.850

-379.850

-379.850

-379.850

Extra middelen Jeugdzorg in 2022 e.v.

0

-650.000

-650.000

-650.000

-650.000

Extra middelen Jeugdzorg in 2023 e.v.

0

-1.699.813

-1.555.979

-1.383.057

-751.161

Afronding

0

0

0

0

0

Decembercirculaire 2021

65.231.675

62.129.771

63.286.377

65.067.085

67.094.482

Meicirculaire 2022

69.241.623

70.345.349

71.033.160

74.273.330

70.754.684

Verschil mei- en decembercirculaire

4.009.948

8.215.578

7.746.783

9.206.245

3.660.202

In Key2Financiën op FCL 6070000 Algemene uitkering Stelpost BCF-plafond

In deze raadsinformatiebrief stellen wij voor om de bovenstaande reeks als volgt te verdelen: 2022

2023

2024

2025

2026

4.009.948

8.215.578

7.746.783

9.206.245

3.660.202

0

0

0

0

0

-1.852.373

-151.425

-151.425

-151.425

-151.425

-129.384

-769.967

-79.384

-79.384

-79.384

>> Bruto resultaat algemene uitkering

2.028.191

7.294.186

7.515.974

8.975.436

3.429.393

>> Handmatige correcties

-235.000

-4.606.558

-3.887.837

-4.617.568

-3.429.393

Netto resultaat algemene uitkering

1.793.191

2.687.628

3.628.137

4.357.868

0

Verschil mei- en decembercirculaire - Storten in reserve Rijkscompensatie corona (#) - In exploitatie opnemen als stelpost (^) - Storten of onttrekken egalisatiereserve Sociaal Domein (*) - Resultaat algemene uitkering

In het vervolg van deze raadsinformatiebrief gaan wij hier nader op in.

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 2 van 7

Meicirculaire 2022 – nader uitgewerkt De verschillen van de meicirculaire ten opzichte van de decembercirculaire zijn onder te verdelen in drie categorieën: 1. Integratie- en decentralisatie-uitkeringen; 2. 3D’s in het sociaal domein; 3. Overige mutaties. Integratie- en decentralisatieuitkeringen: Participatie (^)

102.401

102.401

102.401

102.401

102.401

1.417.049

0

0

0

0

Gezond in de stad (^)

10.427

0

0

0

0

Extra capaciteit BOA's (^)

35.794

35.794

35.794

35.794

35.794

Uitvoeringskosten klimaatakkoord (^)

273.472

0

0

0

0

Inburgering (^)

13.230

13.230

13.230

13.230

13.230

Voogdij 18+ (*)

79.384

79.384

79.384

79.384

79.384

Jeugdzorg (*)

0

690.583

0

0

0

50.000

0

0

0

0

Overige ontwikkelingen uitkeringsfonds

2.028.191

7.294.186

7.515.974

8.975.436

3.429.393

Verschil mei- en decembercirculaire

4.009.948

8.215.578

7.746.783

9.206.245

3.660.202

Energietoeslag (^)

3D's in het sociaal domein:

Mantelzorgbeleid (*)

Overige mutaties:

Voor de regels aangeduid met (^) geldt: in de exploitatie opnemen als stelpost (geoormerkt); bij het oormerken van gelden stellen wij voor om deze gelden te reserveren op een centrale plaats in de begroting (stelpost). Op het moment dat de vakafdeling hiervoor geld benodigd heeft, wordt dit via een advies aan MT en college aangegeven, en ten laste van deze stelpost gebracht (en verwerkt in de tussentijdse rapportage indien programma-overstijgend). Voor de regels aangeduid met (*) geldt: storten in de egalisatiereserve Sociaal Domein; conform het amendement van december 2020. Als extra middelen leiden tot extra uitgaven of ter dekking zijn van bepaalde uitgaven kan een voorstel aan de raad worden voorgelegd om deze middelen toe te voegen aan de exploitatie via de tussentijdse rapportage. Voor de regels aangeduid zonder teken geldt dat dit ten gunste of ten laste komt van het brutoresultaat algemene uitkering.

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 3 van 7

Toelichting Hieronder staat een korte toelichting op de onderdelen uit het overzicht van de vorige pagina. Participatie De omvang van de integratie-uitkering Participatie wijzigt structureel als gevolg van de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2022. Energietoeslag De gemeenten krijgen de bevoegdheid om in 2022 via categoriale bijzondere bijstand een eenmalige tegemoetkoming voor de gestegen energieprijzen toe te kennen aan huishoudens met een laag inkomen. Het Rijk stelt hier € 854 miljoen voor beschikbaar. Gezond in de Stad In 2022 zijn middelen toegekend in verband met de verlenging van het stimuleringsprogramma Gezond in de Stad (GIDS). Nu wordt dit bedrag verhoogd. Het programma geeft de geselecteerde gemeenten extra ruimte om de gezondheid van mensen in een lage sociaaleconomische positie structureel en duurzaam te verbeteren. Extra capaciteit BOA’s Het Rijk heeft structurele middelen beschikbaar gesteld om de handhaving en veiligheid in de openbare ruimte te vergroten door o.m. (wijk)agenten en BOA’s. Vooruitlopend op nog op te stellen beleid en te nemen maatregelen oormerken wij voorlopig deze middelen. Uitvoeringskosten klimaatakkoord Wij hebben eerder middelen ontvangen via de algemene uitkering voor uitvoering van het Klimaatakkoord.

Omdat de uitgaven zich uitstrekken over meerdere jaren heeft uw raad bij de 2 e tussentijdse rapportage 2021 besloten een bestemmingsreserve te vormen. Het is consequent om deze middelen nu ook te oormerken door ze in de reserve duurzaamheid te storten. Inburgering De bedragen voor de nieuwe wet Inburgering zijn voorheen steeds geoormerkt omdat dit een taakmutatie is. In 2022 is nog een structureel bedrag toegevoegd voor de leerbaarheidstoets. Deze oormerken wij weer. Voogdij 18+ De reeds beschikbare middelen voor voogdij 18+ worden vanaf 2023 verdeeld via de reguliere maatstaven. Hier wordt in 2022 nog een structureel bedrag aan toegevoegd voor de toekenning van de loon- en prijsbijstelling 2022. Jeugdzorg Voor de jaren 2023 tot en met 2028 was afgesproken dat de gemeenten een stelpost van 75% mochten opnemen in de begroting van nog te ontvangen middelen. De compensatie 2023 is nu echter volledig gegeven, dus 100%. Dit bedrag ramen we nu dan ook voor de volle 100% (als onderdeel van de algemene uitkering) en de geraamde stelpost komt daarmee te vervallen. Voor de jaren 2024 en volgende ramen we nog op dezelfde manier een stelpost van 75% (ongewijzigd).

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 4 van 7

Mantelzorgbeleid Vanuit het programma Langer Thuis werkt het ministerie van VWS samen met partijen in het veld aan betere zorg en ondersteuning voor ouderen thuis. Mantelzorgers spelen daar een cruciale rol bij. E wordt geld beschikbaar gesteld om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen.

Handmatige correcties resultaat algemene uitkering Wij stellen voor om het effect op de begrotingssaldi handmatig te corrigeren op de volgende onderdelen: 2022

2023

2024

2025

2026

2.028.191

7.294.186

7.515.974

8.975.436

3.429.393

0

105.150

105.150

105.150

105.150

-235.000

-235.000

-235.000

-235.000

-235.000

Vrijval stelpost 75% jeugdzorg coalitieakkoord

0

-2.349.813

0

0

0

Verhogen stelpost loon- en prijsbijstelling 2023-2026

0

-2.126.895

-3.757.987

-4.487.718

-3.299.543

1.793.191

2.687.628

3.628.137

4.357.868

0

Effect begrotingssaldi (resultaat algemene uitkering) Realisatie stelpost BCF-plafond WOZ-stelpost

Netto resultaat

Realisatie stelpost BCF plafond De ruimte onder het plafond BTW-Compensatiefonds (BCF) was groter geworden in 2021, doordat gemeenten in 2021 minder gedeclareerd hebben bij het BCF. Voor de begroting 2023-2026 mogen de gemeenten maximaal uitgaan van de afrekening van 2021. Omdat de provinciaal toezichthouders hebben geadviseerd om voorzichtig te zijn met het opnemen van dit bedrag als algemeen dekkingsmiddel ramen we hiervan niet 100% maar 75%. WOZ-stelpost We nemen, zoals we de afgelopen jaren steeds hebben gedaan, een stelpost op voor de waardeontwikkeling WOZ. De Inkomstenmaatstaven uit de Meicirculaire gaan nog uit van peildatum 1-1-2020. In augustus 2022 wordt de WOZ-waarde geactualiseerd. We gaan uit van deze actuele cijfers, omdat we nu al weten dat dit resulteert in een neerwaartse bijstelling in de Septembercirculaire 2022. Vrijval stelpost 75% jeugdzorg coalitieakkoord Voor de jaren 2023 tot en met 2028 was afgesproken dat de gemeenten een stelpost van 75% mochten opnemen in de begroting van nog te ontvangen middelen. De compensatie 2023 is nu echter volledig gegeven, dus 100%. Dit bedrag ramen we nu dan ook voor de volle 100% (als onderdeel van de algemene uitkering) en de geraamde stelpost komt daarmee te vervallen. Voor de jaren 2024 en volgende ramen we nog op dezelfde manier een stelpost van 75% (ongewijzigd).

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 5 van 7

Verhogen stelpost loon- en prijsontwikkeling 2023-2026 De accressen zijn vanwege compensatie voor gestegen lonen en prijzen aanzienlijk verhoogd. Wij zitten nu in onze begroting te laag met ons gehanteerde indexcijfers. Dit is de reden dat wij voorstellen om een deel van de totale accressen in de jaren 2023 t/m 2025 toe te wijzen voor loon en prijsontwikkelingen. Voor 2026 stellen we voor om 100% te gebruiken. Dit omdat er in 2026 sprake is van een andere berekening door het rijk en het daar nog gepresenteerde bedrag in z’n geheel opgaat aan loon- en prijsstijgingen. Voor 2022 achten wij dit niet noodzakelijk, omdat we nog ruim voldoende in de bestaande stelpost beschikbaar hebben. Bij het bepalen van het deel voor 2023 t/m 2025 zijn drie scenario’s overwogen. 1. 2026 stellen op 100% en de jaren 2023 t/m 2025 laten we cumulatief oplopen teruggerekend vanaf 2026. 2. De jaren 2023 t/m 2025 cumulatief laten oplopen met het indexeringspercentage dat gemiddeld te laag zit in onze begroting. Dat is 1,1% en laten we los op het totaal aan uitgaven in de begroting. 3. 50% van het resultaat van de meicirculaire gebruiken. Deze methode hebben we ook gehanteerd bij de septembercirculaire 2021. Scenario 3 zal via de begroting aan u worden voorgelegd, omdat dit de meest risicomijdende optie is. Dit vanwege alle onzekerheden die eerder zijn genoemd.

Stand egalisatiereserve Sociaal Domein De stand van de egalisatiereserve Sociaal Domein is na verwerking van de uitkomsten van de meicirculaire 2022*: Egalisatiereserve Sociaal Domein

2022

Stand per 1-1-2022

1.158.341

Stortingen n.a.v. meicirculaire 2022 Stand per 1-7-2022*

129.384 1.287.725

*dit is exclusief voorgestelde onttrekkingen in de 1 tussentijdse rapportage 2022. e

Vervolgstappen De mutaties die betrekking hebben op boekjaar 2022 worden verantwoord in 2e tussentijdse rapportage. De mutaties die betrekking hebben op boekjaar 2023 en verder worden verwerkt in de begroting 2023. Tot slot benadrukken wij nogmaals dat we adviseren voorzichtig om te gaan met de positieve bedragen. Aangezien onduidelijk is hoe de nieuwe systematiek van het gemeentefonds uitpakt vanaf 2026 is er mogelijk geen ruimte voor nieuwe investeringen of structureel nieuw beleid. Deze zomer wordt nog een gezamenlijk advies verwacht vanuit de VNG, het ministerie van BZK en de provincie over hoe om te gaan met de verschillende onzekerheden in de begroting 2023 en verder.

Uitkomsten meicirculaire 2022

blad 6 van 7

y'i-:\l

--l--

Daarnaast moeten we ook rekening houden met andere onzekerheden en uitdagingen, zoals de

gevolgen van de inflatie, de nieuwe stikstofmaatregelen en de aangepaste taakstelling sociaal domein.

Burgemeester en wethouders van Geldrop-Mierlo, ns,

burgemeester,

i,À N.J.H. Scheltens

Uit ko mste n me i ci rc u la i re 20 22

Bree

blad 7 van 7