CConstaterende datGeldrop-Mierlo
Koppel je AI →
Document · PDF

Reactiememo implementatie brede raadsprogramma

Commissie Algemene Zaken 7 september 2026, gemeente Geldrop-MierloBij agendapunt: Reactiememo brede raadsprogramma (portefeuillehouder Frans Stravers) - 20:055.721 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Reactiememo pagina 1 van 15 Aan : Commissievergadering Algemene Zaken Van : College van Burgemeester en Wethouders Datum : 4 augustus 2026 Zaaknummer : 3800779 Documentnummer : 3800803 Onderwerp : Reactiememo n.a.v. Breed Raadsprogramma: “Op weg naar een toekomstbestendig Geldrop-Mierlo” Aanleiding Op 15 juni 2026 heeft de gemeenteraad het ‘Brede raadsprogramma: Op weg naar een toekomstbestendig Geldrop-Mierlo’ vastgesteld. Het college beschouwt dit programma als een belangrijke pijler bij het opstellen van de Meerjaren Programma Begroting (MJPB) 2027-2030. Om de ambities realistisch te kunnen doorvertalen, zijn de opdrachten uit het raadsprogramma in deze memo uitgesplitst naar de wijze waarop zij in de begroting en uitvoering kunnen landen. Bij deze doorvertaling be- trekt het college nadrukkelijk de ambtelijke haalbaarheidstoets. Deze toets laat zien dat h et raadsprogramma op hoofdlijnen goed aansluit bij de Visie 2044 en de Strategie 2026-2029. Tegelijkertijd is de optelsom van de ambities te groot in verhouding tot de beschikbare financiële ruimte en uitvoeringskracht. Het volledig en gelijktijdig uitvoeren van het raadsprogramma, binnen de daarin opgenomen termijnen, is daarom niet realistisch.

Veel ambities zijn inhoudelijk herkenbaar en worden door het college onderschreven, maar vragen om prioritering, fasering, aanvullende capaciteit, financiële dekking of een nadere afbakening. De categorisering in deze memo maakt inzichtelijk wat al gebeurt, wat binnen de bestaande middelen kan worden opgepakt en waar aanvullende keuzes en middelen nodig zijn. Daarmee vormt deze me mo geen bevestiging dat alle opdrachten onverkort kunnen worden uitgevoerd, maar een basis voor het maken van bestuurlijke en financiële keuzes. Categorisering van opdrachten aan het college De opdrachten aan het college, zoals deze in het raadsprogramma zijn geformuleerd, zijn verdeeld in drie ca- tegorieën: - Categorie 1 – reeds in uitvoering: opdrachten die al onderdeel zijn van bestaand beleid, lopende pro- gramma’s of de vastgestelde begroting. - Categorie 2 – uitvoerbaar binnen bestaand budget: opdrachten waaraan het college binnen de be- staande financiële kaders inhoudelijk invulling kan geven. Dit betekent niet in alle gevallen dat de in het raadsprogramma genoemde planning volledig haalbaar is. De planning zoals opgenomen in de MJPB is uiteindelijk leidend. - Categorie 3 – aanvullende middelen nodig: opdrachten die aanvullende financiële middelen of capaci- teit vragen en daarom worden betrokken bij het tweestapsbegrotingsproces en de integrale afweging van de financiële keuzeknoppen.

Vervolgproces Deze memo wordt ter beeldvormende bespreking geagendeerd voor de commissie Algemene Zaken van 7 september 2026. Als de raad naar aanleiding van de memo tot besluitvorming wil komen, kan dit worden be- trokken bij de behandeling van de MJPB binnen het begrotingsproces. Over het tweestapsbegrotingsproces is de raad eerder geïnformeerd. Tijdens de richtinggevende avond van 15 september 2026 worden onder meer de financiële keuzeknoppen aan de raad voorgelegd. In dat proces wordt bepaald welke ambities in 2027 kunnen landen, welke moeten worden gefaseerd en welke niet, minder of op een andere manier worden opgepakt. Daarbij worden inhoude- lijke ambitie, financiële houdbaarheid en uitvoeringskracht in samenhang gewogen. De opdrachten uit catego- rie 3 worden nadrukkelijk in deze integrale afweging meegenomen. Voor opdrachten in categorie 2 geldt dat de gevraagde termijnen in sommige gevallen niet of niet volledig realiseerbaar zijn. De planning van de doel- stellingen en activiteiten in de vastgestelde MJPB is dan leidend. Reactiememo pagina 2 van 15 De reactiememo is bedoeld om het gesprek over de doorvertaling van het raadsprogramma naar de reguliere planning-en-controlcyclus te faciliteren. De uitkomsten van de haalbaarheidstoets maken duidelijk dat het niet mogelijk is om alle ambities uit het raadsprogramma onverkort en binnen de gewenste termijnen uit te voeren.

Het is daarom aan de gemeenteraad om bij de behandeling van de MJPB keuzes te maken tussen ambities en om het ambitieniveau, de planning of de reikwijdte van onderdelen van het raadsprogramma waar nodig bij te stellen. Zodra de MJPB 2027-2030 is vastgesteld, hebben het raadsprogramma en deze reactiememo hun functie als input voor de begrotingsafweging vervuld. Vanaf dat moment hanteert het college de vastgestelde begroting als leidraad en uitgangspunt voor de uitvoering. pagina 3 van 15 Categorisering van opdrachten aan het college Thema in raadsprogramma Opdracht aan college Categorisering Toelichting De mens centraal Sociaal domein en sterke lokale ondersteuning Maak van de bestaande kwartaalrapportage sociaal domein een kwartaalrapportage Wmo en Jeugd met daarin: de actuele status over toegang tot ondersteuning en cijfers over bereik- baarheid en wachttijden. Uitvoerbaar binnen budget De huidige rapportage kan worden aangevuld met beschreven wensen. Kom uiterlijk aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 naar de gemeenteraad met een uitvoeringskader richting 2030 met afspraken met zorg-, welzijns- en onderwijspartners, Reeds in uitvoering Aan deze opdracht wordt al gewerkt binnen de doorontwikkeling naar Stevige Lokale Teams.

In het verkenningstraject in de Coeve- ring werken gemeente, zorg-, welzijns- en andere maatschappelijke partners samen aan een integrale en laagdrempelige ondersteu- ningsstructuur. Kom uiterlijk aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 naar de gemeenteraad met een uitvoeringskader richting 2030 met een aanpak op vroegsignalering en preventie. Reeds in uitvoering Vroegsignalering, preventie en financiële beheersbaarheid zijn al onderdeel van de ingezette koers. De Taskforce Sociaal Domein, de versterking van de sociale basis en de ontwikkeling van Stevige Lokale Teams zijn gericht op eerder en dichterbij ondersteunen, het beperken van zwaardere zorg en het structureel beheersbaar hou- den van de uitgaven. Kom uiterlijk aan het einde van het eerste kwartaal van 2027 naar de gemeenteraad met een uitvoeringskader richting 2030 met financieel en organisatorische stand van zaken met indica- toren. Aanvullende middelen nodig De financieel en organisatorische stand van zaken waarin een uit- voeringskader inzicht en perspectief kan geven wordt ingevuld door de doorontwikkeling van het CMD (inclusief de PlusTaken) naar Stevige Lokale Teams. Het lopende verkenningstraject in het kader van die doorontwikkeling voorziet tot en met medio 2027 in de be- nodigde ervaringskennis en praktijk inzichten.

Deze kennis en in- zichten worden benut in de bestuurlijke besluitvorming over bijstu- ring en verdere uitrol van de Stevige Lokale Teams in de tweede helft van 2027. Voor een gemeentebrede doorontwikkeling zijn aanvullende middelen nodig voor onder meer locaties, projectlei- ding, implementatie en structurele monitoring. Bestaanszeker- heid en meedoen Maak van de bestaande kwartaalrapportage sociaal domein een halfjaarrapportage bestaanszekerheid die wordt uitgebreid met een periodieke armoede- en schuldenmonitor. Aanvullende middelen nodig De huidige armoedescan wordt nu om de twee jaar uitgevoerd, waarvoor bovendien geen structurele dekking beschikbaar is. Voor een hogere rapportagefrequentie zijn extra middelen en onder- zoeks- en analysecapaciteit nodig. Zowel intern als bij Senzer. pagina 4 van 15 Maak van de bestaande kwartaalrapportage sociaal domein een halfjaarrapportage bestaanszekerheid met meetbare indi- catoren voor bereik, gebruik en effectiviteit van ondersteuning Aanvullende middelen nodig Voor bereik en gebruik kan deels worden aangesloten bij be- staande gegevens over minimaregelingen, vroegsignalering en de armoedescan. Een halfjaarlijkse rapportage waarin ook de effectivi- teit van ondersteuning betrouwbaar wordt gemeten, vraagt echter aanvullende gegevens, analysecapaciteit en afspraken met uitvoe- ringspartners. Hiervoor is structurele dekking nodig.

Maak van de bestaande kwartaalrapportage sociaal domein een halfjaarrapportage bestaanszekerheid met impactmetin- gen waar mogelijk. Aanvullende middelen nodig Impactmetingen vragen meer dan het registreren van bereik en ge- bruik: er is een meetopzet, nulmeting, meerjarige dataverzameling en specialistische analyse nodig. Deze infrastructuur is nu niet structureel beschikbaar. Aanvullende middelen zijn daarom nodig; daarbij moet vooraf worden bepaald voor welke onderdelen een betrouwbare impactmeting daadwerkelijk mogelijk is. Kom uiterlijk aan het einde van het tweede kwartaal van 2027 naar de gemeenteraad met een aanpak op vroegsignalering en preventie,. Reeds in uitvoering Aan vroegsignalering en preventie wordt al uitvoering gegeven via Hulp op Maat. Het beleidskader schuldhulpverlening waarin de sa- menwerking met maatschappelijke partners en uitvoeringsorgani- saties wordt verder geborgd, komt in 2026 nog naar de gemeente- raad. Vereenvoudig regelingen verbeter de toegankelijkheid en de omvang met maatschappelijke partners en uitvoeringsorgani- saties.

Reeds in uitvoering De aanpak Hulp op Maat is structureel geborgd en richt zich op toegankelijke, integrale en passende ondersteuning Opgave Scholenbouw en maatschappelijke voorzieningen Breid de meerjarenagenda onderwijshuisvesting uit met moge- lijkheden voor multifunctioneel gebruik van locaties waardoor deze optimaler kunnen worden ingezet voor onze verenigingen en lokale maatschappelijke initiatieven/doelen; Reeds in uitvoering Multifunctioneel gebruik is al onderdeel van de opgave Scholen- bouw. Het gebouw Skandia combineert bijvoorbeeld onderwijs, kin- deropvang en een wijkfunctie. Bij de actualisatie wordt per project bezien welke maatschappelijke functies realistisch kunnen worden gekoppeld, rekening houdend met fysieke ruimte, het accommoda- tiebeleid, planning en exploitatie. Breid de meerjarenagenda onderwijshuisvesting uit met een jaarlijkse rapportage over de voortgang en risico’s. Uitvoerbaar binnen budget De huidige rapportage kan worden aangevuld met beschreven wensen. Vluchtelingenop- vang Geef uitvoering aan het bestaande kader vluchtelingenopvang en integratie. Reeds in uitvoering Aan het vastgestelde Kader Vluchtelingenopvang wordt uitvoering gegeven via een gemeentelijke coördinatie- en projectstructuur.

De gemeente werkt aan opvangcapaciteit, participatie, communicatie en integratie en stemt hierover af met onder meer het COA, wo- ningcorporaties en regiogemeenten. pagina 5 van 15 Sterke Wijken Gezond en vitaal leven Breid uiterlijk medio 2027 het programma “stap naar gezonder” uit met concrete gezondheidsdoelen en indicatoren. Uitvoerbaar binnen budget Het programma DE STAP naar gezonder bevat al concrete doelen en indicatoren, onder meer voor valpreventie, gezond gewicht, sport en bewegen en het gebruik van het regionale platform. Deze kunnen binnen de bestaande programmatische aanpak worden ge- actualiseerd en aangevuld. Daarbij wordt gekozen voor een be- perkt aantal indicatoren die structureel en betrouwbaar beschikbaar zijn. Breid uiterlijk medio 2027 het programma “stap naar gezonder” uit met wijkgerichte preventieaanpakken. Uitvoerbaar binnen budget Wijkgerichte preventie krijgt al vorm via onder meer valpreventie in de wijk, sport- en beweegplekken in Mierlo en de Coevering, de ge- biedsgerichte aanpak in de Coevering en de ontwikkeling van Ste- vige Lokale Teams. Deze wijkgerichte preventieaanpakken kunnen binnen DE STAP in naar gezonder in de komende twee jaar in sa- menhang worden gebracht en gericht worden uitgebreid binnen de bestaande uitvoeringslijnen.

Breid uiterlijk medio 2027 het programma “stap naar gezonder” uit met samenwerking met regionale en lokale partners. Reeds in uitvoering Lokale en regionale samenwerking is al een dragend onderdeel van DE STAP naar gezonder. De gemeente werkt samen met on- der meer de GGD, huisartsen, scholen, sportverenigingen, wel- zijnsorganisaties en partners binnen IZA en AZWA. Het regionale platform en de regionale preventie-infrastructuur worden benut om deze samenwerking verder te versterken. Breid uiterlijk medio 2027 het programma “stap naar gezonder” uit met aandacht voor mentale gezondheid en gezondheidsver- schillen. Reeds in uitvoering Mentale gezondheid en gezondheidsverschillen zijn al herkenbaar opgenomen in de bestaande aanpak. Voorbeelden zijn het Verken- nend Gesprek binnen de mentale gezondheidsnetwerken, de regio- nale preventie-infrastructuur en de inzet voor integrale suïcidepre- ventie. Breid uiterlijk medio 2027 het programma “stap naar gezonder” uit met 0-meting van maatschappelijke effecten gevolgd door jaarlijkse monitoring van het programma. Aanvullende middelen nodig Een representatieve nulmeting en jaarlijkse meting van causale maatschappelijke effecten van preventie is op gemeentelijk niveau niet zonder meer uitvoerbaar. Een haalbare basis is een lokale op- legger bij bestaande bronnen, zoals de GGD- en IZA-monitor.

Voor aanvullende jaarlijkse analyse, lokale dataverzameling en rappor- tage zijn capaciteit en middelen nodig. Leefbaarheid en sociale samen- hang Ontwikkel een programmatische aanpak op het gebied van leefbaarheid voor elke wijk en presenteer deze uiterlijk in 2027 met daarin de prioriteiten en maatschappelijke opgaven, hoe samenwerking met inwoners en organisaties structureel wordt georganiseerd, de doelen voor sociale samenhang en Aanvullende middelen nodig Een afzonderlijk programma voor iedere wijk, met eigen projecten, doelen, indicatoren en rapportages, past niet binnen de huidige ca- paciteit en middelen. Aanvullende middelen zijn nodig voor pro- grammaregie, participatie, uitvoering en monitoring. Een pagina 6 van 15 participatie en de rol van ontmoetingsplekken en voorzieningen in de wijk. realistische uitwerking begint met één gemeentebrede werkwijze en een gefaseerde inzet in een beperkt aantal prioritaire wijken.

Gebiedsgericht werken Ontwikkel een centrale visie op een toekomstgerichte program- matische aanpak en presenteer deze uiterlijk in het eerste kwartaal van 2027, waarin is opgenomen: Een tijdspad om te komen tot een programma per wijk (uiterlijk alle wijken eind 2029); Integrale doelstellingen voor de wijk; Samenwerking met maatschappelijke partners in de wijk; Meetbare indicatoren op leefbaarheid en veiligheid; Centrale ontmoetingspunten en contactpersonen; Een jaarlijkse voortgangsrapportage aan de raad. Aanvullende middelen nodig De gevraagde aanpak is breder dan de huidige inzet op specifieke gebieden, zoals de Coevering, Zesgehuchten, Goorsedijk en de centra. Voor een gemeentebreed sturingsmodel, programma's per wijk, contactpunten, indicatoren en jaarlijkse rapportage zijn aan- vullende capaciteit en middelen nodig. Eerst is een bestuurlijke keuze nodig over prioritering, regieniveau, fasering en aansluiting bij lopende trajecten.

Vitaal en groen buitengebied Groen, biodiversi- teit en landschap Werk in 2027 een beleidskader groen en een uitvoeringspro- gramma groen uit met daarin onder andere: - Prioritaire groenstructuren en ecologische verbindingen; - Maatregelen voor waterberging en hittestress; - Concrete vergroendoelen per wijk en gebied; - Concrete gebiedsgerichte aanpak, gelet op gegeven subsi- die; - Aandacht voor Gulbergen en omgeving, ondersteunen ont- wikkeling Herenboeren; - Steunen ontwikkeling van biologisch boeren en duurzame voedselproductie; Reeds in uitvoering Aan een actualisatie van het groenbeleid en aan uitvoeringslijnen voor groen en buitengebied wordt al gewerkt in samenwerking met externe partners. Lopende trajecten zijn onder meer het Masterplan Gijzenrooi (GGA grenscorridor), en Dommeldal uit de verf. Gijzenrooi is daarbij in de strategie en begroting als opgave opge- nomen. Een monitoring voor biodiversiteit en klimaatbestendigheid; Aanvullende middelen nodig Een structurele monitoring van biodiversiteit en klimaatbestendig- heid vraagt een nulmeting, eenduidige indicatoren, periodieke ge- gevensverzameling en ecologische en klimaatexpertise. Deze mo- nitoringsstructuur is nu niet volledig beschikbaar. Aanvullende mid- delen zijn nodig om de monitoring op te zetten en meerjarig be- trouwbaar uit te voeren.

Vermindering gebruik gewasbeschermingsmiddelen (GWB) en verbod op PFAS-houdende GWB en glyfosaat. Uitvoerbaar binnen budget Het terugdringen van chemische gewasbeschermingsmiddelen kan met ingang van 2028 als uitgangspunt worden opgenomen en wor- den toegepast binnen de gemeentelijke beheer- en inkooppraktijk. Voor toepassing buiten de eigen gemeentelijke invloedssfeer is de pagina 7 van 15 uitvoerbaarheid afhankelijk van externe bevoegdheden, regelge- ving en samenwerking met gebiedspartners. Klimaat en duurzaamheid Werk vóór medio 2027 een nieuw programma duurzaamheid uit met daarin een uitvoeringsagenda duurzaamheid waarin naast de bestaande doelen wijkgerichte verduurzamingsaan- pakken, inclusief klimaatkaarten voor alle wijken zijn opgeno- men en een concrete uitwerking voor ondersteuning voor inwo- ners, niet onder dwang van het gas af. Reeds in uitvoering Het programma Duurzaamheid en de bijbehorende uitvoerings- agenda zijn al in voorbereiding. Daarin wordt gewerkt aan wijkge- richte verduurzaming, het warmteprogramma, ondersteuning via het energieloket, energiearmoede, klimaatadaptatie en circulariteit. De aanvullende accenten uit het raadsprogramma kunnen in deze lopende actualisatie worden gewogen en gefaseerd. Maak klimaatadaptatie als standaard onderdeel van gebieds- ontwikkeling.

Maak de consequenties van het aansluiten bij het ‘schone lucht akkoord inzichtelijk en maak circulariteit vast on- derdeel van het beleid in de ruime zin van het woord. Uitvoerbaar binnen budget Klimaatadaptatie wordt betrokken bij rioolvervanging, waterbeheer, vergroening en gebiedsontwikkeling. Het in beeld brengen van de gevolgen van deelname aan het Schone Lucht Akkoord en de be- leidsmatige borging van circulariteit kan binnen het programma Duurzaamheid in 2027. De kosten voor de eventuele uitvoerings- maatregelen die daaruit volgen moeten vervolgens afzonderlijk worden berekend en geprioriteerd. Hanteer meetbare CO2- en energiedoelen en benut mogelijk- heden voor het energieneutraal maken van (gemeentelijke) ge- bouwen. Aanvullende middelen nodig Voor meetbare CO2- en energiedoelen kan worden aangesloten bij de regionale klimaatmonitor, hier zijn kosten aan verbonden. Het energieneutraal maken van gemeentelijke gebouwen vraagt onder- zoek per gebouw, een uitvoeringsplan en investeringen in isolatie, installaties en opwek. Voor deze uitwerking en uitvoering zijn aan- vullende middelen en financiële besluitvorming nodig.

Betrek bij de lokale aanpak van de netcongestie de volgende zaken: o Pilot buurtbatterij om de energietransitie te bevor- deren; o Mogelijkheden voor het slim gebruik maken van overcapaciteit overdag; o Een verkenning naar de mogelijkheden van klein- schalige kernenergie Aanvullende middelen nodig Een buurtbatterij, slim gebruik van overcapaciteit en een verken- ning van kleinschalige kernenergie vragen specialistische onder- zoeken, samenwerking met netbeheerder en regio en mogelijk aan- zienlijke investeringen. De haalbaarheid is bovendien afhankelijk van externe regelgeving en ontwikkelingen op de energiemarkt. Daarom zijn aanvullende middelen nodig voor onderzoek, voorbe- reiding en eventuele pilots. In de begroting wordt het vraagstuk t.a.v. de netcongestie onderdeel van de opgave energietransitie. Betrek bij de lokale aanpak van de netcongestie de volgende zaken: o Een pilot voor kleinschalige energiesystemen; o Een onderzoek naar een biocentrale in het buiten- gebied; Uitvoerbaar binnen budget De mogelijkheden voor kleinschalige energiesystemen en een bio- centrale kunnen beleidsmatig in 2027 worden verkend binnen het programma Duurzaamheid en de bestaande inzet op energiehubs en netcongestie. Daarbij worden kansrijke toepassingen, partners en randvoorwaarden in kaart gebracht.

Een eventueel realisatiebe- sluit wordt pas genomen nadat haalbaarheid, dekking en bevoegd- heden duidelijk zijn. De lokale aanpak van de netcongestie in te brengen als onder- deel van de Regionale Energie Strategie 2.0 Reeds in uitvoering Geldrop-Mierlo neemt al deel aan de regionale samenwerking rond energietransitie en de Regionale Energiestrategie. Netcongestie, pagina 8 van 15 duurzame opwek en het benutten van bovenlokale warmtebronnen zijn hierin bestaande inzetlijnen. De lokale aanpak kan daardoor worden ingebracht in de voorbereiding van de RES 2.0. Werk uiterlijk in 2027 een visie circulariteit uit waarbij mogelijk- heden voor hergebruik van grondstoffen in kaart zijn gebracht en circulariteit structureel onderdeel is van gemeentelijk beleid, zowel bij eigen beleid als bij inkoop. Uitvoerbaar binnen budget Circulariteit is al onderdeel van het programma Duurzaamheid en van maatschappelijk verantwoord inkopen. In 2027 word gestart met het werken vanuit het nieuwe actieplan circulariteit aan de grootste kansen voor inwoners, bedrijven en de gemeentelijke or- ganisatie. Heldere uitleg over het scheiden van afval aan inwoners wordt gegeven en hoe gehandhaafd kan worden op illegale bijzet; Reeds in uitvoering Deze opdracht wordt opgepakt als onderdeel van thema Sterke wij- ken.

Communicatie over afvalscheiding en de aanpak van illegale bijplaatsingen kunnen daarin worden verbonden aan wijkgerichte uitvoering, toezicht en handhaving. Daarmee wordt aangesloten bij bestaande uitvoerings- en communicatiekanalen. Mogelijkheden voor het ondersteunen van circulair bouwen in kaart gebracht worden. Uitvoerbaar binnen budget De mogelijkheden voor circulair kunnen binnen het programma Duurzaamheid worden uitgewerkt. Daarbij kan worden aangesloten bij de regionale verkenning van duurzame nieuwbouwrichtlijnen, de evaluatie van de GPR-methodiek en de bestaande inzet op schoon en emissieloos bouwen en maatschappelijk verantwoord inkopen. Toekomstbestendig Geldrop-Mierlo Opgave Wonen Presenteer uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026 een inte- grale woonagenda waarin de woningbouwprogrammering, het in balans brengen van een goede mix van woningen (schuif- plaat) en de mogelijkheden voor het voorrang geven aan men- sen met een sociaal of economische binding zijn opgenomen. Uitvoerbaar binnen budget De eind juni 2026 vastgestelde Wet versterking regie volkshuisves- ting vereist dat gemeenten vóór 1 juli 2027 een nieuw Volkshuis- vestingsprogramma (VHP) vaststellen.In dit VHP worden de wo- ningbouwprogrammering, de gewenste woningmix en de schuif- plaat samengebracht.

Ook worden de juridische en regionale voor- waarden voor voorrang op basis van sociale of economische bin- ding betrokken. Presenteer uiterlijk in het vierde kwartaal van 2026 een inte- grale woonagenda waarin doelen voor levensloopbestendig wonen, afspraken met corporaties, doelstellingen voor leef- baarheid en voorzieningen en mogelijkheden voor sociale in- teractie bij inrichting van de wijk zijn opgenomen. Uitvoerbaar binnen budget Doelen voor levensloopbestendig wonen, leefbaarheid en voorzie- ningen zijn al onderdeel van de woonopgave. De gemeente werkt onder meer aan geclusterde woonvormen, nultredenwoningen, zorggeschikte woningen en prestatieafspraken met corporaties. Deze onderwerpen en sociale interactie in de wijk kunnen in het volkshuisvestingsprogramma integraal worden vastgelegd. Werk de sterke ambitie voor meer uitbesteding van woningbouwprojecten uit. Uitvoerbaar binnen budget De inzet van externe partijen kan als uitvoeringsprincipe worden uitgewerkt binnen de projectaanpak voor woningbouw en het volks- huisvestingsprogramma. Per project wordt bepaald welke werk- zaamheden doelmatig kunnen worden uitbesteed en welke ge- meentelijke regie nodig blijft. De uitwerking van dit principe vraagt op zichzelf geen aanvullende middelen. pagina 9 van 15 Geef vorm aan creatieve oplossing: woonoplossingen op eigen grond.

Uitvoerbaar binnen budget Woonoplossingen op eigen grond kunnen worden betrokken bij de regels voor het beter benutten van de bestaande woningvoorraad en de actualisatie van het omgevingsplan. Binnen die trajecten kan worden bepaald onder welke ruimtelijke en volkshuisvestelijke voorwaarden initiatieven mogelijk zijn. De beleidsmatige uitwerking kan binnen de bestaande woonopgave plaatsvinden. Geef vorm aan creatieve oplossing: woon-zorg oplossingen (zoals Knarrenhofjes). Uitvoerbaar binnen budget Woon-zorgoplossingen sluiten aan bij de bestaande inzet op ge- clusterde woonvormen, nultredenwoningen en zorggeschikte wo- ningen. Voor verschillende locaties worden al voorbereidingen ge- troffen. De gewenste vormen en locaties kunnen verder worden uit- gewerkt binnen het volkshuisvestingsprogramma en de prestatieaf- spraken met corporaties in de volgende actualisatie. Geef vorm aan creatieve oplossing: woningsplitsing, kavelsplit- sing en optoppen van woningen. Reeds in uitvoering Aan het beter benutten van de bestaande woningvoorraad wordt al gewerkt. In het volkshuisvestingsprogramma en de regels bij het omgevingsplan worden mogelijkheden voor woningsplitsing, kavel- splitsing en optoppen betrokken. Een jaarlijkse monitoring en rapportage van doelen op het ge- bied van woningbouw en woonbehoefte.

Reeds in uitvoering De woningbouwprogrammering en woonbehoefte worden al ge- volgd via het woningbouwprogramma, regionale afspraken en de P&C-cyclus. Het volkshuisvestingsprogramma voegt hier doelen voor doelgroepen, betaalbaarheid, woningmix en doorstroming aan toe. Op basis daarvan kan jaarlijks over voortgang en afwijkingen worden gerapporteerd. Economie Werk vóór eind 2026 een kader economische kracht uit waarin onder andere de vertaling en realisatie van de regionale visie werklocaties naar de gemeente is opgenomen. Reeds in uitvoering De opgave bedrijventerreinen wordt gefaseerd uitgevoerd en sluit aan bij de regionale visie op werklocaties. In 2027 worden per be- drijventerrein kansen en knelpunten voor ruimtegebruik, transfor- matie, vergroening, mobiliteit en veiligheid in beeld gebracht. Deze uitwerking vormt bouwstof voor het thema Economische Kracht. Werk vóór eind 2026 een kader economische kracht uit waarin een voorstel voor een ondernemersfonds is opgenomen. Reeds in uitvoering Aan de inrichting van een ondernemersfonds (Stadteland Initiatie- venfonds) wordt al gewerkt met ondernemersverenigingen en maatschappelijke partners. Werk vóór eind 2026 een kader economische kracht uit waarin afwegingen voor de economische ontwikkeling die past bij schaal en identiteit van onze zijn gemeente.

Reeds in uitvoering In de doelstellingen van het thema economische kracht is de hui- dige inzet op het behouden van bestaande ruimte voor onderne- men, het zoeken naar de plekken waar nieuwe kansen mogelijk zijn en het faciliteren van ondernemers onderbelicht, dit wordt in de be- groting 2027 explicieter opgenomen. De afwegingen worden ge- koppeld aan de schaal, beschikbare ruimte, leefbaarheid en de identiteit van Geldrop-Mierlo. pagina 10 van 15 Centrumontwikke- ling Voeg voor het einde van 2026 alle deelplannen met betrekking tot het centrum van Mierlo samen tot een integrale centrumvi- sie Mierlo met daarin een economische en ruimtelijke ontwik- kelrichting inclusief de herontwikkeling van huidige gebouw van de dienst Dommelvallei. Reeds in uitvoering De voorbereiding loopt binnen de opgave Centrum Mierlo en de herontwikkeling van Dorpsstraat 210. Bestaande beleidskaders en deelplannen worden samengebracht en aangevuld met de ruimte- lijke en maatschappelijke opgaven voor het centrum. Zo kan een integrale ontwikkelrichting worden opgesteld zonder lopende pro- jecten onnodig te vertragen. Actualiseer uiterlijk halverwege 2027 de integrale centrumvisie Geldrop met daarin opgenomen een economische en ruimte- lijke ontwikkelrichting. Reeds in uitvoering De actualisatie is al gekoppeld aan de opgave Centrum Geldrop.

In 2027 worden de ontwikkelingen rond Bezorgershof, Marktplein, de postkantoorlocatie, parkeren en vergroening in samenhang ge- bracht. Deze lopende trajecten vormen de inhoudelijke basis voor een geactualiseerde economische en ruimtelijke ontwikkelrichting. Doe vanuit de integrale centrumvisie voorstellen voor bereik- baarheid en verblijfskwaliteit voor Geldrop en Mierlo. Uitvoerbaar binnen budget Bereikbaarheid en verblijfskwaliteit kunnen binnen de beide cen- trumvisies worden uitgewerkt. Voor Geldrop zijn parkeren, ver- keersstromen, vergroening en autoluwe inrichting al onderdeel van de lopende opgave; voor Mierlo worden onder meer parkeren, groen en verblijfskwaliteit in samenhang bezien Doe vanuit de integrale centrumvisie voorstellen voor samen- werking met ondernemers, vastgoedeigenaren en sociaal- maatschappelijke partners in Geldrop en Mierlo. Reeds in uitvoering Er wordt toegewerkt naar een samenwerking met ondernemers, vastgoedeigenaren, inwoners en maatschappelijke partners ter ver- steviging van de centrum- en gebiedsontwikkelingen. Voor Mierlo wordt de bestaande samenwerking benut bij het bepalen van de centrumopgave en voor Geldrop bij de lopende ontwikkellocaties en de economische positionering. Werk vanuit de integrale centrumvisie aan uitvoeringsmaatre- gelen en investeringsvoorstellen en mogelijkheden van horeca- en winkelaanbod in Geldrop en Mierlo.

Uitvoerbaar binnen budget De centrumopgave bevatten een samenhangend overzicht van uit- voeringsmaatregelen, investeringsvoorstellen en kansen voor ho- reca en detailhandel. Voor Geldrop wordt aangesloten bij de lo- pende locaties en het compactere kernwinkelgebied; voor Mierlo kan dit worden meegenomen bij de te bepalen centrumopgave. Op dit moment wordt op verzoek van de raad ook gewerkt aan de lo- kale detailhandelsvisie, reclame- en terrassenbeleid. Verkeer en mobili- teit Werk een meerjarig mobiliteitsprogramma uit met monitoring van verkeersdruk, Aanvullende middelen nodig Een meerjarig mobiliteitsprogramma met structurele monitoring vraagt aanvullende verkeersdata, analysecapaciteit en programma- tische regie. De huidige portefeuille en beschikbare capaciteit zijn onvoldoende om alle mobiliteitsopgaven tegelijk uit te werken. Aan- vullende middelen zijn nodig om prioriteiten, monitoring en uitvoe- ringsmaatregelen in samenhang te organiseren. Stel maatregelen voor ter verbetering van de bereikbaarheid van station en ziekenhuis vanuit zowel Mierlo als Geldrop. Uitvoerbaar binnen budget De bereikbaarheid van station en ziekenhuis kan worden uitge- werkt binnen de Lokale Bereikbaarheidsagenda en de lopende sa- menwerking met vervoerders, MRE en provincie.

Daarbij kunnen pagina 11 van 15 bestaande en geplande fiets-, OV- en weginfrastructuur en de ver- bindingen vanuit beide kernen in samenhang worden beoordeeld. Stimuleer het gebruik van de fiets, OV en deelmobiliteit, en voer een blijvende lobby voor de verbreding van de A67, Reeds in uitvoering Aan deze opdracht wordt al uitvoering gegeven via verbeteringen aan fietsverbindingen, HOV- en businfrastructuur en kleinschalige pilots met deelmobiliteit. De gemeente werkt hiervoor samen met provincie, MRE, Brainport Bereikbaar en buurgemeenten. Ook regi- onale bereikbaarheidsvraagstukken, waaronder de A67, worden in deze samenwerkingsverbanden blijvend geagendeerd. Werk in het mobiliteitsprogramma de ontsluiting van Luchen en Hulst uit en doe onderzoek naar deelmobiliteit in beide kernen. Aanvullende middelen nodig De ontsluiting van Luchen en Hulst vragen verkeerskundige stu- dies, participatie en afstemming met woningbouw- en gebiedsont- wikkelingen. Maatregelen kunnen bovendien investeringen in infra- structuur vergen. Ook het onderzoek naar deelmobiliteit vereist aanvullende middelen en capaciteit.

Werk in het mobiliteitsprogramma mogelijkheden uit voor laad- infrastructuur standaard opnemen in woningbouwplannen Aanvullende middelen nodig Het standaard meenemen van laadinfrastructuur in woningbouw- plannen vraagt beleidsmatige uitwerking, netcapaciteitsonderzoek en afspraken met ontwikkelaars en netbeheerder. De vertaling naar concrete planregels en een dekkend netwerk kan daarnaast uitvoe- rings- en investeringsgevolgen hebben. Hiervoor zijn aanvullende middelen en capaciteit nodig. Werk in het mobiliteitsprogramma maatregelen uit ter verbete- ring van prioritaire schoolroutes en verkeersknelpunten, tegen sluipverkeer en verkeersonveiligheid en maak een integrale koppeling met woningbouw en gebiedsontwikkeling. Uitvoerbaar binnen budget Verkeersveiligheid, schoolroutes, fietsroutes en de koppeling met woningbouw zijn al onderdeel van de Lokale Bereikbaarheids- agenda en lopende projecten. In 2027 wordt onder meer gewerkt aan een langzaamverkeersplan, maatregelen in woonstraten en het beheersen van verkeersdruk door de woningbouwimpuls. Deze lij- nen kunnen in het programma worden samengebracht en gepriori- teerd.

Veiligheid en maatschappelijke weerbaarheid Werk vóór medio 2027 aanvullingen uit op de programma’s maatschappelijke weerbaarheid en veiligheid uit waarin - Samenwerking tussen veiligheid, zorg en onderwijs wordt versterkt; - Aandacht bestaat voor digitale veiligheid en ondermijning; - Maatregelen voor preventie worden uitgewerkt, met nadruk op oefeningen en het vergroten van bewustwording bij in- woners; - Jaarlijkse rapportage over veiligheidsontwikkelingen plaatsvindt. - Aandacht wordt besteed aan veiligheid zowel op straat als achter de deur, met specifieke aandachtvoor de veiligheid van vrouwen. Reeds in uitvoering Aan veiligheid wordt al gewerkt via het Integraal Veiligheidsplan, de Veiligheidsmonitor, de aanpak van ondermijning en voorlichting over digitale veiligheid. Daarnaast wordt toegewerkt naar een com- pacte aanpak maatschappelijke weerbaarheid met pijlers, eige- naarschap, benodigde capaciteit, financiële gevolgen, planning en de relatie met veiligheid, sociaal domein, organisatie en Dienst Dommelvallei. Alleen onderdelen waarvan scope, dekking en uit- voeringskracht duidelijk zijn, kunnen realistisch in de begroting lan- den; dit wordt in de loop van 2027 duidelijk.

pagina 12 van 15 Organisatie en dienstverlening Dienstverlening Werk uiterlijk in 2027 een (verbeter)programma dienstverlening uit met servicenormen (smart geformuleerde prestatie indicato- ren) voor bereikbaarheid en dienstverlening en voer een 0-me- ting uit. Neem hierin de Net Promotor Score mee. Aanvullende middelen nodig Het dienstverleningsconcept en het uitvoeringsplan bieden een in- houdelijke basis voor het verbeterprogramma. Het vaststellen van SMART-servicenormen en KPI's is al voorzien, maar een nulme- ting, de Net Promotor Score en structurele meting en rapportage vragen aanvullende onderzoeks- en analysecapaciteit en kunnen externe kosten meebrengen. Hiervoor zijn aanvullende middelen nodig. Verbetering van digitale toegankelijkheid, behoud van fysieke ondersteuning en analoge communicatie en uitvoeren van peri- odieke inwonerstevredenheidsmetingen, maak duidelijk hoe deze plaats vinden. Uitvoerbaar binnen budget Digitale toegankelijkheid, fysieke ondersteuning en begrijpelijke analoge communicatie zijn al uitgangspunten van het dienstverle- ningsconcept. Komend jaar wordt een vernieuwde toegankelijke website ingevoerd en worden knelpunten in digitale zelfservice on- derzocht, terwijl passende ondersteuning beschikbaar blijft. Be- staande klantfeedback en cliëntervaringsonderzoeken kunnen wor- den benut voor periodieke verbetering.

Werk er naar toe dat alle inwonersgerichte gemeentelijke communicatie helder en duidelijk is, op maximaal B1-niveau. Uitvoerbaar binnen budget Begrijpelijke communicatie is al onderdeel van de dienstverlening en de nieuwe huis- en schrijfstijl. In 2027 worden per team de tien meest gebruikte standaardbrieven aangepast. B1 wordt daarbij de norm voor inwonersgerichte communicatie, met ruimte voor juridi- sche of technische teksten waarvoor een ander taalniveau noodza- kelijk is. Stel een strategisch communicatieplan op. Aanvullende middelen nodig Een organisatiebreed strategisch communicatieplan is nog niet als afzonderlijke uitvoeringslijn uitgewerkt. Het opstellen en uitvoeren ervan vraagt regie, capaciteit, analyse van doelgroepen en kan aanvullende middelen voor kanalen en campagnes vergen. Daarom wordt deze opdracht betrokken bij de financiële en capaci- taire afweging in het begrotingsproces. Digitalisering Werk vóór eind 2027 een visie en uitvoeringsprogramma digi- talisering uit waarin digitale inclusie en toegankelijkheid cen- traal staan en de informatiepositie van organisatie en gemeen- teraad wordt versterkt. Uitvoerbaar binnen budget De visie kan worden uitgewerkt binnen de nieuwe gezamenlijke op- gave Digitale transformatie, data en informatiepositie.

Daarbij wer- ken Geldrop-Mierlo, Dienst Dommelvallei en de andere deelne- mende gemeenten aan een toekomstbeeld en routekaart voor in- formatievoorziening, dienstverlening en bestuurlijke sturing. Digitale inclusie en toegankelijkheid worden daarin als uitgangspunt opge- nomen. Werk vóór eind 2027 een visie en uitvoeringsprogramma digi- talisering uit waarin de digitale dienstverlening verder wordt Aanvullende middelen nodig Doorgroei naar volwassenheidsniveau 3 vraagt meer dan beleids- vorming: processen, governance, systemen, informatiebeveiliging en structurele capaciteit moeten aantoonbaar op niveau worden pagina 13 van 15 verbeterd en wordt toegewerkt naar volwassenheidsniveau 3 conform relevante wet- en regelgeving. gebracht. De haalbaarheid moet bovendien Dommelvallei-breed en aan de hand van een duidelijk volwassenheidsmodel worden be- paald, hiertoe loopt een bestuursopdracht waarvan de uitkomst in- zicht zal geven in de benodigde aanvullende investeringen en uit- voeringscapaciteit. Rapporteer jaarlijks aan de raad over voortgang en maat- schappelijke effecten. Aanvullende middelen nodig Een jaarlijkse rapportage over voortgang én maatschappelijke ef- fecten vraagt een structurele monitoringssystematiek, uniforme in- dicatoren, betrouwbare data en capaciteit voor analyse en duiding.

Deze informatiepositie wordt de komende jaren nog opgebouwd binnen de gezamenlijke digitale opgave. Voor de gevraagde jaar- lijkse rapportage zijn daarom aanvullende middelen nodig. Datagedreven werken Werk vóór eind 2027 kaders uit voor datagedreven werken waarin: - Heldere richtlijnen voor verantwoord datagebruik worden vastgesteld; - Privacy en gegevensbescherming zijn geborgd; - Datakwaliteit, governance en transparantie worden ver- sterkt; - Wordt toegewerkt naar conformiteit met relevante wet- en regelgeving; - De raad beter wordt ondersteund met betrouwbare stu- rings- en verantwoordingsinformatie; - Planmatige aandacht voor een optimale veiligheid voor de digitale systemen van de gemeente en Dienst Dommelval- lei. Uitvoerbaar binnen budget Datagedreven werken wordt ondergebracht in de gezamenlijke op- gave Digitale transformatie, data en informatiepositie. Een Dom- melvallei-brede datavisie wordt gevolgd door een datastrategie en uitvoeringsplan in 2027/2028. Richtlijnen voor datagebruik, privacy, governance, kwaliteit en bestuurlijke informatie kunnen in deze be- staande beleidsontwikkeling worden opgenomen.

Richtlijnen gebruik AI Werk vóór eind 2027 een beleidskader en uitvoeringspro- gramma AI uit waarin: - Kaders voor verantwoord gebruik van ‘gesloten’ AI worden vastgesteld; - Aandacht bestaat voor informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid; - Wordt toegewerkt naar conformiteit met relevante wet- en regelgeving; - Waarbij bij gebruik maken van AI de eis is dat een mens de vraag stelt, de machine (AI) antwoorden geeft, en dat een mens deze antwoorden beoordeelt en toetst op reali- teitsgehalte/zinvolheid (mens-machine-mens). Uitvoerbaar binnen budget AI-beleid is in ontwikkeling binnen de Dommelvallei-samenwerking. Voor 2027 zijn een gezamenlijke AI-werkgroep, implementatie van het beleid en voorbereiding van een uitvoeringsprogramma voor- zien. Uitgangspunten voor menselijke beoordeling, informatiebevei- liging, ethiek en naleving van wet- en regelgeving kunnen daarin worden vastgelegd.

pagina 14 van 15 Participatie Werk uiterlijk in 2026 een nieuw participatiekader uit waarin is opgenomen: - Geldende uitgangspunten en eisen voor participatie wor- den vastgelegd en uitgevoerd volgens de participatielad- der; - Geldende uitgangspunten over communicatie zijn opgeno- men; - Afspraken over terugkoppeling en mate van invloed; - Evaluatie en monitoring structureel zal plaatsvinden; - Uitgewerkte participatie-eisen voor ruimtelijke en maat- schappelijke ontwikkelingen; - Hoe participatie wordt gekoppeld aan wijkgericht en ge- biedsgericht werken; - Wat de ingang is waar inwoners eigen initiatieven kunnen neerleggen en hoe zij hierbij eventueel ambtelijke onder- steuning kunnen krijgen; - Participatie vraagt duidelijke verwachtingen, transparantie en goede terugkoppeling. Uitvoerbaar binnen budget De participatieverordening en de bijbehorende werkwijze worden geactualiseerd. De genoemde uitgangspunten over participatieni- veaus, terugkoppeling, monitoring, ruimtelijke ontwikkelingen, inwo- nersinitiatieven en de koppeling met wijkgericht werken kunnen daarin en in de organisatorische handreiking worden verwerkt.

De mogelijkheid om in deze bestuursperiode een raadgevend referendum te organiseren; Aanvullende middelen nodig Een raadgevend referendum vraagt een afzonderlijke juridische en organisatorische uitwerking, waaronder criteria voor inzet, proce- dure, communicatie, uitvoering en evaluatie. Ook de feitelijke orga- nisatie van een referendum brengt kosten en capaciteitsbeslag met zich mee. Daarom zijn aanvullende middelen en een expliciete bestuurlijke keuze nodig. Financiën Financiën Het college krijgt de opdracht om voor 2027 een sluitende be- groting te presenteren. Integrale afweging in tweestaps begrotings proces. Regionale samenwerking Regionale samenwerking Werk uiterlijk in het tweede kwartaal van 2027 een strategische regionale agenda Geldrop-Mierlo uit waarin de positionering van Geldrop-Mierlo (en de lokale belangen) binnen Brainport wordt uitgewerkt Aanvullende middelen nodig Geldrop-Mierlo participeert al in Brainport, MRE, SGE en andere regionale verbanden, maar een eigen strategische regionale agenda vraagt aanvullende capaciteit voor prioritering, belangenbe- hartiging en bestuurlijk-ambtelijke coördinatie. pagina 15 van 15 Voor alle gemeenschappelijke regelingen in beeld is wat de gevolgen (financieel en op uitvoering) zijn van de schaalsprong voor de gemeenschappelijke regeling en de gemeente.

Uitvoerbaar binnen budget Het voor alle gemeenschappelijke regelingen in beeld brengen van de financiële en uitvoeringsgevolgen van de schaalsprong is om- vangrijk en mede afhankelijk van informatie en planning van de re- gelingen zelf. Dit is gefaseerd inpasbaar voor de accounthouders van de gemeenschappelijke regelingen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://geldropmierlo.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/b3eb2cfc-ce33-4e11-9fda-ed2613319979?agendaItemId=9301a059-dd54-4690-8ed0-c9364388f491