Reactie college op Algemene Beschouwing GroenLinks Strategie 2026-2029

Dank u voorzitter, Dank aan de ambtelijke organisatie en het college voor de strategie en visie die nu voorliggen. Ik zal eerst een paar algemene opmerkingen maken over het geheel en daarna een aantal wat meer specifieke punten uitlichten. Alhoewel het niet voor het hele document geldt zien we in vergelijking met voorgaande jaren wel dat er meer concrete en meetbare doelen in staan en het niet blijft bij abstracte vergezichten. Complimenten hiervoor en bouw dit uit vooral uit de komende jaren. Maar ik druk u wel op het hart: zorg ervoor dat in het zoeken naar meetbare concrete doelen de minder meetbare aspecten van onze maatschappij niet ondergesneeuwd raken. Onder de noemer van leefbaarheid en sociale cohesie vallen zaken die van wezenlijk belang zijn voor ons inwoners maar minder goed meetbaar zijn. Het aantal buurthuizen kunnen we makkelijk tellen, of mensen zich er echt thuis voelen is lastiger te bepalen, en lastiger op te sturen. Data-gestuurd werken graag! Maar blijf scherp of je de juiste data hebt en of het überhaupt wel goed in data te vangen is waar je op wil sturen. Reactie College: Als college onderschrijven wij het belang van datagedreven werken, maar we realiseren ons ook dat niet alles in cijfers te vangen is. We blijven daarom kritisch op welke data we verzamelen, hoe we dat doen en hoe we deze interpreteren. Data zijn een hulpmiddel, geen doel op zich.

In de strategie en de vervolgstappen richting monitoring nemen we deze uitgangspunten mee. Een concreet compliment dat wij graag willen geven is de voorgestelde opvang van vluchtelingen, er spreekt ambitie en medemenselijkheid uit. Hier hebben wij ons al eerder over uitgesproken en wij staan nog steeds achter het college in deze! Vervolgens over het programma “de mens centraal”. Dit voelt vooral als een opsomming van zaken die we al doen en hoe we lopende projecten eventueel gaan uitbouwen. Kunnen we hier wat meer visie in krijgen? Meer ambitie? In een samenleving die individualistischer wordt, waar sociale cohesie onder druk staat moeten we misschien meer aandacht hebben voor (het voorkomen van) eenzaamheid. Reactie College: In het programma De mens centraal kiezen we er bewust voor om voort te bouwen op bestaande inzet, juist omdat deze essentieel is voor het versterken van de sociale basis. Door het integraal werken aan programma’s wordt het versterken van gemeenschappen steeds meer een leidend principe. Waarbij aandacht is voor ontmoeten en aandacht voor elkaar. De visie die de basis is voor die uitgangspunten is verankerd in Geldrop-Mierlo 2044,

meer specifiek het onderdeel ‘De samenleving in 2044’. De doelen in dit programma zijn SMART geformuleerde gevolgen daaruit en geven richting aan verdere ontwikkeling. Tegelijkertijd herkennen we het signaal over eenzaamheid en sociale cohesie. We zijn hiermee aan de slag en zullen de acties die worden ondernomen in dit kader opnemen in de begroting. Zet ook meer in op het aanpakken van (verborgen) armoede, de tweedeling in onze samenleving is aan het groeien en de oorzaak van veel maatschappelijke problematiek. Alhoewel veel van de oplossingen rondom dit punt beter vanuit de landelijke politiek aangepakt kunnen worden moeten we als gemeente blijven kijken hoe wij inwoners die het niet redden kunnen signaleren en ondersteunen. Of te wel: hebben wij iedereen in een precaire financiele situatie in beeld en communiceren we op de juiste manier met inwoners die dit betreft Reactie College: Door inzet van onder meer de mediacampagne Hulp op Maat en door aansluiting bij het programma vroegsignalering hebben we het bereik en het in beeld krijgen van mensen in (verborgen) armoede enorm laten groeien. In de strategie is preventie centraal gesteld voor de komende jaren. Het programma vroegsignalering is gebaseerd op signalen vanuit derden bij achterstanden in betaling van de vaste lasten zoals gas, elektra, water, huur, zorgverzekering geven inzicht.

Bij dergelijke signalen gaat een ’medewerker vroegsignalering‘ met inwoners aan de slag en bouwt waar nodig een brug richting hulpverlening. Verder kijken we met spanning uit naar de ontwikkelingen rondom de stevige lokale teams, zorg ervoor dat de mensen die daar werken de autonomie krijgen om hun professionaliteit effectief in te zetten en dat ze niet gaan vastlopen in allerlei administratie om elke stap die ze zitten te verantwoorden. Hier zien wij in de strategie graag duidelijkere taal rondom het mandaat dat deze professionals krijgen. Uiteraard geldt dat ook voor andere experts in het zorgdomein waar wij als gemeente op enigerlei wijze mee te maken hebben. Reactie College: Het mandaat aan professionals die deel uit zullen maken van het Stevig Lokaal Team (SLT) is op dit nog niet exact gedefinieerd, omdat die definiëring onderdeel is van de cocreatie waarin samen met (netwerk)partners inrichting wordt gegeven aan de invulling van het SLT. Het college heeft als randvoorwaarden vastgelegd dat in overleg met partners moet worden besloten hoe in het team de triage en vraagverheldering wordt ingericht en op welke wijze de inzet van netwerkgerichte gespreks- en regievoering als

leidende filosofie worden geborgd. Beide randvoorwaarden gaan uit van een grote verantwoordelijkheid bij de professional, waar u ook toe oproept. Een ander punt dat wij te weinig zien in de strategie is klimaatadaptatie. Keer op keer worden weer- en klimaatrecords gezet, en niet alle records zijn goed voor ons! Hittestress die zich niet beperkt tot een paar dagen in de zomer, korte periodes van extreme neerslag die allerlei wateroverlast veroorzaken afgewisseld met droge periodes die een aanslag zijn voor onze natuur en het risico op natuurbranden vergroten (stel je eens voor dat de bossen tussen onze twee kernen er ineens niet meer zijn, en hoe gaan we alle mensen evacueren en opvangen in zo’n situatie). En vergeet hierbij niet dat het vaak de kwetsbaren in onze samenleving zijn die het meeste last hebben van het veranderende klimaat. Groen en sociaal zijn met elkaar verbonden, het zijn geen zaken die los van elkaar staan. Reactie College: Als college onderstrepen we het belang van klimaatadaptatie en delen we de zorg om de toenemende effecten van extreme weersomstandigheden. In de strategie zijn thema’s als vergroening, hittestress en wateroverlast opgenomen, waarbij ook oog is voor de impact op kwetsbare groepen. Groen en sociaal grijpen inderdaad op elkaar in.

Zo wordt vanuit het lokaal preventieakkoord DE STAP naar een gezonder Geldrop-Mierlo samen met partners gewerkt aan een lokaal hitteplan. Dit richt zich specifiek op het voldoende toerusten van (vooral kwetsbare) inwoners tijdens langdurige periodes van hitte. Klimaatadaptatie komt daarom zowel voor in het thema Leefbare wijken, met voornamelijk zichtbare en lokale maatregelen, als in thema Duurzaamheid met bijbehorende doelen en samenhang met duurzame energie en hergebruik van grondstoffen. Wij beraden ons op amendementen om de doelen rondom vergroening aan te scherpen; meer vergroening en snellere uitvoering (het viel ons ook op dat onder dit onderwerp veel van de doelen pas in 2028 en ’29 gerealiseerd hoeven te worden terwijl bij andere onderwerpen de jaartallen ’26 en ’27 veel vaker genoemd worden) en wij zijn er ook niet op tegen als de groene boa’s vaker te vinden zijn in onze natuur. Reactie College: De jaartallen bij de doelen geven aan wanneer het beoogde resultaat bereikt moet zijn. Dat betekent niet dat we pas in dat jaar starten met de uitvoering. Integendeel – ook in 2026 en 2027 wordt al gewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van maatregelen die bijdragen aan deze doelen. Wat betreft de inzet van de groene boa’s: deze vindt plaats naar behoefte en op momenten waarop dat nodig is. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met Samen Sterk in Brabant (SSiB).

Als laatste wil ik even “brainport voor elkaar” in herinnering roepen; enkele maanden geleden is een initiatief om hieraan deel te nemen weggestemd in deze raad, met als een van de argumenten dat er geen geld voor gereserveerd was, nu is dus het juiste moment om op te roepen tot een begroting later in het jaar waar hier wel rekening mee gehouden wordt. Wij zijn voorstander van een goede regionale samenwerking, niet alleen met bestuurlijke partners maar ook met bedrijven en maatschappelijke organisatie waarin wij als gemeente best een voorbeeldfunctie mogen nemen. Reactie College: Het college onderschrijft het belang van sterke regionale samenwerking, niet alleen met bestuurlijke partners maar ook met bedrijven en maatschappelijke organisaties. We werken op diverse niveaus al actief samen, bijvoorbeeld op het gebied van arbeidsmarkt, gezondheid en sociaal domein. Denk aan het initiatief "DE STAP naar gezonder op je werk", waarin de gemeente samen optrekt met GEMINI, OVM, centrummanagement Geldrop en Mierlo en andere lokale partners. Brainport voor Elkaar is een waardevol initiatief. Hoewel we op dit moment geen lid zijn, volgen we de ontwikkeling ervan met interesse. Deelname vraagt naast inhoudelijke afweging ook om een zorgvuldige financiële en bestuurlijke afweging.

Zoals eerder aangegeven heeft het college besloten niet aan te sluiten vanwege budgettaire keuzes en inzet van ambtelijke capaciteit. Het college heeft afgesproken tenminste jaarlijks opnieuw de afweging te maken om mogelijk alsnog aan te sluiten wanneer dat in lijn is met onze strategische doelen en als er meerwaarde voor onze gemeente in wordt zien. Tot zover onze beschouwing op de strategie en visie.