Omgevingsvisie op hoofdlijnen.pdf

Door een steviger fietsnetwerk binnen de wijken, tussen de wijken en naar het centrum te realiseren willen we het fietsgebruik stimuleren. We willen onderzoeken hoe dit het beste gedaan kan worden, zonder de bereikbaarheid van wijken teveel aan te tasten. Mogelijke oplossingen zijn fietsroutes in doorlopende groenstroken, de aanleg van fietsstraten (waar de auto te gast is) of door van meerdere wegen eenrichtingswegen te maken. Met eenrichtingswegen ontstaat een rustiger

verkeersbeeld en meer openbare ruimte. Ruimte voor kansrijke ontmoetingsplekken. We vinden het belangrijk dat mensen elkaar dichtbij huis kunnen ontmoeten en activiteiten kunnen organiseren. We willen meer kansrijke ontmoetingsplekken om de sociale cohesie in een wijk te versterken. Op deze plekken willen we sociale activiteiten en recreatieve initiatieven mogelijk maken, zodat inwoners zelf iets laagdrempeligs kunnen organiseren. Hiervoor willen we ook het tijdelijk gebruik van een leegstaand gebouw in een wijk mogelijk maken om te ontmoeten en recreëren. Dit kunnen ook tijdelijke voorzieningen zijn of ‘pop-up’ voorzieningen die er bijvoorbeeld een deel van het jaar staan. Behoud van basisvoorzieningen op bereikbare afstand. Om op lange termijn de centra van Geldrop en Mierlo sterk te houden, zien we graag dat bestaande niet-dagelijkse winkelvoorzieningen geconcentreerd worden in de centra. Tegelijk willen we voor de toenemende groep ouderen of andere minder mobiele groepen voorzieningen dichtbij huis houden, zodat men zelfredzaam kan zijn en zo lang mogelijk zelfstandig kan blijven wonen. Daarom zetten we in op het behoud van basisvoorzieningen op een bereikbare afstand in de wijken, zoals een supermarkt.

Andere dagelijkse voorzieningen zijn alleen mogelijk als daar volgens marktpartijen behoefte en vraag naar is die niet concurreert met bestaande dagelijkse voorzieningen in de wijk of de centra. Ook maatschappelijke voorzieningen willen we dichtbij huis aan kunnen bieden. Om de voorzieningen in een wijk toekomstbestendig te houden willen we verschillende maatschappelijke voorzieningen met elkaar bundelen in een gebouw. Op deze manier kunnen de

45

voorzieningen samen de lasten delen en zorgen voor meer ontmoetingen tussen verschillende groepen inwoners van de gemeente.

46

Integrale wijkaanpak Bij vernieuwing van de woningvoorraad, herstructurering, wegtrekkende voorzieningen, vernieuwing van de openbare ruimte en/of vernieuwing van ondergrondse infrastructuur zetten we in op een integrale wijkaanpak. In deze integrale wijkaanpak willen we ook sociale aspecten integreren (zie visie sociaal domein en de koepelvisie). We willen ook bij vernieuwing de sociale cohesie versterken en de aanwezige sociale problematiek aanpakken. Tegelijk willen we voorkomen dat op rommelige plekken ondermijnende activiteiten plaatsvinden. Door een verandering integraal aan te pakken kunnen nieuwe kansen en verbindingen ontstaan. We kijken vanuit verschillende disciplines naar de plek waarbij we tegelijktijdig opgaven in de wijken kunnen aanpakken. Denk hierbij aan energievraagstukken, sociale veiligheid, verkeersveiligheid, sociale cohesie, klimaatadaptatie, woningaanbod etc.

4.4.3 Wat is de achtergrond achter deze opgaven? Wat speelt er? In de wijken van Geldrop en Mierlo komen allerlei opgaven samen. In de eerste plaats hebben meerdere wijken afgelopen jaren te maken gehad met wateroverlast bij stevige buien. In meerdere wijken is bovendien sprake van een verouderde openbare ruimte en versnipperde groenstructuren. Er liggen gezondheidsvraagstukken als gevolg van demografische ontwikkeling maar ook sociale problematiek in sommige wijken. De woningbehoefte in Geldrop-Mierlo is heel gevarieerd. In de eerste plaats zorgen demografische veranderingen voor een toename aan kleinere huishoudens en ouderen. Het aantal jongeren en gezinnen zal naar verwachting niet afnemen, omdat er volop aanwas is vanuit de regio. Er zijn gezien de (huidige en verwachte) bevolkingsopbouw weinig woningen voor kleinere huishoudens, zoals ouderen en starters. Omdat voor ouderen de mogelijkheden om door te stromen naar een geschikte ouderenwoning beperkt zijn, is de druk op de woningmarkt voor gezinnen en starters ook hoog. Geldrop-Mierlo kent veel fraaie wijken met mooie woningen. De verschillen tussen de wijken zijn echter groot. Er zijn ruim opgezette wijken met veel groen en veel vrijstaande woningen. Er zijn ook wijken met veel meerlaagse woningen, concentraties van huurwoningen en minder groen. Vaak zijn dit de wijken waar ook diverse sociale problemen spelen.

Vanuit het sociaal domein vindt de gemeente inclusie belangrijk, dat wil zeggen zorgen dat iedereen erbij hoort.

In de gemeente zijn er veel woningen die nog een laag energielabel hebben wat betekent dat de woningen nog veel energie gebruiken. Op dit moment worden nog veel daken van woningen niet benut door er energie op te wekken via zonnepanelen en zijn nog bijna alle woningen afhankelijk van fossiele energie. Daarnaast zijn er nog te veel woningen niet of slecht geïsoleerd. Om uiteindelijk energieneutraal te worden in 2040 ligt er dus een potentieel bij de woonwijken. Vraagstukken in onze gemeente Veel inwoners maken zich zorgen over de betaalbaarheid van het woningaanbod en of jongeren nog wel aan een woning kunnen komen. De (sterk) stijgende woningprijzen zorgen ervoor dat betaalbare woningen steeds minder betaalbaar worden. Een ander belangrijk vraagstuk is de sociale cohesie van de wijken. Inwoners geven aan dat de vergrijzing, ontkerkelijking, het digitale shoppen en digitaal ontmoeten ervoor zorgt dat het natuurlijk ontmoeten niet meer vanzelfsprekend en het sociale leven minder vanzelfsprekend is. Daarnaast zijn er ook wijken waar veel verschillende maatschappelijke groepen bij elkaar in de buurt wonen die geen binding met elkaar hebben waardoor er geen buurtgevoel is. Ook worden sociale voorzieningen zoals buurthuizen minder vaak gebruikt door inwoners, waardoor deze onder druk komen te staan.

Terwijl voor sommige inwoners het buurthuis nog en waardevolle plek is om mensen te ontmoeten en een praatje te maken. Inwoners geven aan dat ze het belangrijk vinden dat er meer open water en schaduwrijke plekken gemaakt worden, wat meer koelte geeft in de wijken op zomer-

se hete dagen. In en tussen verschillende wijken ontstaan nu regelmatig onveilige verkeerssituaties, waaronder hard rijden. Dit geeft voor inwoners die gebruik maken van langzaam vervoer een onveilig gevoel. Ook zorgt parkeeroverlast binnen de wijken voor ergernissen bij inwoners, omdat hele straten vol geparkeerd worden. Trends en ontwikkelingen Belangrijke trend is de toename van het aantal ouderen in de wijken. Vanuit de Wet op de Maatschappelijke ondersteuning moeten ouderen langer zelfstandig blijven wonen. Een belangrijke opgave is dan ook om de mogelijkheden te creëren om zelfstandig te blijven wonen door de juiste voorzieningen, een sociaal netwerk en een passende woning. Steeds meer mensen binden zich minder (lang) aan een bepaalde vereniging. Ook een sporten en bewegen vindt steeds vaker individueel of in kleine minder georganiseerde groepen plaats. Mede door de coronacrisis is de behoefte om ommetjes te maken groter geworden. Klimaatverandering vraagt van de gemeente om in te spelen op langere periodes van warmte en droogte in de zomer en kortere en heviger buien. Als gevolg van de afspraken in het klimaatakkoord van Parijs zet Nederland in op een energietransitie, waarbij we het gebruik van fossiele brandstoffen willen beëindigen en wijken aardgasvrij willen maken.

47

4.5 Naar een multifunctioneel buitengebied 4.5.1 Onze ambitie In onze visie hebben we in de toekomst een multifunctioneel buitengebied, waarin functies naast elkaar voorkomen en die zich ontwikkelen in samenhang met de kwaliteiten van natuur en landschap. Het is onze ambitie om functies en kwaliteiten in de toekomst sterker te verweven dan nu. We gebruiken daarbij de economische dynamiek in het buitengebied om kwaliteiten toe te voegen.

48

Door een betere integratie tussen functies en kwaliteiten willen we het landelijke gebied ook klimaatbestendiger maken. Het vasthouden van water is in ons buitengebied van groot belang om wateroverlast te voorkomen, maar op de droge zandgronden ook bosbranden te voorkomen. Bovendien willen we daarmee de biodiversiteit en de aantrekkelijkheid van ons landschap verbeteren.

Afb. 21. Visual multifunctioneel boerenerf

Een sterke economische basis van ons platteland is nodig voor de leefbaarheid, de werkgelegenheid en als verdienmodel achter het in standhouden van de kwaliteit in ons landelijk gebied. Voldoende economische kansen zorgen voor meer financiële draagkracht voor het landschap en voorkomt verloedering en ongewenste (illegale) activiteiten in vrijgekomen (agrarische) bedrijfsbebouwing. Ons landelijk gebied is echter heel divers en ook de opgaven verschillen per gebied. We stimuleren en faciliteren daarom in verschillende gebieden andere mogelijke functiecombinaties. 4.5.2 Onze opgaven Om deze ambities te bereiken zien we voor onszelf een aantal grote opgaven: • Ruimte geven aan nieuwe functies (vrijkomende bebouwing) in het landelijke gebied. • Inzetten op een natuurinclusieve landbouw en bedrijven ondersteunen bij die overgang. • Ruimte maken voor goed ingepaste opwekking van energie. • We kiezen voor verschillende perspectieven in de deelgebieden van het buitengebied.

Hieronder volgt een toelichting op onze opgave:. Ruimte geven aan nieuwe functies (vrijkomende bebouwing) in het landelijke gebied. We willen de vrijkomende (bebouwde) ruimte in het buitengebied benutten voor nieuwe functies, die de (economische) vitaliteit en de woonkwaliteit versterken. We zien daarbij voor ons dat elk vrijgekomen agrarisch erf in het landelijk gebied kan worden ingezet voor een variatie aan nieuwe functies, zoals recreatie, kleinschalige bedrijvigheid of in enkele gebieden extra woningen. Onder vrijgekomen erven verstaan we zowel erven, waarvan de agrarische functie wordt beëindigd als die waarvan de agrarische functie in het verleden is beëindigd of waar een andere bedrijfsmatige functie gevestigd is geweest. Relevant hierbij is dat de hoeveelheid bebouwing in de toekomst niet verder toeneemt. Bij het hergebruik van vrijkomende agrarische bebouwing willen we dat er ook een extra landschappelijke kwaliteitsimpuls geleverd wordt. Op deze manier draagt een nieuwe ontwikkeling ook bij aan de kwaliteit van het buitengebied. We zetten in op een natuurinclusieve landbouw of andere vormen van meer extensieve landbouw en willen bedrijven ondersteunen bij de overgang. Om de impact op de natuur te verminderen, maar wel het cultuurlandschap in de gemeente te behouden willen we dat de landbouw natuurinclusief wordt.

We zullen samen met agrarische ondernemers bekijken hoe een bedrijfsvoering natuurinclusief kan worden zonder dat dit nadelige financiële gevolgen zal hebben voor het agrarische bedrijf. Met een natuurinclusief agrarisch landschap willen we landbouw, natuur en water met elkaar verweven in plaats van elkaar te scheiden en het landschap aantrekkelijker maken. Een natuurinclusieve landbouw draagt door een beter bodemleven bij aan de biodiversiteit en het vasthouden van water (zie paragraaf 4.2.).

We maken ruimte voor goed ingepaste opwekking van energie We hebben weinig ruimte voor de opwek van duurzame energie in het buitengebied. Deelgebieden met bijzonder hoge landschappelijke kwaliteiten willen we uitsluiten van de plaatsing van zonneweides. In de overige gebieden zoeken we ruimte voor goed in het landschap ingepaste zonneweides. Belangrijkste zoeklocaties zijn de noordoostzijde van Mierlo en De Gulbergen. Perspectieven per deelgebied We willen in de toekomst de kwaliteiten en diversiteit in ons buitengebied herkenbaar en goed houden. Daarom hebben we voor elk deelgebied met eigen perspectief opgesteld. Een duurzaam recreatiegebied Dit perspectief is gericht op het gebied rond Gulbergen. De Gulbergen is in ontwikkeling en heeft veel potentie om samen met het hier gelegen golf-

Natuurinclusieve landbouw maakt optimaal gebruik van de natuurlijke omgeving, integreert die in de bedrijfsvoering en draagt actief bij aan de kwaliteit van diezelfde natuurlijke omgeving. Natuurinclusieve landbouw produceert voedsel binnen de grenzen van natuur, milieu en leefomgeving, met een positief effect op de biodiversiteit (Louis Bolk instituut, 2017, Maatregelen natuurinclusieve landbouw). Elementen uit de natuurinclusieve landbouw zijn: • Natuurlijke ziekte- en plaagwering, • bestuiving, • watervoorziening en -zuivering, • natuurlijke bodem- vruchtbaarheid • een goede bodemstructuur.

49

50

Afb. 22. Multifunctioneel buitengebied

terrein en de dierentuin uit te groeien tot een stevig sport- en recreatiegebied. Dit perspectief gaat uit van een integrale ontwikkeling van landschap, recreatie en de opwek van duurzame energie. De Gulbergen is niet een op zichzelf staand gebied, maar een onderdeel van andere recreatieve gebieden. Dankzij een nieuwe brug met faunapassage over het Eindhovense kanaal is er een relatie met de Molenheide en worden natuurgebieden ten noorden en zuiden van het kanaal en Gulbergen met elkaar verbonden. Een authentiek agrarisch landschap De gemeente kent twee authentiek agrarische landschappen, het gehucht ’t Broek en Gijzenrooi. In dit perspectief richten we beide gebieden op behoud van de belevingswaarde en het recreatief medegebruik, door ruimte te geven aan natuur inclusieve landbouw en recreatieve functies op de erven. Gijzenrooi is niet alleen een waardevol agrarisch cultuurlandschap, maar ook een belangrijk natuurgebied (Gijzenrooise Zegge). Onze ambitie is om hier de natuurwaarden te versterken en het water beter vast te houden om de kwaliteit van de natuur te verbeteren. Tegelijk willen we de beleefbaarheid van dit gebied versterken. In Gijzenrooi ziet de gemeente kansen voor een stadsboerderij of herenboerderij. ’t Broek is een beschermd dorpsgezicht, waar we de beschermde kwaliteiten in stand willen houden en beleefbaar willen maken.

Functies die de kwaliteiten ondersteunen en de beleefbaarheid vergroten zijn hier welkom. De ambitie is om de verkeersdruk hier te beperken. Een toekomstbestendig landbouw- en energielandschap De noordoostzijde van Mierlo leent zich het meest voor een voortzetting van diverse vormen van landbouw. In dit perspectief zoeken we naar het samen-

gaan van de agrarische productie met het vasthouden van water in het gebied om verdroging tegen te gaan. Daarnaast zien we ook mogelijkheden om agrarische activiteiten te combineren met zonnevelden. Een natuurinclusief agrarisch landschap Het landbouwgebied ten zuidoosten van Mierlo watert niet rechtstreeks af op het natuurgebied Sang en Goorkens, om zo de natuurkwaliteit in de kern van het natuurgebied Sang en Goorkens te beschermen tegen het voedselrijke water uit het landbouwgebied. De afwatering is daarom afgebogen en stroomt pas verderop weer in de Goorloop. Dit zorgt echter wel voor (enige) wateroverlast in de randzone. In dit perspectief streven we naar een natuurinclusief en extensiever landgebruik met als doel het watersysteem van dit deel van Mierlo weer rechtstreeks aan te sluiten op Sang en Goorkens. Dit perspectief kan gecombineerd worden met (kleinschalige) woningbouw in de vorm van boerenerven (of andere passende woonvormen, zoals tiny houses) met ruimte voor natuurinclusieve agrarische- en recreatieve bedrijvigheid in de randzone van Mierlo. Dit heeft als neveneffect dat hierdoor de bebouwde kom van Mierlo landschappelijk beter wordt verbonden met de natuur van Sang en Goorkens. 4.5.3 Wat is de achtergrond achter deze opgaven? Wat speelt er? Het buitengebied van de gemeente wordt voor verschillende functies gebruikt, zowel voor landbouw, natuur en recreatie.

Deze functies kunnen soms voor frictie zorgen, omdat de manier waarop ze gebruikt worden niet altijd goed samengaan. Door gebieden primair in te richten voor een optimale landbouwfunctie kan het minder bijdragen aan de biodiversiteit. Ook wordt omwille van een optimaal agrarisch

51

gebruik het waterpeil beïnvloed, waardoor het water in het voorjaar eerder op een lager peil zit. Daardoor ontstaan in drogere periodes echter steeds vaker tekorten aan water.

tuur beschadigen, vervuilen of verstoren. Dit zorgt er voor dat bepaalde dieren of planten vervolgens niet meer in een natuurgebied voorkomen, waardoor er een verlies is aan biodiversiteit.

Het aantal agrarische bedrijven neemt af. Afgelopen jaren zijn er in de gemeente veel pluimveehouderijen en varkenshouderijen gestopt.

Vraagstukken in onze gemeente Inwoners hechten veel waarde aan de kwaliteit van het buitengebied. Meerdere maatschappelijke organisaties wijzen op het belang van de natuur en het behoud van rustige plekken. Tegelijk hebben inwoners veel behoefte aan recreatieve mogelijkheden en ligt er het vraagstuk hoe we de toegankelijkheid van het buitengebied kunnen verbeteren. Ondernemers zien een kans in het versterken van de recreatiesector. Voor de agrarische sector is de ruimtedruk een belemmering bij de doorontwikkeling van bedrijven.

De druk op de ruimte is hoog. Naast landbouw zijn er ook andere functies die ruimte nodig hebben, zoals recreatieve activiteiten, de opwek van duurzame energie en de uitbreiding van de dorpen met woningbouw. Ook de druk op natuurgebieden is hoog. Dit komt door de grote impact die (te veel) recreanten kunnen hebben op een natuurgebied. Recreanten kunnen na-

52

Afb. 23. Gebiedsperspectief van links naar rechts: Gulbergen - Gijzenrooi - buitengebied aan de noordoostzijde van Mierlo - buitengebied tussen de kern van Mierlo en Sang en Goorkens - Molenheide

Trends en ontwikkelingen De verwachting is dat het aantal agrarische bedrijven zal blijven afnemen. Dichtbij steden worden de beperkingen voor agrarische bedrijvigheid als gevolg van regelgeving (zoals op het vlak van stikstof) groter. Tegelijk is er een trend dat agrarische bedrijven zich verbreden met andere functies gericht op inwoners van omliggende dorpen en steden (recreatie, verkoop eigen producten, kinderdagverblijven etc). Recreatie is een groeiende sector. Nederlanders trekken er vaker op uit en dit gebeurt vaker in eigen land. Ook kleine uitstapjes dichtbij huis zijn steeds meer in trek. Daarbij speelt beleving, sport en bewegen een grote rol.

Klimaatverandering vraagt van de gemeente om in te spelen op langere periodes van warmte en droogte in de zomer en kortere en heviger buien. De druk op de woningmarkt blijft naar verwachting hoog. Daarbij is er ook behoefte aan bijzonder woonmilieus. De gemeente Geldrop-Mierlo maakt in haar woningbouwprogramma dan ook ruimte voor bijzondere woonvormen, zoals wonen op erven, groepswonen en tiny houses. Een opgave voor het buitengebied is om te onderzoeken welke ruimte er is deze woningvraag.

53

54

4.6 Versterken economische kracht

Hieronder volgt een toelichting op onze opgaven:

4.6.1 Onze ambitie Ons doel is een brede duurzame economische ontwikkeling in Geldrop-Mierlo. We hebben in onze visie een stabiele gevarieerde economie, bestaande uit enkele hoogwaardige bedrijventerreinen, bedrijvigheid in onze centrumgebieden en verspreid voorkomende recreatiebedrijven. We koesteren onze lokale (en hier gewortelde) bedrijven, maar sluiten ook regionaal aan op de kenniseconomie van Brainport Eindhoven. We vinden economie en werkgelegenheid belangrijk voor onze woonkwaliteit, maar gaan daarbij zuinig om met de beperkte ruimte.

Toekomstbestendig maken van kansrijke bestaande bedrijventerreinen Onze ambitie is om bedrijventerreinen van hoge kwaliteit te behouden. We hebben echter weinig ruimte en willen die gericht inzetten. Tegelijk willen we voorkomen dat er verouderde plekken op terreinen ontstaan, die potentieel ondermijnende activiteiten aantrekken. Daarom zetten we in op het verbeteren van de uitstraling van bedrijventerreinen, het clusteren van bedrijven en het bewust maken van maatschappelijke opgaven. De uitstraling kan verbeterd worden door de openbare ruimte op te knappen of door het herstructureren of mooier maken van bedrijfspanden. In Geldrop-Mierlo hebben (bijna) alle bedrijventerreinen een gemengd profiel en liggen nieuwe concepten niet voor de hand. Daarom zetten we in op kleinschalige en gerichte herstructureringen op kavelniveau, waardoor we bestaande (lokale) bedrijven of groeiende bedrijven kansen geven zich te vestigen of uit te breiden. De openbare ruimte en wegstructuur moet daarbij aantrekkelijker worden gemaakt.

Daarnaast hebben we een sterke economische potentie in het buitengebied. Zoals beschreven in paragraaf 4.5. werken we toe naar een multifunctioneel platteland. De vrijkomende agrarische erven in het buitengebied bieden ruimte aan (kleinschalige) bedrijvigheid en recreatie. Daarnaast zien we in enkele delen van het buitengebied extra potentie voor recreatie ontwikkelingen. 4.6.2 Onze opgaven Om deze ambities te bereiken zien we voor onszelf een aantal grote opgaven: • Toekomstbestendig maken van kansrijke bestaande bedrijventerreinen • Sterker neerzetten van een economisch profiel met een combinatie van lokale bedrijvigheid en (technologische) bedrijvigheid, aansluitend bij Brainport Eindhoven. • Beter positioneren van de recreatieve identiteit en kwaliteit van de gemeente als geheel met ruimte voor recreatieve bedrijvigheid. • Ruimte voor kleinschalige (lokale) bedrijvigheid in vrijkomende agrarische bebouwing • Ruimte voor het ‘nieuwe werken’ in wijken en centra.

Sterker neerzetten van een economisch profiel met een combinatie van lokale bedrijvigheid en (technologische) bedrijvigheid, aansluitend bij Brainport Eindhoven. In onze visie hebben we een sterk economisch profiel, waardoor we in de beperkte ruimte die we hebben, hoogwaardige werkgelegenheid hebben met een (relatief) hoge arbeidsinzet. We streven dus niet naar bedrijvigheid die veel ruimte inneemt en weinig werkgelegenheid met zich meebrengt. We hebben als gemeente behoefte aan een gevarieerde werkgelegenheid, voor verschillende typen opleidingsniveaus en vakgebieden. Op die manier komen we het beste tegemoet aan de lokale behoefte. Maar ook sociale aspecten spelen hierin een rol. Door een goede mix

55

56

Afb. 24. Recreatieve plekken

aan werkgelegenheid kunnen we ook mensen die een afstand hebben tot de arbeidsmarkt beter helpen, maar ook bijbanen en stages voor jeugd uit Geldrop en Mierlo zijn belangrijk. Onze ambitie om duurzaam verbonden te zijn met de Stedelijke Regio Eindhoven (SGE) komt terug in onze ambities voor mobiliteit en wonen, maar vertaalt zich ook naar werkgelegenheid. We zetten in op een sterke samenwerking binnen de SGE. Daarom bestaat ons toekomstige profiel uit een mix van (groeiende) lokale bedrijven en technologische bedrijven, die hun netwerk hebben in de regio, maar de regio biedt ook ruimte aan bedrijven die bij ons klem komen te zitten. We streven daarbij naar een scherpere profilering van onze bedrijventerreinen. Enerzijds willen we bedrijventerreinen die gericht zijn op (industriële) bedrijven, anderzijds bedrijventerreinen met stedelijke werklocaties, waarbij bedrijven gemengd voorkomen met dienstverlening en consumentgerichte activiteiten. Uitwerken van een recreatief profiel voor de gemeente als geheel met ruimte voor recreatieve bedrijvigheid. We willen ook de recreatieve sector in de gemeente versterken. Daar ligt door onze ligging in het SGE en door ons aantrekkelijke buitengebied, een kans. Daarom kiezen wij ervoor om zowel het buitengebied als de centra aantrekkelijk en toegankelijk te maken voor recreatie.

De toegankelijkheid moet wel in balans zijn met de natuurlijke kwaliteiten. We gaan gebieden aanwijzen waar rust en natuur voorop staat. Tegelijk zijn er gebieden waar de recreatieve potentie heel goed kan samengaan met natuurontwikkeling (b.v. het gebied Gijzenrooi of Mierlo Zuidoost) of waar een transformatie denkbaar is (Gulbergen).

We zien de volgende perspectieven en werken die de komende tijd verder uit: • We willen de Gulbergen graag ontwikkelen als recreatief gebied. Hier liggen kansen voor publieksfuncties, die gebruik maken van de bijzondere hoogteverschillen in dit gebied, zoals mountainbiken, een klimpark of glijbanen. Tegelijk is er ruimte voor horeca. Dit dient een samenhangende visie te worden, die samen met de regio wordt opgesteld. • In het centrum van Geldrop willen we recreatie een betere eigen plek geven, zodat het centrum een verblijfsgebied en startlocatie kan zijn voor recreatieve tochten binnen de gemeente. • Natuurgerichte recreatie kan een meerdere delen van het buitengebied, zoals Gijzenrooi, Mierlo zuidoost of de Molenheide. Nieuwe functies zijn denkbaar mits ze bijdragen aan de recreatieve toegankelijkheid en passen bij de natuurlijke kwaliteiten. Ruimte voor kleinschalige (lokale) bedrijvigheid in vrijkomende agrarische bebouwing In onze visie kent het buitengebied veel potentie om in vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing ruimte te geven aan kleinschalige bedrijvigheid. Deze locaties kunnen qua maat en schaal aanvullend zijn op de mogelijkheden op bedrijventerreinen. Vooral bij vrijkomende erven, die dichtbij de dorpen liggen en goed bereikbaar zijn, zien we mogelijkheden voor bedrijvigheid (zie ook paragraaf 4.5.).

Ruimte voor het ‘nieuwe vormen van werken’ in wijken en centra. In onze visie raken wonen en werken in onze dorpen steeds meer gemengd. Mede door de coronacrisis hebben nieuwe vormen van thuiswerken en hybride werken een vlucht genomen. Bovendien neemt het

57

aantal zelfstandigen toe, waarvan een deel in netwerken actief is en samenwerkt. De grens tussen wonen en werken vervaagt daardoor. Tegelijk hebben mensen behoefte om elkaar te ontmoeten en netwerken uit te bouwen. En daar ligt een enorme kans voor de gemeente. De verbondenheid aan het SGE, gecombineerd met een rustig en groen woonmilieu, maakt onze gemeente bijzonder geschikt voor deze vormen van werken. Met ruimte voor werken en ontmoeten in de centra en in de wijken willen we onze gemeente hiervoor nog aantrekkelijker maken. 4.6.3 Wat is de achtergrond achter deze opgaven?

58

Wat speelt er? Vanuit de historie zijn Geldrop en Mierlo echte werkdorpen. Zowel de industrie als de landbouw vormen een belangrijke basis van de oorsprong en de groei van onze dorpen. En dit zien we ook op allerlei manieren terug in het straatbeeld, dankzij bijvoorbeeld het Weverijmuseum (textielindustrie), statige gebouwen in het centrum van Geldrop en bijvoorbeeld de lintbebouwing ’t Broek met haar vele oude boerderijgebouwen, die als beschermd dorpsaanzicht worden beschermd. Tegenwoordig neemt het aantal agrarische bedrijven af en de ruimte om bedrijventerreinen te ontwikkelen is beperkt. Op de bedrijventerreinen zit een mix aan type bedrijven, van grote bedrijven tot aan diverse lokale middenen kleinbedrijven. Meerdere bedrijven sluiten aan bij de economische identiteit van Brainport Eindhoven met veel technische bedrijven en kennis. Veel bedrijventerreinen kennen naast bedrijvigheid ook andere functies, zoals dienstverlening, perifere detailhandel of medische voorzieningen. Verschillende bedrijventerreinen of gedeeltes ervan zijn door de jaren heen verouderd. Hierdoor is de ruimtelijke kwaliteit achter-

uitgegaan, past de ontsluiting niet meer bij het huidige gebruik en zijn verouderde gebouwen die herontwikkeld zouden kunnen worden. Daarnaast wordt er vanuit de maatschappij verwacht dat bedrijventerreinen ook gaan verduurzamen. Ten aanzien van recreatie heeft de gemeente veel te bieden. Zo heeft de gemeente mooie natuurgebieden en landschappen en heeft het met een dierentuin een echte publiekstrekker. Desalniettemin kan het profiel en de identiteit van Geldrop-Mierlo beter benut worden. De gemeente werkt samen met Stichting Villagemarketing (SVM) om de positie te versterken en de diverse recreatieve voorzieningen te promoten. Vraagstukken in onze gemeente Belangrijkste vraagstukken binnen onze gemeente betreffen het verbeteren van de verouderde (delen van) bedrijventerreinen, het zoeken van groeimogelijkheden voor (lokale) bedrijvigheid en de verduurzaming van bedrijven. De gemeente kent een aantal bedrijventerreinen, waar in de loop van de tijd achterstallig onderhoud optreedt in de panden en de openbare ruimte. Daar vestigen zich bedrijven die niet bijdragen aan het profiel van de gemeente of zelfs voor overlast zorgen. Een vraagstuk is hoe we de kwaliteit van de bedrijventerreinen kunnen verbeteren.

De gemeente Geldrop-Mierlo wil om haar de energiedoelen te halen, graag dat bedrijven verduurzamen, bijvoorbeeld door de bedrijven aardgasvrij te maken, energie te wekken door zonnepalen op daken te plaatsen en de openbare ruimte klimaatneutraal in te richten. Een belangrijk vraagstuk is hoe dit te realiseren. Duurzaam ondernemen is niet makkelijk en zal waarschijnlijk door het vergroten van bewustwording en samenwerking pas haalbaar worden, maar ook hand-

having vragen op de naleving van wettelijke energiebesparingsplichtigheid van bedrijven. Een ander vraagstuk is hoe je de recreatieve potentie beter kunt benutten en kansen kan bieden aan recreatieondernemers. Daarnaast moet gewerkt worden aan het blijven versterken van de samenhang in het aanbod. Ook ligt er een opgave om routestructuren te versterken, waarbij nieuwe iconen een plek kunnen krijgen. Trends en ontwikkelingen De economie in Nederland is onderhevig aan een groot aantal trends en ontwikkelingen. We noemen er een aantal, die terugkomen in de opgaven voor de gemeente. • Clustervorming. Dit is een landelijke trend waarbij steden of regio’s zich specialiseren, bedrijven elkaar opzoeken en er vanuit de clustervorming nieuwe innovaties en bedrijven ontstaan. Kenmerkend is dat bedrijven kennis en faciliteiten delen. Deze ontwikkeling speelt in de hele regio Eindhoven als ‘Brainport Eindhoven’ en biedt voor Geldrop-Mierlo een kans om bij aan te sluiten. • Schaalverandering. Enerzijds vindt schaalvergroting plaats bij bedrijven. Tegelijk speelt functiemenging en schaalverkleining bij lokale bedrijven een rol. Ook specialisatie speelt hierin een rol. Sommige bedrijven outsourcen delen van de productie of hebben b.v. minder voorraden (en dus opslag), maar handelen direct door. Voor de gemeente vraagt dit keuzes, aangezien er weinig ruimte is voor uitbreiding van bedrijven.

• Automatisering en robotisering. Daardoor verdwijnt een deel van het fysiek en routinematige werk en is er meer vraag naar technisch geschoold personeel. Dit vraagt aandacht, omdat variatie belangrijk is om alle groepen binnen de gemeente werk te kunnen bieden. Met speciale aandacht voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Tegelijk hebben we de juiste opleidingen nodig die aansluiten op de werkgelegenheid die we hebben. • Digitaal werken. Het traditionele kantoorwerk verdwijnt steeds meer. Mensen werken meer thuis en bedrijven gaan steeds vaker uit van hybride vormen van werken (deels thuis, deels kantoor of onderweg). De thuisomgeving wordt steeds belangrijk als werklocatie, ontmoetingsplek of voor ontspanning. • Verduurzaming en de potentie van nieuwe markten in de circulaire economie. Verduurzaming is naast een opgave ook een kans voor nieuwe bedrijvigheid. Deze sluiten bovendien aan op de technologische kennis van bedrijven in de Brainport regio, waar Geldrop-Mierlo onderdeel van is. • Toename van recreatie in eigen land. Recreatie en toerisme in eigen land sterk toe. Deels komt dat doordat er een toename is van korte vakanties. Maar ook de coronacrisis leidde ertoe dat veel mensen meer in eigen land en vaak dicht bij huis op zoek gaan. Ook de toenemende aandacht voor gezondheid zorgt ervoor dat mensen er meer op uit trekken.

Een wandeling door bos of heide hoort daarbij tot de meest populaire locaties. Authenticiteit en beleving zijn belangrijk bij de motieven om ergens heen te gaan.

59

LOS stadomland B.V.

Nieuwe Linie 1-3, 5264 PJ Vught Telefoon: 073 - 7113770 info@losstadomland.nl www.losstadomland.nl