Memorie van toelichting bij agendapunt 2.6. Vaststelling Afval- en grondstoffenplan 2022-2025 - Raadsvergadering 18-10-2021.pdf

-:\)rz--Iï*"p.Míerlo Memorie van toelichting

Geldrop

12 oktober 2021

onderwerp RV Afval- en Grondstoffenplan 20222025 registratienr 231195

Beste leden van de raad van de gemeente Geldrop-Mierlo,

lnleiding De commissie Ruimte heeft op 4 oktober het raadsvoorstel besproken aangaande de vaststelling van het Afval- en Grondstoffenplan 2022-2025.|n de commissievergadering is door wethouder van Otterdijk toegezegd dat aan het plan zal worden toegevoegd een paragraaf zwertafval en illegale bijzetten, ook wel genoemd bijplaatsingen genoemd. Via deze Memorie van Toelichting willen wij u deze paragraaf doen toekomen. Wat is zwerfafval en wat is een illegale bijzet ofteweleen bijplaatsing? Definitie van zwerfafval: "Zwertafval is al het afval dat rondslingert op straat, in de berm, op het strand of bijvoorbeeld in natuurparken. Zwerfafval is 'afval dat door mensen bewust of onbewust is weggegooid of achtergelaten op plaatsen die daar niet voor bestemd zijn of door indirect toedoen of nalatigheid van mensen op die plaatsen is terecht gekomen.' Zwertafval is systeem-onafhankelijk. Oftewel welk afval-inzamelsysteem een gemeente ook heeft, dit bepaalt niet of iemand sigarettenpeuken of een wikkel van etenswaren achterlaat in de openbare ruimte. Ontwijkgedrag is als inwoners het gekozen beleid ontwijken door een andere, lees: niet gekozen, routes te bewandelen. Bijontwijkgedrag denken we aan: - lnwoners die afval meenemen naar het werk om er zo niet voor te hoeven betalen; - lnwoners die een commerciële afvalinzamelaar inhuren omdat zij denken dat dit goedkoper is;

-

lnwoners die het afval ergens dumpen uit onwetendheid of omdat men er op deze wijze niet voor hoeft te betalen;

Memorie van toelichting

2017-036614

blad 1 van 4

_il I b-t!

r

.-,

1-

Geldrop-Míerlo

Memorie van toelichting -

lnwoners die te weinig ruimte hebben om het afval op te sparen en dit alvast maar buiten neerleggen totdat het de afvalophaaldag is. Ook onze gemeente kent ontwijkgedrag, onze BOA's geven echter aan dat dit niet of nauwelijks toeneemt (blijft stabiel). ln onze gemeente zien we vooral het aanbieden van PBD op de onjuiste dag. De stroom PBD wordt met zakken ingezameld. Met name bij de gestapelde bouw zien we dat als een PBD-zak vol is, inwoners deze 'alvast' buiten leggen. Dit veroorzaakt overlast (aangezicht, aanvreten door vogels, katten etc.) en het verwaaien van PBD-afual. lndirect veroorzaakt dit dus ook zwerfafval.

Zwerfafvalcontracten ln de contracten met aannemers (met name Ergon en Senzer) voor wat betreft het groenonderhoud is opgenomen dat tegelijk met het veruvijderen van onkruid ook de plantsoenen ontdaan moeten worden van het zwertafval. De voorwaarden waaraan voldaan moet worden zijn vastgelegd in een zogenaamd beeldbestek. Dit houdt in dat de te onderhouden plantsoenen altijd moeten voldoen aan een bepaald beeld. Daarbij gelden de eisen voor een bepaalde beeldkwaliteit, zoals dat is neergelegd volgens CROW-systematiek: daarbijwordt gewerkt met kwaliteitshandboeken, beeldbestekken en bewonersschouwen. Kenmerkend voor deze instrumenten is het gebruik van beelden/foto's en nieuwe meetmethoden om de kwaliteit van de openbare ruimte te meten en te beschrijven. Naast deze formele relatie met de aannemers is ons zwerfafvalbeleid met name gericht op participatie: onder de vleugels van zowel IVN Geldrop als IVN Mierlo is in beide kernen een groep van vrijwilligers actief die met name de bermen zuiveren van zwerfafval. Binnen het huidige onderhoudsprogramma worden bermen namelijk maar twee keer per jaar gemaaid en dat is naar ons idee onvoldoende om deze zuiver te houden van zwerfafval. Vandaar dus dat deze vrijwilligers is gevraagd om met name zich te richten op de bermen.

Overigens wordt er op dit moment overlegd met beide |VN-afdelingen over de organisatie en aansturing van deze groep vrijwilligers zodat de continulïeit daarvan niet in het gedrang komt. Naast deze groep lVN-vrijwilligers werken we ook samen met de Beestenbende. Dit is een club dat zich richt op kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 jaar. Doelstelling is om mee te helpen aan een betere wereld voor de dieren in hun eigen buurt en voor iedereen die daar leeft. Het begint met het aanpakken van zwerfafval. De kinderen gaan onder begeleiding van een volwassene zwerfafval opruimen in de buurten. Met name de BSO's doen hieraan mee. ln Geldrop-Mierlo zijn circa 150 kinderen actief die via de Beestenbende buurten ontdoen van zwerfafval. Naast de samenwerking met bovengenoemde organisaties is ons beleid erop gericht dat alle verzoeken voor medewerking, hulp en ondersteuning bij acties waarbijzwerfafval wordt geruimd, worden ondersteund. Dat kan gaan om een particulier initiatief of een initiatief van bijvoorbeeld een

Memorie van toelichting

2017-036614

blad 2 van 4

-i\l?z--lï*"r.Míerlo Memorie van toelichting (buurt)vereniging. ledereen die zwerfavalwil opruimen in de eigen woonomgeving wordt dus vanuit de gemeente gefaciliteerd.

Monitoring van zwerfafval in de gemeente Geldrop-Mierlo ln de bijlage treft u een rapport aan over de beeldkwaliteit gericht op zwerfafual. Om jaarlijks in aanmerking te komen voor de landelijke zwerfafualvergoeding is bepaald dat de status van zwertafval gemonitord moet worden. Deze monitor is uitgevoerd door Beheeraccent. Aan de hand van de beeldsystematiek is bij 200 meetlocaties de kwaliteit bepaald in het tweede en derde kwartaal van de jaren 2020 en2021.Yolgens de CROW-methodiek wordt het behaalde kwaliteitsniveau bij 90 procent afgelezen. Totaalresultaat lndien de waarden van de gemeten beeldmeetlatten bij elkaar worden opgeteld, wordt de totaalscore zichtbaar. Deze is weergegeven in figuur 1.

0% t0% 20% 30% 40% s0% 60% 70% 80% 90% Loj%

Totaa resu ltaat Geldrop-M ierlo I

IA+ IA

B TC !D

F ig u ur 1 : Totaalre sultate n ge mee nte G eldrop-M ierlo zwertafual 2020-2021

Conform CROW-systematiek is de totaalscore een B-kwaliteit (basiskwaliteit), zie zwarte stippellijn. lndien rekening wordt gehouden met de verschillende ambitieniveaus scoort 98,2 procent van de meetlocaties binnen het geldende beleidsambitie. Bij de doorvertaling hiervan valt op dat de scores van grof zwerfafual (beplanting, gras en verharding) allen een A-kwaliteit scoren. Dit is ruim binnen de marges. Zwertafval fijn scoort in totaal een B-kwaliteit, evenals de vullingsgraad van de afvalbakken. Wegens het gedifferentieerd beheer zegt dit nog niet direct of aan de beleidsambitie wordt voldaan. Bij onderstaande gegevens is hier rekening mee gehouden:

Beeldmeetlat:

Kwaliteitsniveau: Percentaqe à

ambitienivea: - Groen-beplanting-zwerfafval grof - Groen-gras-en kr.-zwerfafval grof

A-kwaliteit A-kwaliteit

Memorie van toelichting

2017-036614

99,3 procent; 99,8 procent;

blad 3 van 4

-itl --r/i-r

rD

Geldrop-Míerlo

Memorie van toelichting - Meubilair-afvalbak-vullingsgraad B-kwaliteit - Verharding-zwerfafvalfijn B-kwaliteit - Verharding-zwerfafvalgrof A-kwaliteit

92,6 procent; 96,5 procent; 99,2 procent.

Alle vier de beeldmeetlatten scoren in totaal ruim binnen de 9O-procentsmarge. Bovenstaande geeft aan dat de monitoring van zwerfafval uitwijst dat op alle punten meer dan 90% voldoet aan het ambitieniveau. Een aandachtpunt is te vinden in het meubilair; alias de status en vullinggraad van de afvalbakken. Dit punt nemen wij mee als aandachtspunt in de uitvoering. Ook de doorvertaling op de meetlocaties laat zien dat de vullinggraad van de afvalbakken een aandachtspunt is.

Resumerend Uit de monitoring van zwertafval blijkt dat ruim g8% van de schouwlocaties voldoet aan de beleidsambities. We zien dan ook dat onze inwoners actief bezig zijn op dit punt en dat dit ook zichtbaar is in het monitoren van de beeldkwaliteit. Een aandachtspunt daarbij is het op tijd ledigen van de afvalbakken. Dit pakken wij intern op. Met de invoering van het nieuwe grondstoffenplan concentreren wij ons met name op het aanbieden van PBD op de juiste dag. Omdat de intentie van inwoners goed is (men scheidt PBD) willen we met name inzetten op informeren en stimuleren. We denken hierbij aan het inzetten van de afvalcoach en kijken waar we deze inwoners kunnen faciliteren door bijvoorbeeld een verzamelpunt te creëren.

Vervolgstappen Wij gaan er van uit u hier mee voldoende te hebben geïnformeerd en zullen in de uitwerkingsplannen van het Afval- en Grondstoffenplan 2022-2025 u hierover verder informeren Bijlagen

-

Notitie BeeldkwaliteitZwertafval Geldrop-Mierlo, opgesteld door Beheeraccent

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders,

secretaris

Memorie van toelichting

2017-036614

blad 4 van 4

b

beheeraccent

Beeld kwa I iteit Zwe rfafva I Gemeente Geld rop-Mierlo

-il I tz -t

I

tD

'C

Geldrop-Míerlo

à> beheeraccent

Resultaten schouw zwerfafva I Geldrop-M ierlo Beheeroccent heeft ten behoeve van beleidsinformatie al enige jaren een schouw uitgevoerd.

Onderdeel hiervan zijn viertal beeldmeetlatten betreft zwerfafval. Aan de hand van de beeldsystemotiek is bij 200 meetlocaties de kwaliteit bepaald in het tweede en derde kwartaal van de joren 2020 en 2027. ln deze rdpportdge komt bij iedere grafiek een stippellijn voor bij 90 procent. Volgens de CROW-methodiek wordt het behoalde kwaliteitsniveau bij 90 procent ofgelezen. Er is uitgegaan van gedifferentieerd beheer. Dot wil zeggen dot in de centrumgebieden een A-kwaliteit word gevroagd en de overige gebieden een B-kwaliteitsniveau. Meer ochtergrond hiervan is beschikbaar via de kwartoalrapportages. De uitkomsten von deze metingen stoqn verwerkt in deze notitie.

Totaalresultaat lndien de waarden van de gemeten beeldmeetlatten bij elkaar worden opgeteld, wordt de totaalscore zichtbaar. Deze is weergegeven in figuur 1.

0% rc% 20% 30% 40% s0% 60% 70% 80% 90% 100%

Totaalresultaat Geldrop-Mierlo

tA+ rA

B rC tD

F ig u u r 1 : Tota a I re s u ltate n g e me e nte Ge I d rop- M i e r lo zw e rfafva I 2020-202 7

Conform CROW-systematiek is de totaalscore een B-kwaliteit (basiskwaliteit), zie zwarte stippellijn. lndien rekening wordt gehouden met de verschillende ambitieniveaus scoort 98,2 procent van de meetlocaties binnen het geldende beleidsambitie. Om een gedetailleerder beeld te krijgen van de behaalde kwaliteit, zijn op de volgende pagina's de afzonde rl ijke bee ldmeetlatten a pa rt u itgewerkt.

2

beheeraccent

Resultaten op beeldmeetlatniveau ln deze paragraaf zijn op beeldmeetlatniveau de gegevens uitgewerkt voor de gemeente GeldropMierlo (zie figuur 2).

0% 1,0% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Groen-beplanting-zwerfafval grof

Groen-gras-en kruidachtigen-zwerfafu al grof

Meubilair-afvalbak-vullingsgraad

Verhardi n g-zwerfafva I fijn

Verharding-zwerfafu al grof

IA+ IA

B IC

TD

Figuur 2: Resultoot per beeldmeetlot 2020-2021

Hierin valt op dat de scores van grof zwerfafual (beplanting, gras en verharding) allen een A-kwaliteit

scoren. Dit is ruim binnen de marges. Zwerfafval fijn scoort in totaal een B-kwaliteit, evenals de vullingsgraad van de afvalbakken. Wegens het gedifferentieerd beheer zegt dit nog niet direct of aan de beleidsambitie wordt voldaan. Onderstaande gegevens is hier rekening mee gehouden:

Beeldmeetlat: Groen-beplanting-zwerfafval grof

Kwaliteitsniveau: Percentage > ambitieniveau:

A-kwaliteit grof A-kwaliteit Groen-gras-en kr.-zwerfafval Meubilair-afvalbak-vullingsgraad B-kwaliteit Verharding-zwerfafvalfijn B-kwaliteit Verharding-zwerfafvalgrof A-kwaliteit

99,3 procent; 99,8 procent; 92,6 procent; 96,5 procent; 99,2 procent.

Alle vier de beeldmeetlatten scoren in totaal ruim binnen de 9O-procentsmarge.

Op de volgende pagina staan de beeldmeetlatten verder uitgewerkt. De kaartjes laten steeds de meetlocaties zien over 2O2O en2O2t,waarin de rode meetlocaties scores zijn onder het ambitieniveau en de groene meetlocaties de scores gelijk of boven het ambitieniveau (zie figuren 5-12).

3

fr> beheeraccent

Zwerfafval in beplanting Eeneind

Eeneind ll 'l Coll

I

Heiderschoor f

ií,tt€rdrsci Xtlt"trr

Sthen

I Spa"rporQ +

I

Roompot Vakanties ueideprF

Bospark't Wolfsven

Spaarpot

kker

{t

G ÏÍimpert Voortj

I @

@ I Ge

Figuur 3: Zwerfofvol in beplonting

F ig uu r

4

4: voorbee ldfoto's

fr> beheeraccent Zwerfafoal op gras- en kruidachtigen

,*

Eeneind

Eeneind ll

36

Heiderschoor

9

.,-t

tïlchoren*i

í.rnffil

ï Coll

I

tltren Roompot Vakanlies

I

,rafrr;

Bospark't

spaarpotQ

WolÍsven

P

O*rler

I

ts

ïrimpert VooÍtje

E

il.

4l Figuur 5: Zwerfafval op gros

í. r .-.1 I

E' j

i*i

i

il l

i!

*

F íg u

5

ur 6: voorbe eldfotos

,r#:*)

t

h> l-:eheeraccent

Zwerfafval op verharding (grof) Ê,enerno

Eenelnd

!

Heiderschoor

llQ

finóotaír*n (ántal

'r coll

qelre

! spaarporQ

Roompol Vakanlíes

Bospark't "",* WolÍsven

I

\F ïrucks N.V

I Trií!pêrt Voortj,

I

E @

;ijzelrooi

F

Figuur 7: Zwerfofvol op verhordingen

F igu u r 8: voorbee

6

ldfoto's

fr> beheeraccent Zwerfatoal op verharding (fijn) Eeneind

Eenelnd ll

ï Coll

I

I

Heiderschoor ghabirn ó

t('ítal

gelre

Roompot

Vakanlies

\

spaarpotQ

\"

I

., Bospark 't

Wolfsven

TF

,F Trucks N.V

t-r* I

I ïrimpên Voorlje

t

g ld

ijzëníooi

.r',,ii El Figuur 9: Zwerfafvol fijn op verhardingen

F ig u ur 70: voorbee

7

ldfoto's

0> beheeraccent

Vullingsgraad van de afvalbakken

henernd u

Y

.p}" .rt

ENrÍhorenrelr

l('É!t

t Coll

Bekel

tLuehen

Roomoot I

Vakaniies Herdepark Eospark't Wolfsven

Ëffi,. Trimpert

I II Eeeleide

roi

t

I

:ïirl J

t$E

L

*.,'"tÏf" @ Hout

Figuur 11: Vullingsgraad van de afvolbokken

Figuur 12: voorbeeldfoto's

8

Voor

-

È> beheeraccent

Trendweergave Het is tevens mogelijk om de gegevens te combineren in een trendweergave. Hierin zijn alle gegevens

van zwerfafual grof (groter dan L0 centimeter) bij elkaar opgeteld tot één resultaat. Om een goed

vergelijk in tijd te maken, zijn tevens de gegevens van de vullingsgraad van de afvalbakken meegenomen, gezien deze effect hebben op het zwerfafual.

Scores zwerfafval 1.00%

9s%

90% 8s%

80% 75%

2020Q2

2020q3

202rQ2 fijn

grof (beplanting/gras/verharding)

-lvysrf3fual

Figuur 73: Trendweergove scores zwerfofvol 2020-2021

-2*erfafual

2021Q3

afvalbakken

-vulllng5graad

Opvallend is dat zwerfafval grof gedurende de metingen zeer stabiel scoort. Zwerfafval fijn fluctueert tussen de 95- en 98 procent. De vullingsgraad van de afvalbakken scoort in kwartaal 3 van 2020 zelfs

iets onder de 9O-procentsnorm. Om zwerfafual te reduceren is het daarom belangrijk om de vullingsgraad van de afvalbakken (zie figuur 12) onder controle te krijgen. Gedetailleerde gegevens zijn terug te vinden in de monitoringsapplicatie

9