Leeswijzer ontwerp visie GM 2044
Tekst van het document
Leeswijzer Deze leeswijzer is een bijlage bij de memo’s die voor de commissie Algemene Zaken, de commissie Samenleving en de commissie Ruimte zijn opgesteld. De informatie in deze bijlage geeft net wat meer context, om zo bij te dragen aan de beeldvorming. Plek van de visie binnen het beleid De visie is hét brondocument binnen het beleid van de gemeente Geldrop-Mierlo. Hierin zijn de ambities en opgaven voor Geldrop-Mierlo beschreven, bekeken vanuit het perspectief van de samenleving. Wat de gemeente vervolgens als koers en als doelen kiest om bij te dragen aan het realiseren van de maatschappelijke ambities en opgaven wordt beschreven in de strategie.
Tezamen zijn de visie en de strategie het belangrijkste beleid van de raad. De raad actualiseert de visie vierjaarlijks en de strategie jaarlijks. Functies van de visie Bij het lezen van (delen van) de ontwerp voor de visie is het handig om op het netvlies te hebben dat de visie vier functies heeft: 1. Als toekomstbeeld: voor mensen en bedrijven geeft de visie een duidelijke blik op de toekomst. Dat biedt hen een perspectief en ook een afwegingskader voor beslissingen die zij voor zichzelf willen nemen. 2. Als inspiratiebron: de visie op Geldrop-Mierlo is een uitnodiging aan alle inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en netwerkpartners om met elkaar de schouders onder opgaven te zetten. 3. Als vertrekpunt: voor de gemeente is de visie de basis voor de keuzes die we maken en de ontwikkelingen die we initiëren voor het welzijn van inwoners en ondernemers. De visie is hierbij richtinggevend bij prioriteringsvraagstukken en geeft handvatten voor het invullen van de verschillende gemeentelijke rollen (inspirator, facilitator, regisseur, uitvoerder en/of bevoegd gezag). 4. Als kader: initiatiefnemers (inwoners, ondernemers, projectontwikkelaars) hebben met de visie een duidelijk beeld van ambities en opgaven en van keuzes die daarmee samenhangen.
Zij kunnen daardoor goed spiegelen hoe hun beoogde initiatief hierin past en weten op voorhand al met welke bril de gemeente naar hun aanvragen kijkt. Ook is de visie het kader voor het toetsen van afwijkingen van het omgevingsplan. Kaderstelling Op 11 december 2023 heeft u als raad aangegeven waar het traject voor het uitwerken van de visie aan moest voldoen. Een belangrijk uitgangspunt was om de inspanningen zo compact mogelijk te houden. De visie is immers geïnspireerd op stukken die nog niet zou oud zijn, waardoor u het niet allemaal over wilde laten doen. De actualisatieslag kon beperkt zijn. Dit is conform uw wens uitgevoerd: de bestaande stukken zijn als basis genomen en inhoudelijk is er weinig vernieuwd. Daar waar relevant is er geactualiseerd, maar de inspanning is vooral gericht geweest op het ombouwen van verschillende bronnen naar één alleszeggend brondocument. Participatie Ook voor het participatietraject gold: houd het compact. U wilde tegelijkertijd wel dat er voorbij de gebruikelijke participanten werd gekeken. De medewerkers hebben geprobeerd hier balans in te vinden. Er hebben in de periode april tot en met mei 2024 themasessies plaatsgevonden om met netwerkpartners te kijken naar de
1
veranderingen in trends en urgenties. Per thema is met een brede groep mensen het gesprek gevoerd over het bijstellen van de bestaande ambities en opgaven. Dit leidde zoals verwacht niet tot hele nieuwe denkrichtingen, maar geregeld wel tot aanvullingen, aanscherpingen en verbeteringen van het abstractieniveau van ambities en opgaven. De verdieping op de thema’s leende zich minder goed voor participatie met de brede groep inwoners en ondernemers. Daarom is die participatie opgehangen aan de gebieden. Inwoners en ondernemers zijn gevraagd naar wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van de woonwijken, de centra, de buitengebieden en de bedrijventerreinen. Zij konden hiervoor in juni 2024 een online enquête invullen. Hoewel we oorspronkelijk het idee hadden om de wijken in te gaan of op drukbezochte plekken te gaan staan om mensen te bevragen, was dat bij nader inzien niet handig. De inspanning die dat zou vergen, had niet in verhouding gestaan met de beperkte actualisatie die u beoogd. Om toch een brede groep mensen te betrekken, is enerzijds een bestaand inwonerpanel benut. Daarnaast zijn mensen via vele (social) mediakanalen uitgenodigd om hun ideeën te delen via de online enquête.
In totaal hebben 663 inwoners en 429 stakeholders deelgenomen aan de verschillende participatieactiviteiten. Hun inbreng is langs de visie gehouden en gebruikt om accenten te leggen. In de bijlage ‘Participatie’ vindt u een verslag. Hierin is ook teruggeblikt op de participatie die eerder heeft plaatsgevonden voor de omgevingsvisie en de visie Persoonlijk, Dichtbij en Verbonden. Opbouw van de visie De visie bestaat uit een aantal delen. Alle delen bij elkaar zorgen ervoor dat het een vrij omvangrijk document is geworden. In het gebruik zullen mensen echter snel naar het deel kunnen gaan dat zij nodig hebben.
Welke delen zitten erin:
Het Geldrop-Mierlo van toen en nu Hier is samengevat welke kwaliteiten Geldrop-Mierlo heeft. Een uitgebreide beschrijving hiervan is opgenomen in de bijlagen. Dit beeld van kwaliteiten is vereist vanuit de Omgevingswet.
Het Geldrop-Mierlo van 2044 Dit deel bevat de hoofdlijnen van de visie en zal voor veel mensen het meest interessante deel zijn. Hier zijn de essenties van Geldrop-Mierlo beschreven, zijn de vier toekomstperspectieven naar voren gebracht en is ingegaan op de regionale inbedding van Geldrop-Mierlo.
De samenleving in 2044 In dit deel wordt per thema verdiept op ambities en opgaven. Het gaat hier om de thema’s waarin de nadruk op het ‘sociale’ ligt. Dit deel komt bewust voor het ‘omgevingsdeel’, omdat het samenleven in belangrijke mate leidend is voor omgevingszaken.
2
De omgeving in 2044 Ook in dit deel staan er ambities en opgaven per thema, maar dan voor de thema’s waarin het zwaartepunt bij het ‘ruimtelijke’ ligt. In de visie is deze scheiding aangebracht, zodat de visie ook duidelijk als omgevingsvisie kan fungeren. In de programma’s komen de sociale en ruimtelijke thema’s en komt de samenhang goed tot z’n recht.
De ambities per gebiedstype Die samenhang komt ook duidelijk naar voren in dit deel, waarin de ambities en opgaven voor de woonwijken, de centra, de buitengebieden en de bedrijventerreinen staan. Hier komt het sociale en ruimtelijke dus bij elkaar, vooral voor de woonwijken en de centra. In de buitengebieden en de binnen de bedrijventerreinen is het ruimtelijke dominant.
Uitvoering van de visie Dit deel is voor een belangrijk deel opgenomen omwille van het voldoen aan de omgevingswet. Er wordt o.a. in beschreven hoe de visie kan worden gebruikt door inwoners, ondernemers, initiatiefnemers, netwerkpartners en de gemeente zelf. Ook is uitgewerkt welke basisprincipes u als raad stelt binnen de verschillende thema’s en gebieden.
Daarnaast zijn er – naast de bijlage over participatie - diverse bijlagen aan de visie toegevoegd, namelijk over trends en cijfers, over de kwaliteiten van Geldrop-Mierlo en over achtergronden. Ook is er voorzien in een begrippenlijst. Proces tot vaststelling Gelijktijdig met de beeldvorming in de raadscommissies vindt er een zienswijzeprocedure plaats op het ontwerp voor de visie. Hiermee worden juridische risico’s voorkomen. Hoewel de inhoud van het ontwerp weinig afwijkt van de bestaande omgevingsvisie, zijn zaken toch anders geordend en ook anders verwoord. Bovendien kan een samenvoeging van twee visies tot één nieuwe (omgevings)visie worden geïnterpreteerd als een wezenlijke verandering. Zonder inspraakprocedure bestaat het risico dat iemand met succes in verweer komt tegen een plan dat op de (omgevings)visie wordt gebaseerd. Als college hebben we daarom besloten om het ontwerp voor de visie ter inzage te leggen van 1 november tot en met 12 december. In diezelfde periode wordt het ontwerp voor de visie ook nog voor raadpleging voorgelegd aan de deelnemers van de themasessies. De suggesties die bij de raadscommissies worden opgehaald en de zienswijzen en reacties die worden ontvangen, worden waar nodig verwerkt in de uiteindelijke visie.
Als het ontwerp voor de visie grotendeels intact blijft, dan kunt u in de tweede helft van januari een raadsvoorstel verwachten voor vaststelling van de visie in de raadsvergadering op 24 februari 2025. Indien er aanleiding is voor rigoureuze wijzigingen, dan zal er meer tijd nodig zijn totdat u als raad de visie kunt vaststellen. Dat kan bijvoorbeeld aan de orde zijn als uw suggesties tot echt andere ambities, opgaven en/of basisprincipes leiden. In dat geval kan het zijn dat er zodanig wordt afgeweken van de bestaande omgevingsvisie, dat we conform de Omgevingswet genoodzaakt zijn om uitgebreide participatie uit te voeren en/of een nieuwe milieueffectrapportage op te stellen. In dat geval zullen de benodigde processtappen nader uitgewerkt en gepland worden. Doorkijk naar na de vaststelling van de visie Hoewel het vaststellen van de visie een mooi moment is, begint het dan eigenlijk pas. Het is zaak dat wij als college uitvoering geven aan de visie en dat er met de visie gewerkt gaat worden. In de eerste plaats zal er een publieksvriendelijke uitgave komen. Daarnaast worden de verschillende delen van de visie en de bijlagen op een toegankelijke manier ontsloten. Ook zal de visie gaan doorwerken in de strategie, de uitvoeringsplannen en onze strategische communicatie en profilering.
3