Dierenwelzijnsbeleid Geldrop-Mierlo 2022-2026.dec21.pdf
Tekst van het document
NOTA DIERENWELZIJN Geldrop-Mierlo 2022-2026
Inhoud 1 Inleiding 1. Belang van dierenwelzijn 2. Definitie dierenwelzijn 3. Doel en uitgangspunten van dierenwelzijnsbeleid Geldrop-Mierlo 4. Samenwerking gemeente, organisaties en bewoners
2 Reguliere taken 1. (Regionale) Opvang dieren in nood 2. Zorgplicht voor wilde dieren: de Gedragscode Flora & Fauna 3. Aandacht voor dieren bij calamiteiten en rampen 4. Hondenbeleid 5. Kinderboerderij en educatie 6. Voorkomen schade en overlast van dieren
3 Een greep uit de ontwikkelingen 1. Wijziging Wet Dieren 2. Meer aandacht voor dier en maatschappelijk welbevinden 3. Nieuwe plagen 4. Impulsaankopen
4 Speerpunten 1. Communicatie 2. Biodiversiteit en dierenwelzijn 3. Het dier en sociaal maatschappelijk welbevinden 4. Voorkomen van zwerfkatten: chippen 5. Evenementen met dieren
5 Financiën 6 Voor de toekomst 1. Schuilstallen voor landbouwhuisdieren 2. Bevorderen van diervriendelijke bouw en verkeersveiligheid van dieren 3. Bijtincidenten door agressieve honden 4. Vuurwerk 5. Bestrijden van dierenplagen
7 Totstandkoming van dit document 2 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
Dieren horen in onze gemeente!
3 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
1 Inleiding Alle dieren, zowel gehouden dieren als in het wild levende dieren, verdienen onze zorg en aandacht.
1.1 Belang van dierenwelzijn
nemen, of handelingen die we uitvoeren,
Binnen de grenzen van onze gemeente
zijn van invloed op het welzijn van dieren.
bevinden zich tal van dieren. Onze
Ons doel is dan ook om bij onze besluiten
bewoners
houden
ons eigen beleid geven we invulling aan onze lokale ambities; 2.
De focus van het dierenwelzijnsbeleid
verschillende
en handelingen nadrukkelijker oog te
van de gemeente ligt op datgene
gezelschapsdieren, zoals honden, katten
hebben voor het welzijn van alle dieren
waar de gemeente invloed op
en konijnen; in het buitengebied vind
in onze gemeente. De komende vier jaar
heeft. Daar waar de gemeente
je landbouwhuisdieren, zoals varkens,
vergroten wij onze inzet op dit gebied.
geen maatregelen kan nemen of
koeien en paarden; en dan zijn er de in het
beïnvloedingsmogelijkheden heeft,
wild levende dieren, zoals bijen, vogels
De
en muizen. Tegenover al deze dieren
dierenwelzijnsbeleid zijn:
verschil denkt te kunnen maken
hebben wij als mens, en dus ook als
•
gaan we in gesprek.
uitgangspunten
voor
ons
maar wel zaken wil veranderen of
Bij de inrichting en voor het beheer
gemeente, verplichtingen. Dieren horen
en onderhoud maken wij keuzes die
bij de samenleving en ze zijn in grote
dierenwelzijn ten goede komen;
1.4
Wij stimuleren onze inwoners en
organisaties en bewoners
bedrijven eveneens diervriendelijker
Voor
keuzes te maken;
dit
We zetten in op het voorkomen
samenwerking erg belangrijk. Hierbij
mate afhankelijk van de mens. Daarom
•
verdienen alle dieren, zowel gehouden dieren als in het wild levende dieren, onze zorg en aandacht.
•
Samenwerking een
positieve
gemeente, uitkomst
dierenwelzijnsbeleid
is
van goede
van overlast door dieren; mocht die
gaat het in eerste instantie om de
1.2 Definitie dierenwelzijn
overlast onverhoopt toch ontstaan,
samenwerking tussen de gemeente en
Dierenwelzijn
veelomvattend
dan willen we de bestrijding van deze
verschillende organisaties en bewoners
begrip dat zowel het fysieke welzijn
is
een
overlast zo diervriendelijk mogelijk
die zich richten op het verbeteren
(diergezondheid)
aanpakken.
van
als
het
geestelijk
welzijn (hoe voelen dieren zich) omvat.
dierenwelzijn.
Als
gemeente
ondersteunen we graag organisaties en
Dierenwelzijn gaat over de kwaliteit van
Bij
ons
initiatieven die zich inzetten voor een
het leven zoals het door het dier wordt
dierenwelzijnsbeleid hanteren we twee
dierenwelzijn (zie hoofdstuk 7). Deze
ervaren. Een goed welzijn voor dieren
principes:
krijgen bij de uitvoering van deze nota
betekent dat voldaan wordt aan de
1.
ruim baan om hun rol te vervullen.
natuurlijke behoeftes van het dier.
het
uitwerken
van
Dierenwelzijn heeft twee kanten: voldoen aan eisen op grond van wet- en regelgeving en daarnaast
1.3
Doel
en
uitgangspunten
van
eigen lokale ambities. De gemeente
dierenwelzijnsbeleid
volgt het rijk en de provincie voor wat
Veel van de besluiten die we als gemeente
betreft wet- en regelgeving. Middels
4 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
5 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
2 Reguliere taken 2.1 (Regionale) Opvang dieren in nood
aan de Doornakkerweg in Eindhoven
dieren te waarborgen kiezen we ervoor
Iedere burger heeft op basis van de
niet meer voldeed aan de huidige
om ook hen als ze in nood zijn zorg
wet een zorgplicht voor dieren, waarbij
eisen, waardoor er gekozen is voor
te bieden. Als gemeente krijgen we
op basis van de Wet dieren iedereen
nieuwbouw. Om dit financieel mogelijk
vaak met de Wet natuurbescherming
verplicht is een dier in nood te helpen
te maken hebben de veertien betrokken
te maken, bijvoorbeeld bij het reguliere
en het verboden is een dier in nood
regiogemeenten (waaronder Geldrop-
groenbeheer. Uiteraard willen we bij
de nodige zorg te onthouden. Dit geldt
Mierlo) een samenwerkingsconvenant
onze werkzaamheden planten en
zowel voor gehouden dieren als voor in
voor de lange termijn (30 jaar)
dieren zo weinig mogelijk schaden.
het wild levende dieren. In het verlengde
afgesloten. De betrokken gemeenten
Daarom hebben we sinds 2012 de
van deze zorgplicht, die voor iedereen
hebben de gemeente Eindhoven
Gedragscode Flora & Fauna. Deze
geldt, heeft de gemeente een wettelijke
gemandateerd om te zorgen voor deze
gedragscode gebruiken we als
verplichting met betrekking tot het
huisvesting, waarin de opvang en zorg
hulpmiddel bij de planning en uitvoer
opvangen van zwervend aangetroffen
van de zwerfdieren plaats kan vinden.
van groenwerkzaamheden in onze
dieren. De opvang en verzorging van
Vanaf 1 januari 2022 is de nieuwe locatie
gemeente. We hebben de gedragscode
deze dieren binnen de gemeente is
gereed aan de Kanaaldijk in Eindhoven
ook als voorwaarde opgenomen als
wettelijk geregeld: gevonden dieren
in bedrijf. De stichting ROZE zal werken
werkzaamheden in onderaanneming
moeten minimaal 14 dagen opgevangen
met professionals (vaste banen),
worden uitgevoerd.
worden. Wanneer de eigenaar van
vrijwilligers, stagiaires, vakantiekrachten
het huisdier zich na de 14 dagen nog
en met mensen, die een afstand tot de
2.3 Aandacht voor dieren bij
niet gemeld heeft, wordt de gemeente
arbeidsmarkt hebben, waarvoor er een
calamiteiten en rampen
eigenaar van het dier en wordt het
samenwerking is opgestart met de 4
Om dierenleed te voorkomen wordt
gevonden dier in de regel overgedragen
sociale werkplaatsen in de regio.
in het Regionaal Crisisplan van de
aan het dierenasiel. Vanuit het
Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost
dierenasiel kan daarna voor herplaatsing
De opvang van dieren in nood is
ook aandacht geschonken aan het
worden gezorgd.
van oudsher een belangrijke taak
in veiligheid brengen van dieren bij
binnen onze gemeente: het huidige
een calamiteit of een ramp. Dit plan
De afgelopen jaren heeft de
dierenwelzijnsbudget wordt hier (bijna)
zorgt ervoor dat de organisaties en
Dierenbescherming deze taken
geheel aan besteed. Jaarlijks komen er
(agrarische) bedrijven die in onze
uitgevoerd, maar vanaf 1 januari
voor Geldrop-Mierlo gemiddeld 500-700
gemeente verantwoordelijk zijn voor
2022 wordt hiervoor een nieuwe
meldingen binnen over dieren in nood en
dieren weten hoe ze moeten handelen
regionale stichting in het leven
worden er 200-300 ritten gemaakt door
bij calamiteiten en rampen. Het crisisplan
geroepen, de Regionale Opvang
de dierenambulance. De verhouding van
beschrijft onder andere welke partner
Zwerfdieren Eindhoven (ROZE). De
de meldingen over gehouden dieren en
verantwoordelijk is voor welke processen.
dierenbescherming kon de exploitatie
in het wild levende dieren is ongeveer
De brandweer heeft hierbij vaak de
van het gebouw en de opvang van
50/50.
verantwoordelijkheid voor dieren. Dit
de zwerfdieren niet meer binnen het
is verder uitgewerkt in een draaiboek/
beschikbare budget uitvoeren, vandaar
2.2 Zorgplicht voor wilde dieren: de
dat er is besloten om deze taken als
Gedragscode Flora & Fauna
gemeenten uit te voeren.
Vanuit de Wet natuurbescherming geldt
uitvoeringskaart.
een “zorgplicht” voor in het wild levende Hierin speelt mee dat het huidige gebouw
dieren. Om het dierenwelzijn van deze
6 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
7 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
2.4 Hondenbeleid In Geldrop-Mierlo wonen circa 4200
Op een aantal plaatsen in onze gemeente
honden. Voor honden is beweging erg
zijn omheinde speelterreinen voor honden
belangrijk. Dat betekent dat ze frequent
ingericht. Honden vinden het fijn om los
moeten worden uitgelaten. Hier moet
te lopen en spelen en zo voorzien we in
ruimte voor zijn. Voor het welzijn van de
deze behoefte.
hond is het belangrijk dat er ook voldoende losloopgebieden zijn waar de hond niet
Hondenbezitters
hoeft te worden aangelijnd. Daarnaast is
gemeente
het belangrijk dat hondeneigenaren en
inkomsten uit deze doelbelasting worden
hun medeburgers zonder ergernissen
gebruikt om voorzieningen aan te brengen
en
voor
overlast
kunnen
samenleven.
honden
in
onze
hondenbelasting.
betalen
De
en
te
om
honden(poep)-
Hondeneigenaren moeten daarom aan
overlast
verminderen.
Alleen
regels voldoen. Deze zijn in het belang
blindengeleidehonden of hulphonden zijn
van het welzijn van de hond zelf, maar
vrijgesteld van deze hondenbelasting.
dragen ook bij aan de volksgezondheid van de mens. Ontlasting van dieren kan
De
afgelopen
vijftien
jaar
is
een
aantal
het
namelijk een gevaar betekenen door
hondenbeleid
bijvoorbeeld overdracht van parasitaire
geactualiseerd, waarbij het uitgangspunt
infecties.
steeds hetzelfde bleef. Het beleid wordt
keer
in 2022 weer geëvalueerd en waar nodig Om al deze redenen voert Geldrop-
geactualiseerd.
Mierlo sinds 2005 actief hondenbeleid. Het huidige beleid zorgt er met speciale
2.5 Kinderboerderij en educatie
hondenuitlaatroutes,
uitlaatstroken,
Een kinderboerderij is een boerderij die
hondenpoepbakken en verbodsgebieden
openbaar toegankelijk is voor het publiek
voor dat één van de grootste ergernissen
en die is ingericht voor kinderen. Op de
(hondenpoep)
tot
kinderboerderij worden veel verschillende
wordt beperkt.
De routes, stroken en
een
minimum
boerderijdieren
in
lage
aantallen
verbodsgebieden worden via gekleurde
gehouden. Je komt er vooral geiten,
bordjes aangeduid:
schapen,
•
Blauw bordje (hondenuitlaatstrook):
konijnen, varkens, kippen en eenden
de honden moeten aan de lijn.
tegen. Onze gemeente heeft de Kasteel
De poep hoef je niet zelf op te
Kinderboerderij in Geldrop. Bij de Kasteel
ruimen.
worden
Kinderboerderij is veel aandacht voor het
wekelijks weken gereinigd met een
welzijn van de dieren. Daarnaast hebben
“poepzuiger”;
we in onze gemeente nog een klein
Groen bordje (hondenuitlaatroutes
hertenkamp bij de molen in Mierlo. Binnen
in het buitengebied): de hond mag
het omheinde park lopen de dieren vrij
loslopen en de poep hoef je niet zelf
rond, er is dagelijks toezicht en er is
op te ruimen;
voldoende schuilgelegenheid aanwezig.
•
•
•
Rood
Deze
bordje
stroken
paarden,
koeien,
ganzen,
(verbodsgebieden):
deze bordjes staan op plaatsen waar
Kinderboerderijen hebben een belangrijke
het verboden is voor honden, óók als
educatieve
en
ze zijn aangelijnd (bijvoorbeeld op
Kinderen
kunnen
speelveldjes);
kennisnemen van dieren en meer leren
Geen bordjes: je ruimt zelf de
over de levensloop van dieren, over hoe
uitwerpselen van je hond op en je
goede verzorging van dieren eruitziet
hond is aangelijnd.
en over waar ons voedsel vandaan
recreatieve er
functie.
spelenderwijs
8 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
Uitgangspunt is dat één van de grootste ergenissen (hondenpoep) tot een minimum wordt beperkt.
komt. Als gemeente vinden wij natuur-
overlast ontstaat, wordt deze op
en
milieucommunicatie
belangrijk
en
willen
en
-educatie
een zo effectieve en diervriendelijke
we
bewustzijn
mogelijke manier verholpen.
rondom dierenwelzijn onder kinderen vergroten. Dit doen we onder andere in
Een
voorbeeld
hiervan
is
het
samenwerking met de kinderboerderij.
‘Meldingsnetwerk voor vleermuizen en steenmarters’ van het Brabants
2.6 Voorkomen schade en overlast van
landschap, waar Geldrop-Mierlo bij
dieren
is aangesloten. Dit meldingsnetwerk
Onze
bewoners
ondervinden
soms
zorgt
ervoor
dat
locaties
deskundige
overlast van dieren. Het is een taak
vrijwilligers
met
overlast
van de gemeente om mee te werken
bezoeken om de overlast van de
aan een oplossing als het de bewoners
beschermde dieren zoveel mogelijk
zelf niet lukt. Uitgangspunt hierbij is het
te beperken. In de meeste gevallen
aanpakken van de overlast bij de bron.
is tekst en uitleg over de leefwijze
Vaak ligt de oorzaak van overlast van
van vleermuizen of de steenmarter
dieren bij de mens. Die laat afval liggen
voldoende om het probleem op te
of voert de dieren. Dit maakt de dieren
lossen. De aanwezigheid van de
ongezond, afhankelijk en trekt extra
dieren in het gebouw is vaak maar
dieren aan. Voorlichting helpt hierbij.
tijdelijk en daardoor acceptabel. Soms
Als gemeente richten we ons vooral op
zijn kleine ingrepen nodig om het
preventie van overlast. Als er desondanks
probleem op te lossen.
Dierenwelzijn bij intensieve veehouderij In Nederland worden voor de veeteeltsector meer dan 450 miljoen dieren per jaar gehouden. Hierbij gaat het om landbouwhuisdieren voor productiedoeleinden, zoals voor vlees, vis, eieren, melk, wol of bont. Ruim 95 procent van deze dieren wordt gehouden de intensieve veehouderij. De gemeente Geldrop-Mierlo is door haar ligging in het stedelijk gebied tussen Eindhoven en Helmond een krimpgemeente op het gebied van de intensieve veehouderij. Dit is een proces van natuurlijk verloop. In 2010 waren er in Geldrop-Mierlo nog twaalf intensieve veehouderijen (varkens en kippen), eind 2021 zijn er hier nog slechts twee van over. Daarnaast zijn er nu nog acht (grondgebonden) rundveebedrijven actief in Geldrop-Mierlo. Vanuit het dierenwelzijnsperspectief is de intensieve veehouderij een belangrijk onderwerp, maar als gemeente hebben we beperkt instrumentarium om hier invloed op uit te oefenen. Qua regelgeving, toezicht en handhaving van dierenwelzijn in de intensieve veehouderij volgen wij de wettelijke kaders van de Rijksoverheid, waarbij de ODZOB in onze gemeente het toezicht regelt. Gelet op de sterke terugloop in de intensieve veehouderijen in onze gemeente is specifiek gemeentelijk beleid hierop niet nodig.
Als gemeente streven wij ernaar om onze agrarische bedrijven te stimuleren om hun bedrijf extensiever en natuur inclusiever te gaan exploiteren. Dit komt het dierenwelzijn ten goede. Slachthuizen Wat betreft slachthuizen kunnen we invloed uit oefenen op de ruimtelijke ordening (waar een slachthuis zich vestigt) of op de naleving van milieueisen (beperken van geluids- en geuroverlast). Voor het aspect dierenwelzijn heeft de gemeente geen rol voor slachthuizen: toezicht en handhaving hiervan ligt bij de NVWA en de dierenpolitie. Dit is geregeld in Europese en nationale wet- en regelgeving.
9 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
3 Een greep uit de ontwikkelingen Dieren krijgen meer aandacht en zorg dan vroeger. We hechten steeds meer belang aan de natuur en (intrinsieke) waarde van dieren. Ook worden dieren beter beschermd door wetten en regels. Steeds meer lijkt de wijze waarop we het welzijn van gezelschapsdieren benaderen de norm te worden voor de omgang met alle soorten dieren. In dit deel beschrijven we aantal recente ontwikkelingen, die van invloed zijn op het dierenwelzijnsbeleid van onze gemeente. 3.1 Wijziging Wet Dieren De Wet dieren ziet op het welzijn van dieren die gehouden mogen worden. De wet bepaalt hoe met dieren moet worden omgegaan en waarvoor dieren kunnen worden ingezet. Handhaving van deze wet is een taak van een aantal landelijke instanties en de politie. Op landelijk niveau krijgt deze wet nieuwe impulsen. De Minister van Justitie en Veiligheid wil de wet aanpassen om sneller en effectiever in te kunnen grijpen bij dierenmishandeling en dierenverwaarlozing. 3.2
Meer
aandacht
(door lichaamsbeweging bij het uitlaten
terecht. Ook in moeilijke (thuis)situaties
van die dieren). Voor sommige groepen
is het van belang dat dieren goed worden
is het zelf houden van een huisdier lastig.
verzorgd en opgevangen.
Denk aan minima (een huisdier kost nou eenmaal geld) of hulpbehoevenden die niet zelf in staat zijn goed voor hun huisdier te zorgen. Er is ook een keerzijde: het komt soms voor
voor
dier
en
maatschappelijk welbevinden Het hebben/verzorgen van een huisdier heeft op veel mensen een positief effect. Zowel mentaal (door bijvoorbeeld de vermindering van eenzaamheid) als fysiek
dat
mensen
onverantwoordelijk
(veel) dieren houden en er (financieel/ lichamelijk) niet meer voor kunnen zorgen. Als dieren hierdoor te weinig te eten krijgen, ziek zijn of belangrijke inentingen missen, wordt dit vanuit dierenwelzijn een probleem. Sommige dieren worden uit nood afgestaan, of komen op straat
1 0 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
3.3 Nieuwe plagen Insectenplagen komen en gaan, maar de laatste jaren lijken er merkwaardige verschuivingen op te treden. Aan de ene kant zijn sommige ‘ouderwetse’ plagen totaal verdwenen, terwijl aan de andere kant nieuwe, soms exotische plagen opduiken. Een voorbeeld is de dennenprocessierups. Deze hoort thuis in Frankrijk, maar hij rukt op naar het Noorden. Hij is al dichtbij de grens van Nederland
gespot.
Het
landschap
krijgt
in
Nederlandse de
toekomst
onvermijdelijk te maken met meer nieuwe plagen die een bepaalde impact gaan hebben. 3.4 Impulsaankopen De aanschaf van een huisdier is lang niet altijd een weloverwogen besluit. Veel mensen, zo blijkt uit cijfers van fokkers en dierenasielcentra, hebben bijvoorbeeld tijdens de corona lockdown een hond aangeschaft. Voor de gezelligheid, als troost, om de eenzaamheid tegen te gaan of meer te bewegen. Nu iedereen steeds meer het ‘normale leven’ oppakt,
Insectenplagen komen en gaan, maar de laatste jaren lijken er merkwaardige verschuivingen op te treden.
is de aandacht voor de viervoeter in veel gevallen een stuk minder. Wat veel impulskopers zich mogelijk onvoldoende realiseerden, is dat de kosten van een huisdier zich niet beperken tot de aanschaf. Denk aan goede voeding en de dierenarts, maar ook tot wel jarenlange intensieve betrokkenheid. Gezien deze ontwikkelingen vinden we als gemeente dat we onze inzet op
het
moeten
onderwerp verbreden.
dierenwelzijn Vandaar
deze
nota. Op basis van onze doelen en deze ontwikkelingen stellen we als gemeente beleid op en formuleren we een aantal speerpunten waar we ons in de periode 2023 – 2026 op willen focussen.
11 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
4 Speerpunten 2023 - 2026 Voor de komende periode zijn onderstaande speerpunten geformuleerd. Deze dragen bij aan onze beleidsdoelstellingen voor de komende jaren, er is breed draagvlak voor en ze passen bij de rol die wij als gemeente willen nemen op het gebied van dierenwelzijn.
4.1 Communicatie Als gemeente willen we onze bewoners bewust maken
Mogelijke uitvoeringsmaatregelen:
van de invloed die zij hebben op dierenwelzijn. Zodat
•
We
voeren
ze diervriendelijkere keuzes maken bij de aanschaf
uit
waarmee
of verzorging van een dier en de inrichting van hun
hoeveel kennis onze bewoners hebben over de
leefomgeving. We laten goede voorbeelden aan het
dierenwelzijnsonderwerpen
woord. Zodat we met zijn allen beter kunnen voldoen
•
in
2022 we
een
informatie
bewonersenquête vergaren
over
Op basis van deze kennis ontwikkelen we
aan de zorgplicht die de mens heeft voor dieren en hun
eind
2022
een
communicatiestrategie
leefomgeving.
middelenmix
voor
de
-
jaren
2023
–
en 2026.
We gebruiken voor onze communicatie onder
Zo willen we ons bijvoorbeeld richten op communicatie
andere: de lokale media (Middenstandsbelangen,
om impulsaankopen te ontmoedigen, om het achterlaten
de
van voedsel in de openbare ruimte tegen te gaan of om
televisie,
het dumpen van dieren te ontmoedigen. Of juist om tips
-
te geven over hoe je goed voor je eigen dier of een wild
dierenwelzijn, zodat dierenwelzijn goed onder
dier kan zorgen. Hiernaast staan wat voorbeelden van
de aandacht van onze bewoner komt. Per jaar
communicatiemateriaal waarin mensen op hun gedrag
is dit een mix van algemene onderwerpen en de
en omgang met dieren worden aangesproken.
speerpuntonderwerpen.
Bron: Dierenwelzijn Vlaanderen
Mierlose Elk
12
Krant), folders
kwartaal
sociale
media,
en
bijeenkomsten.
communiceren
we
lokale over
Bron: Dierenwelzijn Vlaanderen
Bron: Gemeente Alkmaar; LassooyDesign
Bron: Gemeente Utrecht; Mitros; Stichting Bo-Ex; Portaal; SSH
13
4.2 Biodiversiteit en dierenwelzijn Het behoud en waar nodig de verbetering
Deze
niet
wordt hier verder invulling aan gegeven.
van de leefomgeving voor vrijlevende
alleen met het oog op dierenwelzijn,
Onder andere met de nodige ambities om
dieren
is
voor
Geldrop-Mierlo
maatregelen
nemen
we
erg
maar ook met het doel de biodiversiteit
een faunapassage aan te gaan leggen,
belangrijk. Het behouden en bevorderen
binnen onze gemeente te vergroten.
dan wel bestaande faunapassages te
van de biodiversiteit is hier een groot
In de notitie “Biodiversiteit Geldrop-
verbeteren, zodat de leefgebieden voor
onderdeel van.
Mierlo” uit 2019 is de huidige stand
de vrijlevende dieren worden versterkt.
van de biodiversiteit beschreven en in Bij de inrichting en het beheer van de
de toekomstige “Nota Duurzaamheid”
Mogelijke uitvoeringsmaatregelen:
leefomgeving van Geldrop-Mierlo zetten
wordt in de paragraaf Biodiversiteit ook
•
we in op dierenwelzijn. Hierbij denken
uitgebreid ingegaan op dit onderwerp. De
beheer van de leefomgeving om
we aan het vergroten van de variatie
komende jaren willen we ook met oog op
hiermee het dierenwelzijn van wilde
in de beplanting en het aanpassen van
het dierenwelzijnsperspectief verder op
soorten te verbeteren (zie ook nota
het maaibeheer. Hiermee creëren we
biodiversiteit inzetten.
Duurzaamheid en Natuurvisie).
een diervriendelijker leefomgeving: de bloeiende planten, grassen en kruiden
In de gemeentelijke natuurvisie, die
trekken heel wat insecten aan die op
onderdeel wordt van de omgevingsvisie,
zoek zijn naar een beschutte leefplaats
wordt ook ingegaan op de gemeentelijke
en voedsel. Zij trekken op hun beurt
ambities voor het versterken van onze
weer dieren aan zoals spinnen, vogels,
natuurgebieden.
zoogdieren, amfibieën en reptielen.
programma, dat hieraan gekoppeld wordt,
In
het
14
(uitvoerings)
Aanpassen
van
inrichting
en
4.3 Het dier en sociaal maatschappelijk welbevinden Dieren hebben een bewezen positief effect op het menselijk welzijn en zorg. Zowel lichamelijk als geestelijk, via bijvoorbeeld verminderde eenzaamheid,
emotionele
steun
en
lichaamsbeweging. Vanuit het sociaal domein bestaat de wens iets met dit positieve effect te doen. Met name voor de kwetsbare groepen willen we ons als gemeente extra inzetten. De komende jaren willen we uitzoeken wat dieren hierin kunnen betekenen. Uiteraard mag de inzet van dieren voor menselijk welbevinden niet leiden tot aantasting van het welzijn van de dieren. Mogelijke uitvoeringsmaatregelen: •
In
2023
mogelijkheden
onderzoeken voor
beleid
we
de
voor
het
inzetten van dieren voor het welbevinden van verschillende doelgroepen (minima en hulpbehoevenden zoals eenzame en/ of
demente
ouderen,
gehandicapten,
kinderen met autisme, etc.).
Voorbeelden uit andere gemeenten In Amsterdam hebben ze de Amsterdamse Dierenhulp Aan Minima (ADAM) regeling, waarbij minima door de gemeente Amsterdam tegemoet worden gekomen in de kosten voor een bezoek aan de dierenarts. Zij vinden dat voor de minima huishoudens gebrek aan financiële middelen geen reden mag zijn dat een consult van een dierenarts wordt uitgesteld of helemaal vermeden. Zo is het mogelijk voor minima om huisdieren te houden, maar wordt er wel gezorgd voor het welzijn van deze dieren. In de gemeente Utrecht worden door de Dierenbescherming “Dierenbuddy’s” ingezet. Dit zijn vrijwilligers die ouderen en chronisch
Dieren hebben een bewezen positief effect op het menselijke welzijn en zorg.
zieken helpen met de zorg voor hun huisdieren als ze er zelf niet meer fysiek toe in staat zijn. Deze doelgroep hebben vaak een erg sterke relatie met hun huisdieren en op deze manier voorkom je dat mens en dier van elkaar gescheiden worden.
15
4.4 Voorkomen van zwerfkatten: chippen Door het chippen van katten kan de eigenaar gemakkelijk worden opgespoord!
We hebben in Geldrop-Mierlo ongeveer 10.000 katten als huisdier. Het is van belang dat goed voor deze dieren wordt gezorgd, daarom wordt er in de geplande communicatiecampagne extra aandacht besteed aan het goed verzorgen van je huiskat. Soms lopen katten weg van huis en verdwalen ze. Van alle zwerfkatten wordt maar een klein percentage herenigd met de eigenaar. Maar wanneer de kat gechipt is, kan de eigenaar eenvoudig worden achterhaald en kan de kat wel teruggebracht worden naar de eigenaar. Voor honden die in Nederland zijn geboren is chipregistratie landelijk verplicht, maar voor katten geldt die verplichting nog niet. Wij willen kattenbezitters oproepen om hun kat te laten chippen. Om dit te stimuleren onderzoeken we de mogelijkheden om een jaarlijkse chipactie te organiseren, waarbij bewoners tegen gereduceerd tarief hun katten kunnen laten chippen en registreren. Dit in samenwerking met dierenartsen en dierenasiel. Door huisdieren te laten chippen en registreren daalt het aantal zwerfdieren. De katten waarvan geen eigenaar achterhaald kan worden, worden in Geldrop-Mierlo opgevangen door de Stichting Straatkat. Zij vangen en steriliseren de verwilderde katten en laten ze dan weer vrij. De teruggeplaatste dieren vermenigvuldigen zich daarna niet meer. Mogelijke uitvoeringsmaatregelen: •
Extra aandacht over het goed verzorgen van je huiskat in communicatiecampagne
•
In 2022 onderzoeken we de mogelijkheid een jaarlijkse chipactie te organiseren, die dan vanaf 2023 uitgevoerd wordt.
16
4.5 Evenementen met dieren De
toegenomen
betrokkenheid
heeft
maatschappelijke
In het ‘Besluit houders van dieren’ (Wet
daarom meegenomen in de herziening
ervoor
gezorgd
dieren) staan eisen voor dierenwelzijn op
van het evenementenbeleid. Dit zal
dat mensen ook anders naar vermaak
markten, tentoonstellingen en beurzen.
waarschijnlijk in 2023 plaatsvinden.
met dieren kijken. De gemeente heeft
Dit vormt de basis voor ons beleid
beperkte
het
voor evenementen met dieren. Het is
Mogelijke uitvoeringsmaatregelen:
gebruik van dieren bij evenementen. Het
bijvoorbeeld verboden om dieren als prijs
•
vergunnen van evenementen is een taak
te gebruiken, gevechten tussen dieren
zodat
van de gemeente, maar de regelgeving
te organiseren en dieren onnodig pijn te
niet
rond dierenwelzijn bij evenementen is een
doen.
dierenwelzijn geschaad wordt.
bevoegdheid
rondom
Aanpassen
bevoegdheid van de Rijksoverheid. Sinds 2015 geldt een verbod om met wilde
We vinden het belangrijk dat er geen
zoogdieren op te treden, bijvoorbeeld in
evenementen
circussen. Het verbod spreekt zich alleen
georganiseerd wanneer dit ten koste
uit over evenementen met zoogdieren,
gaat van het welzijn van de dieren.
dus roofvogel- en reptielenshows vallen
Voorwaarden
niet onder het verbod.
met dieren zich moeten houden worden
met
dieren
waaraan
worden
evenementen
1 7 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
evenementenbeleid
evenementen meer
vergund
met
dieren
worden
als
18
5 Financiën 5.1 Het huidige dierenwelzijnsbudget:
5.2 Indicatie van de aanvullende financiële middelen vanaf 2023:
*Het speerpunt biodiversiteit en dierenwelzijn is niet in deze tabel opgenomen, omdat biodiversiteit elders geregeld is.
19
6 Voor de toekomst Er spelen nog veel meer onderwerpen in de wereld van dierenwelzijn. Hieronder een greep daaruit. Steeds kijken we of het onderwerp dierenwelzijn al mee kan liften bij andere ontwikkelingen. Maar ook na de looptijd van het huidige dierenwelzijnsbeleid, in 2026, blijft
dierenwelzijn
onderwerp
voor
een
belangrijk
onze
gemeente.
Daarom voeren we dan een evaluatie van het dierenwelzijnsbeleid uit en kiezen we nieuwe speerpunten. We bereiden ons hier de komende jaren op voor. Mochten er andere onderwerpen gaan spelen dan worden deze uiteraard ook meegenomen. 6.1 Schuilstallen voor landbouwhuisdieren Hobbydieren zijn landbouwdieren – zoals schapen, paarden, runderen, varkens en kippen – die in kleine aantallen worden gehouden, zonder winstoogmerk. Een weide met soortgenoten is meestal de beste plek voor hobbydieren. Maar een weide zonder schuilmogelijkheid biedt bij hevige regenval of als de zon de hele dag schijnt onvoldoende bescherming. Het is daarom wenselijk dat hobbydieren ook een schuilmogelijkheid hebben. Echter lopen de houders van deze dieren op dit moment nog vaak tegen het probleem aan dat zij door het bestemmingsplan van de gemeente geen gepaste schuilstal voor hun dieren mogen plaatsen.
Voor
de
de
mogelijk kunnen stimuleren en hoe we
bebouwde kom, gelden sinds een paar
de verkeersveiligheid van dieren kunnen
jaar aanvullende regels om toch kleine
bevorderen om zo aanrijdingen met dieren
schuilhutten toe te staan, die ook zo
te voorkomen.
zorgvuldig
kernrandzone,
mogelijk
dichtbij
moeten
worden
ingepast in het landschap. Voor de rest
6.3
van het buitengebied is deze ruimte er
honden
nog niet. Hierdoor ontstaat er spanning
Als
tussen de aandacht voor het landschap
of begeleid worden, is er de kans op
en de aandacht voor dierenwelzijn. De
bijtincidenten. De slachtoffers zijn meestal
rommelige omgeving die hierdoor ontstaat
andere dieren, maar een enkele keer ook
is ook niet altijd even veilig voor de dieren.
een mens. Vanuit het oogpunt veiligheid
In de komende jaren kijken we onder
en welzijn van dieren en mensen is
welke randvoorwaarden (zoals omvang,
het gewenst dat wordt ingegrepen bij
materiaalkeuze
gevaarlijke en agressieve honden.
en
landschappelijke
inpassing) we schuilstallen toestaan.
Bijtincidenten honden
door
agressieve
onvoldoende
opgevoed
Het
is de taak van de gemeente om hier adequaat op te reageren. Momenteel kan
6.2 Bevorderen diervriendelijke bouw
op basis van de Algemene Plaatselijke
en verkeersveiligheid van dieren
Verordening
(APV)
Dieren in een stad of dorp komen
een
aanwijzen
regelmatig
in
groenonderhoud,
het
hond
de
burgemeester als
gevaarlijk.
nauw
door
Vervolgens kan hij de eigenaar van de
woningbouw,
sloop
hond een aanlijngebod of een aanlijn- en
en wegaanleg. Daarom is het belangrijk
muilkorfgebod opleggen voor zover die
dat bij het maken van plannen voor
hond verblijft op een openbare plaats of
ruimtelijke ingrepen of werkzaamheden
op het terrein van een ander (zie APV:
rekening gehouden wordt met mogelijke
Artikel 2:56 Gevaarlijke honden). Om
nadelige consequenties voor dieren. In
bijtincidenten door agressieve honden
de volgende planperiode werken we uit
verder te voorkomen verkennen we de
hoe we diervriendelijk bouwen zoveel
komende jaren of extra maatregelen
2 0 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
gewenst zijn, zoals het stimuleren of
de gemeente. Hierdoor is het gewenst
verplichten van een opvoedcursus.
de huidige aanpak te heroverwegen.
Voorbeelden uit andere gemeenten:
We zullen onderzoeken hoe we bij het 6.4 Bestrijden van dierenplagen
voorkomen en bestrijden van dierplagen
Een voorbeeld is de APV van de
De door onze bewoners ervaren overlast
nog meer rekening kunnen houden met
gemeente Amsterdam. Daarin staat
door dierplagen lossen we waar mogelijk
dierenwelzijn.
een verbod op het afsteken van vuurwerk in de omgeving van dieren-
op. Deze overlast neemt al een aantal jaren toe en dat zal de komende jaren niet
6.5 Vuurwerk
opvangcentra,
minder worden. Zo wordt er een massale
Veel dieren zijn bang voor vuurwerk en
maneges en dierentuinen. In de
ratten- en muizenplaag verwacht vanaf
lijden eronder. Zo ervaren honden en
APV van de gemeente Utrecht staat
het verbod op het nu gebruikte gif dat in
katten veel stress door de harde geluiden.
ook een verbod op vuurwerk in
2023 in gaat.
Ook voor wilde dieren is de jaarwisseling
natuurgebieden.
geen fijne ervaring. Vleermuizen en Voorkomen van overlast is altijd beter
eekhoorns worden uit hun winterslaap
dan het bestrijden ervan. Vaak is het
gehaald, reeën raken van de schrik de
gedrag van de mens (aanbod van voer en
weg kwijt, spreeuwen krijgen soms zelfs
afval) de oorzaak. Toch is er in sommige
een hartstilstand, en zo zijn er nog veel
gevallen geen andere oplossing dan
meer voorbeelden te noemen. In onze
het doden van de dieren. Zoals bij de
Algemene
eikenprocessierups.
In
Plaatselijke
Verordening
Geldrop-Mierlo
(artikel 11) staat dat het verboden is om
worden in principe alle eikenbomen op
consumentenvuurwerk op een openbare
openbaar toegankelijke locaties jaarlijks
plaats te gebruiken als dat gevaar of
een of twee keer behandeld om de
schade kan veroorzaken. Er wordt niet
overlast van de eikenprocessierups tot
specifiek ingegaan op manieren om de
een minimum te beperken. De gemeente
overlast voor dieren te beperken. De
is continu op zoek naar nieuwe methodes
komende jaren wordt onderzocht of de
voor het beperken van de overlast door
APV aangepast kan worden, zodat wel
de eikenprocessierups, die beter zijn voor
direct rekening met dierenwelzijn wordt
dierenwelzijn en biodiversiteit.
gehouden.
Het bestrijden van dierplagen legt een steeds hogere claim op het budget van
2 1 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
kinderboerderijen,
7 Totstandkoming van dit document Gemeenten zijn medeverantwoordelijk voor dieren binnen hun grenzen en veel besluiten en handelingen van de gemeente zijn van invloed op het welzijn van dieren. Daarom heeft het college van burgemeester en wethouders in haar kernakkoord afgesproken hier beleid op te gaan ontwikkelen. Dit beleid is een aantal stappen ontwikkeld. Allereerst hebben we een inventarisatie van de onderwerpen opgesteld. Vervolgens werd deze getoetst door diverse stakeholders, zowel intern als extern, op volledigheid en inhoud.
2 2 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
De externe stakeholders die we hebben
nodig is om als Geldrop-Mierlo een stap te
geraadpleegd zijn:
maken om een actieve en stimulerender
•
Stichting Straatkat
rol op het gebied van dierenwelzijn
•
Kasteel Kinderboerderij Geldrop
te kunnen spelen. Ook worden nog
•
ZLTO Helmond-Mierlo
suggesties gedaan om eventueel op
•
Evidensia Dierenziekenhuis Zuidoost
termijn andere zaken op het gebied van
Brabant
dierenwelzijn meer aandacht te geven.
•
IVN Geldrop
•
IVN Mierlo
Dit is weer teruggekoppeld naar de
•
De Dierenbescherming
geraadpleegde
stakeholders,
waarbij
een enkele opmerking nog in de nota is Daarna
is
de
nota
dierenwelzijn
aangepast.
opgesteld, waarbij eerst op de bestaande en reguliere taken wordt ingegaan. Er
Tot slot is er een concreet voorstel voor
wordt kort vooruitgekeken naar actuele
de gemeenteraad geformuleerd waarin
ontwikkelingen en vervolgens zijn een
de eerdergenoemde aspecten van het
vijftal speerpunten, die in het proces als
dierenwelzijnsbeleid werden afgewogen.
kansrijk en waardevol zijn aangemerkt,
Dit is begin 2022 ter vaststelling aan de
in hoofdlijnen uitgewerkt. Ook is een
gemeenteraad voorgelegd.
inschatting gemaakt van de benodigde extra capaciteit en financiële middelen, zodat inzichtelijk is gemaakt wat ervoor
2 3 N O TA D I E R E N W E L Z I J N , G E L D R O P - M I E R L O
24