Bijlage - Beeldboek centrum Geldrop versie 220223__1639759__.pdf

50

Korte Kerkstraat

Bouwplan uit 1978

51

Korte Kerkstraat

Korte Kerkstraat 6 en 6a KARAKTERISTIEK PAND Dit pand is gebouwd in 1936. Oorspronkelijk was het onderdeel van een complex met 3 winkelhuizen. In de Wederopbouwperiode is het rechter deel verbouwd, waarbij de kap is vervangen door een derde laag onder een plat dak. Ook kreeg het een nieuwe gevel. Nu bestaat alleen het linker deel nog en is de winkel in tweeën gesplitst. De winkelpui heeft in de loop der jaren diverse wijzigingen gekend. Nog niet lang geleden is een dominante luifel verwijderd en is de pui in nette staat gebracht. Het pand bestaat uit 2 lagen met zadelkap en is passend qua maat en schaal. De nok loopt evenwijdig aan de straat. Op het rode pannendak staat rechts een schoorsteen en zijn symmetrisch 2 kleinschalige, lage dakkapellen met plat dak en overstekken geplaatst. De vensteropeningen op de 1 e verdieping kennen een onderverdeling in 4 of 6 vakken. Op de plint na ziet het pand er nog architectonisch gaaf uit. Het pand heeft een herkenbare hoofdvorm en doet prettig aan in de straatwand. Het is daarom van karakteristieke waarde voor het centrum van Geldrop. De bouwmassa zorgt voor een afwisseling en verfijning in het straatbeeld, dat dient behouden te blijven. HUIDIGE FUNCTIE Winkel met 3 bovenwoningen (ontsluiting via Heggestraat). Bouwtekening voor 3 winkelhuizen, 1935 (links nummer 6)

1979, links nummer 6 52

Bezorgershof

Bezorgershof GESCHIEDENIS In het midden van de Bezorgershof lag vroeger de oude brandpoel. Hier ging het water naar toe. Omwonenden dumpten ook hun afval hierin. Daarom is het waarschijnlijk een interessante archeologische vindplaats.

In de jaren ’60 zijn met het plan ‘Van Lanschot’ in het centrum flinke vernieuwingen doorgevoerd. In 1979 is de oostwand van de Korte Kerkstraat gesloopt. Er kwam een nieuwe winkelpromenade. In de ruimte, omsloten door de Korte Kerkstraat, Langstraat en Heuvel, werd een Bezorgershof en parkeerterrein ingericht. Het laden en lossen van de winkels werd hier georganiseerd. Naar de Korte Kerkstraat, Heuvel en Langstraat zijn er doorgangen. Waarvan de eerste twee overbouwd zijn. Via de Langstraat is de Bezorgershof met de auto te bereiken. In het stedenbouwkundig weefsel hebben de doorgangen een functie in een ‘verkort’ winkelrondje. De kwaliteit van de door- en ingangen kan echter beter, wat zal bijdragen in de oriëntatie in het centrum. Aan het parkeerterrein liggen voornamelijk achterkanten. Alleen Bezorgershof 2 is echt aan het ‘plein’ gelegen. De rooilijn van het ‘plein’ is echter niet altijd even helder. Het is er zeer diffuus en daardoor ook onaantrekkelijk. In de Bezorgershof zijn geen karakteristieke panden aanwezig. 1967

Ontwerptekening Korte Kerkstraat en Bezorgershof, 1978

53

Bezorgershof

Zicht op achterkanten Korte Kerkstraat en Heuvel

Zicht op achterkanten Langstraat

Onderdoorgang naar Heuvel

Zicht op achterkanten Heuvel en Bezorgershof 2

Onderdoorgang naar Korte Kerkstraat

Doorgang naar Langstraat

54

Gevelverbetering

ENKELE VOORBEELDEN VAN GEVELVERBETERINGEN

In 2016 is de gemeente gestart met de Stimuleringsregeling Gevelverbetering. Verschillende panden zijn met behulp van deze subsidie opgeknapt.

55

Nieuwendijk

Nieuwendijk

Zicht vanuit de Heuvel (toen Kerkstraat) op Nieuwendijk

Nieuwendijk richting Eindhoven, 1920-30

GESCHIEDENIS Oorspronkelijk was de Nieuwendijk de nieuwe verbinding naar Eindhoven, die liep via Zesgehuchten en Rielsedijk naar Stratum en via Hulst naar Tongelre. Op de kaart uit 1910 (zie blz. 6) zien we dat deze straat toen nog Kerkhofstraat heette. Het was in die tijd een centraal en levendig punt. De rijksgrindweg Eindhoven-Weert-Roermond, aangelegd in 1855, liep hier langs. Deze weg ging over de Eindhovenseweg – Nieuwendijk – Korte Kerkstraat – Bogardeind en loopt langs de Brigidakerk. De provinciale weg naar Helmond, via de Kerkstraat – Heuvel – Hofstraat – Mierloseweg begon hier eveneens en de paardentram, aangelegd in 1888, kwam hier langs. Hierdoor is in deze omgeving de bebouwing en bedrijvigheid sterk toegenomen. Dominant is hier de majestueuze H.H. Brigidakerk, gebouwd tussen 1889-1891 naar ontwerp van Carl Weber, een rijksmonument. Schuin tegenover de kerk (nu Stationsstraat 1) stond Herberg De Kroon, waar vooral fabriekeurs en notabelen uit het dorp samen kwamen. Later, in 1936, vestigde de Albert Heijn zich hier (nu restaurant De Zwaan). Op het andere uiteinde van de Stationsstraat, tegenover de kerk, stond een voor Geldrop eveneens markant pand. Oorspronkelijk gebouwd in 1937, als drie winkelhuizen. In de jaren ’30 kwam er in dit hoekpand een andere grootgrutter, namelijk P. de Gruyter en Zoon N.V. Tot 1970 heeft het hier gezeten.

Daarna is het altijd een damesmodezaak geweest. In de rest van de Nieuwendijk hebben onder meer een smederij, kapsalon, cafés, woningen, een remise voor rijtuigenverhuur gezeten. Aan de zijde van de kerk stonden eveneens diverse pandjes, waaronder hotel-café-restaurant Onder de Linden (zie onderstaande foto’s), gesloopt ten behoeve van de verbinding Mierloseweg-Nieuwendijk/Eindhovenseweg. Authentiek zijn nu nog de panden op Nieuwendijk 15, 17 en 19. Deze hebben nog de kwaliteit, waarbij het verleden nog af te lezen is.

Nieuwendijk 1929

56

Nieuwendijk

Nieuwendijk 17 KARAKTERISTIEK PAND Dit pand is gebouwd in 1958, als dames- (links) en heren- (rechts) kapsalon met bovenwoning. Later is het een café geworden en nu nog heeft het een horecafunctie. Het pand bestaat uit drie bouwlagen met plat dak. Het pand heeft een symmetrische voorgevel met rondom een donker kader van gemetselde penanten, een rechte bovenlijst met blokmotief als bekroning en een donker geschilderde plint. De entree ligt verdiept. De geleding van de gevel is helder: van onder naar boven worden de gevelopeningen steeds kleiner. De architectuuropzet is in tact gebleven, de omlijsting is door het huidige schilderwerk nadrukkelijk aanwezig. Het is een opvallend pand gelegen aan de rotonde, bij de entree van het centrum van Geldrop. Samen met de linker en rechter buurman vormt het hier een ensemble met karakter, met een goede maat en schaal. Dit pand is in cultuurhistorisch, stedenbouwkundig en architectonisch opzicht dan ook van karakteristieke waarde voor het centrum. HUIDIGE FUNCTIE Restaurant met bovenwoning.

Bouwtekening kapsalon en woonhuis, 1957 57

Nieuwendijk

Nieuwendijk 19 KARAKTERISTIEK PAND In 1870 is dit pand in neorenaissance stijl gebouwd. Het bestond toen uit 2 woningen, waarvan nu alleen nog het linker deel bestaat. Destijds was het een remise voor rijtuigverhuur, ook is het een drogisterij geweest. Tegenwoordig is afhaalrestaurant Side hier gevestigd. Het pand bestaat uit twee lagen met mansardekap en staat met de nok haaks op de straat gericht. Het is opgetrokken in wit geschilderd metselwerk en voorzien van een donkere plint. Bijzonder is de versiering met tegels met bloemmotief in Art Nouveau stijl uit 1890 boven de deur en waarschijnlijk boven het raam rechts op de begane grond. Ook de sierankers, sluitstenen en gevelindeling met getoogde ramen zijn bijzonder. Helaas zijn de speklagen door het schilderen niet meer zichtbaar en zijn de ornamenten van de topgevel, zoals de consoles van de schouderstukken en de drie pinakels met windvaan verdwenen. Ondanks dat is het een markant pand aan de entree van het centrum en is het door de architectuurstijl, herkenbaarheid en gaafheid van de hoofdvorm, cultuurhistorie en stedenbouwkundige positie van karakteristieke waarde. HUIDIGE FUNCTIE Horeca met 2 bovenwoningen.

Nieuwendijk richting Eindhoven, 1908

58

Stationsstraat en Heggestraat

Stationsstraat en Heggestraat

Heggestraat, omstreeks jaren ’50-’60

Stationsstraat, vermoedelijk omstreeks 1930

GESCHIEDENIS De naam Heggestraat is afgeleid van de vele heggen die de percelen in de straat vroeger van elkaar scheidden. Voordat de Stationsstraat werd aangelegd, liep deze straat vanaf de kerk richting het zuidwesten, richting Zes Gehuchten. Veel van de oorspronkelijke bebouwing is verdwenen. De wevershuisjes (rijksmonument) verderop in de straat herinneren ons nog aan de tijd voor 1900. De Stationsstraat is in 1912 aangelegd met de komst van het spoor tussen Eindhoven en Weert in 1913. Men wilde een kortere verbindingsweg tussen het station en de kom van het dorp. Hiervoor werden gronden verworden en panden schuin tegenover de kerk afgebroken. Door de verbeterde infrastructuur ontstond er extra aantrekkingskracht voor bedrijven ook zich hier te vestigen, zo ook textielbedrijven. In de nieuwe straat komen verschillende gebouwen, een hotel, twee scholen, een klooster, een Heilig Hartbeeld, een dokterswoning, fabrikantenwoningen, een koffiehuis. Veel van deze gebouwen staan nog steeds in de straat. De Stationsstraat, omzoomd met grote bomen, is nog steeds een statige straat, met bebouwing in verschillende korrelgrootte, met over het algemeen een vriendelijke uitstraling.

Ondanks de aanwezige karakteristieke panden in de Heggestraat en de Stationsstraat, zijn deze straten in dit beeldboek verder buiten beschouwing gelaten, op Stationsstraat 1 na, dat nadrukkelijk onderdeel van het kernwinkelgebied is.

Stationsstraat, richting station, 1916 59

Stationsstraat en Heggestraat

Stationsstraat 1 KARAKTERISTIEK PAND Het pand ligt op een markant punt, namelijk daar waar de Korte Kerkstraat, Stationsstraat, Heggestraat en Heuvel samen komen, schuin tegenover de kerk. Rond 1900 stond hier Herberg De Kroon. Na sloop is hier in 1936 in opdracht van N.V. Albert Heijn te Zaandam het huidige pand als winkelhuis gebouwd. Het pand bestaat uit 2 lagen met een samengestelde schildkap. Rechts loopt de nok evenwijdig aan de Stationsstraat, links aan de Korte Kerkstraat. Aan de zuidzijde is de nok wat verlaagd. Aan de voorzijde bevindt zich een kleinschalige dakkapel met plat dak en overstek. De gevels op de verdieping kennen een bijzondere verdeling en indeling van de ramen. De middelste gevelopening op de verdieping in de voorgevel heeft een uitbuikend venster, de buitenste ramen zijn wat schuin geplaatst. De ramen hebben glas-in-lood bovenlichten. De architectuur van de bovengevel is goed bewaard gebleven. In de plint zijn er in de loop der jaren diverse wijzigingen geweest. In 1974 is de winkel verbouwd tot café. Nu nog steeds heeft het een horecafunctie en staat het bekend als restaurant De Zwaan. Het pand is passend qua maat en schaal en is door de stedenbouwkundige positionering op de hoek, de architectonische (bouwstijl) en de cultuurhistorische waarde als karakteristiek aan te duiden. Van grote waarde voor (de geschiedenis van) het centrum.

Ondanks dat dit pand als adres Stationsstraat 1 heeft, heeft het stedenbouwkundig meer van doen met de Korte Kerkstraat. Dit komt doordat de voorkant van het pand aan de oostzijde is komen te liggen, in plaats van aan de noordzijde. Met de herinrichtingsplannen voor de Nieuwendijk en Heggestraat ontstaat in de nabije toekomst meer ruimte en zou de gevel aan de noordzijde weer meer ‘uitnodigend’ kunnen worden, zoals het oorspronkelijk was. HUIDIGE FUNCTIE Horeca. Bouwtekening uit 1935, winkelhuis voor Albert Heijn

60

Bogardeind

Bogardeind met ziekenhuis, 1934

Zicht op Bogardeind, vanuit Langstraat, 1960-1965

Bogardeind GESCHIEDENIS Deze straat is vernoemd naar Hoeve Ten Bogaarde, deze lag ten zuiden van de Kleine Heuvel (nu kruispunt Langstraat-Korte Kerkstraat-Bogardeind). Op dit deel van het Bogardeind is al lange tijd het ziekenhuis dominant. In 1856 richtte de pastorie op de Kleine Heuvel het liefdegesticht van de Congregatie van de Zusters van liefde uit Schijndel op. Het gesticht (klooster/gasthuis) kwam te liggen aan het Bogardeind. Ook kwamen er een kleuterschool en een meisjesschool. Vanwege de slechte hygiënische en medische omstandigheden waarin boeren en textiel-arbeiders in die tijd leefden en de wens om de slechte sociale, woon- en werkomstandigheden in Geldrop te verbeteren, werd in 1927 het Sint Annagesticht zelfstandig en in 1931 het St. Anna ziekenhuis opgericht. Het ziekenhuis groeide in snel tempo. In 1971 wordt het uiteindelijk vervangen door het huidige ziekenhuis, waarvoor veel bebouwing moest wijken. Nog steeds is het ziekenhuis dominant aan het Bogardeind. Het grote gebouw, niet direct gelegen aan de straat, bepaalt de uitstraling in de hele omgeving. Veel panden aan het Bogardeind hebben plaats gemaakt voor nieuwbouw. De woning die nu bekend staat als Villa van Agt, staat nog wel prominent in de straat. Dit pand was van de textielfabrikant A. van de Heuvel, gebouwd eind 19e eeuw.

In 1918 werden de witte villa en de fabrieksgebouwen op Bogardeind 33 en omgeving overgenomen door de firma Gebroeders Van Agt, uit Eindhoven. Het bedrijf werd in 1923 getroffen door de crisis, maar maakte een doorstart. De linnenweverij van de gebroeders Van Agt heeft tot 1969 bestaan. Later is hier houthandel Delen gevestigd, waar nu plan OverBurght is verrezen. Het aanzien van de weg naar Heeze is dus geheel anders dan rond 1900. Het is echter nog steeds een drukke toegangsweg naar het centrum met veel verschillende functies, waarbij aan de oostzijde grootschalige appartementencomplexen het beeld bepalen.

Bogardeind in de jaren ‘60 61

Bogardeind

Bogardeind 1 KARAKTERISTIEK PAND Het bouwjaar van Bogardeind 1 is 1908 (zie geveltop). Verschillende soorten winkels en functies hebben hier gezeten. Dien de Som zat hier geruime tijd met pennen en speelgoed. Als laatste heeft hier een uitzendbureau gezeten. Het pand bestaat uit twee lagen met plat dak. Het rechter deel aan het Bogardeind is iets lager en heeft een overstek. Verder terug heeft dit lage deel een kapje. Door de afgeschuinde hoek met entree is het een echt hoekpand te noemen. Het oriënteert zich op de Langstraat en het Bogardeind. Het pand is in wit geschilderde baksteen opgetrokken. Het heeft een pleisterde grijze plint en een in siermetselwerk uitgewerkte kroonlijst met fries. Op iedere hoek staat een vierkante pinakel op een console. De meeste ramen in de gevel hebben aan de bovenzijde een getoogde boog. Het pand is markant op deze hoek en is door de architectuurstijl, gaafheid en herkenbaarheid, cultuurhistorie en stedenbouwkundige positie van karakteristieke waarde voor het centrum van Geldrop.

Bogardeind in de jaren ‘70

HUIDIGE FUNCTIE Kantoor.

62

Molenstraat

Molenstraat GESCHIEDENIS De Molenstraat liep naar de watermolen. Er stond vroeger een dubbelmolen, voor graan en olie, met een dubbelrad. Bij de molen zat een café (het Pannenhuis) van familie Van den Heuvel. Samen met de kerk en het kasteel was de watermolen het oudste gebouw van Geldrop, neergezet door de kasteelheer. Van den Heuvel heeft de watermolen aangekocht om de machinefabriek aan te drijven. Er was echter te weinig kracht. In 1863 wordt de watermolen afgebroken en vervangen door een Sagebien waterrad, waarmee de machines van de textielfabriek op waterkracht konden draaien. In 1920 gaat de fabriek over op stoom en elektriciteit. De loop van de Dommel is hier nog precies hetzelfde zoals het ooit was. De 2 fabrieksgebouwen van A. van den Heuvel & Zoon stammen uit 1863 en 1910 (rijksmonumenten). Met enkele tegenslagen is de textielfabriek in de loop der jaren steeds verder gegroeid. Door goedkopere garens uit onder andere Italië en later de lagelonenlanden ontstaat er een crisis in de wollenstoffensector. In 1964 sluit de spinnerij. In 1978 fuseert het bedrijf, in 1983 gaat het bedrijf failliet. Direct daarna wordt het initiatief genomen om een Weverijmuseum op te richten en is sinds 2000 op Molenstraat 21 gevestigd. Op nummer 19 zit De Wiele Creatief. De schoorsteen op De Bleek herinnert ons, tezamen met Molenstraat 19 en 21 nog aan het textielverleden.

Andere historische panden zijn Molenstraat 1 en 8. Molenstraat 5-17 is een grootschalig appartementencomplex uit 2000, onderdeel van plan Hofdael, wat de gehele westzijde van de Kleine Dommel in aanzien heeft veranderd. Het postkantoor, op de hoek met de Dommeldalseweg, dateert uit 1972. Rond 1900 zag deze omgeving er dus totaal anders uit. De Dommeldalseweg was er nog niet en de Langstraat liep over in de Molenstraat. 1950

Molenstraat richting Langstraat, omstreeks 1897 63

Molenstraat

Molenstraat 1 KARAKTERISTIEK PAND Oorspronkelijk stond hier Herberg De Rode Leeuw, in 1677 gekocht door Adriaan van den Heuvel, voorvader van de, voor de Geldropse geschiedenis belangrijke, textielfabrikantenfamilie Van den Heuvel. Het huidige pand op de hoek Heuvel-Molenstraat, gebouwd in 1920, is goed bewaard gebleven. De originele gevelopbouw en details zijn nog goed herkenbaar. Het is een markant pand op de hoek, kenmerkend en beeldbepalend door zijn omvang (en kleur), ritmiek en uniformiteit. Door de afgeschuinde hoek wordt de beeldbepalende ligging versterkt. Het bestaat uit twee bouwlagen met mansarde puntdak, gedekt met leien. Het heeft drie schoorstenen. De knik van de mansardekap heeft een geprofileerde rand. Het pand is in wit geschilderde baksteen opgetrokken. De plint is grijs geschilderd en de kroonlijst is in metselwerk uitgewerkt. De ramen op de verdieping en de entree hebben een getoogde bovenkant. Alle ramen hebben aan de bovenkant een fraaie sluitsteen. De entree is te bereiken via twee traptreden. Oorspronkelijk liep de afgeschuinde hoek door in een dakkapel. Vanwege de architectuurstijl, stedenbouwkundige positionering, cultuurhistorie, gaafheid en herkenbaarheid is het pand dan ook van karakteristieke waarde.

HUIDIGE FUNCTIE Winkel.

Molenstraat omstreeks 1906, links nummer 1

64

Molenstraat

Molenstraat 8 KARAKTERISTIEK PAND Voormalige fabriekspand uit 1900. Het is een aantal keer verbouwd geweest. Tegenwoordig is het jongerenwerk hier gevestigd, daarvoor is het lange tijd een winkel en magazijn van Paijmans geweest. Het pand bestaat uit twee delen, een kantoorgebouw en een fabriekshal. Het kantoorgebouw bestaat uit 2 lagen met mansardekap, dwars op de Molenstraat. De fabriekshal bestaat uit één laag met sheddaken evenwijdig aan de straat. De entree van het fabriekspand ligt in de zijgevel. Het pand heeft identieke ramen op de begane grond en verdieping met getoogde bogen en Tvensters. In de topgevel is een kleinere gevelopening aangebracht. Bovenop staat een schoorsteen. Het metselwerk is bijzonder. Op het dak staan 3 kleine met zink beklede dakkapellen met een zadeldakje. Deze staan ook aan de andere zijde op het dak. De voorgevel en zijgevel zijn symmetrisch. Ten behoeve van de huidige functie is er grondig verbouwd. Het oorspronkelijke deel met de sheddaken is in 2004 gesloopt en in dezelfde stijl met 3 sheddaken vervangen. Het hoofdgebouw is blijven staan en gerenoveerd. De voorgevel is weer in oude staat hersteld. Sindsdien heeft het de huidige functie. Het pand is van karakteristieke waarde voor het centrum. Het is gelegen tegenover De Wiele/het Weverijmuseum en vormt daarmee samen een historisch ensemble in één van de entreestraten naar het centrum.

Architectonisch heeft het herkenbare hoofdvormen en is het gaaf wat betreft 1950 gevelindeling en detailleringen. HUIDIGE FUNCTIE Maatschappelijk.

Bouwtekening verbouwing woonhuis naar winkel Paijmans, 1955 65

Tot slot

Terugblik en vooruitblik In het beeldkwaliteitplan voor het centrum van Geldrop (vastgesteld in 2016) is het volgende doel geformuleerd: een aangenaam centrum, met meer sfeer, uitstraling en levendigheid, waardoor bezoekers graag in het centrum verblijven, er langer willen blijven en waardoor bezoekers naar het centrum worden getrokken. Hetzelfde geldt voor bewoners en ondernemers van het centrum. De (be)leefbaarheid van ons centrum willen we zo optimaal en aantrekkelijk mogelijk maken. Met dit boekwerk hebben we willen aangeven welke panden karakteristiek en beeldbepalend zijn. Deze panden hebben nu (anno 2023) in het vigerende bestemmingsplan nog geen bescherming. Toch vinden we dat ze het behouden waard zijn. De monumentale en karakteristieke, beeldbepalende panden tezamen leveren namelijk een grote bijdrage aan de sfeer van ons centrum. Deze panden kennen een enorme rijkdom, de gevels zijn vaak verfijnd, de geschiedenis is kleurrijk. Ze leveren een bijdrage aan de identiteit, het karakter en de herkenbaarheid van het centrum. Niet alle panden verkeren in een even goede staat. De betekenis in het straatbeeld van deze gebouwen is echter wel van waarde en wij gaan als gemeente graag met eigenaren op zoek hoe die waarde behouden kan blijven.

De bebouwing in het centrum van Geldrop kent vele gezichten. We zien een diversiteit aan gebouwen uit veel tijdsperioden met net zoveel verschillende architectuurstijlen. Er zijn echter ook panden die de sfeer in het centrum niet bevorderen. Er is een groot kwaliteitsverschil tussen de karakteristieke, monumentale, historische bebouwing en een groot deel van de naoorlogse bebouwing, waarbij de functionaliteit het uitgangspunt was en niet het behagen. Veel naoorlogse bebouwing kent dan ook een zeer matige en sobere kwaliteit. Alle vernieuwingen van de afgelopen decennia hebben geresulteerd in een mix van bouwstijlen, waarbij de kwaliteit en samenhang binnen het totale centrum grotendeels verloren is gegaan. Bij dit onderzoek naar beeldbepalende, karakteristieke panden, waarbij alle panden in het centrum in ogenschouw zijn genomen, werd nog een keer duidelijk hoeveel rijkdom verdwenen is met vooral de grootschalige vernieuwingen in de jaren ‘60 en ‘70. Niet alleen Geldrop is door deze vernieuwingsdrang getroffen, in heel het land zien we, als gevolg van economische en technische ontwikkelingen, deze voorbeelden. Gelukkig is er een kentering.

Wat we leren van de (bouw)geschiedenis van Geldrop en met name van de sobere, nuchtere, zakelijke, weinig inspirerende en veelal complexgewijze naoorlogse bouw, is dat er nu aandacht moet zijn voor de menselijke maat en dat nevenschikking belangrijk is; het reageren op de buurman, de omgeving en historie. Ook mag er aandacht zijn voor detail, verfijning en/of verrijking, die ervoor zorgen dat een pand behaagt, zeggingskracht heeft. Het zuiver en eerlijk toepassen van een architectuurconcept zorgt ervoor dat mensen kunnen zien dat een pand met liefde is ontworpen en gebouwd, zoals je ook kunt zien bij de monumentale en karakteristieke panden die Geldrop rijk is. Voorkom ‘eenheidsworst’ en probeer een nieuwe ontwikkeling Geldrops te laten worden. Door de vrijheid aan de initiatiefnemer te laten om voor een bepaald architectuurconcept te kiezen, ontstaat er diversiteit en levendigheid in het straatbeeld. Belangrijk hierbij is om vast te houden aan en soms het herintroduceren van de pandsgewijze verkaveling. Hiermee wordt voorkomen dat, ongeacht de keuze van architectuurconcept, de grote maat en schaal in de gevel en in het straatbeeld ontstaat. Door middel van onder meer gevelsubsidies en recente sloop en nieuwbouw van panden is er de laatste jaren een flinke kwaliteitsslag ingezet in de bebouwing, waarbij er geen sprake meer is van sobere en eenvoudige bouwwijzen.

De naoorlogse bouwperiode heeft in Geldrop in veel gevallen maar weinig kwaliteit gebracht, het beeldkwaliteitplan geeft mogelijkheden om de kwaliteit weer terug te brengen. De gemeente wil initiatiefnemers open tegemoet treden. Samen met hen willen we werken aan een fijn centrum, waar gerenoveerde of nieuwe gebouwen opnieuw bijdragen aan een divers en levendig straatbeeld en waar oud en nieuw in harmonie een centrum creëren waar het voor iedereen goed toeven is.

66

Bijlagen

67

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 2 peerde pilasters en heeft aan de zijde van de Hofstraat een 3-assige pui en aan beide zijkanten een 2-assige pui. De 2-assige puien hebben onder twee 8-ruits bovenlichten voorzien van glas-in-lood, twee 16-ruits onderlichten met een brede middenstijl. De 3assige pui heeft onder drie bovenlichten drie onderlichten met een identieke invulling als de 2-assige pui.

Voormalige notariswoning uit 1910 in chaletstijl met een tweezijdige oriëntatie op de Hofstraat en de Heuvel en de voorgevel aan de Heuvel. Het wit gepleisterde pand bestaat uit twee bouwlagen onder een steil, leien gedekt schilddak met plat met de nok evenwijdig aan de Hofstraat en is op de hoek aan de zijde van de Heuvel voorzien van een wat smallere, 2laags uitbouw onder een steekkap met topgevel met de nok dwars op de Heuvel en op de hoek met de Heuvel aan de Hofstraat een steekkap met topgevel met de nok dwars op de Hofstraat en op de begane grond een serre. Aan de noordzijde is de gevel van de Hofstraat over twee bouwlagen uitgebouwd met een erker met afgeschuinde zijden onder een platdak met een klein overstek op klossen en geprofileerde lijst. Het schilddak is voorzien van een zinken mastgoot op ranke, stalen klossen en aan de zijde van de Hofstraat twee dakkapellen met een boogdak voorzien van een 9-ruits raam en tegen de zuid- en noordzijde van het plat van een schoorsteen. De serre is voorzien van een plint en overstek op klossen met erboven balkonhek met geprofileerde pilasters en per twee gegroe-

De voorgevel ligt aan de linkerzijde circa 1 m naar voren en is voorzien van twee vensterassen en een grijs geschilderde plint en een waterlijst aan de onderzijde van de begane grond vensters. Het rechter naar achter liggende deel heeft één vensteras en op de begane grond onder een gebogen afdak de entree. Op de begane grond is in de linker vensteras een venster aangebracht met een vooruit springende onderdorpel en luiken en onder een veelruits bovenlicht een enkelruits onderlicht. De luiken zijn naast het bovenlicht uitgevoerd als blinden en naast de onderlicht als luiken met een vlak paneel met een bloemmotief in het midden geschilderd. Het venster in de tweede vensteras is hieraan identiek. In de rechter vensteras is onder een halfrond zinken afdak met pinakel een deuropening met halfronde bovenzijde aangebracht voorzien van een opgeklampte deur met een klein raampje voorzien van diefijzers. Boven het afdak is een ovale vensteropening aangebracht voorzien van een diep gelegen 6ruits raam.

Op de verdieping is in de linker vensteras boven een grijze lekdorpel een verdiept gelegen venster aangebracht met een kalf en luiken naast de onderlichten voorzien van een paneel met in het midden een bloemmotief geschilderd. Het bovenlicht is voorzien van een dubbel 4-ruits raam en een onderlicht van twee stolpende 6-ruits ramen. Het venster rechts hiervan is identiek aan het linker venster. In de rechter vensteras is boven een grijze lekdorpel een kozijn met kalf opgenomen voorzien van een 8-ruits bovenlicht en een 12-ruits onderlicht. Boven de twee linker vensterassen is de topgevel aanwezig, die is uitgevoerd met een dakoverstek op klossen voorzien van witte vlakke windveren en voorzien van een windvaan op de top. De onderste helft van de topgevel is afgedekt met leien in drie horizontale, verschillend uitgevoerde stroken. Aan de onderzijde is een strook leien aangebracht, die aan de onderzijde is afgeschuind, de middelste strook is gedekt in Maasdekking en de bovenste in Rijndekking. De bovenste helft van de topgevel is voorzien van verticale houten delen met een punt aan de onderzijde en in het midden voorzien van een ovaal 6-ruits venster. De 6-assige gevel aan de Hofstraat heeft in de erker op de begane in de linker schuine zijde een vensteropening voorzien van een kalf en luik en onder een 6-ruits bovenlicht een enkelruits onderlicht.

Het luik is naast het bovenlicht uitgevoerd als blinden en naast de onderlicht als luiken met een vlak paneel met een bloemmotief in het midden geschilderd. Aan de voorzijde van de erker is een vensteropening aangebracht voorzien van een kalf en luiken, die naast het 12-ruits bovenlicht zijn

uitgevoerd als blinden en naast het enkelruits onderlicht als luiken met een vlak paneel met een bloemmotief in het midden geschilderd. Het venster in de rechter schuine zijde is spiegel symmetrisch met het linker erkervenster. Rechts van de erker zijn twee vensteropeningen aangebracht, die identiek zijn aan de vensteropening aan de voorzijde van de erker. Het rechter deel wordt afgedekt door de serre. Op de eerste verdieping is in de schuine zijde van de erker een vensteropening aangebracht met onder een 4-ruits bovenlicht een 6-ruits onderlicht voorzien van een luik met een bloemmotief in het midden van het luik. Aan de voorzijde is een vensteropening aangebracht met onder een dubbel 4ruitsraam twee stolpende 6-ruits ramen voorzien van luiken identiek aan het luik in de linker schuine zijde. Het rechter venster in de erker is spiegel symmetrisch aan het linker venster. De twee vensteropeningen rechts hiervan zijn identiek aan de vensteropening aan de voorzijde van de erker. Boven de serre is in het midden een deuropening aangebracht met in het midden een verhoogd kalf en onder een 8-ruits bovenlicht dubbele openslaande deuren voorzien van 4-ruits ladderramen. De vorm van het verhoogde kalf is doorgezet in zowel het bovenlicht als de openslaande deuren.

De deuropening wordt aan weerszijden geflankeerd door een vensteropening met onder een 4-ruitsbovenlicht een 6-ruits onderlicht voorzien van luiken met een paneel met bloemmotief.

68

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 3 De topgevel is voorzien van een overstek met witte vlakke windveren op klossen en een windvaan op de top, afgedekt met leien in vijf horizontale stroken uitgevoerd in verschillende patronen. De onderste strook heeft een leien met een afgeschuinde onderzijde, hierboven is een hoge strook in Maasdekking aangebracht, dan nog een strook met een afgeschuinde onderzijde, een strook met een halfronde onderzijde, een strook in Maasdekking en de punt in Rijnlandse dekking. In het midden in de hogere strook in Maasdekking is een schuifvenster aangebracht met onder een 8ruits bovenlicht een 8-ruits onderlicht, dat is voor zien van luiken met een paneel met geschilderd bloemmotief in het midden. De tuin is van de Hofstraat afgescheiden door een hekwerk van zes gemetselde bakstenen penanten met ertussen boven een wat terugliggende bakstenen plint een gietijzeren sierhekwerk. De penanten staan op onregelmatige afstand van elkaar en worden bekroond door een steens muizentandlijst en afgedekt door een puntvormige hardsteen. In de smalle, linker travee is een als sierhekwerk uitgevoerde poort aangebracht met in de penant rechts hiervan een zandstenen ornament met de staf van Hermes erin uitgehouwen. Aan de zijde van de heuvel is hierachter een beukenhaag geplant aan de noordzijde van het perceel bepaald een grote kastanjeboom het beeld.

twee vierkante panelen naast elkaar een liggend breed paneel erboven en twee, naast elkaar gelegen, staande identieke roosters aan de bovenzijde. Op de eerste verdieping zijn vijf op een cordonlijst geplaatste vensteropeningen aangebracht voorzien van tussen een in het pleisterwerk aangebrachte strek met geaccentueerde geboorte- en sluitstenen en een onder de cordonlijst aangebrachte, gepleisterd ornament ter breedte van een venster, houten T-vensters. Uit de tweede helft van de 19e eeuw daterend classicistisch herenhuis. Op rechthoekige grondslag, wit gepleisterd herenhuis van twee bouwlagen, onder een met leien gedekt mansardedak aan de voorzijde voorzien van drie dakkapellen uit 1953 onder een zadeldak met de nok dwars op de Heuvel en leien gedekte wangen en onder een wit afgeplaat fronton voorzien van zinken lijst een 2-ruits houten venster met een verticale middenstijl. Door het linker dakvlak steekt een gemetselde schoorsteen. De symmetrisch ingedeelde 5-assige voorgevel heeft een kroonlijst met een vlak fries en een geprofileerde bakgoot op klossen, een grijze plint, in het midden op de begane grond de entree met aan weerszijden op twee een cordonlijst geplaatste vensteropeningen voorzien van een in het pleisterwerk aangebrachte strek met geaccentueerde geboorteen sluitstenen en houten T-vensters.

De entree is onder in het pleisterwerk aangebrachte strek met geaccentueerde geboorteen sluitstenen voorzien van een bovenlicht en een houten paneeldeur met aan de onderzijde

Aan de rechterzijde zijn twee 1-laags, witgepleisterde aanbouwen onder een plat dak aangebracht op een grijze plint en voorzien van een grote gevelopening met openslaande deuren. De linker aanbouw ligt in hetzelfde vlak als de voorgevel en wordt afgesloten door een rij zwarte pannen. De rechter ligt een stuk naar achteren, heeft rechts een afgeschuinde hoek en wordt afgesloten door een wat uitstekende, geprofileerde lijst op klossen.

69

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 6 en 6a

Neogotisch, tweezijdig georiënteerd dubbel woonhuis van rond 1900 op L-vormige grondslag opgetrokken in bruine baksteen in Vlaams verband onder een hoog opgetrokken schilddak met plat, voorzien van een uitstekende bakgoot op klossen en op iedere hoek van een gemetselde schoorsteen. In het midden van de voorgevel is een steekkap met de nok dwars op de Heuvel voorzien van een trapgevel met uitkragende afdekplaten gebouwd en boven de rechter zijgevel een uitbouw over twee verdiepingen onder zadeldak met de nok dwars op de Wielstraat voorzien van een trapgevel met uitkragende platen. Het schilddak is aan de voorzijde en rechterzijgevel gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen en aan de achterzijde met de oorspronkelijke gesmoorde kruispannen. De symmetrische voorgevel heeft zeven gevelassen met op de begane grond in de linker gevelas tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een

hardstenen lekdorpel een houten kloostervenster met onder een enkelruits bovenlicht een enkelruits onderlicht, dat voorzien is van opgeklampte luiken. De tweede gevelas is een vensteropening, die identiek is aan de linker vensteras. De derde gevelas betreft de entree met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen dorpel, een houten kozijn voorzien van hardstenen neuten, waarin onder een enkelruits bovenlicht een houten deur is aangebracht met onder een aan de bovenzijde opwelvend paneel een klein hooggeplaatst venstertje voorzien van tralies. De middelste vensteras is identiek aan de linker gevelas. De vijfde gevelas is identiek aan de entree in de derde gevelas. De twee rechter vensters zijn identiek aan de twee linker vensters. Op de eerste verdieping zijn in alle gevelassen identieke vensters aangebracht met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen dorpel, een houten kruiskozijn met onder twee 4-ruits bovenlichten, twee enkelruits onderlichten voorzien van opgeklampte luiken. Op de zolderverdieping is in de topgevel in de middenas een vensteropening aangebracht, die identiek is aan de vensters op de eerste verdieping en in de top een oculus met een gemetselde rollaag rondom. Aan weerszijden van de trapgevel is een groot, rechthoekig, ongedeeld dakvenster aangebracht.

De asymmetrische rechter zijgevel bestaat voor de linker helft uit de zijgevel van het hoofdvolume onder een overstekende bakgoot op klossen en is voorzien van twee, smalle, staande vensteropeningen. Op de begane grond is links een venster aangebracht met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen lekdorpel een houten kloostervenster met onder een enkelruits bovenlicht een enkelruits onderlicht, dat voorzien is van

In de linker gevel van de uitbouw is ter hoogte van de onderlichten van de rechter zijgevel een venster aangebracht met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen lekdorpel een houten venster met een enkelruits raam, dat voorzien is van een opgeklampte luik.

een opgeklampte luik. Op de eerste verdieping is rechts een venster aangebracht met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen lekdorpel een houten kloostervenster met onder een 4-ruits bovenlicht een enkelruits onderlicht, dat voorzien is van een opgeklampte luik. De rechter helft van de zijgevel betreft het deel van de naar voren liggende uitbouw met trapgevel. Dit deel van de zijgevel is symmetrisch uitgevoerd met 2 vensterassen. De kloostervensters op de begane grond zijn identiek aan de begane grondvensters van de voorgevel. De kruisvensters op de eerste verdieping zijn identiek aan de vensters op de eerste verdieping van de voorgevel. In de topgevel is een venster aangebracht met tussen een strek met zandstenen geboorte- en sluitstenen en een hardstenen lekdorpel een houten kruisvenster met onder twee enkelruits bovenlichten twee enkelruits onderlichten, die voorzien zijn van opgeklampte luiken.

70

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 8

Dit is een pand uit 2000 met op de begane grond winkelruimte en erboven appartementen. Het is op rechthoekige grondslag drie bouwlagen hoog opgetrokken onder een plat dak. De symmetrische voorgevel is tussen een hardstenen plint en een betonnen daklijst met in het midden een breed, betonnen overstek opgetrokken in een gele betonsteen met een grove textuur en geel voegwerk. In het midden is een brede gevelopening ter hoogte van de onderste twee bouwlagen aangebracht. Op de bovenste verdieping is een even brede gevelopening aangebracht, die deels in de betonnen daklijst steekt. In de onderste gevelopening is een grijze, stalen constructie aangebracht van vier traveeën breed en twee hoog boven de begane grond voorzien van een glazen dakoverstek op een staalconstructie. Hierachter is verdiept een brede symmetrische pui met de entree aangebracht van vier traveeën breed, die door twee kalven in drie boven elkaar gelegen delen is gedeeld. In de linker travee is tussen een enkelruits bovenlicht en

Heuvel 10 en 10a een enkelruits onderlicht ter hoogte van de plint een grote ongedeelde ruit geplaatst. De tweede travee is verdeeld in drie naast elkaar gelegen delen met in het midden onder een enkelruits bovenlicht de entree, die aan weerszijden wordt geflankeerd door drie ruiten met dezelfde hoogte als in de linker travee. De entree is voorzien van een deur met een enkelruits raam. De derde travee is identiek aan de tweede travee en de vierde travee is identiek aan de linker travee. Op de eerste verdieping zijn de vier traveeën identiek ingevuld met achter een wit stalen rooster als balkonhek in iedere travee verdiept dubbele openslaande deuren met enkelruits ramen. Op de tweede verdieping is de brede vensteropening in negen gelijke, naast elkaar gelegen delen verdeeld met in ieder deel een ongedeelde ruit, waarvan de middelste met folie is afgeplakt. Het betreft een relatief jonge invulling van de straatwand aan de Heuvel, die zich qua maat, schaal en vormgeving met plint en dakoverstek als bekroning past in de omgeving.

eerste verdieping heeft een brede gevelopening met zes identieke houten vensters met een middenstijl, die afgewisseld worden door een vlak paneel in een houten kozijn.

Breed 2-laags pand op rechthoekige grondslag onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met gesmoorde kruispan met aan de rechterzijde een éénlaags bouwmassa onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met een gesmoorde enkele, platte Muldenpan. De wit geschilderde gevel is opgetrokken in metselwerk in kruisverband voorzien van een knipvoeg en aan de bovenzijde afgesloten door een bakgoot op klossen. Zowel de voorzijde, als de achterzijde van de hoofdbouwmassa zijn met de tweede bouwlaag opgehoogd, waardoor de onderzijde van de oorspronkelijke mansardekap werd vervangen door een bakstenen gevel en de mansardekap dus werd verbouwd tot het huidige zadeldak. Op de begane grond is de linker helft voorzien van een wit gepleisterde plint en drie staande gevelopeningen voorzien van een moderne invulling. De rechter helft is voorzien van een grote gevelopening met een pui van onder vier enkelruits bovenlichten, vier openslaande deuren. Boven de begane grond is een rij gevelankers aangebracht, die uitgevoerd is in twee typen sierankers. De

De aanbouw aan de rechterzijde ligt wat gedraaid ten opzichte van de hoofdmassa en heeft een gemetselde voorgevel, die aan de bovenzijde wordt afgesloten door een bakgoot en bijna geheel is voorzien van een grote gevelopening voorzien van een moderne pui.

71

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 12

Heuvel 13 en 14 eeuw twee dakkapellen aangebracht onder een zadeldak met de nok dwars op de straat voorzien van een fronton en twee stolpende 6ruits ramen.

Een éénlaags pand op rechthoekige grondslag onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met gesmoorde Oude hollepan met aan de linkerzijde een lager éénlaags bouwmassa onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met een gesmoorde Oude hollepan en op beide hoeken voorzien van een gemetselde schoorsteen. De 5-assige gemetselde gevel is in de jaren 70 van de 20e eeuw opnieuw opgetrokken in metselwerk in wildverband mogelijk voor de oude voorgevel en aan de bovenzijde afgesloten door een bakgoot. Op de begane grond zijn links vier identieke, staande vensteropeningen aangebracht met onder een getoogde boog voorzien van hardstenen geboorte- en sluitstenen een venster met een 6-ruits bovenlicht en een 9ruits onderlicht gescheiden door een kalf. Links bevindt zich de entree met onder een getoogde boog voorzien van hardstenen geboorte- en sluitstenen een deuropening met onder een 6-ruits bovenlicht een paneeldeur. Op het dak zijn in de jaren 70 van de 20e

De aanbouw aan de linkerzijde ligt wat gedraaid ten opzichte van de hoofdmassa en de aanbouw op Heuvel 10a en heeft een gemetselde voorgevel, die ook in de jaren 70 van de 20e eeuw opnieuw is opgetrokken aan de bovenzijde wordt afgesloten door een bakgoot en bijna geheel is voorzien van een grote gevelopening voorzien van een pui onder een getoogde boog met hardstenen geboorte- en sluitstenen. Met onder twee veelruits bovenlichten drie deuren met raam met roedenverdeling.

Een breed éénlaags woonwinkelpand op rechthoekige grondslag onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met grijze betonpan. De wit geschilderde 6assige gevel is opgetrokken in metselwerk in kruisverband voorzien van een grijze plint, knipvoeg en aan de bovenzijde afgesloten door een kroonlijst met een glad gepleisterd fries en een geprofileerde bakgoot. Onder de kroonlijst is een rij gevelankers aangebracht, die zijn uitgevoerd in sierankers.

met tussen een strek met afgeronde hoeken en een houten lekdorpel een houten 6-ruits schuifvenster. Rechts hiervan is een vensteropening aangebracht, die identiek is aan het venster in de derde gevelas. De vijfde gevelas heeft een deuropening, die identiek is aan de deuropening in de tweede gevelas. Rechts bevindt zich een grote vensteropening met tussen een stalen latei met drie rozetten en schuine houten lekdorpel een houten kozijn met een 3-ruits bovenlicht met geprofileerde verticale roeden een groot enkelruits onderlicht. Boven de linker helft zijn omstreeks de jaren ’30 van de twintigste eeuw twee lage dakkapellen geplaatst onder een plat dak met overstek en ieder voorzien van twee stolpende 4ruits ramen met een excentrisch geplaatste verticale roede.

Op de begane grond is links een grote, oude winkelpui aangebracht met boven een verbijzonderde plint, een geprofileerde houten lijst voorzien van een gebroken driehoekig fronton. De lijst heeft aan de onderzijde kussens, die herhaald worden in de plint onder de stijlen en zowel in de plint als rondom op de lijst een vlakinvulling in Lodewijk XIVe stijl met in het midden van de houten stijlen en op de bovendorpel een rozet. Rechts hiervan is een deuropening aangebracht met onder een strek met afgeronde hoeken een houten kozijn voorzien van een bovenlicht met middenstijl en een paneeldeur met enkelruits raam. Rechts hiervan is een vensteropening aangebracht 72

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 16

Heuvel 19a lering, stijlen met in het midden een halfrondliseen als motief, die op circa 1 m hoogte worden doorbroken door een geprofileerde cordon en onder de kroonlijst geprofileerde consoles en in het fries boven de stijlen kussens en een ruitvormig motief in het midden.

Een klein éénlaags woonwinkelpand op rechthoekige grondslag onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse pannen. De wit gepleisterde 3-assige gevel heeft een zwarte plint en aan de bovenzijde een kroonlijst met een zwarte geprofileerde onderrand een glad gepleisterd fries en een geprofileerde bakgoot. Op het dak zijn twee, jongere, forse dakkapellen aangebracht onder een plat dak met overstek en vensters met middenstijl. De 3-assige voorgevel heeft in het midden een wit kordon en aan de bovenzijde van de gevelopeningen een wit ruw gepleisterd kordon. Op de begane grond is links een grote, oude winkelpui aangebracht met boven een uitkragende lekdorpel, in de plint een geprofileerde houten lijst voorzien van een kroonlijst. De lijst heeft in de plint uitkragende pilasters met een kwart-hol-kwart-bol profi-

In het midden van de gevel is binnen een geprofileerde kader een deuropening aangebracht met een houten kozijn voorzien van een enkelruits bovenlicht en een deur met enkelruits raam. Rechts hiervan is een vensteropening aangebracht met binnen een geprofileerd kader een houten venster voorzien van een enkelruits bovenlicht en een enkelruits onderlicht. Het kader heeft een profilering, die identiek is aan de profilering van de deuropening. Onder de kroonlijst is in het midden boven de entree een vlaggenstokhouder met kroon aangebracht. De kleurstelling van de detaillering van de diverse gevelornamenten is omstreeks 2020 aangepast. Hierdoor zijn de ornamenten en de ritmiek in de gevel onduidelijker geworden.

Voor het linker deel van de voorgevel is een lage stoep met een sierlantaarn aanwezig, die onder het lessenaarsdak aan de rechterzijde nog een afgeschuinde optrede heeft. In de gevel is aan de linkerzijde een smalle vensteropening tussen een latei en een lekdorpel van geglazuurde lekdorpelstenen een houten kloostervenster geplaatst en aan de rechterzijde boven de optrede onder een latei een deuropening met een houten kozijn en houten deur met een 9-ruits raam aan de bovenzijde. Op de eerste verdieping is boven het lessenaarsdak een grote bijna vierkante vensteropening aangebracht met onder een latei een houten kozijn voorzien van een 6-ruits raam. Half vrijstaande villa uit het Interbellum van twee bouwlagen op Z-vormige grondslag onder een samengesteld, aan de onderzijde naar buiten knikkend schilddak met de nok dwars op de Heuvel, gedekt met een keramische rode lei heeft een gemetselde schoorsteen met ijzeren windvaan op de nok, een ruime overstek op uitstekende geprofileerde klossen. De villa is opgetrokken in Vlaams verband in een roodbruine baksteen. De rechter voorzijde is over twee bouwlagen naar voren uitgebouwd onder een aangekapt schilddak met een wat lagere nok dwars op de straat. Links hiervan bevindt zich de hoofdentree onder een met een keramische rode leien gedekt lessenaarsdak met een zinken goot en een houten afgeschoorde constructie.

In het linker zijschild is een modern dakvenster aangebracht. Op zowel het rechter zijschild als het achterschild is een dakkapel aangebracht onder een plat dak met overstek.

De uitbouw aan de rechterzijde van de voorgevel heeft in het midden aan de voorzijde een erker onder een plat dak met afgeschuinde hoeken, die aan weerszijden wordt geflankeerd door gemetselde bloembakken, die zijn afgedekt met een hardstenen plaat. De symmetrische erker heeft een strook bovenlichten voorzien van glas-in-lood en onderlichten met een roedeverdeling. Het onderlicht van de voorzijde wordt door een horizontale roede doormidden gedeeld en door vier verticale roeden in 5 ruiten naast elkaar. De twee buitenste roeden zijn doorgezet in het bovenlicht en verdelen daar het glas-in-lood in drie ongelijke delen. De onderlichten van de zijgevels worden ook door een horizontale roede doormidden gedeeld. In de linkerzijgevel van de vooraanbouw naast de entree is een smal hoog venster aangebracht met dezelfde 3-ruits indeling als de zijlichten van de erker voorzien van blank glas. Op de eerste verdieping een overdekt balkon met op een

73

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 20-21 gemetselde borstwering een zware afgeschoorde houten constructie. De gevel ligt hier wat terug en heeft een grote rechthoekige gevelopening onder een latei. In de opening is een pui aangebracht met in het midden dubbele, openslaande deuren voorzien van 4-ruits ramen met aan weerszijden een 4-ruits raam. De 2-laags asymmetrische linker zijgevel heeft links een rechthoekig éénlaags deel van de zijgevel van een aanbouw aan de achterzijde, die hoger opgetrokken als borstwering. In dit deel van de gevel zijn naast elkaar twee rechthoekige 6-ruits schuifvensters aangebracht. In de linker zijgevel van de hoofdmassa zijn aan de linkerzijde twee vensterassen aangebracht voorzien van onder een latei een schuifvenster met een 3-ruits bovenlicht en een 6-ruits onderlicht en in het midden van de gevel drie naast elkaar aangebrachte kleine vensters met onder een latei een 4-ruits raam. Op de eerste verdieping is in de twee linker vensterassen onder een latei een vensteropening aangebracht voorzien van een 6-ruits raam. In het midden is een grote vensteropening met een getoogde bovenzijde aangebracht voorzien van een 9-ruitsindeling waar glas-in-lood in geplaatst is. In de hoek rechtsboven is een smalle vensteropening aangebracht voorzien van een 2-ruits raam.

Expressionistisch dubbel woonhuis uit 1929, op bijna vierkante grondslag opgetrokken in bruine baksteen in kruisverband onder een schilddak met de nok evenwijdig aan de straat en voorzien van een dakoverstek met een geprofileerde goot. Het schilddak is gedekt met gesmoorde Oude holle pannen. Van de 5-assige voorgevel zijn de vier linker gevelassen symmetrisch uitgevoerd. De gevel heeft een plint met aan de bovenzijde een rollaag, een enkellaags kordon net boven de hoogte van de deur, een rollaag als kordon aan de onderzijde van de verdiepingsvensters en wordt bekroond door een drie koppen hoge wat uitkragende laag, die boven de verdiepingsvensters twee strekken hoog is en wordt voorzien van een platte bloktand. Op de begane grond is de eerste en de vierde gevelas uitgevoerd als een erker met afgeschuinde zijden onder een half schilddak met overstek en geprofileerde bakgoot en gedekt met leien in Maasdekking. In de tweede en derde gevelas is de entree aangebracht verdiept in een grote gevelopening voorzien van een gezamelijke luifel en bovenlichten en in de vijfde gevelas een poort.

De linker erker heeft boven een hoge bakstenen lekdorpel aan de voorzijde een houten venster met glas-in-lood bovenlichten en twee stolpende enkelruits onderlichten aan weerszijden in de schuine zijden geflankeerd door bovenlichten voorzien van glas-in-lood en enkelruits onderlichten. De entree in de tweede en derde gevelas heeft aan de bovenzijde van de grote gevelopening een rand van twee strekken hoog voorzien van een platte bloktand. Hieronder zijn boven de luifel naast elkaar vier glas-in-lood vensters aangebracht van elkaar gescheiden door gemetselde penanten. Onder de luifel is in het midden een penant gemetseld in decoratief metselwerk, dat naar boven toe verjongt een aan de bovenzijde wordt bekroond door een geprofileerde console van de luifel. De toegang in de tweede gevelas heeft achter een modern rolluik een houten kozijn aan de linkerzijde voorzien van een jonge paneeldeur en rechts van een smal venster boven een hoge bakstenen lekdorpel. De derde gevelas is spiegel symmetrisch aan de tweede, maar heeft nog de oorspronkelijke als paneeldeur met klein bovenraampje uitgevoerde voordeur en een rolluik ontbreekt. De erker in de vierde gevelas is identiek aan de linker erker. De vijfde gevelas betreft een tussen een rollaag en bakstenen onderdorpel aangebrachte poort, die is voorzien van een opgeklampte houten deur.

Op de eerste verdieping wordt onder de verdiepingsvensters in de eerste, vierde en vijfde gevelas de kordon onderbroken door 74

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

een hoge bakstenen lekdorpel. In de tweede en derde gevelas door een geprofileerde bloembak op geprofileerde klossen. In de linker vensteras is aan weerszijden de vensteropening voorzien van ingesneden hoeken met aan de bovenzijde een muizentrapje. Hierin is een liggend, houten venster geplaatst met een verticale middenstijl en twee houten enkelruits ramen. In de tweede vensteras is wat smallere vensteropening aangebracht met aan weerszijden ingesneden hoeken met aan de bovenzijde een muizentrapje. Hierin is een staand, houten venster geplaatst met een verticale middenstijl en twee houten enkelruits ramen. De derde vensteras is identiek aan de tweede, de vierde is identiek aan de eerste vensteras. In de vijfde vensteras is een vensteropening met aan weerszijden ingesneden hoeken met aan de bovenzijde een muizentrapje aangebracht voorzien van een smal staand, houten venster voorzien van een houten enkelruits raam.

Heuvel vanuit Hofstraat gezien, 2002

Heuvel richting zuiden, vermoedelijk omstreeks 1910 75

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 30-31

Een 2-laagse woonwinkelpand uit de Wederopbouwperiode onder een schilddak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse dakpannen, voorzien van twee schoorstenen met links een wat terugliggende 2-laagse deel onder een plat dak, waarin de entree naar de bovenwoning is ondergebracht. De voorgevel heeft een gemoderniseerde, grijze, verdiepingshoge plint met onder een zwarte, ondiepe luifel, een grote winkelpui, die doormidden wordt gedeeld door een verticale stijl. Op de in gele baksteen opgetrokken eerste verdieping zijn naast elkaar drie grote vensteropeningen aangebracht met onder een witte latei een kunststof 4-ruits venster. De gevel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een geprofileerde bakgoot op klossen met een vlak fries als kroonlijst. Recent is net boven de goot een grote kunststof dakkapel op het pand geplaatst, die bijna de hele breedte beslaat.

Heuvel 45-46

Een smal 3-laags woonwinkelpand op rechthoekige grondslag onder een wat overstekend plat dak. De historische breedtemaat geeft het pand een menselijke maat. Deze plek is al bebouwd sinds de eerste kadastrale kaart, dus mogelijk bevat het een oudere kern. De vensteropeningen en plint van de voorgevel uit de jaren ‘60 is later gewijzigd. De begane grond is uitgevoerd als natuurstenen plint. Hierboven is de gevel opgetrokken in gele baksteen voorzien van drie betonnen banden, die de boven en onderzijde van de gevelopeningen begrenzen. Op de eerste verdieping is een kunststof erker aangebracht en op de tweede verdieping drie naast elkaar geplaatste, enkelruits kunststof vensters. Op de oudere, in bruine baksteen opgetrokken, rechter zijgevel is een schildering aangebracht, die grotendeels zichtbaar is in het straatbeeld. 76

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 47

Heuvel 50 metselwerk te onderscheiden, zowel in de breedte als de hoogte. Het hoort dus bij de oudste nog bestaande bebouwing van het dorp Geldrop.

Woonwinkelpand van 2 bouwlagen op rechthoekige grondslag met een puntdak. Achter het voorste deel is onder een lager samengesteld dak, van voor naar achter een deel onder een plat dak, een deel met zadeldak met de nok dwars op de Heuvel en nog een deel onder plat dak aanwezig. Het puntdak is gedekt met rode verbeterde Hollandse dakpannen met op de top een piron, een geprofileerde bakgoot op klossen boven de voor- en zijgevels en op het dakschild aan de Heuvel voorzien van een dakkapel onder een plat dak met overstek voorzien van drie 4-ruits ramen. Het pand is te zien op de eerste kadastrale kaart en is getuige het metselwerk van de rechter zijgevel in de kern ouder dan 1832. In de rechter zijgevel zijn meerdere fasen in het

De voorgevel van het pand is opgetrokken in rood metselwerk en in de jaren 70 van de 20e eeuw aangepast naar de huidige indeling met drie vensterassen. Op de begane grond is links onder een luifel de entree aangebracht met in het midden een deuropening, die aan weerszijden en de bovenzijde is voorzien van smalle zij- en bovenlichten. In de middelste vensteras is onder een luifel een 9-ruits venster aangebracht met een groot etalageraam in het midden en rondom smalle zij-, boven en onderlichten. De rechter vensteropening is identiek aan de middelste. Op de verdieping zijn drie identieke vensteropeningen aangebracht met tussen twee rollagen een enkelruits raam.

rechter pui de entree. De linker pui heeft een grote ongedeelde ruit, de middelste is identiek aan de linker. De rechter pui is in drie staande delen verdeeld met naast een vast raam rechts dubbele openslaande deuren.

Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een schilddak met de nok evenwijdig aan de Heuvel. Het schilddak is gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse dakpannen en net boven de goot voorzien van vier spiegel symmetrisch geplaatste dakvensters. Het pand is te zien in deze hoofdvorm en massa op de eerste kadastrale kaart en een foto uit 1915 en is in de kern ouder dan 1832. Het hoort dus bij de oudste nog bestaande bebouwing van het dorp Geldrop.

Op de verdieping zijn tussen twee bakstenen penanten vier vensterassen aangebracht met onder een in het metselwerk opgenomen getogen boog een grote staande vensteropening voorzien van een wat uitstekende, geprofileerde zandstenen lijst en lekdorpel. De linker vensteropening is voorzien van een verdiept gelegen, wit houten kozijn met een verdiept stalen 3-ruits bovenlicht en een ongedeeld onderlicht. Het tweede venster is voorzien van een verdiept gelegen, wit houten kozijn met een ongedeelde ruit. De twee rechter vensters zijn identiek aan het tweede venster.

Het heeft in 1950 samen met het buurpand Heuvel 50a een nieuwe voorgevel gekregen in traditionalistische stijl. Deze gevel heeft tussen een hoog opgetrokken, grijs geschilderde plint van 1 bouwlaag en een kroonlijst van een zandstenen geprofileerde goot op zandstenen klossen metselwerk in rode handvormsteen in wildverband. De grijze plint heeft onder een geprofileerde waterlijst drie grote gevelopeningen voorzien van een moderne aluminium pui met in de 77

Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden

Heuvel 50a

Hofstraat 4a De grijze plint heeft onder een geprofileerde waterlijst drie gevelopeningen. De twee linker zijn voorzien van een moderne kunststof winkelpui met een verdeling in drie naast elkaar gelegen, staande delen en de rechter betreft de verdiept gelegen entree. Van de rechter pui zijn de twee linker delen openslaande deuren en het rechter deel een vast raam.

Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een schilddak met plat met de nok evenwijdig aan de Heuvel. Het schilddak is gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse dakpannen en net boven de goot voorzien van drie op regelmatige afstand geplaatste dakkapellen onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de Heuvel. Op de eerste kadastrale kaart staat op deze plaats bebouwing ingetekend. Mogelijk heeft het pand een kern ouder dan 1832. Het pand heeft samen met het buurpand Heuvel 50a in 1950 een nieuwe voorgevel gekregen in traditionalistische stijl. Deze gevel heeft tussen een hoog opgetrokken, grijs geschilderde plint van 1 bouwlaag en een kroonlijst van een zandstenen geprofileerde goot op zandstenen klossen metselwerk in rode handvormsteen in wildverband met aan weerszijden een gemetselde penant.

De wangen van de dakkapellen zijn voorzien van verticale houten delen, die aan de voorzijde worden afgeschermd door aan de onderzijde inknikkende houten delen onder een overstek op klossen met onder schuin geplaatste kraaldelen een vensteropening met een grijs kunststof kozijn, dat door Wienersprossen in vieren wordt gedeeld. Op de 3-assige verdieping zijn onder een in het metselwerk opgenomen getogen boog een staande vensteropening voorzien van een wat uitstekende, geprofileerde zandstenen lijst en lekdorpel aangebracht. De linker vensteropening is een grote opening voorzien van een verdiept gelegen, grijs kunststof kozijn, dat door twee verticale stijlen en een kalf in zessen wordt verdeeld. De drie onderste vakken worden in tweeën gedeeld door een horizontale Wienersprossen, waardoor het venster negen min of meer gelijke vakken heeft. In het vak linksonder is een draairaam aangebracht. Het tweede venster is spiegel symmetrisch met het linker venster. Het rechter venster heeft een kleiner, hoger geplaatste vensteropening voorzien van een grijs kunststof kozijn, dat door Wienersprossen in vieren wordt gedeeld.