Bijlage - Beeldboek centrum Geldrop versie 220223__1639759__.pdf
Tekst van het document
In de noordgevel zijn links twee vensteropeningen aangebracht identiek aan het venster in de westgevel. Rechts ervan is een deuropening met getoogde bovenzijde aangebracht met een rechthoekig 2-ruits bovenlicht en een paneeldeur voorzien van een 4-ruits raam en rechts ervan een venster identiek aan het venster in de westgevel.
Koetshuis van rijks monumentale villa in eclectische stijl op Hofstraat 4. Het betreft een wit gepleisterd éénlaags pand op rechthoekige grondslag onder een mansardepuntdak gedekt met gesmoorde kruispannen en op de punt voorzien van een smeedijzeren windvaan. De gevels zijn voorzien van een blokkenpatroon en worden aan de bovenzijde bekroond door een geprofileerde overkragende goot en op de noord- en westgevel met een rij siersmeedankers. In de oostgevel is rechts een grote gevelopening aangebracht met een getoogde bovenzijde met onder een houten 4-ruits getoogd bovenlicht grote dubbele openslaande houten deuren met 4-ruits ramen.
In de westgevel is links een staande vensteropening aangebracht met onder een getoogde boog een venster met een rechthoekig 2-ruits bovenlicht en een 4-ruits onderlicht gescheiden door een kalf.
78
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Langstraat 4
Langstraat 12 aluminium pui. De zesde vensteras heeft nog de oorspronkelijke zandstenen borstwering met een uitgehouwen stermotief in het midden en tussen een zandstenen lekdorpel en zandstenen stijlen een aluminium raam met een enkelruits boven- en onderlicht. De zevende vensteras is voorzien van een moderne, verdiept gelegen, verdiepingshoge aluminium pui.
Breed woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een schilddak met de nok evenwijdig aan de Langstraat. Het schilddak is gedekt met gesmoorde Oude holle dakpannen en in het midden voorzien van een jonger glazen dakhuis onder een zadeldak met de nok dwars op de straat en een houten constructie. Door het rechter dakvlak steekt een bakstenen schoorsteen. Het pand uit Wederopbouwperiode heeft een zandstenen gevel, die door acht zandstenen pilasters op een hardstenen plint wordt verdeeld in zeven vensterassen en aan de bovenzijde wordt afgesloten door een zandstenen kroonlijst, bestaande uit een fries met in het midden van iedere vensteras een uitgehouwen ruitvormige versiering en een geprofileerde goot. De pilasters worden aan de bovenzijde afgesloten door een triglief. Op de begane grond is in de linker vensteras een verdiepingshoge automaat geplaatst. In de tweede vensteras is eenzelfde automaat geplaatst. De drie middelste vensterassen betreft de verdiept gelegen entree met achter een staalconstructie een moderne zwarte
Op de eerste verdieping is in de linker vensteras boven een zandstenen borstwering met in het midden een uitgehouwen stermotief, tussen een zandstenen lekdorpel, een hoge zandstenen bovenlijst met zandstenen lekdorpel en zandstenen stijlen een aluminium raam met een enkelruits boven- en onderlicht geplaatst. De tweede en derde vensteras zijn identiek aan de linker vensteras. In de middelste gevelas is de daklijst doorbroken tot het glazen dakhuisje (1981). Deze as is ingevuld met een achter een houten hekwerk met gekruiste spijlen een wat verdiept gelegen aluminium pui met openslaande deuren. Boven de deuropening is over de hele hoogte van de bovenpanelen tot en met de goot van de andere vensterassen een grijze aluminium borstwering van het dakhuisje aangebracht, dat voorzien is van eenzelfde hekje als de deuropening op de verdieping. De drie rechter vensterassen zijn identiek aan de linker vensteras. Later heeft het pand een stalen luifel gekregen, een nieuwe invulling van de drie middenassen op de begane grond en de middenas van de verdieping en het dak. Hierdoor is de zandstenen gevel beschadigd geraakt.
plint een groot etalagevenster en rechts onder een enkelruits bovenlicht een stalen deur met boven een vlakke borstwering een enkelruits raam. Voorheen huisveste het pand een fourniturenwinkel en VVV-kantoor genaamd “‘t Winkeltje”. Deze naam staat nog op de winkelpui. Aan de bovenzijde van de begane grond is onder een vlak afgewerkte bakgoot over de hele breedte van het pand verdieping een zonwering aangebracht.
Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een zadeldak met de nok dwars op de Langstraat. Het pand is opgetrokken in expressionistische/ Amsterdamse School stijl en dateert uit 1932. Het, aan de onderzijde naar binnen knikkende zadeldak is gedekt met gesmoorde, verbeterde Hollandse dakpannen en op het linker dakvlak voorzien van een grote, ontsierende, jongere dakkapel. De goten steken aan de voorzijde uit en zijn hier uitgevoerd als bakgoten op klossen met een geprofileerde boven- en onderrand.
De symmetrische eerste verdieping en topgevel hebben in het midden een 2-laags driehoekige erker, die aan de bovenzijde is voorzien van een leien gedekt puntdak en aan de onderzijde verjongt in een driehoekige punt naar de voorgevel. Aan weerszijden is een identieke, bijna vierkante vensteropening aangebracht voorzien van een houten kozijn en twee stolpende 3-ruits ladderramen.
De gevel is opgetrokken in metselwerk in kruisverband, dat op de begane grond over de hele verdieping is afgedekt met natuursteen. Tussen groen marmeren penanten is een stalen winkelpui uit de jaren ‘60 aangebracht met aan de linkerzijde boven een hardstenen 79
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Langstraat 22
Breed modernistisch woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een plat dak. De gevel is voorzien van een kader van donker geglazuurde bakstenen op de penanten aan weerszijden en op de vlakke lijst ertussen als afsluiting aan de bovenzijde. Deze lijst wordt inmiddels afgedekt door recent aangebrachte, grote, vlakke, witte beplating. De begane grond is in drieën gedeeld en voorzien van een luifel, die net onder de verdiepingshoogte is geplaatst en erboven nog een strook vensters heeft. Links bevindt zich de verdiept gelegen entree en opgang naar de verdieping. Rechts hiervan is een houten winkelpui met een verdeling van drie naast elkaar gelegen, staande delen. Hiervan is de linker de deuropening. Rechts is een winkelpui, uit de bouwtijd, met een verdiept gelegen entree en aan weerszijden een etalage aangebracht. De eerste verdieping heeft tussen twee dichte, vlak afgewerkte, witte, horizontale stroken een hoge strook met gevelopeningen die variëren in diepte. Links is iets verdiept een smalle,
Langstraat 28-30 strook met verticale houten delen aangebracht, die aan de rechterzijde aansluit op een brede, rechthoekige, stalen erker met een verdeling van drie naast elkaar gelegen, staande delen, die ieder door een horizontale roede worden verdeeld in een laag liggend onderlicht en een groot bijna vierkant bovenlicht. Deze indeling is ook doorgezet in de smalle linkerzijgevel van de erker. Aan de rechterzijde van de erker bevindt zich een loggia. De rechter zijgevel van de erker bevat een stalen taatsraam. De loggia heeft een verdiept gelegen houten pui met onder lage bovenlichten in het midden de toegang voorzien van een deur met enkelruits raam en aan weerszijden een staand enkelruits venster. Aan de rechterzijde wordt de pui afgesloten door een dicht vlak van verticale houten delen.
de entree met een paneeldeur met 4-ruitsraam. Rechts zijn drie identieke, staande vensteropeningen aangebracht met onder een strek een venster met een 2x5-ruits bovenlicht en een enkelruits onderlicht gescheiden door een kalf. Rechts bevindt zich de entree met onder een 4-ruits bovenlicht een deuropening met onder luifel met geprofileerde rand op klossen een paneeldeur met 9-ruits raam.
Een dubbel, éénlaags woonwinkelpand op rechthoekige grondslag onder een mansardedak met de nok evenwijdig aan de straat gedekt met gesmoorde dubbele Muldenpan met aan de voorzijde twee brede dakkapellen onder plat dak uit de jaren 70 van de 20e eeuw en in het midden van de nok voorzien van een gemetselde schoorsteen en op de rechter hoek van een hoog opgetrokken schoorsteen behorende tot het rechter buurpand. De 5-assige gemetselde gevel is in de jaren 70 van de 20e eeuw opnieuw opgetrokken in metselwerk in wildverband en aan de bovenzijde afgesloten door een rij staafankers, een muizentand en rollaag en geprofileerde bakgoot op klossen. Wat links van het midden is een verticale bouwnaad in het metselwerk aanwezig. Rechts hiervan en op de rechter hoek is een naar beneden verjongende console uitgemetseld. Op de begane grond is links onder een rollaag een pui aangebracht met onder een rij kleine bovenlichtjes een luifel en links een etalagevenster met gemetselde borstwering en lekdorpel en met rechts ervan 80
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Langstraat 32-34
Achter Langstraat 27: Vincentiusstraat 3-7 van de zijgevel, dat aan de bovenzijde boven een kwartronde betonnen console uitkraagt en bovendaks wordt afgedekt met een betonnen band.
Breed woonwinkelpand van 2 bouwlagen op L-vormige grondslag onder een zadeldak met een wigvormige nok evenwijdig aan de straat. Het zadeldak is gedekt met gesmoorde Oude holle dakpannen en op de nok voorzien van drie schoorstenen en aan de voorzijde van drie dakkapellen met 2-ruits ramen voorzien van een verticale middenstijl. Op de eerste kadastrale kaart staat al behoorlijk wat bebouwing. Gezien de nokvorm en plaats heeft het pand mogelijk een oudere kern. Het heeft in de jaren ’50 samen met het toenmalige buurpand een nieuwe voorgevel gekregen in traditionalistische stijl. Deze gevel heeft tussen een hoog opgetrokken, grijs geschilderde plint van 1 bouwlaag met een waterlijst en een kroonlijst van een zandstenen geprofileerde goot op zandstenen klossen metselwerk in gele handvormsteen in wildverband. Aan beide zijkanten wordt dit metselwerk begrensd door een rood penant
De plint betreft mogelijk oorspronkelijke natuursteen, die later geschilderd is. Hierin zijn zes gevelassen aangebracht. Links bevindt zich verdiept een smalle deur met enkelruits bovenlicht. Rechts hiervan is een groot, rechthoekig enkelruits etalagevenster aangebracht. Hiernaast een smal staand enkelruits venster. In de vierde gevelas is de entree aangebracht met dubbele deuren aan weerszijden geflankeerd door een enkelruits raam. In de vijfde gevelas een groot, rechthoekig enkelruits etalagevenster aangebracht en rechts een deuropening identiek aan de deuropening links. De eerste verdieping heeft vier vensterassen. Hiervan zijn er drie op regelmatige afstand van elkaar wat links in de gevel geplaatst en de vierde wat naar rechts. Tussen het derde en vierde venster is een zandstenen beeldhouwwerk in de gevel opgenomen. De linker vensteropening heeft onder een rollaag op een betonnen dorpel een houten kozijn met daarin een houten raam, voorzien van een stalen 2-ruits raam als bovenlicht boven een 2-ruits onderlicht. De andere drie vensters zijn hieraan identiek.
getoogde bovenzijde en een moderne deur. In de derde, vijfde en zevende gevelas is een venster aangebracht, dat identiek is aan het linker venster. De deuropeningen in de vierde en zesde gevelas komen overeen met de deur in de tweede gevelas.
Sobere functionele aanbouw aan Langstraat 27 onder een zadeldak gedekt met grijze betonpannen en een zinken mastgoot. Het pand op rechthoekige grondslag is opgetrokken in wit geschilderde baksteen in kruisverband voorzien van een grijs geschilderde plint en een rollaag op een kordon aan de bovenzijde.
De linker vensteropening op de eerste verdieping heeft tussen een getoogde boog en een lekdorpel van zwarte raamdorpelstenen een verdiept gelegen houten T-venster met getoogde bovenzijde. Alle andere vensters op de verdieping zijn hieraan identiek. De rechter zijgevel is over de onderste anderhalve bouwlaag wat opgedikt en voorzien van muurlood, wat mogelijk verband houdt met een eerder gesloopte aanbouw.
De 7-assige symmetrische voorgevel heeft ter hoogte van de verdiepings- en zoldervloer twee rijen van zeven staafankers tussen alle gevelassen. Alleen bij de aansluiting op het pand aan de Langstraat ontbreken ze. De linker vensteropening op de begane grond heeft tussen een getoogde boog en een lekdorpel van zwarte raamdorpelstenen een verdiept gelegen houten kozijn voorzien van een enkelruits bovenlicht met getoogde bovenzijde een enkelruits onderlicht. Rechts hiervan is een deuropening aangebracht met tussen een getoogde boog en een hardstenen dorpel een verdiept gelegen houten kozijn voorzien van een enkelruits bovenlicht met 81
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Langstraat 99
Korte Kerkstraat 6-6a uitmonstering, alleen is het bovenlicht daar voorzien van een ventilatierooster.
houten kozijn, dat door twee stijlen en een kalf in zes vakken wordt verdeeld en voorzien van 3 ongedeelde bovenlichten drie, iets hogere, ongedeelde onderlichten. Het tweede venster is voorzien van een houten kruiskozijn voorzien van vier enkelruits ramen. Het rechter venster is identiek aan het linker venster.
De voorgevel van het pand is door de verbouwingen op de begane grond en het schilderen flink aangetast. Het betreft echter wel een plek die reeds lange tijd is bebouwd en het pand bevat zodoende mogelijk een oudere kern, die bijdraagt aan het belang om de historische massa intact te houden.
Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een schilddak met de nok dwars op de straat. Het schilddak is gedekt met gesmoorde Tuile-dunord dakpannen. De 2-assige voorgevel is opgetrokken in wit geschilderd metselwerk in kruisverband met een luifel boven de begane grond en sluit aan de bovenzijde af met een bakgoot. Onder de luifel is een deel van de gevel afgeplaat. Aan de linkerzijde is een pui aangebracht met onder een 3-ruits bovenlicht een groot enkelruits onderlicht. In de rechter gevelas is verdiept de entree aangebracht voorzien van een moderne deur met 9-ruits raam. Op de eerste verdieping is in de linker gevelas een vensteropening aangebracht die boven het vensters wordt voorzien van een platte bloktand en is voorzien van een T-venster. De rechter vensteras heeft een bijna identieke
Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een zadeldak met de nok evenwijdig aan de straat en een schoorsteen rechts op de nok. Het zadeldak is gedekt met rode verbeterde Hollandse dakpannen en aan de voorzijde voorzien van twee symmetrisch geplaatste dakkapellen onder een plat dak met overstek en ieder drie houten, enkelruits ramen.
In de Wederopbouwperiode is het rechter deel van het oorspronkelijke complex van drie woningen verbouwd. Hierbij is de kap vervangen door een derde verdieping onder plat dak en heeft dit deel van het pand een nieuwe voorgevel gekregen, die het nu nog heeft en nog herkenbaar is aan de aanwezige kroonlijst met “kantelen”. De onderste twee verdiepingen zijn hierbij vermoedelijk gespaard gebleven.
De voorgevel heeft tussen een hoog opgetrokken, donkergrijs geschilderde plint van 1 bouwlaag en onder een geprofileerde bakgoot wit geschilderd metselwerk met in de linker bovenhoek een gemetselde console bij de goot. De grijze plint heeft twee grote gevelopeningen voorzien van een moderne winkelpui. De puien zijn in drie staande delen verdeeld met een rij bovenlichten en in het midden van de linker pui de entree. Op de verdieping zijn drie vensterassen aangebracht met tussen een rollaag en een lekdorpel een grote rechthoekige vensteropening. De linker vensteropening is voorzien van een 82
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Nieuwendijk 17
Nieuwendijk 19 op de tweede verdieping zijn wat kleiner, maar hebben een overeenkomstige uitmonstering als de vensters op de eerste verdieping.
Een pand uit 1958 van drie bouwlagen onder een plat dak met aan de rechterzijde een schoorsteen op het dak. De 3-assige, wit geschilderde, symmetrische voorgevel is gemetseld in halfsteens verband, heeft rondom een donker kader van gemetselde penanten, een rechte bovenlijst met blokmotief als bekroning en een donker geschilderde plint. In het midden is verdiept een entree aangebracht met onder een enkelruits bovenlicht een moderne deur. Aan weerszijden van de entree is boven de plint een rechthoekig kozijn met onder drie, lage, enkelruits bovenlichten, drie hoge enkelruits onderlichten aangebracht. Op de eerste verdieping is in de linker vensteras tussen een lekdorpel van raamdorpelstenen en een rollaag een kunststof 4-ruits vensters aangebracht. De andere vensters op de eerste verdieping zijn hieraan identiek. De vensters
een enkelruits bovenlicht een moderne glazen toegangsdeur aangebracht. In de rechter vensteras is op de begane grond op de plint een vensteropening aangebracht, die oorspronkelijk overeenkomstig aan de entree was gedetailleerd, maar nu aan de bovenzijde wordt afgedekt door ontsierende reclameuitingen en een rolluik. Hierdoor is onduidelijk in hoeverre de oorspronkelijke getoogde bovenzijde met boognis nog aanwezig is.
Pand in neorenaissance stijl. Op rechthoekige grondslag 2-laags in metselwerk opgetrokken pand onder een mansardekap met de nok dwars op de straat. De in kruisverband gemetselde 2-laags voorgevel met topgevel is voorzien van een donkere plint met aan de bovenzijde een versnijding en van speklagen, maar die zijn nauwelijks meer te onderscheiden door het aangebrachte schilderwerk en wordt aan de bovenzijde begrensd door een rij overstekende grijze dakpannen. De 2-assige symmetrische voorgevel heeft op de begane grond in de linker as de entree. Op de verdieping is onder de vensters een waterlijst aangebracht en aan de bovenzijde van beide verdiepingen geeft een rij van drie sierankers de hoogte van de verdiepingsvloer aan. De entree heeft onder een getoogde boog met geboortestenen met een kussen en een sluitsteen met kussen en fronton een boognis versierd met een kleurrijk tegeltableau met bloemmotief in art nouveau stijl. Hieronder is aan weerszijden van een middenstijl onder
Op de eerste verdieping is in de linker vensteras op de waterlijst een grote vensteropening aangebracht voorzien van een getoogde boog met geboortestenen met een kussen en een sluitsteen met kussen en fronton met eronder een zwart geschilderde boognis voorzien van een modern kozijn met onder drie, lage, enkelruits bovenlichten, drie hoge enkelruits onderlichten. Het rechter venster op de verdieping is hieraan identiek. In de topgevel is en beide gevelassen een kleiner vensteras aangebracht onder een getoogde boog met geboortestenen met een kussen en een sluitsteen met kussen en fronton een bovenlicht met getoogde bovenzijde en eronder een 2-ruits raam met verticale middenstijl. Midden tussen deze bogen is een rond gat met rollaag ingemetseld vermoedelijk ten behoeve van een vlaggenstok. Door het verdwijnen van de ornamenten van de topgevel, zoals de consoles van de schouderstukken en de drie pinakels met windvaan, en het weg schilderen van de speklagen is de stijl van de gevel niet meer goed herkenbaar als neorenaissance. 83
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Stationsstraat 1 de vensteropeningen zijn puien geplaatst met ieder een roedeverdeling in 12 vakken. Hiervan zijn de onderste drie dichtgezet met hout en de andere negen met spiegelglas.
Woonwinkelpand van 2 bouwlagen onder een samengesteld schilddak met het rechter deel van de nok evenwijdig aan de Stationsstraat en het linker deel van de nok evenwijdig aan de Korte Kerkstraat, waar deze aan de zuidzijde wat is verlaagd. Het zadeldak is gedekt met gesmoorde verbeterde Hollandse dakpannen en aan de voorzijde voorzien van een dakkapel onder een plat dak met overstek en een middenstijl met aan weerszijden twee stolpende houten, enkelruits ramen. Door de ligging op de hoek heeft het pand aan drie zijden een gevel aan de straat. De gevels zijn opgetrokken in roodbruine baksteen in kettingverband. De gevel aan de Stationsstraat (=voorgevel) heeft drie gevelassen, de linker zijgevel heeft twee gevelassen en de rechter zijgevel heeft één gevelas. De voorgevel is op de begane grond voorzien van een luifel met eronder voor iedere penant een betimmering met geprofileerde stijlen en een paneelverdeling van een laag paneel als lambrisering en een hoog paneel erboven. In
In de rechter zijgevel is tussen twee van dergelijke panelen rechts en één links een deuropening voorzien van dubbele deuren met 6-ruits ramen aangebracht. In de linker zijgevel is in de linker gevelas een deuropening aangebracht met openslaande deuren identiek aan die in de rechter zijgevel. In de rechter gevelas worden drie panelen afgewisseld met twee deuren voorzien van 6-ruits ramen.
De rechter vensteropening heeft conform de andere een rollaag en lekdorpel en is voorzien van een kozijn met dezelfde indeling. Hier is het raam echter afgeplaat en voorzien van een ventilatie opening aan de bovenzijde. De vensteropeningen op de eerste verdieping van beide zijgevels zijn voorzien van een rollaag en lekdorpel met raamdorpelstenen met erin een houten kozijn met kalf en aan weerszijden van een middenstijl een 3-ruits bovenlicht voorzien van glas-in-lood en een enkelruits onderlicht.
In de voorgevel hebben de vensteropeningen op de eerste verdieping verschillende breedtes. Links is tussen een rollaag en een lekdorpel van raamdorpelstenen een staand kozijn met kalf aanwezig met onder een 3-ruits bovenlicht voorzien van glas-in-lood een enkelruits onderlicht. In het midden is tussen een rollaag en een lekdorpel van raamdorpelstenen een breed uitbuikend venster geplaatst met twee, wat naar buiten geplaatste, verticale stijlen met daartussen een wat naar buiten geplaatst 3-ruits bovenlicht voorzien van glasin-lood en een enkelruits onderlicht, dat aan weerszijden wordt geflankeerd door wat schuin naar binnen geplaatste ramen met dezelfde indeling van een 3-ruits bovenlicht voorzien van glas-in-lood en een enkelruits onderlicht.
84
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Bogardeind 1 bovenzijde van de vakken en boven een wat hogere vlakke opstand een geprofileerde lijst aan de bovenzijde. Op iedere hoek is een vierkant pinakel op een console gemetseld, die wordt afgedekt met een puntvormige steen met verdiepte frontons erin. In de gevels zijn vier kordons, bestaande uit een vlak afgestucte lijst, die op beiden verdiepingen net boven de onder- en bovenzijde van de vensters aangebracht.
Hoekpand uit 1908 met een tweezijdige oriëntatie onder een plat dak. Het pand heeft een rechthoekige grondslag met afgeschuinde hoek op de hoek van de Langstraat en de Bogardeind en is tussen een gepleisterde grijze plint en een in siermetselwerk uitgewerkte kroonlijst opgetrokken in wit geschilderde baksteen in kruisverband. Het rechter deel van de gevel aan het Bogardeind is wat lager uitgevoerd en wordt afgesloten met een klein geprofileerd overstek op geprofileerde klossen. De kroonlijst bestaat uit een rechte wat uitkragende lijst aan de onderzijde, een fries met verticaal even ver als de lijst aan de onderzijde uitkragende penantjes op consoles, die de kroonlijst in gelijke rechthoekige vakken verdelen en een kwart rond profiel aan de
De voorgevel aan de Langstraat is uitgevoerd met drie gevelassen, de afgeschuinde zijde heeft één vensteras en de gevel aan de Bogardeind twee. De linker vensteropening aan de Langstraat op de begane grond heeft tussen een onderdorpel van zwarte lekdorpelstenen en een getoogde boog een grote rechthoekige vensteropening voorzien van een houten kozijn met afgeschuinde kanten met kapellen en onder een 3-ruits bovenlicht een enkelruits onderlicht. De vensteropening rechts hiervan is identiek aan de linker. De vensteropening in de derde gevelas is rechthoekig en heeft tussen een latei en een onderdorpel van lekdorpelstenen een kozijn identiek aan het linker kozijn. In de afgeschuinde hoek bevindt zich de entree met onder een afgeplaat bovenlicht een moderne deur. De vensteropeningen in de rechter zijgevel zijn identiek aan de vensteropening in de derde gevelas aan de Langstraat.
Op de eerste verdieping hebben alle vensteropeningen een jonge invulling gekregen. In het linker venster aan de Langstraat is tussen een hardstenen lekdorpel en getoogde boog een kunststof T-venster geplaatst met een verdeling met Wienersprossen in het bovenlicht. In middelste vensteras is een vergelijkbaar venster aangebracht met aan weerszijden van een verticale middenstijl een enkelruits bovenlicht met eronder een dubbel onderlicht. Het venster in de derde gevelas, de schuine zijde en het linker verdiepingsvenster aan de Bogardeind zijn alle drie identiek aan het linker venster aan de Langstraat. Het rechter venster op de verdieping aan het Bogardeind is een kleinere rechthoekige vensteropening met boven een lekdorpel van bruine lekdorpelstenen een kunststof venster met twee enkelruits ramen met een verticale middenstijl.
85
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
Molenstraat 1
Hoekpand uit 1920 met een tweezijdige oriëntatie onder een mansarde puntdak gedekt met leien in Maasdekking met een uitkragend dak voorzien van een geprofileerde goot, een geprofileerde rand bij de knik van de mansardekap en drie schoorstenen in bruine baksteen, waarvan twee met een metselwerk afdekking aan de bovenzijde. Het pand heeft een bijna vierkante grondslag met afgeschuinde hoek op de hoek van de Molenstraat en de Heuvel en is tussen een grijs geschilderde plint met geprofileerde bovenrand en een in het metselwerk uitgewerkte kroonlijst opgetrokken in wit geschilderde baksteen in kruisverband. De kroonlijst bestaat uit een kordon met een bloktand aan de onderzijde en een dubbele bloktandlijst aan de bovenzijde van een vlak fries. Drie kordons, bestaande uit een dubbel uitkragende, vlakke afgewerkte lijst, die de onderzijde van de vensters en de verdiepingsvloer benadrukken geven gevels aan de straten een horizontale geleding. Onder de vensteropeningen is de lijst uitgevoerd als hardstenen lekdorpel.
Molenstraat 8 De voorgevel aan de Molenstraat is uitgevoerd met vier gevelassen, de afgeschuinde zijde heeft één vensteras en de gevel aan de Heuvel drie. De linker vensteropening aan de Heuvel op de begane grond heeft een wat verdiept gelegen borstwering, die op de lekdorpel aansluit met een bloktand. De vensteropening heeft aan de bovenzijde een getoogde boog voorzien van geboortestenen en een sluitsteen met kussen en fronton. Hieronder is verdiept een houten T-venster met getoogde bovenzijde geplaatst. Alle andere vensters in de gevels aan de straat zijn hieraan identiek. In de voorgevel aan de Molenstraat is in de tweede gevelas de entree aangebracht met onder een getoogde boog voorzien van geboortestenen en een sluitsteen met kussen en fronton een trap van twee geprofileerde hardstenen treden. Hierboven is verdiept in een met metselwerk wat versmalde gevelopening een houten kozijn aangebracht met boven een kalf een enkelruits bovenlicht met getoogde bovenzijde en onder het kalf een historische paneeldeur met een borstwering van twee panelen en erboven twee enkelruits ramen onder een fronton.
aangebracht voorzien van een houten kozijn met onder een bovenlicht met getoogde bovenzijde een paneeldeur. De vensteropening in de rechter vensteras is identiek aan de linker vensteropening. Op de eerste verdieping is in iedere vensteras een venster aangebracht, dat identiek is aan het venster links op de begane grond. Ook staat in iedere vensteras op het dak een kleine met zink bekleedde dakkapel onder een zadeldak voorzien van een staand, enkelruits raam. Vrijstaand voormalig fabriekspand uit 1900 bestaande uit twee delen, die één onlosmakelijk geheel vormen van een 2-laags kantoorgebouw op rechthoekige grondslag onder een mansardedak met de nok dwars op de straat en gedekt met een dubbele Muldenpan en een tegen de zuidoostgevel gebouwde kleine 1-laags fabriekshal onder drie sheddaken met de nok evenwijdig aan de straat en gedekt met een gesmoorde dakpan. Het kantoor is opgetrokken in rode baksteen en voorzien van een grijze gepleisterde plint. De fabriekshal is opgetrokken in rode baksteen in kruisverband voorzien van een bakstenen plint met een versnijding aan de bovenzijde. De voorgevel is de symmetrische 3-assige noordwestgevel van het kantoor met in de middelste vensteras de entree. De gevel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een bloktandlijst met een geprofileerde goot.
Op de begane grond is in de linker vensteras tussen een hardstenen lekdorpel en een getoogde boog een houten T-venster geplaatst met een getoogde bovenzijde. In de middelste gevelas is onder een getoogde boog een deuropening
De symmetrische noordoostgevel heeft links één bouwlaag met erboven wat terugliggende een rij dakvensters en rechts een 2-laags deel , die aan de bovenzijde wordt afgesloten door een geknikte topgevel op schouderstukken en met een schoorsteen op de top, die voorzien is van enkele vertandingen en een kussen. De gevel van het kantoordeel is bijna geheel uitgevoerd als spaarnis met aan weerszijden penanten en de bovenzijde een blokvormige vertanding. In de spaarnis zijn op de begane grond en eerste verdieping twee vensterassen aangebracht, die allen zijn voorzien van vensters identiek aan het venster linksonder in de voorgevel. In de topgevel is in het midden een kleinere, vergelijkbare vensteropening aangebracht. In het lage linkerdeel van de gevel zijn vier door penanten gescheiden traveeën in de gevel aangebracht. Ieder travee heeft tussen de penanten een gemetselde plint met aan de bovenzijde een versnijding met erboven een nis met aan de bovenzijde een hoge rollaag. In deze spaarnis is nog een kleiner vlak 86
Bijlage 1: Cultuurhistorische beschrijving van de panden
uitgespaard met aan de bovenzijde een rollaag. In de tweede en derde travee is de kleinere spaarnis ingevuld met een vensteropening met drie smalle staande ramen gescheiden door donkere gemetselde penanten. De blind uitgevoerde zuidoost-gevel wordt aan de bovenzijde afgesloten door een rij van drie staafankers, een bloktandlijst en geprofileerde goot. Op het dak staan drie kleine, met zink bekleedde dakkapellen onder een zadeldak voorzien van een staand, enkelruits raam. De onderzijde van de gevel wordt afgedekt door de tegen het kantoor aangebouwde fabriekshal met drie sheddaken. Dit bouwdeel is waarschijnlijk in 2004 nauwgezet herbouwd conform de historische situatie, materialisatie en detaillering. Mogelijk zijn daarbij wel de historische constructie-onderdelen in het interieur herbruikt. De zuidoost-gevel van de fabriekshal bestaat uit drie delen met asymmetrische puntvormige topgevels, die van elkaar worden gescheiden door een penant en aan de bovenzijde afgesloten door een rollaag. In alle topgevels een ronde verdiepte blindnis aangebracht. In de zuidwestgevel zijn in het hoge deel op de verdieping twee vensterassen aanwezig, die zijn voorzien van een venster identiek aan het venster op de begane grond van de voorgevel. In het lage bouwdeel zijn in alle vier de traveeën puien met openslaande deuren aangebracht.
87
Bijlage 2: Bronnen
Bronnen en beeldmateriaal • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Heemkundekring Heeze-Leende-Zesgehuchten, https://www.heemkundekring-hlz.nl/ Historisch Documentatie Centrum Geldrop-Mierlo, https://www.hdc-geldrop-mierlo.nl Geldrop in Beeld Fotograaf Marco Machielse Eindhovens Dagblad, www.ed.nl Middenstandsbelangen, www.middenstandsbelangen.nl Geldrop-foto.nl Fotograaf John van Groenedaal Gemeente Geldrop-Mierlo, vergunningen, foto’s Catalogus cultuurhistorische inventarisatie gemeente Geldrop-Mierlo Geldrop in oude ansichten, C.H.A.M. van Bokhoven, 1969 Alles wat hier leeft, spint, twernt of weeft. Geschiedenis van Geldrop en Zesgehuchten, Jean Coenen, 1987 ‘Boeren en fabrikeurs. Een historische tocht door Geldrop & Zesgehuchten’, een uitgave van de Heemkundekring ‘de Heerlijkheid Heeze-Leende-Zesgehuchten’, 2018.
Cultuurhistorische inventarisatie Provincie Noord-Brabant - Geldrop, 1984 http://fotos.serc.nl/ https://www.geldrop-mierlo.nl/monumenten https://nl.m.wikipedia.org/wiki/Bestand:Molenstraat_21_Geldrop_Vm_fabriek_A.v.d._Heuvel.jpg https://katoenpad.nl/historie/ https://www.visitgeldropmierlo.nl/ Architecten|en|en Eindhoven RESETarchitecture Den Bosch https://vincentiusgeldrop.nl/historie Centrum Geldrop: een plek met hart, Deel 1: Ontwikkelingsvisie, Gemeente Geldrop-Mierlo, juli 2013 Centrum Geldrop: een plek met hart, Beeldkwaliteitplan, Vastgesteld door de gemeenteraad op 11 juli 2016 Ontwikkelingsvisie Centrum Geldrop: Op weg naar een compact, vitaal en gastvrij centrum, vastgesteld door de gemeenteraad in december 2019 Teksten van Michelle de Louw en Jan Gijsberts over textielverleden Geldrop centrum Gesprek met dhr. Van Laarhoven en dhr. Henneman van de Heemkundekring 'De Heerlijkheid HeezeLeende-Zesgehuchten’ Cultuurhistorische beschrijvingen, februari 2023, Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant, Veronie Delmee
88