Bijlage 5 - Verslagen bijeenkomsten duurzaamheidsnota.docx

Verslagen bijeenkomsten

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 1 van 12

Toelichting Wij hebben in april 2021 vier sessies georganiseerd waarbij in elke sessie één thema uit de duurzaamheidsnota behandeld is:    

Energie Circulaire economie Klimaatadaptatie Biodiversiteit

Tijdens de sessies zijn de volgende vragen besproken:  

Wat zouden de duurzaamheidsambities van Geldrop-Mierlo moeten zijn? Welke duurzaamheidsprojecten zouden de komende 5 jaar prioriteit moeten krijgen?

Voor deze sessies zijn de volgende organisaties uitgenodigd:  Platform Duurzaam Geldrop-Mierlo  Ondernemersverenigingen  Woningcorporaties  Stichting huurdersbelangen Geldrop-Mierlo  Jongerenraad  Seniorenbelangen Geldrop-Mierlo De Jongerenraad en Seniorenbelangen Geldrop-Mierlo hebben aangeven niet aan te sluiten. Daarnaast hebben we 1 inwonersavond georganiseerd.

blad 2 van 12

Verslag vergadering

: Duurzaamheidsnota stakeholderssessie energie

datum

: 8-04-2021

tijd

: 15.30-16.30 uur

verslaglegger

: Erica Derijcke (gemeente Geldrop-Mierlo)

aanwezig

: Jorg van Waas (Woonbedrijf), Brenda Meusen (WoonInc), Eugène

afwezig bijlage

Waterreus (Compaen), Wim Mandigers (OVM), Jos van Breemen (SHGM), Frans van Grunsven (SHGM), Lambert Romijnders (Platform Duurzaam), Andries Mulder (Morgen Groene Energie), Julie Jentjens (gemeente Geldrop-Mierlo) : Adri Geerts (Gemini) : Presentatie sessie

Agenda: 1. Focus thema energie 2. Ambities 3. Projecten besparing 4. Projecten duurzame opwek 5. Warmtetransitie 1. Focus thema energie Energiebesparing bij woningen en bedrijven Duurzame opwek op daken en op velden binnen voorkeursgebieden Hieraan toevoegen: Warmte Transitie 2. Ambities Ambities akkoord 3. Projecten besparing De volgende projecten worden geprioriteerd:  Organiseren webinars energiebesparing (3x)  Actie CV-ketel (3x)  Uitbreiden buurtteams (2x)  Herhaling inkoopactie (1x)  Opzetten subsidieregeling verduurzamingsadvies (1x, maar ook de kritische kanttekening, €200 is al niet veel, moet je dit wel subsidiëren) Opmerkingen n.a.v. de discussie over de projecten energiebesparing:  Burgerparticipatie, iedereen meenemen is ontzettend belangrijk, mensen moeten bereid zijn om mee te doen wil je stappen maken  Geen voorkeur voor strengere eisen vanuit corporatie en ondernemersvereniging. Dat leidt tot hogere prijzen.

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 3 van 12

  

Analyseer het energieverbruik goed, waar is het laaghangende fruit te halen, leg de focus bij bepaalde woningen of bepaalde bedrijven waar veel te halen valt. Zijn infrarood opnames vanuit de lucht in te zetten? En warmtebeeldcamera, luchtdichtheidsmeter en CO2 meter. Neem bij verduurzaming bedrijventerreinen laadinfrastructuur mee

4. Projecten duurzame opwek De focus moet vooral liggen op zon op dak. Als daar voldoende wordt gerealiseerd dan wordt het ook makkelijker om draagvlak te krijgen voor zon op land. De volgende projecten worden daarom geprioriteerd:  Stagiaires inzetten om bedrijven te bezoeken om te achterhalen welke daken niet gebruikt worden en waarom niet. Rol gemeente: faciliteren op en oplossen van de knelpunten (4x)  Opnemen verplichting zonnepanelen op dak m.b.v. omgevingswet (2x, echter ook kritisch vanuit ondernemersvereniging omdat ze aan verplichting veel haken en ogen zien)  Organiseren webinar / lezing zon op dak  Inhuren adviseur die bedrijven helpt met opzetten en rondkrijgen businesscase voor zon op dak  Verder opzetten collectieve zonne-installatie projecten Opmerkingen n.a.v. de discussie over de projecten duurzame opwek:  Woningcorporaties hebben meer ruimte over op dak van huurwoningen dan voor alleen eigen gebruik. De energie coöperatie kan daar een oplossing bieden met een collectieve installatie.  Via de RES en afstemmen met andere gemeentes moet meer ingezet worden op ervoor zorgen dat er geen capaciteitsproblemen ontstaan. 5. Warmtetransitie De focus moet liggen op participatie. Suggesties voor wat nog meer te doen:  Meer aandacht besteden aan wat men nu al kan doen No regret  Een webinar over wat nu al te doen  Een stappenplan naar aardgasvrij

blad 4 van 12

Verslag vergadering

: Duurzaamheidsnota stakeholderssessie Circulaire economie

datum

: 13-04-2021

tijd

: 16.00-17.00 uur

verslaglegger

: Erica Derijcke (gemeente Geldrop-Mierlo)

aanwezig

: Raymond Heister (Woonbedrijf), Brenda Meusen (WoonInc), Danielle

afwezig bijlage

Wagemaker (WoonInc), Eugène Waterreus (Compaen), Frans van Grunsven (SHGM), Dirk Jan van Stipdonk (Gemini), Hans Timmermans (Platform Duurzaam), Julie Jentjens (gemeente GeldropMierlo) : Henk Heijns (Platform Duurzaam) : Presentatie sessie

Agenda: 1. Focus thema circulaire economie 2. Ambities 3. Projecten circulair aanbesteden 4. Projecten afval 5. Projecten stimuleren circulair materiaalgebruik 1. Focus thema circulaire economie In gemeentelijke aanbestedingen circulariteit goed meenemen Stimuleren van het reduceren van restafval Hierbij werd de vraag gesteld of je circulaire economie ook meer sociaal kunt interpreteren: prettig wonen, alle generaties meenemen Communicatie, het meenemen van iedereen wordt als belangrijk bestempeld. 2. Ambities Geen opmerkingen op de ambities 3. Projecten circulair aanbesteden De volgende suggesties worden gedaan:  Diensten inkopen ipv producten.  Opnemen dat producten retour genomen worden  De CO2 prestatieladder opnemen in aanbestedingen  Eis niet in een keer alles, maar bouw het op in aanbestedingen zodat de markt leert en ervaringen opdoet. Daardoor geef je partners de ruimte om er anders over gaan denken en erin te groeien. 4. Projecten afval Suggesties voor wat nog meer te doen:

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 5 van 12





Faciliteren dat spullen een tweede leven krijgen, bijvoorbeeld faciliteren van een opschoondag in een buurt waarbij mensen aan elkaar spullen kunnen doorgeven, het Goed spullen ophaalt en Cure er is voor afval. Op scholen kinderen informeren en met ze in gesprek gaan, zet eens een ondernemer voor de klas.

5. Projecten stimuleren circulair materiaalgebruik Suggesties voor wat nog meer te doen:  CPO’s faciliteren in duurzaam materiaalgebruik bij ontwerpkeuzes  In inkoopacties voor particulieren ook circulariteit meenemen  Goede voorbeelden laten zien van inwoners  Goede voorbeelden laten zien van de gemeentelijke aanbestedingen en deze uitdragen  De gemeente kan bij een ondernemersavond goede voorbeelden uitdragen aan bedrijven  Bedrijven met circulaire initiatieven op weg helpen bijvoorbeeld via de vergunningverlening. Bijvoorbeeld een green deal om op te starten: meer mogelijkheden bieden voor proeven en pas later de vergunning verlenen als via de proef ervaring is opgedaan met het proces. Opmerkingen:  Doe ideeën op bij andere gemeenten, bijv. Meijerijstad  In het verleden werd bij huurwoningen vaker de badkamer of de keuken vernieuwd. Dat is tegenwoordig niet meer zo. Nu vaak alleen n.a.v. andere reden, bijv. asbest of isolatie. Ook wordt niet alles nieuw geplaatst, bijv. een al gebruikte wastafel terugplaatsen.

blad 6 van 12

Verslag vergadering

: Duurzaamheidsnota stakeholderssessie biodiversiteit

datum

: 21-04-2021

tijd

: 10.00-11.00 uur

verslaglegger

: Erica Derijcke (gemeente Geldrop-Mierlo)

aanwezig

:

afwezig

Jan van Stipdonk (Gemini), Plonie van Campen (IVN Geldrop, Platform Duurzaam), Liesbeth Dirkse (IVN Geldrop), Julie Jentjens (gemeente Geldrop-Mierlo) : Brenda Meusen (WoonInc), Jos van Breemen (SHGM), Marco Adema (Platform Duurzaam) : Presentatie sessie, reactie IVN

bijlage

Marie-José Backx (Woonbedrijf), Eugène Waterreus (Compaen), Dirk

Agenda: 1. Ambities biodiversiteit 2. Projecten binnen de kernen 3. Projecten buitengebied De reactie van IVN op de projecten is in een bijlage terug te zien. 1. Ambities biodiversiteit Het is lastig om ambities te formuleren waarvan we kunnen meten of ze gehaald zijn. Er worden verschillende tellingen gedaan, zoals de vogeltelling, bijentelling en over de padden zijn gegevens. Deze zou je als indicator kunnen gebruiken voor biodiversiteit. Als het bijv. goed gaat met de mus, dan gaat het ook goed met zijn nestgelegenheid en voedselvoorziening. Actie: Plonie gaat na wat bij het IVN geteld wordt. Ambitie formuleren voor het aantal bomen dat wordt geplant. 2. Projecten binnen de kernen Opmerkingen bij projecten:  Bestrijding van de eikenprocessierups als project benoemen i.p.v.

nestkasten en insectenhotels plaatsen  Binnen de kernen is tegenwoordig de meeste biodiversiteit te vinden  Burgerparticipatie kun je meten aan deelname  Bij werken (aanbestedingen) van de gemeente kansen benutten Suggesties voor wat nog meer te doen:  Invasieve exoten bestrijden, zoals springbalsemien, Japanse duizendknoop, Tijgermug (samenwerken met RAVON en KNNV)  Extra wadi’s waarbij ook aandacht is voor biodiversiteit met planten  Natuur inclusief bouwen  Bomen aanplanten, zaailingen met elkaar delen  Communicatie met bewoners om dingen uit te leggen, zodat ze begrijpen waarom iets gebeurt, zodat mensen geen verkeerde conclusies trekken en het teniet doen, er meer

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 7 van 12

    

draagvlak voor komt en bewoners er zelf een voorbeeld aan nemen. Bewustwording is erg belangrijk, je moet ook vaak herhalen. Bewonersbladen van de corporatie kunnen ook ingezet worden. En Wijkbladen. Ook kunnen er informatieborden geplaatst worden. Tekeningen kunnen ook gebruikt worden. Er loopt al een duurzaamheidsproject voor scholen over verschillende thema’s Via de jeugd iets doen, bijv woningcorporatie laat kinderen elk een lade maken voor een insectenhotel Laten zien wat het oplevert, dan waardeert men het meer en heeft men er meer voor over. De plantsoenen moeten meer ecologisch worden beheerd, van gazonbeheer naar biologisch beheer. Hierbij wordt opgemerkt dat dit in de uitvoering op kleine strookjes lastig is en de kosten aanzienlijk omhoog brengt.

3. Projecten buitengebied Suggesties voor wat nog meer te doen:  Bij EVZ de Gijzenrooijseweg zou kunnen worden uitgebreid met een strook onder de hoogspanningskabels om meer natuurwaarde te creëren.  De EVZ Gijzenrooijseweg loopt stuk op de Eindhovenseweg met alleen een klein buisje eronderdoor, dit zou een grotere faunapassage moeten worden. Hierbij wordt opgemerkt dat dit laatste aanzienlijke kosten met zich meebrengt.  Brandvertragende boomsoorten in bossen aanplanten (zoals berk), omdat door klimaatverandering de kans op bosbranden groter wordt  opnemen bij klimaatadaptatie  Vernatting van het gebied Gijzenrooij is nodig  Het beheer van de zomen en bosranden bij Sang en Goorkens moet onder de aandacht blijven ter bevordering van de kleine ijsvogelvlinder, waar andere soorten ook van profiteren. Opmerkingen:  Knotwilgen moeten om en om geknot worden  Kosten moeten aan de projecten worden toegevoegd, zodat dat gebruikt kan worden bij het maken van keuzes.  IVN merkt op dat bij ecologisch bermbeheer het nieuwe kleurkeur van de vlinderstichting kan worden geëist. Van Stipdonk merkt op dat een certificaat niet nodig is als er goede afspraken gemaakt worden tussen opdrachtgever en uitvoerder, dan is het certificaat Groenkeur voldoende.  Bij de sessie over de Centrumvisie kwamen groen, biodiversiteit en duurzaamheid niet aan de orde.

blad 8 van 12

Verslag vergadering

: Duurzaamheidsnota stakeholderssessie klimaatadaptatie

datum

: 28-04-2021

tijd

: 15.00-16.00 uur

verslaglegger

: Erica Derijcke (gemeente Geldrop-Mierlo)

aanwezig

: Eugène Waterreus (Compaen), Brenda Meusen (WoonInc), Jos van

afwezig

Breemen (SHGM, Platform Duurzaam), Marco Adema (Platform Duurzaam), Frans van Grunsven (SHGM), Julie Jentjens (gemeente Geldrop-Mierlo) : Adri Geerts (Gemini), Plonie van Campen (IVN Geldrop, Platform Duurzaam) : Presentatie sessie

bijlage

Agenda: 1. Ambities Klimaatadaptatie 2. Projecten wateroverlast en droogte 3. Projecten hitte 1. Ambities klimaatadaptatie De ambitie bij 5% bestaande gebouwen hemelwater afgekoppeld van riool, mag strenger. Hierbij wel de opmerkingen dat goed opgelet moet worden bij de oplossing voor het afkoppelen. Ambities opnemen voor afkoppelen hemelwater bij infrastructuur. Het is lastig om ambities te formuleren waarvan we kunnen meten of ze gehaald zijn. 2. Projecten wateroverlast en droogte Opmerkingen bij projecten:  Benoemen dat projecten in het kader van biodiversiteit veelal ook bijdragen aan klimaatadaptatie.  Wordt er in Luchen afgewaterd op het kanaal?  Starten in Mierlo zuidoost waar veel wateroverlast is  Goede voorbeelden van tuinen om te laten zien.  Watercoaches kunnen helpen bij klimaatadapatief maken tuin  Webinar en coaches combineren met subsidie voor afkoppelen. Suggesties voor wat nog meer te doen:  Kan de gemeente faciliteren bij het afkoppelen door een container te plaatsen voor afvoer grond en grondtest.  Op plekken met veel wateroverlast samen werken met Buurkracht  Evt excursie naar voorbeeldtuinen  Behalve wadi’s bij nieuwbouw, ook wadi’s bij bestaande infrastructuur 3. Projecten hitte Opmerkingen bij projecten:

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 9 van 12



De voordelen van groen benoemen (zie ook rapport Groen Loont). Beschrijf de link met biodiversiteit. Meeste oplossingen zijn ook oplossingen voor het andere thema.  Niet elk groen levert evenveel op tegen hitte  Zorgen dat er ruimte is voor groen, ook bij herinrichting  To be green is bedrijf uit Mierlo dat zich richt op Groene Daken  Denk aan NK tegelwippen. Tegel eruit plant erin actief in de gemeente  Maak het SMART, hoeveelheden (bijv. bij vergroening), tijdspaden Suggesties voor wat nog meer te doen:  Hitte in concrete projecten meenemen zoals de centrumvisie  Meer aandacht voor tegengaan verstening huurwoningen (verstenen gebeurt vanwege gemak, beperken onderhoud), vergroenen tuinen. Laten zien hoe je onderhoudsvriendelijke tuin kunt maken. Aangeven wat de voordelen en de nadelen zijn van wat je doet, ook voor bijv. de kosten van riolering. Woonbedrijf heeft onderzoek gedaan naar fijn wonen waaruit blijkt dat groen dicht bij huis gelukkiger maakt.  Samenwerken met Stichting Klimaatgesprekken  Samenwerken met Bibliotheek Dommeldal, wil meer gaan inzetten op communicatie rondom duurzaamheid  Samenwerken met tuincentra, zoals Groenrijk groen promoten ipv tegels en overkappingen  Verkiezing meest klimaatadapatieve tuin

blad 10 van 12

Verslag vergadering

: Duurzaamheidsnota informatieavond inwoners

datum

: 29-04-2021

tijd

: 19.00-20.30 uur

verslaglegger

: Erica Derijcke (gemeente Geldrop-Mierlo)

aanwezig

: 6 inwoners

afwezig bijlage

: :

Agenda: 1. Introductie 2. Klimaatadaptatie 3. Circulaire economie 4. Energie 5. Biodiversiteit 1. Introductie Inleiding over opzet en werkwijze van de inwoners bijeenkomst om kansen te signaleren voor projecten op het gebied van de 4 duurzaamheidsthema’s. 2. Klimaatadaptatie Wat kunnen we doen wateroverlast?  Tegel eruit, plant erin  Grind  NK Tegelwippen  Regentonnen  Groene daken  Dommel aanpssen, meer laten meanderen  Tuinen vergroenen  Woningcorporaties aanspreken, woningen met verharde tuinen  https://www.huisjeboompjebeter.nl/tilburg/meet-je-stad/ Wat kunnen we doen hitte?  data verzamelen over temperaturen op plekken in gemeente Rol gemeente:  in openbare ruimte meer open bestrating  waterafvoer in Luchen goed regelen  gebiedsregisseur om met een groepje bewoners iets te initiëren, aanjagen  aansluiten op IVN  subsidies  stichting Velt  website met concrete tips: informatie, waar haal ik regenton, subsidies, verwijzingen naar bedrijven, mogelijkheid om elkaar tips te kunnen geven  hoe kunnen bewoners zich organiseren, duurzaamheid coaches

Verslagen stakeholderssessies Duurzaamheidsnota april 2021

blad 11 van 12

  

ondernemers inschakelen zoals tuincentra RRE regeling maar dan voor planten prijsvraag wie heeft mooiste tuin

3. Circulaire economie Wat kunnen we doen?  Beat plastic waste actie  Op scholen knutselen met afval  Repair café in de bie, dan kun je community gaan vormen  Dorpswerkplaats ‘t Saam  Nog beter informeren over afval scheiden (Geldrop-Mierlo doet het overigens best goed op gebeid van afvalscheiding).  Wij verklaren Geldrop-Mierlo plastic vrij  Zet het kunstschaap tussen de mondkapjes  Promoactie: gratis autowasbeurt, meteen uitdelen rolletje afvalzakken voor plastic, boodschappen netje voor groenten, plantje voor de tuin, etc. 4. Energie Wat kunnen we doen?  Vertaling klimaatakkoord naar gemeente  Wil je afhankelijk zijn van je buurgemeenten voor duurzame opwek?  Betrek Wolfsven 5. Biodiversiteit Voor dit onderwerp was onvoldoende tijd, bij klimaatadaptatie staan suggesties die ook van toepassing zijn voor biodiversiteit 6.

Communicatie, hoe mensen betrekken? Dit was geen onderwerp op de agenda maar hier kwamen veel suggesties voor:  om grote diversiteit aan mensen te bereiken, op meer manieren communiceren met mensen  In communicatiestrategie inzetten op daar waar mensen hun info vandaan halen  met anderen samenwerken om boodschappen te verspreiden, zoals supermarkten  opvolging op ideeën D100  Samenwerken met LEV groep klussenbank voor vrijwillige eenmalige klussen  Mensen betrekken door gericht met mensen gesprekken aan te gaan  Hoe krijg je mensen het buurthuis in voor duurzaamheid? quiz, gratis consumptie, neem iemand mee  Benader de belangrijke mensen in wijken  Meise Mert  Vraag kopen in Mierlose dorpsquiz  Samenwerkingen aangaan  Opruimactie: dit zijn wellicht mensen die genegen zijn iets te doen  Aansluiten op Natuurwerkdag NL doet  Scholen

blad 12 van 12