Beleidsplan (definitief) Weverijmuseum 2019 - 2025 (1378138) (1.0).Pdf

‘Verleden verweven in heden en toekomst’

Beleidsplan 2019 – 2025 STICHTING WEVERIJMUSEUM GELDROP

1

Inhoudsopgave

Doel van dit beleidsplan

3

Korte terugblik op het ontstaan van het Weverijmuseum

3

Transitie Weverijmuseum in 2018

4

Missie en Visie Weverijmuseum

4

Ambities voor de jaren 2019 – 2025

5

1. Groei aantal bezoekers van 4.500 naar 10.000

5

2. Uitbreiding openingstijden . Toegangsprijzen & Arrangementen . Museumwinkel

6 6 6

3. Versterken interne organisatie

7

4. Duidelijk en uitgeschreven vrijwilligersbeleid

7

5. Uitvoeren nawerk transitie

8

6. Samenwerken met de buren (Hofdael + De Wiele

9

Financiën

9

Bijlage 1: Organisatiestructuur Stichting Weverijmuseum

11

Bijlage 2: Meerjarenbegroting 2019 – 2025

12

2

Doel van dit beleidsplan: Dit beleidsplan schetst op hoofdlijnen wat het Weverijmuseum wil zijn en wat we de komende jaren (2019 – 2025) gaan doen. Een kort en praktisch beleidsplan met beleidsdoelen, uitdagingen en activiteiten voor de komende jaren. Een beleidsplan dat de kaders aangeeft voor alle vrijwilligers die hun tijd en talenten willen inzetten voor het museum. Een beleidsplan met ambitie, voortbouwend op de transitie die is ingezet in 2018, met als doel meer bezoekers te trekken, hen een goed product te bieden in een museum dat het bezoeken waard is. Een museum ook waarin het verhaal van de voor deze regio zo belangrijke textielindustrie wordt verteld en gedemonstreerd (een museum in bedrijf). Dit beleidsplan is vastgesteld tijdens de bestuursvergadering van 4 februari 2019. Korte terugblik op het ontstaan van het Weverijmuseum Op 16 juni 1983 vond de opening plaats van het Weverijmuseum in een leegstaand pand in de Heilige Geeststraat in Geldrop; voorheen de vestiging van de kousenfabriek NEKO. Belangrijke initiator en motor achter de totstandkoming van het museum was dr. F.M.B.B. Verhagen. Naast zijn belangrijke inbreng werd door de vrijwilligers van toen met groot enthousiasme de basis gelegd voor het huidige museum. In 2000 verhuisde het museum naar de huidige locatie aan de Molenstraat; een prachtig gerestaureerd voormalig fabriekspand van de Firma ‘A.

van den Heuvel en Zn’. Inmiddels is het gebouw ook een Rijksmonument. De verhuizing stond onder leiding van de heer Jaap Boer (oud directeur) die samen met architect H.J. Henke, en ook weer met veel inbreng van vrijwilligers, de stevige klus hebben geklaard. Het gebouw Het Weverijmuseum is gevestigd in het voormalige fabriekspand van de Firma ‘A. van den Heuvel en Zn’ (voorheen de firma Van den Heuvel & Eijcken). In deze fabriek werden vooral wollen stoffen geproduceerd. Drie behouden gebouwen vormen gezamenlijk een rijksmonumentencomplex. Het eerste gebouw aan de Heuvel 7, het fabriekshuis, is neergezet in 1844. Het fabrieksdeel aan de Molenstraat 19 is gebouwd in 1863. Dit gebouw is over de Kleine Dommel heen gebouwd. Op deze plaats was sinds de Middeleeuwen de Geldropse watermolen gevestigd die omstreeks 1800 als volmolen in gebruik was. In 1864 werd een nieuw waterrad gebouwd om de spinnerij aan te drijven. Een verdere uitbreiding aan de Molenstraat 21 is gebouwd in 1910. Het bedrijf groeide over de jaren heen naar 400 medewerkers, maar vanaf 1960 nam de productie af en in 1981sloot de fabriek noodgedwongen haar deuren.

3

Transitie Weverijmuseum in 2018 Op 17 april 2012 presenteerde het bestuur een bidboek met schetsontwerp voor een vernieuwd museum. Aanleiding voor het maken van dit Bidboek was de zorg die het bestuur had ten aanzien van de actualiteit en continuïteit van het museum. In het bijna 30 jarige bestaan van het Weverijmuseum is een unieke collectie werkende weefgetouwen en weefmachines opgebouwd. Vrijwilligers, merendeels oud wevers, bedienen deze getouwen en verzorgen boeiende rondleidingen. De presentatievorm, waarbij een actieve rondleider zijn verhaal vertelt en de apparatuur demonstreert aan de luisterende bezoeken, staat steeds meer onder druk. De beschikbare vrijwilligers worden ouder en het is, vanwege het verdwijnen van de textielindustrie, steeds moeilijker het vrijwilligersbestand op peil te houden. Daarnaast heeft de gemeente Geldrop-Mierlo inmiddels haar textielverleden in de spotlights gezet als herkenbare city marketing. Onder de titel ‘Verleden verweven in heden en toekomst’ is een textielroute uitgezet in het centrum van Geldrop, is het historische ‘Katoenpad’ tussen Geldrop en Mierlo nieuw leven in geblazen (zelfs in de vorm van een spannend jeugdboek) en zijn elementen van het textielverleden verwerkt in de herinrichting van het centrum van Geldrop. Vanzelfsprekend is het textielmuseum binnen de city marketing het kroonjuweel en haar bestaan essentieel.

Verder was het noodzakelijk om in het museum ook het volledige verhaal te vertellen, naast de unieke nog werkende textielmachines. In 2018 is de ‘bouwkundige’ transitie afgerond, maar moet het verhaal en het museum nog verder worden ontwikkeld en toekomstbestendig gemaakt. Het is vooral dit vervolg dat centraal staat binnen de komende jaren. Doelstelling Stichting Weverijmuseum Geldrop

A. Het verzamelen, conserveren en exposeren van getouwen, machines, hulpmiddelen, apparatuur, documentatie en andere objecten op het gebied van textielfabricage; in het bijzonder de weeftechniek en de mechanische en technische ontwikkeling daarin, alsmede van voortgebrachte goederen. B. Het inrichten van daarvoor nodige ruimten en die toegankelijk maken voor het publiek op door het bestuur te bepalen wijze. C. Al wat met één of ander rechtstreeks of zijdelings verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn; alles in de ruimste zin van het woord.

Missie en visie Weverijmuseum Het Weverijmuseum wil een plek zijn van herkenning, verwondering en verbazing. Het museum brengt het textielverleden tot leven en verbindt het belang hiervan met het heden van Geldrop en Mierlo. Het museum wil verrassen en de bezoeker verrijken door het verhaal te vertellen en de textielnijverheid te laten zien. Dit op de plek en in het gebouw waar ooit de weefgetouwen produceerden en de vakkennis en kunde van wevers te zien is en hen verhalen daarover te horen. Het museum is en blijft een ‘Geregistreerd Museum’ en voldoet aan de formeel gestelde eisen. 4

Ambities (beleidsdoelen) voor de jaren 2019 - 2025 1. groei van het aantal bezoekers; nu jaarlijks 4.500, in 2025 rond de 10.000. 2. uitbreiden openingstijden 3. versterken interne organisatie 4. een duidelijk en uitgeschreven vrijwilligersbeleid 5. uitvoeren nawerk transitie 6. samenwerken met de buren (‘Hofdael’ en ‘De Wiele’) Uitwerking naar (deel)activiteiten: 1. Groei van het aantal bezoekers van 4.500 naar 10.000 door: a. het ontwikkelen van een educatief aanbod voor de basisschool (groep 7 en 8) en voor de middelbare school, b. het ontwikkelen van een interactieve rondleiding voor volwassenen, c. het vertalen van deze rondleiding naar een Engelstalige versie, d. het uitwerken van een marketing-, promotie- en communicatieplan; uit te schrijven naar de verschillende doelgroepen, e. aandacht voor evenementen, het geven van lezingen, het opzetten van exposities, het aangaan van combinaties (arrangementen (*)) met plaatselijke en regionale ondernemers, organisaties en de gemeente Geldrop-Mierlo, f. een platform bieden aan regionale ontwerpers en kunstenaars om binnen ons museum aan de slag te gaan met textiel, workshops en cursussen te geven, etc. (Mooi voorbeeld hiervan is onze samenwerking met de vormgever Piet Hein Eek), g.

in samenwerking met Villagemarketing op een professionele en gestructureerde wijze de totale promotie (online en offline) binnen en buiten Geldrop verder uitwerken en implementeren, h. diverse vormen van samenwerking aangaan met partijen en netwerken, zoals Eindhoven 365/247, Visit Brabant, Van Gogh Brabant, om het Weverijmuseum onderdeel te maken van het vrije tijds- en culturele aanbod in de regio en Brabant, i. aansluiten bij de Museumjaarkaart. *via de website van het museum worden op dit moment al een drietal arrangementen 5

aangeboden: 1. Het lunch arrangement, 2. Thema rondgang door Geldrop/bezoek aan het Weverijmuseum, 3. De "Wol & Weverij belevingstocht" Groei van het aantal bezoekers Het museum zal een actief beleid moeten voeren om afzonderlijke doelgroepen te bereiken. Volwassenen kunnen zowel individueel als in groepsverband het museum bezoeken en worden als zodanig benaderd. Voor mensen uit Geldrop-Mierlo en omgeving, vakantiegangers, groepen en clubs uit het hele land is het museum interessant. Elke doelgroep kan voldoende aanknopingspunten vinden voor wat betreft interesse en leeftijd: in het nieuwe museum zal het verhaal van de weefindustrie op een voor alle leeftijden aantrekkelijke manier worden verteld. Door aan te haken bij initiatieven en mogelijkheden in de regio moet het Weverijmuseum bekend raken bij een breed publiek. 2. Uitbreiden openingstijden Openingstijden begin 2019 Woensdag

13.00 tot 17.00 uur

Zaterdag

13.00 tot 17.00 uur

Zondag

13.00 tot 17.00 uur

Beoogde openingstijden medio 2025 (*) Woensdag

13.00 tot 17.00 uur

Donderdag

13.00 tot 17.00 uur (*)

Vrijdag van

13.00 tot 17.00 uur (*)

Zaterdag

13.00 tot 17.00 uur

Zondag 13.00 tot 17.00 uur (*) wellicht variëren in zomer- en winter periode Toegangsprijzen & arrangementen Volwassenen: € 7,50 Kinderen 0 – 6 gratis Kinderen 7 – 12 € 3,25 Scholen (basis + voortgezet onderwijs) € 3,25 Entreeprijzen bij arrangementen kunnen variëren. Museumwinkel De museumwinkel is open tijdens de openingstijden en bij groepsbezoeken. Het aanbod bestaat uit eigen textielproducten, uitgebreid met textiel gerelateerde producten die worden ingekocht. Een specifieke commissie binnen het museum is verantwoordelijk voor het assortiment en het prijzenbeleid. Omdat de winkelverkoop een belangrijke inkomstenbron is, mag van deze commissie worden verwacht dat zij actief bezig is met het kiezen en samenstellen van het winkel aanbod, met 6

de inrichting ervan en de display van het aanbod. Naast de verkoop van textielproducten kunnen ook andere locale producten deel uitmaken van het assortiment of producten/diensten die door locale ondernemers c.q. VVV en gemeente Geldrop-Mierlo worden aangeboden. 3. Versterken interne organisatie In het museum werken alleen vrijwilligers. Dit betekent niet dat er minder professioneel en bedrijfsmatig gewerkt moet worden. De bezoeker vraagt om een goed product, is steeds kritischer en kan kiezen uit een breed aanbod. Hier zal ook het Weverijmuseum, als vrijwilligersorganisatie, een antwoord op moeten vinden. Met het vastleggen van een nieuwe organisatiestructuur en een duidelijk vrijwilligersbeleid wordt ingespeeld op een verdere professionalisering van het museum. Doel is een daadkrachtige organisatie, waarbij het stichtingsbestuur de strategische lijnen en de doelstellingen bepaalt, de directie verantwoordelijk is voor de dagelijkse leiding, er wordt gewerkt in clusters met uitgeschreven ambities + uitgangspunten, en alle vrijwilligers de ruimte en zelfstandigheid krijgen om hun kennis en talenten optimaal in te zetten voor het museum. Waar nodig kan op tijdelijke basis externe hulp worden ingehuurd voor scholing en instructie. Naast een duidelijke structuur is er ook veel aandacht voor de interne communicatie zodat iedereen weet wat er speelt en welke initiatieven er zijn. a.

het vastleggen van een duidelijke organisatiestructuur met clusters die deels zelfstandig werken, maar ook deel uitmaken van het geheel, b. het per cluster vastleggen van concepten (ambities en uitgangspunten), c. het opzetten van een goed toegankelijk en gestructureerd eigen archief, d. het in stand houden en actualiseren van de (voor een deel historische) bibliotheekcollectie en deze aanbieden via het internet, e. het opzetten van een digitaal textiel documentatiecentrum, f. samenwerking zoeken met het voortgezet onderwijs in de regio (Summa College + Sint Lucas) om actuele en aanvullende kennis in de vorm van projecten en stages aan te trekken, g. samenwerking zoeken met andere textielmusea om ons draagvlak te verbreden, h. zoeken naar noodzakelijke aanvullingen door gericht vacatures te plaatsen in de vrijwilligersbank, i. en wellicht in de toekomst (afhankelijk van de exploitatie) het aanstellen van een parttime (betaalde) directeur. (zie bijlage 1 voor de beoogde organisatiestructuur, die verder is uitgewerkt in een afzonderlijk document) 4. Duidelijk en uitgeschreven vrijwilligersbeleid Een bezoek aan het Weverijmuseum zonder uitleg boet sterk in aan waarde en beleving. Naast het algemene verhaal van de textielindustrie, verteld in beeld en geluid, is de uitleg van een oud-wever tijdens een rondleiding een belangrijk onderdeel van een bezoek.

Juist dit verhaal, met een stampend weefgetouw op de achtergrond, voegt iets bijzonders toe aan een museum bezoek. Ook in de toekomst wil het Weverijmuseum een ‘werkend’ museum zijn waar de bezoeker het oude textielambacht kan zien en er eigen producten worden 7

verkocht. Helaas neemt het aantal actieve wevers af, omdat zij ouder worden en er geen textielindustrie meer is in Zuid-Oost Brabant. Voor de komende jaren gaan we dan ook opzoek naar andere mogelijkheden. Uiteraard zijn het niet alleen de wevers/rondleiders die belangrijk zijn voor het Weverijmuseum. Alle ruim 60 vrijwilligers zijn de kurk waarop de organisatie drijft en die met elkaar de kwaliteit bepalen van het ‘product’ Weverijmuseum. Wil het museum een modern en aantrekkelijk museum zijn dan blijft het zaak te investeren in de vrijwilligers, nieuwe kwaliteit aan te trekken en waar nodig functies te veranderen. Van de vrijwilliger mag worden verwacht dat zij zich optimaal inzetten voor het museum en meegroeien met de (toenemende) eisen die een modern museum stelt. Openstaan voor nieuwe ideeën, klantgericht denken en deelnemen aan scholing/instructie zijn belangrijke uitgangspunten. a. het met elkaar zoeken naar een alternatief voor de geschoolde textielarbeider, om toch weefdemonstraties tijdens openingstijden te kunnen geven en het liefst ook productie voor de museumwinkel te maken (‘museum in bedrijf’ is ook voor ons het uitgangspunt), b. gezien de ambitie om het aantal openingsmomenten uit te breiden te zoeken naar nieuwe vrijwilligers, c.

binnen de nieuwe organisatiestructuur clusters vast te leggen met duidelijke ambities en een zelfstandige taakuitvoering als onderdeel van het geheel. d. waar gewenst of noodzakelijk (externe) scholing aan te bieden aan vrijwilligers om met elkaar de kwaliteit van ons product te verbeteren. Het smeerkussen weefgetouw

5. Uitvoeren nawerk transitie Eind september 2018 is de bouwkundige transitie in het museum afgerond. Dit betekent niet dat alles is gedaan en het geboden museum product volledig is ingeregeld. Het museum wil blijven voldoen aan de Museumnorm (2017) voor een ‘Geregistreerd 8

Museum’ en verdere eisen gesteld door andere externen: ANBI, Erfgoed Brabant, Gemeente Geldrop-Mierlo, etc.). Verder vragen alle gepresenteerde objecten om een duidelijke benaming, registratie en nadere uitleg voor de bezoeker. Tevens is blijvende zorg nodig voor de collectie weefgetouwen en textiel verwante instrumenten die samen de historie en ontwikkeling van de textielindustrie illustreren. Met het uitvoeren van de transitie is, soms met pijn in het hart en hier en daar ook emotie, afscheid genomen van een aantal textielmachines. Nu het museum heeft gekozen voor een andere opzet + presentatie, en zeker ook tegen de achtergrond van afnemende praktijkkennis en kunde, moet er met andere ogen gekeken worden naar de collectie. a. het actualiseren van de interne registratie van alle textiel objecten die samen de collectie vormen van het fysieke Weverijmuseum, b. de registratie van ons museum actualiseren bij externe partijen zoals ANBI, Geregistreerd Museum en Erfgoed Brabant, c. voor het publiek ‘klappers’ samen te stellen waarin per object nadere uitleg wordt gegeven m.b.t. gebruik + herkomst en alle tentoongestelde objecten te voorzien van naambordjes, d.

de hernieuwde opzet van een ‘Technische Commissie’ die verantwoordelijk is voor het onderhoud en de selectie van de gehele collectie textiel objecten; met oog voor historie, het te vertellen verhaal en de verkoop van producten in de museumwinkel. 6. Samenwerken met de buren (‘Hofdael’ en ‘De Wiele’) Het Weverijmuseum is met het Sociaal Cultureel Centrum ‘Hofdael’ en de Stichting ‘De Wiele’, één van de drie hoofdgebruikers van het Hofdaelcomplex. In het bidboek waarin de gevraagde transitie is beschreven staat: ‘er is gekeken naar mogelijkheden om samen te werken met ‘Hofdael’ en ‘De Wiele’ en die zijn er zeker: a. gebruik in de zomermaanden van de beeldhouwruimte van ‘De Wiele’ voor tijdelijke exposities, b. gezamenlijk gebruik van de Hofdael-foyer. Financiën De opbrengsten uit de entree en de verkoop van geproduceerde artikelen vormen de belangrijkste inkomstenbronnen voor het Weverijmuseum. Inkoop van garens, aanschaf van hulpmiddelen, onderhoud van machines en andere kosten worden uit deze opbrengsten betaald. Voor bijzondere uitgaven wordt een beroep gedaan op fondsenwerving. Onder bijlage 2 is een indicatieve meerjarenbegroting opgenomen.

9

Sagebienrad Een van de ‘schatten’ van het Weverijmuseum is het nagebouwde oude waterrad, dat oorspronkelijk de energie leverde voor de volmachines van de naastgelegen textielfabriek. Dit Sagebien waterrad is de Rolls Royce onder de waterraden. In de middeleeuwen is er al sprake van een watermolen te Geldrop en een document uit 1798 beschrijft een dubbele watermolen die fungeerde als korenmolen, oliemolen en volmolen. Als volmolen werd de Geldropse watermolen in 1820 opgenomen in de fabriek van wollen stoffen van de firma Van den Heuvel & Eijcken. Willem van den Heuvel zette in 1851 het bedrijf voort en liet in 1863 het huidige gebouw neerzetten en vernieuwde het waterrad in 1874. Omdat de watertoevoer van de Kleine Dommel niet altijd voldoende was om alle machines aan te drijven werd er in 1920 overgestapt op elektriciteit als energiebron. Ook nu kan het waterrad, door een te lage waterstand van de Kleine Dommel, niet op eigen kracht draaien en wordt er gezocht naar alternatieven. Bij de transitie van het Weverijmuseum is het waterrad nadrukkelijk zichtbaar gemaakt en een fraai onderdeel geworden van onze entree.

10

Bijlage 1

ORGANISATIESTRUCTUUR WEVERIJMUSEUM

Bestuur Voorzitter: Secretaris: Penningmeester: Lid:

Joop van de Meij Rene Theinissen Robert Vos Jac van Stratum:

Dagelijkse Leiding Pieter Flamink Bert Vermeer

Entreecluster -Winkel

-Koffiehoek -Vitrines -Huishoudelijke dienst

P&O-cluster

Museaalcluster

Marketingcluster

-Planning vrijwilligers -Werving/training -BHV

-Collectiebeheer -Registratie -Archief/docu -Bibliotheek -Educatie

-Promotie -Evenementen -IT -Administratie

Weverijcluster -Artikelontwikkeling -Productie -Onderhoud -Wevers

2.2 Commissies en werkgroepen Artikelontwikkeling Bestuur Bibliotheek Collectiebeheer/Coll.registratie Directie Documentatie commissie/archief groep Educatie Gastvrouwen Huishoudelijke dienst

Machine bedieners Naaigroep Onderhoud en reparaties Planning vrijwilligers/Werving/Training Pr-groep Systeembeheer ICT/Website Vitrines Winkel

11

Bijlage 2

Meerjarenbegroting 2019 – 2025 Vastgesteld in de bestuursvergadering van september 2019

12