Begroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029 DEF
Tekst van het document
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ......................................................................................................................................2 Algemene inleiding ...............................................................................................................................4 Verloop begrotingssaldo ......................................................................................................................5 Toelichting en inleiding begrotingsprogramma's................................................................................10 Programma 1. De mens centraal ........................................................................................................12 Thema Een leven lang ontwikkelen ...................................................................................................12 Thema Bestaanszekerheid ................................................................................................................14 Thema Zorg & ondersteuning ............................................................................................................17 Opgave Hervormingsagenda Jeugd: Stevige Lokale Teams ............................................................19 Opgave Vluchtelingenopvang ............................................................................................................21 Opgave
Scholenbouw ........................................................................................................................22 Focuspunten lijn "De mens centraal" .................................................................................................23 Relevante beleidsnota's.........................................................................................................24 Wat gaat het kosten? .............................................................................................24 Capaciteitsbeeld 2026 ...........................................................................................................27 Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) .........................................................................28 Programma 2.
Sterke wijken ..............................................................................................................31 Thema Vitaal leven ............................................................................................................................31 Thema Sterke netwerken ...................................................................................................................34 Thema Leefbare, groene wijken ........................................................................................................36 Thema Inclusief leven ........................................................................................................................36 Opgave Wonen ..................................................................................................................................39 Opgave Coevering .............................................................................................................................42 Focuspunten lijn "Sterke wijken" ........................................................................................................44 Relevante beleidsnota's.........................................................................................................45 Wat gaat het kosten? .............................................................................................45 Capaciteitsbeeld 2026
...........................................................................................................47 Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) .........................................................................48 Programma 3. Vitaal & groen buitengebied ......................................................................................52 Thema Doorlopend groen ..................................................................................................................52 Thema Multifunctioneel landelijk gebied ............................................................................................53 Opgave Gijzenrooi .............................................................................................................................55 Focuspunten lijn "Vitaal & groen buitengebied" .................................................................................56 Relevante beleidsnota's.........................................................................................................56 Programma 4.
Toekomstbestendig Geldrop-Mierlo .........................................................................58 Thema Economische kracht ..............................................................................................................58 Thema Cultuur ...................................................................................................................................60 Thema Duurzaamheid .......................................................................................................................62 Thema Mobiliteit.................................................................................................................................64 Thema Veiligheid ...............................................................................................................................67 Thema Digitale samenleving..............................................................................................................69 Opgave Gebiedsontwikkeling ............................................................................................................70 Opgave Centrum Geldrop ..................................................................................................................71 Opgave Bedrijventerreinen ................................................................................................................73
Focuspunten lijn "Toekomstbestendig Geldrop-Mierlo" .....................................................................74 Relevante beleidsnota's.........................................................................................................74 Wat gaat het kosten? .............................................................................................75 Capaciteitsbeeld 2026 ...........................................................................................................77 Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) .........................................................................78 Programma 5. Organisatie ..................................................................................................................84 Thema Bedrijfsvoering .......................................................................................................................84
2
Thema Organisatieontwikkeling .........................................................................................................91 Thema Dienstverlening ......................................................................................................................94 Opgave Datagedreven werken ..........................................................................................................94 Opgave Participatief werken ..............................................................................................................96 Opgave Samenspel ...........................................................................................................................96 Focuspunten lijn "Organisatie" ...........................................................................................................98 Relevante beleidsnota's.........................................................................................................98 Wat gaat het kosten? .............................................................................................98 Capaciteitsbeeld 2026 .........................................................................................................100 Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) .......................................................................101 Paragrafen
..........................................................................................................................................104 Lokale heffingen...............................................................................................................................104 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................................113 Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................121 Financiering .....................................................................................................................................128 Bedrijfsvoering .................................................................................................................................131 Verbonden partijen...........................................................................................................................133 Gemeenschappelijke regelingen ..................................................................................................134 Vennootschappen en coöperaties................................................................................................145 Stichtingen en verenigingen .........................................................................................................147
Overig ...........................................................................................................................................151 Grondbeleid .....................................................................................................................................154 Wet open overheid ...........................................................................................................................158 Verplichte beleidsindicatoren ...........................................................................................................159 Financiële begroting .........................................................................................................................161 Overzicht van baten en lasten .........................................................................................................161 Overzicht van baten en lasten per taakveld .....................................................................................162 Toelichting overzicht van baten en lasten ........................................................................................165 Verschillen per programma ..........................................................................................................165 Overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten .............................................................166
Overzicht beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ........................168 Uiteenzetting van de financiële positie ............................................................................................169 Geprognosticeerde balans ...........................................................................................................169 EMU-saldo ...................................................................................................................................169 Jaarlijks terugkerende arbeidskosten ...........................................................................................170 Overzicht van investeringen .........................................................................................................170 Reserves en voorzieningen .............................................................................................................174 Overzicht van reserves en voorzieningen ....................................................................................174 Toelichting op de reserves ...........................................................................................................179 Dekkingsreserves ................................................................................................................183 Toelichting op de voorzieningen
..................................................................................................186 Voorzieningen onderhoud/egalisatie ...................................................................................186 Voorzieningen verplichtingen, verliezen en risico's .............................................................187 Voorzieningen door derden beklemde middelen .................................................................187 Toelichting op de financiële uitgangspunten ....................................................................................189
3
Algemene inleiding In deze begroting is uiteengezet wat we in 2026 gaan doen om uitvoering te geven aan de strategie 2026-2029. Deels is dat door binnen onze begrotingsprogramma's en thema's activiteiten te koppelen aan de doelen die we hebben gesteld. Dit volgt uit het hoofdstuk in de strategie over de koers die we voor de verschillende thema's hanteren. Deels leggen we binnen de lijnwerkzaamheden accenten in de vorm van focuspunten. Dit ligt in het verlengde van het hoofdstuk in de strategie over de bedrijfsvoering. Vervolgens is inzichtelijk gemaakt wat het gaat kosten. Een beperkt deel van de kosten komt voort uit de eerdergenoemde activiteiten en focuspunten; voor het belangrijkste deel zitten die kosten in de reguliere uitvoering van onze taken. De financiële mogelijkheden leveren voor 2026 en de opvolgende jaren de nodige begrenzingen op. In deze meerjarenbegroting is dat terug te zien doordat er, naast de vraag voor nieuw geld voor autonome ontwikkelingen binnen bestaande budgetten, geen extra budgetvraag voor nieuw beleid is opgenomen. Zowel het financiële overzicht als de capaciteitsraming zijn per taakveld weergegeven. Deze taakvelden hanteren we verplicht, conform het Besluit Begroting en Verantwoording. Per begrotingsprogramma zijn financiële bijzonderheden op een rij gezet.
Door deze opzet geeft deze begroting antwoord op de drie W-vragen: wat willen we bereiken, wat gaan we ervoor doen en wat gaat het kosten. De activiteiten, zoals beschreven in de thema's en de focuspunten lijn, worden uitgevoerd binnen de bestaande formatie. Deze zijn bij het opstellen getoetst op realisme en haalbaarheid.
4
Verloop begrotingssaldo Het startpunt van deze Meerjarenbegroting is het saldo uit de vorige begroting. De begroting sluit met de volgende saldi, waarbij ‘+’ een positief saldo is en ‘-/-’ een negatief begrotingssaldo. Uit dit overzicht blijkt dat het zogenaamde ravijnjaar is verschoven van 2026 naar 2028. In 2029 wordt weer een positief begrotingssaldo gerealiseerd. Verloop begrotingssaldo
2027
2028
2029
-1.102.528 58.212 120.500 108.856 -15.000
291.129 -52.095 119.840 211.890 -15.000
-695.652 -335.378 119.180 511.829 -15.000
2.515.589 -484.792 118.520 260.444 -15.000
0
0
0
0
Begrotingssaldo subtotaal
-829.960
555.764
-415.021
2.394.761
A. Structurele gevolgen 1e tussentijdse rapportage 2025
-348.073
-465.277
-638.897
-611.263
B. Actualisatie staat van investeringen
566.560
823.159
376.492
295.926
0
0
0
0
D. Actualisatie staat van salarissen
468.412
462.835
455.697
835.528
E. Berekening diverse gesloten exploitaties
-215.036
-167.497
-144.341
-107.992
F. Correcties budgetten bestaand beleid
-179.289
-198.112
-142.829
-142.829
G. Meicirculaire 2025
2.439.956
2.364.511
-242.752
-178.058
H. Actualisatie ombuigingen
-513.130
-198.000
-198.000
-198.000
I. Ombuigingen 2026
310.925
315.925
320.925
320.925
Saldo meerjarenbegroting 2025-2028 Eerdere besluitvorming raad in 2025 Aankoop opstallen Emopad 15 Geldrop tlv grondbedrijf RIB IHP Amendement deelname aan Brainport voor elkaar Verrekening tekorten en overschotten met algemene reserve
C. Actualisatie staat van reserves en voorzieningen
2026
J. Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen)
-1.214.671
K. Stelpost loon- en prijsstijgingen aanvullen Ten laste van de algemene reserve
-326.356 326.356
Begrotingssaldo in MPB 2026-2029 - waarvan incidenteel - waarvan structureel
485.694 32.875 452.819
-1.691.257 -1.643.171 -1.654.486
1.802.051 -2.271.897 283.749 -181.000 1.518.302 -2.090.897
954.512 -152.382 1.106.894
5
Algemene reserve
2025
2026
2027
2028
2029
Stand per 1 januari
10.898.516
14.234.882
11.937.238
11.352.265
11.153.301
Jaarrekeningresultaat 2024
3.336.366
Afwaarderen boekwaarde scholen (IHP)
-56.288
-584.973
-198.964
-232.562
Dekking tekort stelpost loon- en prijsbijstellingen
-326.356
Algemeen risicovermogen Stichting Weeffabriek
-125.000
Instellen dekkingsreserves voor kredieten sport
-1.790.000
Begrote stand per 31 december
14.234.882
11.937.238
11.352.265
11.153.301
10.920.739
14.234.882
12.422.932
13.640.010
11.169.149
11.891.099
Verloop algemene reserve (incl. exploitatieresultaat MPB 2026-2029) Begrote stand per 31 december
A. Structurele gevolgen 1e tussentijdse rapportage 2025 De structurele gevolgen van de onderdelen uit de 1e tussentijdse rapportage 2025 zijn verwerkt in de voorliggende meerjarenbegroting. B. Actualisatie staat van investeringen Zoals eerder in het memo meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 wat toegelicht is op 2 september en besproken op 22 september, is kritisch gekeken naar de investeringen die in de staat van activa zijn opgenomen (en dus al door de gemeenteraad zijn besloten): wanneer deze zijn afgerond en of de kapitaallasten al in 2026 van toepassing zijn. Dit leidt tot een verschuiving in de vraag naar middelen ten opzichte van hetgeen in de staat van activa bij de begroting 2025-2028 was opgenomen, wat in de komende begrotingsjaren een aanzienlijk financieel voordeel oplevert. C. Actualisatie staat van reserves en voorzieningen Het overzicht van reserves en voorzieningen is geactualiseerd. D. Actualisatie staat van salarissen Jaarlijks worden de budgetten voor salarissen geïndexeerd met het prijsindexcijfer dat de gemeenteraad vaststelt bij behandeling van de strategie. Dit leidde voor de begroting 2025 tot een kostenstijging van circa € 1.500.000, die ten laste kwam van de stelpost loon- en prijscompensatie. Omdat dit budget uiteindelijk onvoldoende toereikend bleek, is het tekort aangevuld vanuit het begrotingssaldo.
In het voorjaar van 2025 is de nieuwe CAO Gemeenten vastgesteld. De feitelijke indexatie blijkt substantieel lager uit te vallen dan eerder geraamd. Hierdoor drukt er een lager bedrag op de stelpost voor de jaren 2026 en verder. Omdat in 2025 een deel van de (te hoog ingeschatte) stijging ten laste van het begrotingssaldo is gebracht, kan dit bedrag nu worden toegevoegd aan het saldo. Het gaat hierbij om ruim € 450.000, wat een structureel positief effect heeft. E. Berekening diverse gesloten exploitaties De baten en lasten van alle gesloten exploitaties zijn opnieuw berekend. Het gaat hierbij om; afval, riolering, hondenbeleid, recreatie en toerisme en ondernemersinitiatieven. F. Diverse correcties budgetten bestaand beleid Het betreft onder andere budgetaanpassingen van gemeenschappelijke regelingen en andere autonome ontwikkelingen zoals indexatie. G. Meicirculaire 2025 Voor de raadscyclus van september 2025 is een raadsvoorstel (Vergaderingen - Commissie Algemene Zaken - 1 september 2025 - iBabs geagendeerd waarin uitleg wordt gegeven over de meicirculaire 2025 uit het gemeentefonds. Met dit raadsvoorstel wordt besluitvorming vastgelegd over verwerking van de financiële mutaties. Hierin zitten voor 2026 en 2027 flinke meevallers, waardoor een sluitende begroting haalbaar is geworden.
6
H. Actualisatie ombuigingen Bij de vaststelling van de meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 zijn veel ombuigingsvoorstellen aangenomen. Het merendeel daarvan is gerealiseerd, en in sommige gevallen is zelfs meer bereikt dan oorspronkelijk tot doel was gesteld. Het totaalresultaat van de gerealiseerde ombuigingen bedraagt: € 3.085.970,-. In een beperkt aantal gevallen is het (nog) niet gelukt om de geplande ombuigingen volledig te realiseren. Dit betreft in totaal een bedrag voor 2026 van: € -/- 513.130,-. Omdat een aantal ombuigingen incidenteel waren, of later alsnog worden behaald, is het bedrag vanaf 2027 € 198.000,-. Ombuiging
Mutatie in de begroting in 2026
Regie op indicaties
-35.000
Niet betrekken indexeringsmethodiek 10voordejeugd
-231.380
Geen bladkorven vanaf 2026
-48.750
Aframen budget preventief jeugdbeleid
-50.000
Vermakelijkheidsretributie: € 0,50 Eindhoven Zoo
-148.000
De niet-gerealiseerde ombuigingen met de hoogste bedragen worden hieronder nader toegelicht. • Niet betrekken indexeringsmethodiek 10voordejeugd (205 en 2026) In de meerjarenprogrammabegroting 2025-2028 was voor de indexatie van de Wmo- en jeugdhulpbudgetten gerekend met 4,18%, conform het raadsbesluit van 2022 over de herijking van de systematiek voor de taskforce Sociaal Domein. De daadwerkelijk vastgestelde indexatie bedroeg echter 4,91%. Hierdoor komt het oorspronkelijke ombuigingsvoorstel niet overeen met de realiteit en kan het niet volledig worden gerealiseerd. Daarnaast is deze hogere indexatie destijds niet structureel in de meerjarenprogrammabegroting doorgevoerd. • Vermakelijkheidsretributie € 0,50 Eindhoven ZOO (miv 2026) Het ombuigingsvoorstel is niet gerealiseerd om de feitelijke grondslag voor de belastingheffing ontbreekt. Op 11 maart 2025 heeft het college besloten dit voorstel niet langer mee te nemen in de begroting. Dit besluit is op 18 maart 2025 ook toegelicht tijdens de raadsbijeenkomst over de belastingverordeningen. I. Ombuigingen 2026 In de inleiding van het memo meerjarenprogrammabegroting 2026-2029 hebben we eerder uitgelegd dat we op een drietal manieren ombuigingen in beeld brengen. Dit zijn de volgende 3 manieren: 1. Het hergebruiken van de ombuigingsmogelijkheden uit de begroting 2025 voor de begroting 2026; 2.
Data-analyse op basis van de jaarrekeningcijfers; 3. Het nog realistischer plannen van investeringen. Voor punt 1 is hiervoor het volgende opgehaald: Ombuiging
2026
Sporthalbeheer
142.804
Duurzaamheidsbeleid
30.000
Jaarlijkse subsidies
22.901
• Sporthalbeheer In de afgelopen jaren zijn er aanzienlijke overschrijdingen geweest in de kosten voor tijdelijke inhuurkrachten. Landelijk is er een ontwikkeling zichtbaar waarbij steeds vaker sleutelbeheer wordt toegepast in de avonduren en weekenden. In het kader van de noodzakelijke financiële ombuigingen zetten wij dit systeem nu ook in bij onze sporthallen, waarbij aandacht is voor controle en veiligheid. In de praktijk wordt onderzocht hoe het plan het beste tot uitvoering komt en blijft er ruimte voor aanvullende maatregelen indien nodig. Door de invoering van het sleutelplan wordt de inzet van externe sporthalbeheerders verminderd en realiseren wij een besparing van € 142.804,-.
7
• Duurzaamheidsbeleid en jaarlijkse subsidies Deze onderwerpen zijn in de meerjarenbegroting 2025-2028 opgenomen en hebben tot een hogere ombuiging geleid dan vooraf ingeschat. Data-analyse jaarrekeningcijfers In de begroting bestaand beleid 2026-2029 is ook een zogenoemde ‘data-analyse’ doorgevoerd. Hierbij gaat het om het in kaart brengen van budgetten die nog financiële ruimte hebben en mogelijk kunnen worden afgeraamd en vice versa. Dit heeft een positief gevolg voor het begrotingsresultaat: € 115.220,-. Realistischer plannen van investeringen Dit is een onderdeel van B. actualisatie van investeringen. J. Financiële mutaties (gekoppeld aan doelen) Via eerdere berichtgevingen is aangegeven dat de financiële situatie zodanig is, dat er geen budget voor nieuw beleid is. Wel kan er (slechts) sprake zijn van een vraag naar “nieuw geld”. Deze vraag hangt vaak samen met knelpunten in bestaand beleid, uitbreiding van bestaand beleid en autonome ontwikkelingen (vanuit medebewind). Het gaat dan bijvoorbeeld om verplichte uitgaven die voortvloeien uit besluiten van een algemeen bestuur binnen een gemeenschappelijke regeling. Voor de gemeente betekent dit dat het om een onvermijdelijke uitgave gaat; dit valt onder de rubriek ‘knelpunt bestaand beleid’.
Daarnaast zijn vanuit de beschouwingen op de strategie al een aantal aangenomen moties en amendementen meegenomen in de begroting, te weten: • Brainport voor Elkaar • Openbaar toiletten • Buitensportfaciliteit Mierlo (voorbereidingskrediet 2026 – realisatie in 2027) • Buitensportfaciliteit Geldrop (voorbereidingskrediet 2027 – realisatie in 2028) • Sportveldverlichting naar LED In afwijking van de aangenomen motie is de buitensportfaciliteit in Geldrop niet in de begroting 2026 opgenomen, maar in 2027. De reden hiervoor is dat er kansen liggen om de ontwikkeling van deze voorziening mee te nemen in de bestaande gebiedsplannen en de ruimtelijke visie voor locatie Bosrand in de Coevering. Door deze samenhang te benutten kan de voorziening doelmatiger en kwalitatief beter worden gerealiseerd. In de begroting 2027 is hiervoor een voorbereidingskrediet opgenomen. Tot slot is kritisch bekeken of de vraag naar nieuw geld, al dan niet gedeeltelijk, binnen bestaande budgetten kan worden opgevangen. Na deze analyse is de totale vraag naar nieuw geld vastgesteld op € 1.214.671,- in 2026. K. Stelpost loon- en prijsstijgingen aanvullen Bij het opstellen van de begroting met betrekking tot indexeringen wordt gewerkt met een stelpost voor loon- en prijsmutaties.
Deze stelpost wordt gevoed vanuit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de verwachte stijging van de opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. De budgetten worden vervolgens geactualiseerd en de verschillen worden ten laste van de stelpost gebracht. Als de stelpost onvoldoende is, dient het tekort te worden aangevuld. In de voorliggende conceptbegroting wordt voor 2026 een tekort van € 326.356,- verwacht. Dit tekort is gedekt uit het jaarrekeningresultaat 2024 welke bij besluitvorming in de algemene reserve is gestort. Een belangrijk aandachtspunt blijft het risico rond de beschikbaarheid van voldoende budget voor loon- en prijsmutaties. In de afgelopen jaren zijn hier tekorten ontstaan, maar deze zijn geslonken als gevolg van de ontwikkeling van de personeelskosten, waarbij de vastgestelde nieuwe CAO lager uitvalt dan eerder was begroot. Voor 2025 wordt dit voordeel verwerkt in de 2e tussentijdse rapportage 2025. Het verloop van alle stelposten is hieronder weergegeven in tabelvorm.
8
Opgenomen stelposten in de begroting 2026-2029 Stelposten
2026
a. Post onvoorzien
77.500 77.500
2027
2028
2029
77.500
77.500
0
0
b. Geoormerkte gelden uit circulaires (exclusief loon- en prijsbijstellingen)
0
c. Indexatie (inclusief loon- en prijsbijstellingen uit circulaires)
0 336.047 3.382.484 3.363.845
d. Reeds opgenomen stelposten
0
147.235 13.858
10.584
9.033
Om een realistisch begrotingsresultaat te presenteren zijn bovenstaande stelposten opgenomen. Dit doen we wanneer er over de inzet van deze budgetten nog onduidelijkheid is. Deze staan in programma 5 en worden na een raadsbesluit overgebracht naar het inhoudelijke programma. In onderstaand overzicht worden de stelposten samengevat weergegeven. a. De post onvoorzien vormt een jaarlijkse stelpost en bedraagt elk jaar € 77.500,-. b. In de circulaire uit de algemene uitkering zijn gelden opgenomen met een doel. c. Voor de indexering van de loonkosten, materiële kosten en gewogen kostenontwikkeling is een stelpost opgenomen. Te zien is dat er in 2027 een beperkt saldo beschikbaar is. Dit saldo wordt mogelijk via de komende circulaires aangevuld. De verwachting hierbij is dat dit niet voldoende gaat zijn en dat ook volgend jaar een tekort gaat ontstaan op deze post. d. In 2026 gaat het om een stelpost voor de bibliotheek en de wet betaalbare huur. Ratio weerstandsvermogen Een belangrijk element in de financiële positie van de gemeente is het zogenaamde weerstandsvermogen. Een verzamelterm om aan te geven of de vrij beschikbare reserves voldoende groot zijn om mogelijke financiële tegenvallers te kunnen bekostigen. In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing zijn de risico’s in beeld gebracht. Met daarbij de beschikbare vrije reserves.
Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen het weerstandsvermogen van de algemene dienst en die van het grondbedrijf. Het weerstandsvermogen van de algemene dienst op basis van deze begroting bedraagt 4,21 en die van het grondbedrijf 0,76. De ratio van de algemene dienst is daarmee hoger dan de doelstelling. De ratio van het grondbedrijf is lager dan de doelstelling. Meer hierover is te lezen in de paragraaf Grondbeleid. 1e begrotingswijziging 2026 De gevolgen van de septembercirculaire 2025 vormen de eerste begrotingswijziging 2026 en hebben we in onderstaande tabel verwerkt. Septembercirculaire 2025 2026
2027
2028
485.694
1.802.051
-2.271.897
954.512
0
-60.314
-86.116
-130.667
Begrotingssaldo na 1e begrotingswijziging
485.694
1.741.737
-2.358.013
823.845
- waarvan incidenteel
32.875
283.749
-181.000
-152.382
- waarvan structureel
452.819
1.457.988
-2.177.013
976.227
Begrotingssaldo in MPB 2026-2029 Septembercirculaire 2025
2029
Algemene reserve
2026
2027
2028
2029
Stand per 1 januari
14.234.882
11.810.566
11.225.593
11.026.629
Begrote mutaties
-2.297.644
-584.973
-198.964
-232.562
-126.672
0
0
0
11.810.566
11.225.593
11.026.629
10.794.067
Septembercirculaire 2025 Begrote stand per 31 december
9
Toelichting en inleiding begrotingsprogramma's De begrotingsprogramma’s verbinden vakgebieden via inhoudelijke thema’s en opgaven aan de hand van integrale doelen die richting geven aan de lange termijnvisie (Visie 2044). Visie Schetst de toekomstperspectieven voor Geldrop-Mierlo over een periode van 20 jaar. Strategie Vertaalt de visie (toekomstperspectieven) naar vierjaarlijkse doelen op thema- en opgavenniveau. Deze doelen geven richting aan de keuzes en prioriteiten op weg naar de realisatie van de visie 2044. Begroting Is de verbindende schakel tussen visie, strategie en uitvoering. De begroting bestaat uit begrotingsprogramma’s met per programma: • Een toekomstperspectief • Meerdere thema’s en opgaven met doelen • De activiteiten die nodig zijn om deze doelen te bereiken • De daarvoor benodigde middelen Los van de activiteiten in de thema's en opgaven, voert de gemeente een grote diversiteit aan (wettelijke) taken uit; de zogenaamde lijnwerkzaamheden. Hiervoor zijn per begrotingsprogramma focuspunten benoemd, genaamd focuspunten lijn. Deze focuspunten zijn gekoppeld aan de portefeuilles. Tussentijdse rapportage Geeft inzicht in de inhoudelijke en financiële voortgang van de uitvoering van de begroting gedurende het jaar. Jaarrekening Sluit de jaarlijkse begrotingscyclus af en legt verantwoording af over het gevoerde beleid en de financiële resultaten.
10
11
Programma 1. De mens centraal In Geldrop-Mierlo zetten we mensen centraal. Iedere inwoner moet zich gehoord en gezien voelen, mee kunnen doen en zich kunnen ontwikkelen. Dat past bij het toekomstbeeld van onze Visie 2044: een samenleving waarin iedereen meetelt, elkaar helpt en samen oplossingen bedenkt voor uitdagingen die op ons afkomen. Daarbij richten we ons op brede welvaart: inwoners hebben genoeg geld om rond te komen, kunnen naar behoefte deelnemen aan de maatschappij en inwoners hebben het vermogen zich aan te passen en eigen regie te voeren op het gebied van – de zes levensdomeinen van - gezondheid. Om dit te bereiken, zetten we de komende jaren in op enkele belangrijke thema’s en opgaven: Thema's: • Leven lang ontwikkelen • Bestaanszekerheid • Zorg en ondersteuning Opgaven: • Opgave Hervormingsagenda Jeugd: Stevige Lokale Teams • Opgave Vluchtelingenopvang • Opgave Scholenbouw Deze thema’s en opgaven staan niet los van elkaar. Juist door ze in samenhang op te pakken, zorgen we ervoor dat inwoners zich op meerdere gebieden tegelijk ondersteund voelen. Zo versterken we de kracht en veerkracht van onze inwoners en gemeenschappen.
Thema Een leven lang ontwikkelen Iedereen verdient de kans om zich te ontwikkelen, ongeacht leeftijd of achtergrond. We investeren daarom in brede ontwikkelmogelijkheden, zodat inwoners actief blijven deelnemen aan onze samenleving. Dit sluit direct aan bij onze Visie 2044, waarin we streven naar een gemeenschap waarin jong én oud volop kansen krijgen voor persoonlijke groei en participatie. Door de verschillende doelgroepen met elkaar in contact te brengen werken we op het gebied van leren en ontwikkelen met een intergenerationele wijkaanpak. We richten ons op het bieden van gelijke kansen voor kinderen en jongeren en stimuleren hen, door goede onderwijsvoorzieningen en een divers aanbod aan vrije-tijd-activiteiten. Voor volwassenen bieden we leertrajecten en trainingen, gericht op om- en bijscholing en ontwikkeling van basisvaardigheden. Ouderen helpen we actief betrokken te blijven door hen te betrekken bij vrijwilligerswerk en het aanleren van digitale vaardigheden. Als gemeente Geldrop-Mierlo zijn we hierin zowel regisseur als verbinder. Samenwerking met scholen, bedrijven en organisaties in de Brainport regio is daarbij essentieel.
Doelen Een leven lang ontwikkelen In 2026 is er in samenwerking met minimaal 5 basisscholen en het Kunstkwartier in de gemeente een nieuw cultuuronderwijsprogramma’s (zoals theater, muziek en beeldende kunst) geïmplementeerd voor jongeren van 4 t/m 12 jaar, waarbij minimaal 100 jongeren actief deelnemen. In 2026 werken minimaal 8 basisscholen en middelbare scholen in gemeente samen met Jeugdgezondheidszorg en de CMD-toegang door het aanstellen van een brugfunctionaris als vast aanspreekpunt om vroegtijdig problemen bij leerlingen te signaleren en hulp te bieden. Vanuit Team Toegang worden er ambassadeurs ingezet als vast aanspreekpunt voor scholen en ouders, zij sluiten aan bij minimaal 4 overleggen per school per jaar, waarin leerlingen met zorgen besproken worden. In 2027 is het aantal jongeren van 12 tot 23 jaar in het praktijkonderwijs en MBO in gemeente dat langer dan 4 weken zonder passend onderwijs thuiszit is met minimaal 35% afgenomen ten opzichte van 2024. Het aantal voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie uit deze groep is in dezelfde periode met minimaal 30% gedaald door het aanbieden van maatwerktrajecten, structurele samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp en leerplicht.
In 2028 zijn alle basisscholen een brede school en indien nodig zijn andere voorzieningen (zorg, kinderopvang, cultuur, sport en locatie Stevig Lokaal Team) in of aan het gebouw toegevoegd, om de ontwikkelingskansen van de kinderen, de intergenerationele samenhang te vergroten en een ontmoetingspunt voor de wijk te creëren.
12
Activiteiten Een leven lang ontwikkelen In 2026 is er in samenwerking met minimaal 5 basisscholen en het Kunstkwartier in de gemeente een nieuw cultuuronderwijsprogramma’s (zoals theater, muziek en beeldende kunst) geïmplementeerd voor jongeren van 4 t/m 12 jaar, waarbij minimaal 100 jongeren actief deelnemen. • We geven het Kunstkwartier de opdracht om in het eerste kwartaal van 2025 alle basisscholen in de gemeente met een vragenlijst en/of schoolbezoek om cultuurinteresses en ontwikkelwensen op te halen. Er nemen minimaal 10 scholen deel aan de inventarisatie. Die input levert voor de programma-ontwikkeling. • We ontwikkelen in het tweede kwartaal een modulair cultuurprogramma met keuze uit theater, muziek en beeldende kunst, afgestemd op de behoeften van scholen. De programma’s zijn kant-en-klaar inzetbaar en passen binnen reguliere lestijd of als naschools aanbod en kennen minimaal 3 lesmodules per discipline (muziek, theater, beeldend). • Minimaal vijf scholen tekenen in het eerste halfjaar een intentieovereenkomst voor deelname aan het cultuuronderwijsprogramma, inclusief lessen voor vakdocenten, waarin maatwerk per school mogelijk is. Dit leidt tot een actieve deelname van tenminste 100 kinderen aan tenminste één of meerdere modules.
• Er wordt ten behoeve van de doorontwikkeling en de subsidieverantwoording in het 4e kwartaal een rapportage opgeleverd met een evaluatie waarin input van scholen, docenten en leerlingen is verwerkt. In 2026 werken minimaal 8 basisscholen en middelbare scholen in gemeente samen met Jeugdgezondheidszorg en de CMD-toegang door het aanstellen van een brugfunctionaris als vast aanspreekpunt om vroegtijdig problemen bij leerlingen te signaleren en hulp te bieden. Vanuit Team Toegang worden er ambassadeurs ingezet als vast aanspreekpunt voor scholen en ouders, zij sluiten aan bij minimaal 4 overleggen per school per jaar, waarin leerlingen met zorgen besproken worden. • In het eerste kwartaal wordt een analyse uitgevoerd naar de benodigde financiële middelen voor de uitbreiding van brugfunctionarissen, inclusief een voorstel voor dekking vanuit bestaande of aanvullende budgetten (bijv. Jeugdgezondheid, onderwijs of preventiebudgetten). • In het eerste kwartaal zijn ambassadeurs van Team Toegang aangewezen die fungeren als aanspreekpunt voor scholen en ouders. In het eerste kwartaal wordt met minimaal 6 basisscholen en middelbare scholen binnen de gemeente een individueel gesprek gevoerd om hun interesse in en behoefte aan een brugfunctionaris in kaart te brengen.
• In het tweede kwartaal vinden vervolggesprekken plaats met Team Toegang om te onderzoeken op welke wijze en frequentie zij brugfunctionarissen kunnen leveren voor de geïnteresseerde scholen. In 2027 is het aantal jongeren van 12 tot 23 jaar in het praktijkonderwijs en MBO in gemeente dat langer dan 4 weken zonder passend onderwijs thuiszit is met minimaal 35% afgenomen ten opzichte van 2024. Het aantal voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie uit deze groep is in dezelfde periode met minimaal 30% gedaald door het aanbieden van maatwerktrajecten, structurele samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp en leerplicht. • In het eerste kwartaal wordt formeel een taskforce opgericht, bestaande uit vertegenwoordigers van praktijkonderwijs, MBO, samenwerkingsverband, jeugdhulpaanbieder en leerplicht. • In het tweede kwartaal wordt een analyse uitgevoerd naar het aantal thuiszitters en voortijdig schoolverlaters (12-23 jaar) in Geldrop-Mierlo, inclusief oorzaken en belemmeringen. • Er wordt een samenwerking opgestart binnen Geldrop-Mierlo tussen onderwijsinstellingen, samenwerkingsverband en een jeugdhulpaanbieder om een passend aanbod te realiseren voor (dreigende) thuiszitters.
• Er worden afspraken gemaakt tussen gemeenten (jeugdwet) en samenwerkingsverband (passend onderwijs) om tot een heldere routekaart te komen, waarbij voor alle partijen duidelijk is wie waarvoor aan de lat staat als het gaat om dreigende thuiszitters.
13
In 2028 zijn alle basisscholen een brede school en indien nodig zijn andere voorzieningen (zorg, kinderopvang, cultuur, sport en locatie Stevig Lokaal Team) in of aan het gebouw toegevoegd, om de ontwikkelingskansen van de kinderen, de intergenerationele samenhang te vergroten en een ontmoetingspunt voor de wijk te creëren. • Aan alle basisscholen worden indien nodig, extra voorzieningen (zorg, kinderopvang, cultuur en sport), in of aan het gebouw toegevoegd om de ontwikkelkansen van de kinderen te vergroten en zo brede scholen te worden. • In het eerste kwartaal wordt voor basisschool De Beneden Beekloop en Kindcentrum Dommeldal een start gemaakt met de realisatie van een multifunctioneel gebouw (brede school) Skandia dat in juni 2027 zal worden opgeleverd. • Voor de brede scholen van der Putt/Vijfblad, Puur Sang (St Lucia en Loeswijk) en St Jozefschool worden de voorbereidingen afgerond om te komen tot start realisatie in 2027/2028.
Thema Bestaanszekerheid Steeds meer inwoners worstelen met financiële zorgen. Voor hen is het moeilijk om mee te doen in onze samenleving. Het is belangrijk dat alle inwoners weten dat de gemeente er voor hen is. Onze Visie 2044 benadrukt dat iedereen mee moet kunnen doen en dat niemand achterblijft. Dit vraagt om duidelijkheid en eenvoud in regelingen en procedures, die onze inwoners helpen om zelf weer regie te krijgen over hun leven. We zetten daarbij in op preventie van schulden, begeleiding naar werk of participatie en maatwerk bij financiële problemen. De gemeente is daarbij laagdrempelig bereikbaar, zodat inwoners eenvoudig de weg naar ondersteuning kunnen vinden. Onze rol is vooral faciliterend en ondersteunend, samen met partners als Senzer, onderwijsinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties.
Doelen Bestaanszekerheid In 2026 worden alle signalen vanuit de vroeg-signalering adequaat binnen de gestelde termijn behandeld door proactief ondersteuning te bieden voor het oplossen van mogelijke financiële problemen via email/ post/ telefoon of huisbezoek. In 2026 is 80% van de uitstroom van bijstandsgerechtigden richting werk duurzaam. Vanaf 2027 wordt jaarlijks een conferentie georganiseerd waar elke deelnemende partij haar input kan geven voor de gezamenlijke plannen om de structurele verbinding tussen de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel en de arbeidsmarktregio Brabant-Zuidoost te verbeteren, met daarbij aandacht voor de samenwerking met en tussen onderwijs, ondernemers en andere partners in het sociaal domein. In 2027 is onze ondersteuning integraal en op maat. We richten de uitvoeringsorganisatie in Stevige Lokale Teams zo in dat een integrale klantreis de basis is voor het ondersteuningsaanbod aan kwetsbare inwoners met een combinatie van ondersteuningsbehoeften (zorg, werk, financiën). In 2027 zijn de inwoners van Geldrop-Mierlo op de hoogte van het ondersteuningsaanbod en inkomensverruimende regelingen en weten hoe zij deze regelingen kunnen aanvragen. Dat blijkt doordat het bereik en gebruik van minimaregelingen stijgt met 15% ten opzichte van 2024.
In 2027 worden jongeren in de leeftijd 12-18 financieel bewust gemaakt, door ze kennis en vaardigheden bij te brengen. Concrete zaken die daarvoor worden ingezet zijn het toesturen van een informatiepakket als je 18 wordt, escapekoffers over geldzorgen en promotieacties zoals bijvoorbeeld ‘de week van het geld’. In 2027 participeert de doelgroep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt (loonwaarde tot 30%) naar vermogen in de samenleving. Middels ‘intensieve dienstverlening’ worden aan alle inwoners in deze doelgroep passende interventies aangeboden om onze inwoners te activeren en de participatie – waaronder ook mantelzorg en vrijwilligerswerk worden verstaan - te vergroten. In 2027 geven we op lokaal niveau uitvoering aan het social return (SROI) beleid zoals in 2024 is vastgesteld, alle aanbestedingen worden voorgelegd aan de regionale SROI-servicedesk, dit zal leiden tot meer werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Hierbij sluiten we lokaal aan bij het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) waar SROI onderdeel van uitmaakt.
14
Activiteiten Bestaanszekerheid In 2026 worden alle signalen vanuit de vroeg-signalering adequaat binnen de gestelde termijn behandeld door proactief ondersteuning te bieden voor het oplossen van mogelijke financiële problemen via email/ post/ telefoon of huisbezoek. • We hebben het RIS-Matchingsysteem in het eerste kwartaal volledig ingericht om signalen van alle vastelasten-partners te ontvangen en deze signalen te matchen met een passende vervolgactie. • We voeren de proactieve ondersteuning uit als vervolgactie op de matching in de vroegsignalering, binnen de 'Hulp op maat' dienstverlening. In 2026 is 80% van de uitstroom van bijstandsgerechtigden richting werk duurzaam. • GR Senzer heeft als gedelegeerde kerntaak het uitvoeren van de Participatiewet uit te voeren. Onderdeel daarvan is de uitstroom van bijstandsgerechtigden naar (parttime)werk. Met een intern leerwerkcentrum en leerlijnen die continu in ontwikkeling zijn wordt de potentie van mensen benut en aangesloten bij de behoefte van werkgevers zodat er duurzame matches kunnen worden gemaakt. • Senzer onderzoekt doorlopend wat de best passende ondersteuning is om duurzaam uit te stromen naar werk en zet daarbij in op een zo regulier mogelijk dienstverband zo nodig met een loonkostensubsidie of andere ondersteuning. Maar ook beschut werk, groeps- of 1-op-1 detachering zijn mogelijke instrumenten die inzetbaar zijn.
Ook wordt er inzet gepleegd om werknemers zo inclusief mogelijk te maken waardoor er meer banen kunnen ontstaan voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. • De dienstverlening van Senzer wordt gemonitord en via kwartaalrapportages aan gevolgd. Het college beoordeelt de maandelijkse overzichten van de in- en uitstroom van de bijstand. Vanaf 2027 wordt jaarlijks een conferentie georganiseerd waar elke deelnemende partij haar input kan geven voor de gezamenlijke plannen om de structurele verbinding tussen de arbeidsmarktregio Helmond-De Peel en de arbeidsmarktregio Brabant-Zuidoost te verbeteren, met daarbij aandacht voor de samenwerking met en tussen onderwijs, ondernemers en partners in het sociaal domein. • Het Regionaal arbeidsmarktplan Helmond-de Peel 2023-2027 is vastgesteld. Elk jaar wordt er een jaarplan gemaakt met concrete acties. In 2026 wordt er een governancestructuur geformaliseerd voor een effectieve uitvoeringsorganisatie welke wordt geborgd in een regionaal convenant met de betrokken ' triple helix' partners (gemeenten, onderwijs, werkgevers, werknemers en uitvoeringsorganisaties). • Er wordt gekeken hoe de werkconferentie onderdeel blijft van de governancestructuur. Momenteel betreft de werkconferentie alleen arbeidsmarktregio Helmond-de Peel, maar worden er wel regionale partijen vanuit arbeidsmarktregio Brabant-Zuidoost uitgenodigd.
• Belangrijk aandachtspunt in de regionale arbeidsmarkt visie regio Helmond-de Peel is de verbinding naar de arbeidsmarktregio Brabant-Zuidoost. Brainport Development sluit aan bij de overleggen van de kerngroep en stuurgroep. • De samenwerking tussen de arbeidsmarktregio's wordt op inhoud gezocht. In 2027 is onze ondersteuning integraal en op maat. We richten de uitvoeringsorganisatie in Stevige Lokale Teams zo in dat een integrale klantreis de basis is voor het ondersteuningsaanbod aan kwetsbare inwoners met een combinatie van ondersteuningsbehoeften (zorg, werk, financiën). • De klantreis is zo georganiseerd dat een inwoner efficiënt en effectief geholpen wordt. Er is casusregie vanuit het CMD zodat op het juiste moment samenwerkingspartners worden betrokken. 'Onze Wegwijzer in Geldrop-Mierlo' en 'Inwonersondersteuning Geldrop-Mierlo' staan hierin inwoners terzijde. • Samenwerking met ketenpartners en intern is goed afgestemd en gefaciliteerd zodat op een effectieve manier kan worden samengewerkt. Sleutelfiguren kennen elkaar. In het eerst kwartaal wordt het project 'Hoofdzaak werkt' over psychische kwetsbaarheid en werk geborgd, met ketenpartners (UWV, Senzer, GGZ, gemeenten) is een netwerk opgezet, vanaf dan wordt elk kwartaal een netwerkbijeenkomst georganiseerd om dit netwerk te versterken.
• In het project ' Stevige lokale teams' wordt met een verkenningstraject vanaf 1 februari vormgegeven aan de doorontwikkeling van het CMD en het PlusTeam wat de basis is voor integrale netwerksamenwerking.
15
In 2027 zijn de inwoners van Geldrop-Mierlo op de hoogte van het ondersteuningsaanbod en inkomens-verruimende regelingen en weten hoe zij deze regelingen kunnen aanvragen. Dat blijkt doordat het bereik en gebruik van minimaregelingen stijgt met 15% ten opzichte van 2024. • Gelijktijdig met de begroting 2026 wordt een voorstel gedaan voor structurele borging van de ontwikkelde aanpak Hulp op maat, waarmee passende ondersteuning en communicatie over deze ondersteuning aan de doelgroep wordt geboden. • Om het bereik te toetsen wordt er een armoedescan uitgevoerd, zoals ook in de jaren 2021 en 2023 is gedaan. Hiermee kan de ontwikkeling van het bereik van de regelingen gevolgd worden. • In Q1 2026 wordt een nieuw beleidskader schuldhulpverlening vastgesteld. In 2027 worden jongeren in de leeftijd 12-18 financieel bewust gemaakt, door ze kennis en vaardigheden bij te brengen. Concrete zaken die daarvoor worden ingezet zijn het toesturen van een informatiepakket als je 18 wordt, escapekoffers over geldzorgen en promotieacties zoals bijvoorbeeld ‘de week van het geld’. • Gelijktijdig met de begroting 2026 wordt een voorstel gedaan om de dienstverlening in het kader van preventie geldzorgen uitgevoerd door Hulp op maat te borgen. Hierdoor kan de ontwikkelde werkwijze, met toegespitste communicatiematerialen o.a. voor jongeren behouden blijven.
• Er wordt in het kader van preventie actief samengewerkt met partners zoals scholen en voorlichting gegeven. Daarnaast worden er aan iedere jongere die 18 jaar wordt een informatiepakket gestuurd. • Ook wordt 2026 wordt de informatie op Kwikstart bijgewerkt, dit is het platform voor jongeren die 18 worden in Geldrop-Mierlo om meer informatie te krijgen. In 2027 participeert de doelgroep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt (loonwaarde tot 30%) naar vermogen in de samenleving. Met ‘intensieve dienstverlening’ wordt aan alle inwoners in deze doelgroep passende interventie aangeboden om activatie en de participatie – waar ook mantelzorg en vrijwilligerswerk onder vallen - te vergroten. • In 2026 wordt het project ' Intensieve dienstverlening' afgerond. Er wordt op basis van de ervaringen uit 90 casussen in de regio (waarvan 30 in G-M) een advies voorgelegd aan de gemeenten over de werkzame elementen. • Er dient te worden afgewogen of de dienstverlening aangepast moet worden en zo ja welke organisatorische en eventuele financiële consequenties dit met zich meebrengt. In 2027 geven we op lokaal niveau uitvoering aan het social return (SROI) beleid zoals in 2024 is vastgesteld, alle aanbestedingen worden voorgelegd aan de regionale SROI-servicedesk, dit zal leiden tot meer werkplekken voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Hierbij sluiten we lokaal aan bij het actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) waar SROI onderdeel van uitmaakt. • De verplichtingen die volgen uit het vaststellen van het SROI-beleid verwerken wij in onze inen externe informatie over inkoop, werkprocessen, ondersteuningssystemen zodat bij het doorlopen van een aanbestedingsprocedure duidelijk is wat de verplichtingen ten aanzien van SROI zijn. • De teammanagers hebben een cruciale rol in het borgen van het goed doorlopen van de inkoopprocessen, vooral als er geen ondersteuning is van BIZOB tijdens een aanbesteding. Zij zien erop toe dat behandelaars bij het opstellen van de inkoopstrategie een adviesvraag indienen bij de regionale servicedesk over de toepassing van SROI en de verwerking daarvan in de aanbestedingsdocumenten. Om dit te ondersteunen organiseren we bewustwordingssessies voor teammanagers en monitoren we of dit proces goed wordt doorlopen. • In samenwerking met de regionale servicedesk monitoren wij de aangemelde contracten op de invulling van SROI en wordt de aannemende partijen bij de invulling hiervan ondersteund. De resultaten hiervan worden periodiek teruggekoppeld aan de gemeenten.
16
Thema Zorg & ondersteuning We zien dat steeds meer mensen zorg en ondersteuning nodig hebben. Onze uitdaging ligt erin om hen op een persoonlijke en toegankelijke manier te helpen, ondanks beperkte budgetten. Onze Visie 2044 gaat uit van een samenleving waarin inwoners elkaar ondersteunen en zorg dicht bij huis beschikbaar is. Dat sluit aan bij onze ambitie om mantelzorgers goed te ondersteunen en duidelijke zorgvoorzieningen te bieden. Onze aanpak richt zich op preventie, integrale samenwerking met zorgverleners en het vergroten van de zelfstandigheid en veerkracht van inwoners. We bieden een duidelijke toegang tot zorg en ondersteuning en houden daarbij oog voor het bieden van maatwerk en een eenvoudige klantreis. Als gemeente pakken we hierin nadrukkelijk een verbindende en regisserende rol. Samen met zorgprofessionals, mantelzorgers, vrijwilligersorganisaties en inwoners zetten we stappen naar duurzame oplossingen binnen het sociaal domein.
Doelen Zorg & ondersteuning In 2026 is het aandeel hulpvragen dat wordt afgehandeld binnen het voorliggend veld gestegen met 15% ten opzichte van 2024, om zo de afhankelijkheid van geïndiceerde zorg te verminderen. In 2026 neemt 75% van de geregistreerde mantelzorgers deel aan tenminste één activiteit zoals mantelzorgcafés of leer- en ontwikkelaanbod, vanuit de collectieve mantelzorgondersteuning en – waardering. In 2026 handelt Team Toegang minimaal 85% van de hulpvragen zelfstandig af binnen 2 weken, zonder doorverwijzing naar maatwerkvoorzieningen. In 2026 is er een regionale preventie-infrastructuur ingericht met actieve samenwerking tussen ten minste 15 organisaties uit het sociaal en (para)medisch domein. In 2026 zijn de gemeentelijke financiën met betrekking tot zorg en ondersteuning zijn structureel beheersbaar, met behoud van een goede inzet op de gemeentelijke taken. In 2027 wordt met de ondertekenaars van het Manifest ‘Samen werken aan een dementievriendelijke gemeente Geldrop-Mierlo' dementie op een luchtige manier onder de aandacht gebracht en wordt er voor sociale netwerken en koppels ingezet op ‘samen blijven wonen’ ondanks dementie. De gemeente faciliteert de werkgroepen die hier actief in zijn.
In 2027 zijn de administratieve lasten verminderd en zetten we middelen efficiënter in door de jeugdhulp in speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs collectief te bekostigen, in plaats van per individu. In 2027 is het aantal complexe scheidingen 20% teruggedrongen doordat we specialistische kennis op het gebied van scheiden vanuit zowel juridisch als zorg en welzijn perspectief laagdrempelig beschikbaar hebben voor professionals in de vorm van een Scheidingsadviesteam (SAT), zodat een goede triage naar passende hulp voor ouders en kinderen gedaan kan worden. In 2027 is het aantal complexe scheidingen 20% teruggedrongen doordat we passend voorliggend aanbod hebben voor ouders en kinderen, waarbij het landelijke en regionale aanbod geïntegreerd is binnen het lokale veld, waaronder het digitale scheidingsloket “Alsjeuitelkaargaat”. In 2028 kunnen 85% van de inwoners met een Beschermd Wonen-indicatie binnen de gemeente Geldrop-Mierlo blijven wonen, met minimaal 2 laagdrempelige participatieactiviteiten per maand.
Activiteiten Zorg & ondersteuning In 2026 is het aandeel hulpvragen dat wordt afgehandeld binnen het voorliggend veld gestegen met 15% ten opzichte van 2024, om zo de afhankelijkheid van geïndiceerde zorg te verminderen. • We verbreden het aanbod in het voorliggend veld ten opzichte van 2024 uit op het gebied van Jeugd, met onder andere 'Alsjeuitelkaargaat Geldrop-Mierlo', continuering van Buurtgezinnen en het realiseren van de coalitie Kansrijke Start. • We zetten in op vroegtijdige signalering en preventie met de inzet van ambassadeurs vanuit Team Toegang van het CMD bij huisartsen en scholen.
17
• • • • •
We maken en verspreiden vanuit het project 'Sociale Basis' (onderdeel van de Taskforce Sociaal Domein) een overzicht van alle relevante kennisdragers per wijk (zoals welzijnswerk, vrijwilligersorganisaties, jeugdprofessionals en ervaringsdeskundigen). We actualiseren in het vierde kwartaal de preventiematrix Jeugd en Volwassenen om het vernieuwde aanbod en de resultaten in kaart te brengen. We geven uitvoering aan het project 'maatschappelijke dialoog', dit levert inzichten en draagvlak op die bijdragen aan een verbetering van de gedeelde verantwoordelijkheid tussen ouders, jongeren en hun netwerk enerzijds en de professionals en overheid anderzijds. We starten in het kader van DE STAP naar gezonder een pilot met de apothekers voor het uitvoeren van 100 preventieve gezondheidschecks voor een specifieke groep inwoners. We ontwikkelen een fysieke sociale kaart (1 A4) op basis de Positieve Gezondheidsthema's van DE STAP naar gezonder voor (para)medisch professionals die zij in hun consulten kunnen gebruiken om inwoners gemakkelijk(er) door te verwijzen naar aanbod in het voorliggend veld.
In 2026 neemt 75% van de geregistreerde mantelzorgers deel aan tenminste één activiteit zoals mantelzorgcafés of leer- en ontwikkelaanbod, vanuit de collectieve mantelzorgondersteuning en – waardering. • Het Mantelzorginformatiepunt organiseert frequenter dan in voorgaande jaren (tenminste vier keer) collectieve ondersteunings- en waarderingsacties. • Het Mantelzorginformatiepunt biedt doorlopend ondersteuning en organiseert structurele activiteiten, zoals het mantelzorgcafé in Geldrop en in Mierlo. • We bieden 'Momentum-workshops' aan waarbij vanuit het perspectief van mantelzorgers diverse onderwerpen aan bod komen in het teken van ondersteuning en deskundigheidsbevordering. • Jonge Mantelzorgers worden ten minste vier keer per jaar met speciale aandacht actief betrokken bij activiteiten van Jongerenwerk. In 2026 handelt Team Toegang minimaal 85% van de hulpvragen zelfstandig af binnen 2 weken, zonder doorverwijzing naar maatwerkvoorzieningen. • Het delen van kennis over aanbod van maatschappelijke (subsidie) partners, scholen en huisartsen krijgt vorm door het aanwijzen van medewerkers van Team Toegang als ambassadeurs voor deze partners, dit bevordert het aantal doorverwijzingen naar dergelijk aanbod en beperkt het aantal maatwerkvoorzieningen.
• We zetten extra in op verwijzing naar informele onafhankelijke cliëntondersteuning uitgevoerd door Inwonersondersteuning Geldrop-Mierlo, dit voorkomt dat maatwerkonderzoeken worden opgestart voor lichte ondersteuningsvragen. In 2026 is er een regionale preventie-infrastructuur ingericht met actieve samenwerking tussen ten minste 15 organisaties uit het sociaal en (para)medisch domein. • We nemen actief deel aan de regionale kernopdrachten van project Precies!, waaronder Het Goede Gesprek, Actief Ouder Worden en Vertrouwd Thuis. • We zetten ons in om een vervolg te geven aan Het Juiste Thuis, omdat het programma na drie jaar formeel afloopt, maar op belangrijke punten nog niet is afgerond. We bouwen voort op behaalde doelen, herhalen waar nodig, en streven naar betrokkenheid van alle gemeenten in de regio. • Onder voorbehoud van goedkeuring door de zorgverzekeraar(s), starten we samen met gemeente Eindhoven als eerste gemeenten in onze regio met het voeren van het Verkennend Gesprek als onderdeel van het IZA-transformatieplan Mentale Gezondheidsnetwerken. • We ronden het onderzoek naar de governance van de Regioraad IZA af en besluiten we over een toekomstbestendige vorm om de regionale samenwerking tussen (paramedische) zorgen welzijnsorganisaties, kennisinstellingen, en gemeenten structureel te borgen.
In 2026 zijn de gemeentelijke financiën met betrekking tot zorg en ondersteuning zijn structureel beheersbaar, met behoud van een goede inzet op de gemeentelijke taken. • Met het voortzetten van de Taskforce Sociaal Domein wordt blijvend ingezet op kostenbeheersing, door middel van afwegingskaders, preventieve inzet in de sociale basis en een verbeterde samenwerking met medische verwijzers zoals huisartsen.
18
•
Om beheersbaarheid en tijdige bijsturing te bevorderen blijven we continue monitoren en de gemeenteraad middels kwartaalrapportages informeren.
In 2027 wordt met de ondertekenaars van het Manifest ‘Samen werken aan een dementievriendelijke gemeente Geldrop-Mierlo' dementie op een luchtige manier onder de aandacht gebracht en wordt er voor sociale netwerken en koppels ingezet op ‘samen blijven wonen’ ondanks dementie. De gemeente faciliteert de werkgroepen die hier actief in zijn. • We zetten de koers voort zoals vastgelegd in het dementiemagazine van Geldrop-Mierlo, waarbij we aan de slag gaan met de focuspunten die daarin gezamenlijk met partners zijn vastgesteld. • We organiseren informatie en communicatie, inclusief folders en campagnes op logische plekken in de wijken, daarbij hebben we aandacht voor mensen met een migratieachtergrond. • We werken aan de (door)ontwikkeling van digitale en fysieke ontmoetingsplekken zoals het geheugenhuis. In 2027 zijn de administratieve lasten verminderd en zetten we middelen efficiënter in door de jeugdhulp in speciaal onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs collectief te bekostigen, in plaats van per individu. • We bekostigen de jeugdhulp in het speciaal onderwijs collectief via Zorg in Onderwijstijd, samen met de 20 andere gemeenten in Zuidoost-Brabant.