Alg. beschouwingen VVD

Algemene Politieke Beschouwingen – VVD GeldropMierlo Voorzitter, De VVD Geldrop-Mierlo staat voor een gemeentebestuur dat financieel solide, pragmatisch en doelgericht opereert. Wij geloven in het maken van bewuste keuzes, het teruggaan naar de kern en het sturen op meetbare resultaten. Deze lijn hebben wij de afgelopen jaren consequent gevolgd en zetten wij ook nu voort.

1. Begrotingsopbouw – heldere doelen en middelen Hoewel de begroting qua opzet de afgelopen jaren is verbeterd, constateren wij dat scherpe keuzes nog vaak ontbreken. Doelen en middelen lopen door elkaar, waardoor het lastig is om te beoordelen wat daadwerkelijk wordt bereikt en welke middelen daarvoor worden ingezet. Wij pleiten voor het toevoegen van een nulmeting en concrete indicatoren per doelstelling, zodat voortgang en effectiviteit inzichtelijk worden. Maak een duidelijke scheiding tussen doelen en middelen: bepaal eerst het doel, vervolgens de benodigde instrumenten en budgetten. Presenteer per programma een overzicht van doel, indicator, maatregel, budget en planning. Minder tekst, meer inzicht en transparantie.

2. Financieel beeld – bijsturen blijft noodzakelijk De ombuigingen van vorig jaar hebben bijgedragen aan een gezondere financiële positie, maar zijn niet voldoende. Ook dit jaar zijn verdere bezuinigingen en een scherpe focus op kerntaken noodzakelijk. Het zogenaamde ‘ravijnjaar’ is verschoven naar 2028, maar ook dan resteert een tekort. Wij vinden het essentieel om nu al te anticiperen op lagere inkomsten door regelingen in het sociaal domein te vereenvoudigen en duidelijke prioriteiten te stellen. Alleen zo houden we de gemeentefinanciën structureel op orde.

3. Ambtelijke organisatie – compacter en effectiever De ambtelijke organisatie is de afgelopen jaren te sterk gegroeid, terwijl de inzet van externe krachten blijft stijgen. Dit is niet houdbaar. Wij willen een compacte, wendbare overheid die alleen externen inzet als specifieke expertise ontbreekt, en deze kennis vervolgens intern borgt. Zo voorkomen we onnodige kosten en waarborgen we continuïteit en kwaliteit binnen de organisatie. Zo zien we bijvoorbeeld dat externe inhuur ook wordt ingezet op expertise die we intern hebben (bijv participatie woonwagens). Hetzelfde geldt voor de brandstore waarbij dan weer allerlei functies worden geclusterd. We hebben toch ook een gemeentehuis waar inwoners terecht kunnen? De organisatie groeit, terwijl we zien dat we op cruciale punten nog steeds niet voldoen. Als voorbeeld noem ik privacy (p.87). Volgens de doelstellingen voldoet 75% van vraagstukken aan regelgeving, en is 60% van het ambitieniveau behaald. We blijven benadrukken dat dit volstrekt onvoldoende is. De wetgeving op dit gebied is 7 jaar geleden in werking getreden en nog steeds voldoen we niet. Dus naast dat het aantal ambtenaren blijft groeien, slagen we er alsnog niet in aan de basisvoorwaarden te voldoen.

Daarnaast roepen we het college op om een enquête of andere meting uit te voeren rondom klanttevredenheid van de dienstverlening (p. 94). We vinden het opvallend dat andere onderdelen van de bedrijfsvoering wel op die manier worden gemeten, maar de dienstverlening niet extern wordt getoetst.

4. Plafond voor externe budget Het aantal externe onderzoeken en presentaties neemt toe, terwijl de ambtelijke formatie ook groeit. Om grip te houden op de uitgaven stellen wij voor om een plafondbedrag per opdracht vast te stellen, offertes te vergelijken en elk kwartaal openbaar te rapporteren over alle externe uitgaven. Dit bevordert transparantie en zorgt ervoor dat middelen doelmatig worden ingezet. VVD zal een motie indienen om voor te stellen dat maximaal 10% van het personeelsbudget wordt besteed aan externe kosten. Voor de goede orde, in de antwoorden op de technische vragen wordt een bedrag genoemd van 338.000,- voor inhuur van externen. Wij doelen niet enkel op vervanging bij ziekte etc, maar ook raadplegen van externen vanwege hun expertise. Het doel is dat de gemeente haar eigen taken kan volbrengen en binnen deze grens blijft voor álle externe kosten, die overigens volgt uit de Roemer-norm en ook in andere gemeenten wordt toegepast. Daarnaast vinden we het belangrijk dat bij inkoop de kwaliteit en prijs voorop staan. Het college besteedt aandacht aan allerlei maatschappelijke verantwoorde thema’s zoals diversiteit, inclusie en social return (p.63). Allemaal belangrijk maar het scoren op deze thema’s mag nooit ten koste gaan van de prijs en kwaliteit.

5. Woningbouw als prioriteit De grootste uitdaging voor onze gemeente is het realiseren van voldoende woningen. In 2024 zijn slechts zeventien woningen opgeleverd; dat is volstrekt onvoldoende. Wij verzoeken het college om binnen drie maanden een versneld bouwprogramma te presenteren, waarin per locatie de planstatus, belemmeringen en oplossingsrichtingen worden benoemd. Versnel de woningbouw niet alleen in het centrum, maar ook buiten het centrum Geldrop. Alleen zo kunnen we de woningnood effectief aanpakken. We zijn het oneens met de stelling dat er 500 sociale woningen moeten worden toegevoegd. In vergelijking met de regiogemeenten (behalve de steden) heeft Geldrop-Mierlo relatief veel sociale woningbouw. We pleiten wel voor een betere spreiding. Wat ons betreft worden er sociale woningen toegevoegd in iedere wijk en wordt er spreiding toegepast zodat er in de wijken waar nu veel sociale woningbouw staat, ruimte komt voor andere invulling. Bij woningbouw als prioriteit hoort ook dat de gemeente zich voortdurend blijft inspannen tegen komst van hoogspanningsleidingen te dicht bij de bebouwing in onze gemeente. Dit zal onze woningbouwopgave belemmeren, kostbare natuur opofferen en onzekerheid creëren bij de inwoners. Terwijl er alternatieven zijn waarbij meer afstand tot bebouwde omgeving wordt gehouden.

6. Parkeren en mobiliteit Nauw verbonden met woningbouw is mobiliteit. We blijven pleiten voor verbreding van de A67 en voor een goede OV- verbinding richting de steden. We zien dat het college hier ook

aandacht aan besteedt (p.65) en inzet op minimaal 2 bussen per uur in de daluren. Weet het college dat in Mierlo in de avond helemaal geen bussen door het dorp rijden? Enkel bus 320 rijdt aan de randen van het dorp, maar dat is volstrekt onvoldoende voor minder validen die de bus willen nemen vanuit het dorp. We roepen het college op om hier verandering in te brengen. Dan rondom het parkeren. We staan op het punt om het centrum in Geldrop op de schop te nemen. Het is essentieel voor de winkeliers dat zij goed bereikbaar blijven. Wanneer Achter de Kerk, de Meent en Bezorgershof worden aangepakt zal er minder ruimte zijn voor parkeren, en zal het lastiger zijn de plaats van bestemming te bereiken. Om die reden zal VVD Geldrop-Mierlo een motie indienen om gedurende de werkzaamheden gratis te parkeren in Geldrop centrum.

7. Dossier Mifano – integrale besluitvorming vereist Een besluit over een nieuw veld voor Mifano hoort niet via de begroting te worden genomen, maar via integrale besluitvorming met volledig inzicht in kosten en baten. VVD vindt het vreemd dat het college dit zo de begroting in fietst, terwijl het onderzoeksrapport genuanceerder is en niet direct wijst op nieuwe velden. Wij dienen daarom een amendement in: geen kredietverlening in deze begroting, maar eerst een integrale businesscase en pas daarna een besluit. We vinden het essentieel dat ook het commercieel gebruik door Hup daar ook in wordt meegenomen.

8. Weeffabriek: bodemloze put Ondanks tal van maatregelen en duidelijke sturing van de raad op de kosten zien we in de begroting dat er wederom meer geld naar de Weeffabriek moet. Nu zouden we weer ~200K moeten bijstorten. Hoewel de Weeffabriek ook een maatschappelijk belang heeft, is het ongekend om ieder jaar tonnen bij te moeten storten, bovenop doorlopende subsidie. Dit moet anders, desnoods in afgeslankte vorm. We roepen het college op om de tekorten budgetneutraal op te vangen in samenwerking met de Weeffabriek.

9. Slot – sturen op resultaat Het is van belang om niet meer regels op te leggen dan strikt noodzakelijk, en inwoners niet in onzekerheid te laten zitten. Om die reden vragen we het college te stoppen met de pilots gasloos. Er is zoveel informatie beschikbaar in de markt en we vinden het geldverspilling dat binnen deze pilot het wiel wederom opnieuw wordt uitgevonden. Het zorgt bovendien voor veel onzekerheid bij inwoners in die wijken. Onze inwoners verwachten concrete resultaten: voldoende woningen, schone straten, veilige wijken en gezonde gemeentefinanciën. Dit vraagt om duidelijke doelen, meetbare resultaten, een efficiënte uitvoering en het lef om ‘nice-to-haves’ te laten.