Alg. beschouwingen DGG

Algemene Politieke Beschouwingen DGG Voorzitter, Laat ik beginnen met een welgemeend compliment. Aan het college, en ook aan de ambtenaren die de afgelopen maanden hard hebben gewerkt aan deze begroting. Het is knap dat er opnieuw een sluitende begroting voorligt — zonder grote ingrepen en zonder forse lastenverzwaring voor onze inwoners. Dat getuigt van creativiteit en zorgvuldigheid. En wat ons als fractie ook aanspreekt, is dat de doelen en acties steeds beter worden omschreven. Dat maakt niet alleen de uitvoering makkelijker, maar ook het gesprek over de resultaten eerlijker. En dat is belangrijk, want inwoners hebben recht op helderheid over wat er met hun belastinggeld gebeurt. Tegelijkertijd, voorzitter, moeten we realistisch blijven. Het zogeheten ravijnjaar is dan wel uitgesteld, maar zeker niet afgesteld. De structurele tekorten die op ons afkomen – vooral in het sociaal domein – zullen vroeger of later voelbaar worden. Als Den Haag ons niet voldoende compenseert voor die oplopende kosten, dan staan we over een paar jaar alsnog voor lastige keuzes. En dat moeten we eerlijk durven zeggen. Wij roepen het college dan ook op om, samen met de VNG, te blijven pleiten voor voldoende structurele middelen. Gemeenten kunnen niet blijven doen alsof ze alle taken aankunnen zonder de juiste financiering. Wat ons betreft blijft de boodschap helder: geen knaken, geen taken.

Voorzitter, Onze fractie staat voortdurend in contact met onze inwoners. Dat is de basis van onze politiek. Wij willen een gemeente die betrouwbaar is, die luistert, die verbindt en vooruit kijkt. Vertrouwen, verbinding en vooruitgang – dat is ons kompas. En dat vraagt ook om een gezonde, transparante financiële huishouding. Wij willen een begroting die niet alleen door raadsleden en ambtenaren begrepen wordt, maar ook door de inwoners zelf. Want als wij zeggen dat we samen de koers bepalen, dan moeten mensen ook niet alleen kunnen volgen waar hun geld naartoe gaat maar ook wat de resultaten zijn van ons beleid. Daarom blijven wij voorstander van een heldere, toegankelijke begroting. En we zijn blij dat daarin stappen zijn gezet. Daarbij gaat het niet alleen om de begroting maar ook over een transparante rapportage en daar is nog wat werk aan de winkel. Wat we daarnaast belangrijk vinden, is dat beleid niet alleen betaalbaar, maar ook uitvoerbaar is. Dat betekent dat we meer inzicht nodig hebben in de capaciteit van onze organisatie. Een verder uitgewerkte capaciteitsbegroting is daarvoor essentieel. Alleen dan weten we zeker dat wat we beloven, ook daadwerkelijk kan worden uitgevoerd. En dat vertrouwen is de basis van goed bestuur. Voorzitter, Dan een onderwerp dat voor sommige mensen klein lijkt, maar dat in de praktijk veel ergernis oplevert: kattenoverlast.

Hondenoverlast staat op de agenda maar kattenoverlast niet. Onze fractie krijgt regelmatig meldingen over de overlast van katten. Katten die in andermans tuin poepen, die nesten met vogels leegroven, of gewoon overal rondstruinen zonder toezicht. We willen daar niet meteen met strenge regels tegenaan gaan, maar we vinden wel dat we de overlast serieus moeten nemen. Binnen de APV moeten we kijken wat er mogelijk is om loslopende katten en zwerfkatten te beperken. En minstens zo belangrijk: we moeten eigenaren bewust maken van het gedrag van hun dieren. Veel mensen weten gewoon niet welke overlast hun kat veroorzaakt als die de hele dag buiten loopt. Wij zien daar een mooie kans voor een bewustwordingscampagne.

1

Wij vragen het college om te onderzoeken hoe we dat samen met dierenorganisaties kunnen oppakken. Voorzitter, Onze fractie blijft uitgesproken tegenstander van de komst van distributiecentra op Eeneind West. Wij waarderen de inzet van het college tot nu toe om deze ontwikkeling te keren, maar we moeten ook eerlijk zijn: het laatste woord is er nog niet over gezegd. Daarom vinden wij dat we ons ook moeten voorbereiden op het scenario dat die plannen tóch doorgaan. Wij stellen voor om in de begroting vanaf 2027 middelen te reserveren om maatregelen te kunnen nemen, mocht dat nodig zijn. Dat is niet negatief denken, dat is realistisch bestuur. Een fractie die verantwoordelijkheid neemt, denkt vooruit. Dan het sociaal domein, voorzitter. We zien daar een groeiend financieel tekort, en dat baart ons grote zorgen. Vooral het aantal doorverwijzingen door huisartsen naar de jeugdzorg neemt toe. En dat zijn vaak de duurste trajecten. We willen dat kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben, maar we moeten ook kritisch kijken naar de manier waarop het systeem werkt. In andere gemeenten lukt het beter om deze doorverwijzingen te beperken door het CMD nauwer te laten samenwerken met de huisartsen.

Wij vragen het college: welke maatregelen worden bij ons genomen om die samenwerking te versterken? En zou het niet verstandig zijn om eens een externe deskundige mee te laten kijken? Soms helpt een frisse blik van buiten om processen te verbeteren en noodzakelijke ombuigingen te realiseren. Niet om te oordelen, maar om te helpen. Voorzitter, Handhaving. Een onderwerp dat vaak ter sprake komt in gesprekken met inwoners. De boodschap die wij keer op keer horen, is helder: “We zien ze niet.” Te weinig handhaving, vooral in de avonduren en weekenden. En dat tast het gevoel van veiligheid aan. Natuurlijk weten we dat handhaving niet alle problemen oplost. Maar zichtbaarheid op straat doet wél iets met hoe mensen hun buurt ervaren. Wij vinden dat het college die signalen serieus moet nemen. Als er meer inzet nodig is, dan zijn wij bereid om daar extra middelen voor vrij te maken. Want als inwoners niet het gevoel hebben dat er gehandhaafd wordt, dan verliezen we gezag – en dat is zonde. We hebben goede mensen en dat moet zichtbaar worden voor onze inwoners. Dan zal het vertrouwen in het bestuur en het gevoel van veiligheid in de leefomgeving toenemen. Een ander aandachtspunt is het centrum van Geldrop, voorzitter. Als ik er doorheen loop, doet het eerlijk gezegd een beetje pijn.

Lege panden aan de Heuvel, losliggende bestrating, zakken PMD aan de palen, bedrijfscontainers in het zicht… Het beeld klopt niet met de ambitie die we als gemeente hebben. Natuurlijk weten we dat het centrum over een paar jaar groots wordt aangepakt, maar dat mag geen reden zijn om het nú te laten verslonzen. Laten we samen met centrummanagement, Village Marketing en vastgoedeigenaren kijken wat we nú al kunnen doen. Denk aan het opfleuren van lege etalages met posters of kunst, het herstellen van bestrating, en het actiever aanpakken van afval op straat. Het zijn ogenschijnlijk kleine dingen, maar ze maken een groot verschil in de uitstraling van onze gemeente. Tot slot, voorzitter, Het speelruimteplan. In theorie een prachtig plan, maar in de praktijk horen we te veel teleurgestelde geluiden uit de wijken waar het al is uitgevoerd. En dat nemen wij serieus. Want speelplekken zijn

2

niet zomaar speelplekken – ze zijn ontmoetingsplekken, plekken waar kinderen groeien en buurten tot leven komen. Wij vragen daarom om een vervroegde evaluatie in 2026, zodat we kunnen bijsturen als dat nodig blijkt. En als daaruit blijkt dat er echt iets moet veranderen, dan willen we vanaf 2027 de financiële ruimte creëren om dat ook te doen. Want beleid dat niet werkt voor inwoners, moeten we durven aanpassen. Voorzitter, Deze begroting laat zien dat we als gemeente stevig staan, maar het is geen reden om achterover te leunen. Want achter elk begrotingscijfer gaat een menselijk verhaal schuil. Achter elk beleidsdoel zit een inwoner die hoopt dat zijn straat veiliger wordt, dat zijn kind goede zorg krijgt, of dat zijn buurt gewoon een fijne plek blijft om te wonen. Daar doen we het voor. Niet voor het papier, maar voor de mensen die erop vertrouwen dat wij hier verstandige keuzes maken. Onze fractie kiest voor een gemeente die doet wat ze belooft. Die eerlijk is over risico’s, maar optimistisch over wat er wél kan. Die samenwerkt met inwoners in plaats van over hen te beslissen. Een gemeente die investeert in vertrouwen, verbinding en vooruitgang.

Want als we de komende jaren de balans weten te vinden tussen ambitie en uitvoerbaarheid, tussen zorg en betaalbaarheid, tussen groei en leefbaarheid — dan kunnen we met recht zeggen dat we niet alleen een sluitende begroting hebben, maar ook een gemeente die stevig in de samenleving staat. En dáár, voorzitter, mogen we met z’n allen trots op zijn. Dank u wel.

3