2024-164 College B&W GM inzake evaluatie proef GFE hoogbouw - zonder handtekening

Aan het college van B & W van gemeente Geldrop- Mierlo

ons kenmerk 2024-164

telefoon

datum 21 augustus 2024

onderwerp Evaluatie proef GFE in de hoogbouw

Geachte college, Inleiding In het Afval- en Grondstoffenplan 2022-2025 van uw gemeente is opgenomen dat er in 2023 een proef gehouden wordt met de gescheiden inzameling van GFT in de hoogbouw. De insteek hiervoor is dat de bewoners van de hoogbouw, in tegenstelling tot de bewoners van de laagbouw, geen mogelijkheid wordt geboden om hun GFT-afval gescheiden aan te bieden. Indien de bewoners wel een dergelijke mogelijkheid wordt geboden zou dit ten goede kunnen komen aan het afvalscheidingsresultaat van de gemeente en kunnen de bewoners besparen op kosten voor het verwijderen van hun afval. Uit sorteeranalyses blijkt namelijk al jaren dat de hoeveelheid restafval in de hoogbouw voor circa 50% bestaat uit GFT afval. Dit afval kan op traditionele wijzen hergebruikt worden. Via deze brief willen wij u informeren over de resultaten van de proef en geven wij u een advies. Wetgeving Europese wetgeving (Kaderrichtlijn afvalstoffen, “Kra”) schrijft voor dat bioafval (waar GFT onder valt) vanaf 2024 gescheiden moet worden ingezameld, of aan de bron gescheiden en gerecycled. Er zijn verschillende afwijkingsgronden voor de gescheiden inzameling.

Uit nationale wetgeving (Besluit gescheiden inzameling huishoudelijke afvalstoffen) blijkt dat in Nederland twee uitzonderingen van toepassing zijn, namelijk als het scheiden van bioafval technisch niet haalbaar is of buitensporig hoge economische kosten met zich meebrengt. Een gemeente die gebruik wil maken van een uitzondering moet dit in haar afvalverordening of omgevingsplan vastleggen. Redenen genoeg om een proef uit te voeren met de inzameling van GFT in de hoogbouw. Omdat de tuin-component ontbreekt wordt de T vervangen door E, wat staat voor etensresten. Dit om te benadrukken dat nagenoeg al het afval dat in een keuken vrij komt bij de bereiding van eten, hiervoor in aanmerking komt. De proef De proef is gestart op 1 juli 2023 en had een looptijd van 6 maanden. In totaal zijn er 14 containerbehuizingen op 9 verschillende complexen geplaatst. Deelname aan de proef is op basis van vrijwilligheid. Uiteraard zijn de bewoners van tevoren over het houden van de proef geïnformeerd en konden ze een

keuze maken uit verschillende afvalbakjes die in de keuken gebruikt kunnen worden. Ook zijn zakjes met het kiemplantlogo uitgereikt. Binnen de afvalwereld is namelijk door de GFT-verwerkende sector afgesproken dat alleen zakjes met het kiemplantlogo worden geaccepteerd. Het is verboden om hiervoor andere (plastic) zakjes te gebruiken. Er is op verschillende wijze gecommuniceerd met de bewoners van de complexen (interviews, huis aan huis kaartjes, bijhouden van WhatsApp dagboeken, communicatie in de entreehallen etc). Hieruit blijkt dat zodra er meer word gecommuniceerd de hoeveelheid ingezameld GFE toeneemt. Maandelijks wordt gemonitord op de ingezamelde hoeveelheden. De inzameling gebeurt binnen de bestaande GFTroutes. De resultaten Uit de monitoring bleek dat de ingezamelde hoeveelheid tegenviel en ook het aantal deelnemers was beperkt. Het animo onder de bewoners om deel te nemen is tegenvallend. Dat blijkt ook uit de inzichtkaarten zoals die zijn opgemaakt door het bureau Zeewaardig (zie bijlage). Daarom is in november 2023 besloten om de proef te verlengen tot 1 juli 2024. Hierbij is opnieuw een communicatiecampagne opgestart. Door het bureau Zeewaardig zijn gedurende de proef diverse interviews met de bewoners gehouden.

Uit deze interviews en andere contacten met de inwoners komt het volgende naar voren: - Manier van inzameling In de proef is naar voren gekomen dat bewoners de manier van inzamelen die is ingezet in deze proef niet handig/makkelijk vinden. Bewoners willen praktische oplossingen voor het scheiden van GFE. Ze klagen over de zakjes die lekken en suggereren kleinere, op maat gemaakte bakjes in verschillende kleuren. Ook zien we dat bewoners andere manieren vinden om hun GFE afval weg te gooien, bijvoorbeeld op werk. Het laat zien dat mensen wel willen scheiden, maar de huidige manier niet goed werkt voor hen. - Communicatie: niet iedereen bereikt Er is behoefte aan meer en betere communicatie over de proef. Sommige bewoners waren niet op de hoogte van de proef, mede door taalbarrières. Suggestie van bewoners is dat informatieavonden nuttig zouden zijn geweest. - Moeite en tijd Bewoners willen geen extra tijd of moeite besteden aan het scheiden van GFE. Ze geven aan dat het te veel tijd kost of dat ze hun GFE-afval elders weggooien. - Weinig afval Bewoners ervaren beperkingen in het scheiden van GFE-afval. Sommigen hebben weinig GFEafval door eetgewoonten, of scheiden het afval niet omdat ze geen fruit eten. Na de proef (1ste week juli) is een sorteeranalyse gehouden.

Aan de hand van deze gegevens zien we dat er geen wijziging heeft plaatsgevonden in het percentage GFE in het restafval ten opzichte van de sorteeranalyse welke is gebruikt vóór de start van de proef. Bij sorteeranalyses moet overigens altijd het voorbehoud worden gemaakt dat het een momentopname betreft.

De kosten De gerealiseerde kosten 2023 / 2024 bedroegen: Project Geldrop-Mierlo GFE hoogbouw 2023 Bries Ecodutch, Econimi & Compostbags GEL Kliko huur containerbehuizingen OBT drukwerk Zeewaardig pilot GFE Geldrop-Mierlo

Project Geldrop-Mierlo GFE hoogbouw 2024 Bries Ecodutch, Econimi & Compostbags GEL Kliko huur containerbehuizingen Zeewaardig pilot GFE Geldrop-Mierlo Afvalspiegel

3.148 17.198 202 20.937 41.485

431 20.250 28.857 2.416 51.954 93.439

Hoe nu verder? Binnen Cure wordt op dit moment ook een proef gehouden met de inzameling van GFE in Valkenswaard. Deze proef is anders ingericht dan die in Geldrop-Mierlo: de proef in Valkenswaard is gebaseerd op nascheiding: bewoners wordt gevraagd om hun GFE-afval in een plastic zakje bij het restafval te deponeren. Na de inzameling worden deze zakjes uit het restafval gehaald, en kan het ingezamelde GFE separaat worden verwerkt. Inmiddels wordt er met een variant gewerkt waarbij de bewoners worden gevraagd om het plastic zakje met GFE-afval in een aparte, gekoelde container te deponeren. De resultaten van de proef zijn op dit moment nog niet beschikbaar. Ook in de gemeente Eindhoven zal binnenkort gestart worden met een proef met gescheiden inzameling van GFE in de hoogbouw. De proef in Eindhoven zal grotendeels gebaseerd zijn op de proef zoals die in Valkenswaard wordt gehouden. In Geldrop-Mierlo werden voor de proef containerbehuizingen gehuurd. De kosten voor overname van deze behuizingen zijn laag.

Indien de gemeente kiest voor voortzetting van de proef dan worden de hieraan verbonden kosten als volgt geraamd: - Overname GFE behuizing: € 9.600,00 (eenmalig) Structureel: - Gebruik KCM Klikotronics 2.241,00 per jaar - Cleanprofs (1x per maand reiniging) 1.800,00 per jaar - Cure Monitoring 6x per jaar 4.200,00 per jaar - Cure Facilitering bewoners 1.000,00 per jaar - Cure Verwerkingskosten 1.700,00 per jaar - Cure inzameling 14 containers er worden geen extra kosten berekend

- GM Communicatie Totaal

P.M. (afhankelijk van wensen gemeente) € 10.941,- structureel

Advies Gelet op de resultaten blijkt dat de proef zoals deze is gehouden in Geldrop-Mierlo niet het gewenste resultaat oplevert. Er zal dan dus gekozen moeten worden voor een andere vorm. Ondanks de tegenvallende resultaten adviseren wij u om de proef voorlopig voort te zetten. Wellicht dat er uit de proeven in Valkenswaard en Eindhoven inzichten komen waardoor met enkele aanpassingen de proef in Geldrop-Mierlo wel succesvol kan zijn. Een optie daarbij is om ook de bewoners te vragen wat zij zien als beste oplossing voor het apart inzamelen van het GFE-afval. Daarnaast blijft bij voortzetting van de proef de bestaande inzamelstructuur behouden en kunnen de inwoners gebruik blijven maken van de mogelijkheid om hun GFE-afval gescheiden aan te bieden. Verzoek: Graag vernemen wij van u of u ons advies overneemt of dat u een ander besluit neemt. Met vriendelijke groet,

Frans van Strijp Secretaris-Directeur

Bijlagen: - Onderzoek GFE proef hoogbouw G-M/Cure Zeewaardig - Overzicht monitoring totaal t/m juni - Sorteerproef Cure/Geldrop-Mierlo 2024

Verzoek: Graag willen wij u verzoeken om conform advies te besluiten. Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijk regeling Cure.

------------------------------------De heer R. Thijs Voorzitter