Raadsvoorstel Wegenbeheerplan 2021-2025-210104.docx

Zaaknummer : 2021010475166

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp

: Raad van Geertruidenberg : 11 februari 2021 : : beheerplan wegen 2021 - 2025

Voorstel Aan de raad voor te stellen: 1. Het Beheerplan Wegen 2021-2025 vast te stellen met de restrictie dat er naar gestreefd wordt om een integraal beheerplan openbare ruimte eind 2022 aan de raad aan te bieden; 2. Conform raadsbegroting 2021 een storting in de voorziening ‘onderhoud wegen’ te doen van: 1. Geprogrammeerd onderhoud wegen 2021 € 837.600,= 2. Geprogrammeerd onderhoud wegen 2022 t/m 2025 per jaar € 1.040.000,= 3. Conform de begroting 2021 een bedrag € 282.136,= beschikbaar te stellen als zijnde investering Rehabilitatie wegen; 4. Meerjarenprogramma Wegenbeheer voor 2021-2022 vast te stellen; 5. Het huidige budget ‘maken plannen’ van € 39.000,= structureel te verhogen naar € 65.000,= per jaar. Dit wordt meegenomen in de Tussenrapportage 2021-I; 6. Ten behoeve van de aanleg van het fietspad Groenendijk vragen wij hiervoor een krediet van € 20.000,= beschikbaar te stellen voor het plegen van onderzoek, de dekking ten lasten te brengen van de toekomstige investering in 2022 (voorbereiding) en 2023 (rehabilitatie fietspad Groenendijk) en de begroting dienovereenkomstig te wijzigen; 7. Functie van wegen in het buitengebied te veranderen naar landbouwwegen. Inleiding Als wegbeheerder heeft de gemeente Geertruidenberg de wettelijke taak om goed rentmeesterschap uit te voeren op de wegverhardingen die de gemeente in beheer heeft.

Een actueel beheerplan is daarvoor een vereiste. Het huidige beleidsplan 2015-2019 is in 2014 vastgesteld. Voorliggend beheerplan wegen 20202025 schetst de toekomst van ons wegenonderhoud. Met dit plan wordt het benodigde inzicht gegeven in het onderhoud van het kapitaalgoed wegen. Dit wordt gedaan door beleidskaders, arealen, kwaliteit, ontwikkelingen en financiën met elkaar te verbinden. Daarnaast heeft dit beheerplan als doel om kaders en uitgangspunten vast te leggen voor het toekomstige beheer van het kapitaalgoed wegen in de gemeente Geertruidenberg voor de periode 2021-2025. De in dit plan vastgelegde keuzes en beheeraanpak worden vervolgens toegepast in het Meerjarenprogramma Wegenbeheer 2021-2022. Beoogd effect Met het vaststellen van beheerplan wegen 2020-2025: 1.1 stelt de raad het beoogde kwaliteitsniveau van wegen vast op onderkant C niveau; 1.2 worden wegen onder C/D niveau in 2021-2022 onder handen genomen en naar minimaal A/B niveau gebracht. 1.3 wordt achterstallig onderhoud van wegen onder C/D niveau, wat geconstateerd is met maatregeltoets 2019, in 2021 weggewerkt. 1.4 wordt in 2021-2022 gestart met structurele rehabilitatie van wegen en fietspaden. 1.5 wordt het kwaliteitsniveau verhoogd wat de leefbaarheid en veiligheid, maar ook een impuls aan de openbare ruimte geeft; 1.6 voldoet gemeente Geertruidenberg aan de eisen van de Provincie Noord-Brabant.

Argumenten

1.1 Met het vaststellen van het beheerplan wegen heeft de gemeente weer een actuele kader voor het wegenonderhoud Dit beheerplan wegen geeft inzicht in de huidige kwaliteit van het wegenareaal en daaraan gekoppelde onderhoudsbudgetten. Met het vaststellen van het beheerplan wegen wordt bereikt dat de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van de wegen op de juiste plaats komen te liggen. Daarnaast schetst dit beheerplan de beleidskaders voor het onderhoud van de wegen. In dit plan wordt ook de systematiek beschreven voor wegbeheer conform de CROW. Uit het plan blijkt dat 90% (ingedikte kwaliteit) van het totale wegenareaal op niveau B zit. Hierbij dient wel opgemerkt te worden dat 8% van het areaal slechts niveau D is. Daarnaast geeft het plan aan dat er een achterstand is in het onderhoud en dat dit weggewerkt dient te worden, om te kunnen voldoen aan de eisen van de provincie. In het plan stelt is aangegeven dat:: - het huidige budget (2020) niet toereikend is om op onderkant C niveau te handhaven en; - uitvoering aan asfaltonderhoud voorrang dient te krijgen om kapitaalvernietiging te voorkomen. 1.2 Vaststellen van kwaliteitsniveau onderkant C is nodig om aan de eisen van de provincie te voldoen De Provincie heeft op 10 juli 2020 de “Handreiking onderhoud kapitaalgoederen” gepubliceerd.

Hierin stelt zij, dat de CROW normen als uitgangspunt voor financieel toezicht zou moeten worden toegepast, en dat er sprake is van kapitaalvernietiging, wanneer de staat van het onderhoud niet meer voldoet aan minimaal kwaliteitsniveau C bij het wegenonderhoud. 1.3 De toename van verhardingen zorgt voor toename kosten Afgelopen jaren is het areaal wegen ten opzichte van 2003 met 2020 ruim 19% toegenomen van 1.326.426 tot 1.577.000 m2 in 2019. Ten opzichte van 2013 is het verschil 134.600 m2 wat een toename is van 9,3%. De uitbreidingen zijn gerealiseerd in Dongeburgh, (waaronder Heereland en Rivierzicht), de Monnikenweg en de Eendrachtsweg. Door deze toename van het wegenareaal heeft dit ook invloed op het onderhoudsbudget. 1.4 Vaststellen wegenbeheer tot 2023 zorgt voor het synchroon lopen met overige beheerplannen Inmiddels zijn er plannen gemaakt om te starten met het Programma Openbare Ruimte. Het streven is om dit integraal beheerplan openbare ruimte eind 2022 aan de raad te presenteren. De aanleiding voor dit plan is de wens om het functionele beheer meer integraal en gebiedsgericht af te stemmen om zodoende met de verschillende disciplines (riool, groen, openbare verlichting, wegen, kunstwerken, water) de bestuurlijke doelen optimaal te bedienen.

Een van de doelstellingen daarbij is om inzichtelijk te maken hoe we de kwaliteitsambities van de diverse onderdelen beter op elkaar kunnen laten aansluiten voor het optimaal functioneren van de openbare ruimte. Door het Beheerplan Wegen tot 2023 vast te stellen loopt dit plan synchroon met andere beheerplannen. 2.1 Wegwerken opgelopen achterstallig onderhoud In het wegenbeheerplan van 2010-2014 is er voor gekozen om onderhoud aan wegen beneden kantelpunt C/D te onderhouden. Met vorige beheerplan 2015-2019 is er voor gekozen vanuit 4 varianten, variant 1 matig beheer te kiezen. Afgelopen jaren is hierdoor alleen onderhoud gepleegd aan wegen die beneden het kantelpunt C/D niveau waren. Door deze manier van wegenonderhoud is uit de uitgevoerde maatregeltoets 2019 gebleken dat er een achterstand is in het onderhoud wegen onderkant C niveau. Met de nieuwe regels van de provincie blijkt uit zowel het nog vast te stellen Beheerplan Wegen, als uit de uitgevoerde maatregeltoets oktober 2019, dat extra middelen nodig zijn voor regulier onderhoud wegen onderkant C niveau. De middelen zijn al opgenomen in de vastgestelde begroting 2021. 2.2 Achterstallig onderhoud is kapitaalvernietiging Als kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties aan de orde zijn, is er sprake van achterstallig onderhoud.

Op basis van het CROW advies is het uitgangspunt voor financieel toezicht dat er sprake is van kapitaalvernietiging als de staat van onderhoud wegen niet meer voldoet aan kwaliteitsniveau C. Achterstallig onderhoud kan leiden tot hogere herstellasten/-kosten en ook tot onveilige situaties als niet meer wordt voldaan aan de wettelijke normen. Conform de Materiële vast activa (januari 2020) van de commissie BBV dient geconstateerd achterstallig onderhoud binnen een jaar te worden ingelopen. Dit betekent dat het budget voor herstel van achterstallig onderhoud in één keer beschikbaar gesteld dient te worden in een aparte voorziening. Met het instellen van de voorziening achterstallig onderhoud in 2019 is hieraan voldaan. Ook wordt hiermee voorkomen dat achterstallig onderhoud ontstaat. 2.3 Integrale aanpak diverse disciplines leidt tot kostenbesparing en betere sturing op het behalen van onze doelstelling Optimaal afstemmen van beheerplan Wegen en op beheerplannen voor riolering, groen en openbare verlichting, kan leiden tot aanzienlijke besparing. Afstemming kan alleen optimaal plaats vinden op het niveau van rehabilitatie. Met de juiste beheersmaatregelen zoals, nader onderzoek en verschillende beheersmaatregelen financieel doorrekenen (Life Cycle Costing) over de gehele levenscyclus van de weg Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

p. 2/7

kunnen met de rehabilitatie, kosten worden bespaard. Ook wordt met het Programma Openbare Ruimte invulling gegeven aan eerdere aanbevelingen van de Rekenkamer. 2.4 Extra budget geeft impuls aan openbare ruimte Het extra budget leid tot extra aanpak van wegen. Dit moet worden voortzet omdat daarmee de kwaliteit van de openbare ruimte op meer plekken verbetert. Deze aanpak heeft een positief effect op de beleving en leefbaarheid in wijken en dorpskernen. Hierdoor wordt een impuls gegeven aan de openbare ruimte die het karakter en de leefomgeving van wijken en dorpskernen aantrekkelijker maken. 3.1 Grote vervangingsopgave verouderde wegen, trottoirs en fietspaden (rehabilitatie) Binnen onze gemeente zijn veel wegen, trottoirs en fietspaden aangelegd in de jaren 50, 60 en 70 waardoor deze het einde van de levenscyclus van 50 jaar naderen of zijn gepasseerd. Uit de uitgevoerde maatregeltoets van oktober 2019 blijkt dat diverse wegen, trottoirs en fietspaden aan het einde van de levenscyclus zijn en dus vervangen dienen te worden. Rehabilitatie, het vervangen van verhardingsconstructie en eventueel verwijderen en opnieuw aanbrengen van fundering, is dan noodzakelijk 4.1 Vanuit wegbeheer wordt een bijdrage geleverd aan Integrale Projecten In het programma wegen beheer worden onderhoudskosten, die uit de maatregeltoets volgen, ook ingezet voor integrale projecten.

In 2021 worden € 30.000,= voor project Regentenstraat en € 5.600,= voor het project Valeriaanstraat ter beschikking gesteld uit de voorziening wegen aanvullend op de uitvoering van rioleringswerkzaamheden. 4.2 Voorsortering op A27/ lint en buitengebied Raamsdonk De gemeenten Geertruidenberg en Waalwijk hebben een “Visie wegenstructuur omgeving Hooipolder” opgesteld. De gemeentelijke visie voorziet op lange termijn in meer verkeersmaatregelen dan noodzakelijk voor het HooipolderPlusplan namelijk de herinrichting van vrijwel alle weginfrastructuur in de polder en een 30 km/uur route door Raamsdonk. Deze weginfrastructuur en de 30 km-route vallen niet onder de overeenkomst met de provincie en vallen dus vooralsnog niet onder de(ze) subsidiebijdrage. Hiermee komen de aanpassingen die benodigd zijn voor een groot gedeelte ten laste van de ‘voorziening onderhoud wegen’. Met Visie Hooipolder, welke in Q2 2021 aan de raad wordt gepresenteerd, zal integraal gekeken worden hoe de financiële middelen hiervoor in te zetten. In dit wegenbeheerplan is vooruitlopend hierop een bedrag opgenomen van € 60.000,= voor onderhoudswerkzaamheden in het lint van Raamsdonk in 2022. 4.3 Uitvoering van projecten uit meerjarenplanning wegenbeheer geeft invulling aan toekomstbestendige inrichting van de openbare ruimte Ons areaal veroudert in hoog tempo en de wegen worden steeds intensiever gebruikt.

Daarnaast spelen veiligheid, klimaat en duurzaamheid een uitermate belangrijke rol in het vervangen van wegen. Doelstelling is om het onderhoud van wegen zo uit te voeren dat de veiligheid wordt gewaarborgd, kapitaalvernietiging wordt voorkomen en bewoners tevreden zijn, tegen zo laag mogelijke kosten. Bij uitvoering van rehabilitatie of reconstructies wordt nadrukkelijk invulling gegeven aan de doelstelling op het gebied van toegankelijkheid, klimaatadaptatie, duurzaam veilig en duurzaamheid. Uitgangspunt is het zoveel mogelijk hergebruiken van materialen. De ambitie voor de openbare ruimte en doelen rondom klimaatadaptatie worden opgenomen in omgevingsvisie. 5.1 Verhoging voorbereidingskosten onderhoud wegen is noodzakelijk Voor het uitvoeren van onderhoud wegen zijn onderzoeken en een goede voorbereiding essentieel met het oog op het op een juiste manier inzetten van de financiële middelen. Voor onderzoek valt te denken aan fundering-, verhardings-, verkeerskundige onderzoek en uitwerken van varianten. Daarnaast zal een bestek of leidraad geschreven dienen te worden om marktpartijen een offerte te vragen voor uitvoering. Werkzaamheden als een bestek of leidraad schrijven en het uitvoeren van onderzoeken worden uitbesteed aan deskundige partijen en ingenieursbureaus.

Voorts zijn in de genoemde onderhoudskosten van het meerjarenprogramma wegenbeheer geen 10% VAT (Voorbereiding, Administratie en Toezichthouden) kosten zoals bij investeringen meegenomen. Gezien de (toegenomen) uitvoeringsopgave is het huidige budget van € 39.000,= per jaar niet toereikend. Voor onderhoud wegen achten wij het noodzakelijk dat het budget van € 39.000,= structureel verhoogd wordt naar € 65.000,= voorbereidingskosten.

6.1 Onderzoek fietspad Melkhaven - Groenendijk Raamsdonk is nodig vooruitlopend op toekomstige investeringen

Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

p. 3/7

Fietspad Oude Melkhaven (690 m1) en Groenendijk (2620 m1) is in zeer slechte staat. Op diverse stukken (totaal ca. 600 m1) zijn zeer diepe axiale scheuren van 20-40 cm diep en 1-8 cm breed waar het onkruid fors doorheen groeit. Daarnaast zijn over het totale wegoppervlak op veel plaatsen rand-, langs-, dwars- en reflectiescheuren aanwezig. Aangezien de scheurvorming van uitzonderlijke diepte is moet de oorzaak dieper liggen dan het bestaande asfalt- en funderingspakket. Derhalve is, onderzoek naar oorzaak scheurvorming en schade aan asfalt en fundering noodzakelijk, voordat overgegaan kan worden tot herstellende maatregelen. 7.1 Verandering functie van Wegen buitengebied. Een deel van het onderhoud betreft wegen in het buitengebied. Door de functie van niet-prioritaire wegen in het buitengebied te veranderen kan hiermee ook een deel van het daar ontstane achterstand, achterstallig onderhoud wegen niveau D, worden weggewerkt. De functieverandering vindt plaats door bestaande asfalten elementenwegen bij einde levensduur om te vormen naar alternatief vormgegeven wegen met lagere onderhoudskosten. Wegen zoals Kilweg, Dwarsweg en Standhazensedijk worden landbouwwegen. Door deze potentiele functieverandering levert dit een besparing van € 387.000,= op het plan. Kanttekeningen 1.1 Inlopen achterstallig onderhoud De huidige achterstand in onderhoud dient in 2021 te zijn ingelopen.

Mocht dit niet gebeuren zal de achterstand alleen maar verder oplopen. Hierdoor bestaat de kans dat deze niet meer in te lopen is met de huidige personele bezetting. Dit betekent verdere kapitaalvernietiging. 1.2 Rehabilitatie behoefte In het wegenbeheerplan 2020-2025 wordt een rehabilitatie behoefte berekend van gemiddeld € 1.400.000,= per jaar vanaf 2023. Dit bedrag is niet meegenomen als investering in de begroting 2021-2024. Als er vanaf 2023 niet wordt overgegaan tot het rehabiliteren van wegen zal een veel groter onderhoudsbudget benodigd zijn om het areaal op onderkant C-niveau te houden. Dit is kapitaalvernietiging. Financiën 1.1 Beschikbare budgetten wegenonderhoud 2021-2022 De raad heeft bij het vaststellen van de begroting 2021-2022 al ingestemd met de verhoging van het onderhoudsbudget in de voorziening wegbeheer. De voorziening onderhoud wegen zijn voor de jaren 2021 en 2022 als volgt:

onderhoud meerjarenplanning 2021 Regulier onderhoud onderhoud beheerplan 2014 regulier onderhoud 2021 onderhoud tbv rehabilitatie Centraleweg onderhoud tbv projecten totaal

€ € € €

47.000,00 530.000,00 60.000,00 35.600,00 €

672.600,00

Overige kosten veilighouden A27/Hooipolder

€

15.000,00

Groot onderhoud elementen verharding

€

150.000,00

€

837.600,00

€

390.000,00

totaal Maatregelen achterstallig onderhoud totaal

Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

€ 1.227.600,00

p. 4/7

onderhoud meerjarenplanning 2022 Regulier onderhoud regulier onderhoud 2022 onderhoud tbv projecten Namer e.o. onderhoud lint Raamsdonk totaal

€ € €

729.000,00 61.000,00 60.000,00 €

850.000,00

Overige kosten veilighouden A27/Hooipolder

€

15.000,00

Groot onderhoud elementen verharding

€

175.000,00

totaal

€ 1.040.000,00

Voor 2021 en 2022 is het uitvoeringsprogramma “Jaarprogramma Wegenbeheer 2021-2022” (bijlage 2) gedetailleerd weergegeven. Voor onderhoud jaren 2023 tot 2025 zal aan de hand van de. nog uit te voeren maatregeltoets in 2022 een uitvoeringsprogramma 2023 tot 2025 gemaakt worden. Communicatie Goede en tijdige communicatie is essentieel om de burger bij de werkzaamheden in de openbare ruimte te betrekken. Bewoners en andere belanghebbenden worden geïnformeerd wanneer onderhoud aan hun straat wordt uitgevoerd. Afhankelijk van de impact van de werkzaamheden, volgens uitvoeringsprogramma, wordt de mate van inspraak bepaald. Zodra de planning over wegonderhoud c.q. rehabilitatie vastgesteld is wordt deze zowel intern als extern gecommuniceerd. Communicatie draagt bij aan het effectief plannen van projecten om te komen tot integrale uitvoering. Hiermee komen we tot een efficiënte besteding van de kosten bij de voorbereiding en uitvoering van projecten. Uitvoering 1.1 Onderhoud wegen meerjarenprogramma 2021 In Q1-Q2 2021 wordt gestart met de voorbereiding programma 2021, waarna vanaf Q3-Q4 2021 de uitvoering plaatsvindt. 1.2 Rehabilitatie wegen 2021-2022 In Q1 t/m Q4 van 2021 wordt rehabilitatie van project Centraleweg voorbereid. Uitvoering start Q2 - 2022.

1.3 Onderhoud wegen meerjarenprogramma 2022 In Q1-Q2 2022 wordt gestart met de voorbereiding programma 2022, waarna vanaf Q3-Q4 2021 de uitvoering plaatsvindt. 1.4 Fietspad Melkhaven - Groenendijk Raamsdonk Het onderzoek en het uitwerken van diverse oplossingen met kostenonderbouwing zal geheel Q2-Q4 2021 in beslag nemen. Begin 2022 worden de uitkomst en voorgenomen plannen aan het College en Raad ter goedkeuring voorgelegd en wordt gevraagd de nodige budgetten vrij te geven. Het uitwerken van de oplossing zal projectmatig worden ingericht. Uitwerking en werkvoorbereiding zullen geheel 2022 in beslag nemen. Uitvoering wordt dan in Q2 2023 opgestart. Bijlagen 1. Rapport Beheerplan wegen 2021-2025 2. Jaarprogramma wegenbeheer 2021-2022

Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

p. 5/7

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris,

de burgemeester,

R.C.J. Nagtzaam

M. Witte

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Gelet op:

Besluit: De raad besluit: 1. Het Beheerplan Wegen 2020-2025 vast te stellen met de restrictie dat er naar gestreefd wordt om een integraal beheerplan openbare ruimte eind 2022 aan de raad aan te bieden; 2. Conform raadsbegroting 2021 een storting in de voorziening ‘onderhoud wegen’ te doen van: 1. Geprogrammeerd onderhoud wegen 2021 € 837.600,= 2. Geprogrammeerd onderhoud wegen 2022 t/m 2025 per jaar € 1.040.000,= 3. Conform de begroting 2021 een bedrag € 282.136,= beschikbaar te stellen als zijnde investering Rehabilitatie wegen; 4. Meerjarenprogramma Wegenbeheer voor 2021-2022 vast te stellen; 5. Het huidige budget ‘maken plannen’ van € 39.000,= structureel te verhogen naar € 65.000,= per jaar. Dit wordt meegenomen in de Tussenrapportage 2021-I; 6. Ten behoeve van de aanleg van het fietspad Groenendijk vragen wij hiervoor een krediet van € 20.000,= beschikbaar te stellen voor het plegen van onderzoek, de dekking ten lasten te brengen van de toekomstige investering in 2022 (voorbereiding) en 2023 (rehabilitatie fietspad Groenendijk) en de begroting dienovereenkomstig te wijzigen; 7. Functie van wegen in het buitengebied te veranderen naar landbouwwegen.

Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

p. 6/7

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 11 februari 2021, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

drs. K.M.C. Millenaar-Rammelaere

M. Witte

Onderwerp: Beheerplan wegen 2020 - 2025

p. 7/7