Raadsvoorstel Voorjaarsnota 2026

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20260422141558 : Raad van Geertruidenberg : 9 juli 2026 : : Voorjaarsnota 2026 : H.H.M. de Jongh

Voorstel 1. Kennis te nemen van de Voorjaarsnota 2026 en in te stemmen met de Tussenrapportage 2026-1 en daarmee in te stemmen met de daarin beschreven: a. financiële afwijkingen (zowel exploitatiebudgetten als investeringskredieten) met toelichting zoals opgenomen onder de programma’s; b. mutaties in de reserves; c. mutaties in de voorzieningen; d. wijze waarop de CDOKE gelden worden ingezet. 2. De begroting 2026-2029 voor het begrotingsjaar 2026 te wijzigen overeenkomstig beslispunt 1 3. De financiële uitgangspunten voor de begroting 2027-2030 zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2026 vast te stellen. Inleiding De voorliggende Voorjaarsnota 2026 is het 1e product in de bestuurlijke Planning & Control-cyclus 2026. Normaliter kent een voorjaarsnota twee onderdelen namelijk de tussentijdse rapportage en de kadernota. Zoals eerder met de raad afgestemd bevat deze Voorjaarsnota 2026 alleen de 1e tussentijdse rapportage 2026 (Turap 2026-1). De Kadernota 2027-2030 laten we dit jaar achterwege met uitzondering van de financieel technische uitgangspunten voor de nieuwe begroting. In de plaats daarvan zullen we de begroting 2027-2030 beleids- en financieel inhoudelijk baseren op het nieuwe coalitieakkoord en/of het nieuwe collegeakkoord.

Net zoals in 2025 zullen de financiële effecten van de meicirculaire niet in de voorjaarsnota worden gepresenteerd, maar worden opgenomen in de Najaarsnota 2026 en de begroting 2027 - 2030. In de Turap 2026-1 is een financiële doorkijk opgesteld op basis van de ontwikkelingen van de lopende begroting tot begin mei. De ontwikkelingen worden verwerkt in de begroting 2026 en de meerjarige consequenties hiervan worden meegenomen in de meerjarenbegroting 2027-2030. Regeling klimaat- en energiebeleid - Inzet CDOKE-gelden CDOKE staat voor 'capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid'. In de begroting zijn de CDOKE-gelden nog als een Specifieke Uitkering (SPUK) verwerkt. Het Rijk heeft bij de septembercirculaire 2025 de CDOKE-uitkering structureel verhoogd. In 2026 bedraagt de CDOKE-uitkering eenmalig iets hoger met € 759.000 door een herverdeling van overgebleven middelen en vanaf 2027 bedraagt de uitkering € 746.000 per jaar. De voorwaarden voor de besteding van deze gelden is verruimd door deze niet meer via een SPUK maar via de Algemene Uitkering ter beschikking te stellen. Daarmee wordt het een inkomstenpost in programma 7 en moet de eerder opgenomen inkomstenpost van € 442.000 in programma 2 vervallen.

Voor de begroting als geheel blijft er dus nog steeds een voordeel van € 317.000 in 2026 (€ 759.000 minus € 442.000) en een voordeel van € 304.000 (€ 746.000 minus € 442.000) over de jaren vanaf 2027. Doordat de gelden niet meer via een SPUK maar via de Algemene Uitkering worden ontvangen hebben wij beleidsvrijheid gekregen ten aanzien van de besteding van deze gelden. Hoewel het college deze besteding nadrukkelijk aan het oordeel van de gemeenteraad wil laten doet het daartoe in het kader van de Turap-1 een voorstel in de lijn van het navolgende. Met de verhoogde CDOKE-gelden kan op zichzelf het volledige team duurzaamheid worden gefinancierd, inclusief het aannemen van 1 laatste FTE. Om tot het totale benodigde budget te komen voor deze extra FTE (tegen de maximumschaal van € 115.000) moet eenmalig een bedrag van € 15.000 worden bijgeraamd

in 2026 en structureel een bedrag van € 73.000 worden bijgeraamd vanaf 2027. Samen met de reeds begrote € 442.000 geeft dit een de totale kostenpost van € 457.000 in 2026 en € 515.000 vanaf 2027 voor personeel op energie- en klimaatbeleid. Na aftrek van de personeelskosten van de totale uitkering van € 759.000 blijft in 2026 een bedrag van € 262.000 over en vanaf blijft vanaf 2027 van de totale uitkering van € 746.000 een bedrag van € 191.000 over die zouden kunnen worden bestemd voor de uitvoering van het duurzaamheidsprogramma. De verschuiving van de CDOKE-gelden van een SPUK naar de Algemene Uitkering geeft, naar aanleiding van de voorgenoemde toelichting, cijfermatig het volgende verloop weer voor het jaar 2026 en voor de jaren vanaf 2027: Regeling klimaat- en energiebeleid Uitkering gemeentefonds Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Per saldo

Regeling klimaaten energiebeleid Uitkering gemeentefonds Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Regeling klimaaten energiebeleid Per saldo

B/L Baten Baten Lasten Lasten Lasten Lasten

B/L

Regeling klimaat- en energiebeleid Algemene uitkering - DU CDOKE (vanaf 2027 mogelijk BFU) BR23 Doeluitkering Duurzaamheid SPUK CDOKE (tot 2026) Doorbelasting Fysiek Domein Ontwikkeling Uitvoering Klimaat- en Energiebeleid BR23 Overige leveringen en diensten (*) BR23 Communicatie en/of voorlichting (*)

Regeling klimaat- en energiebeleid

Baten

Algemene uitkering - DU CDOKE (vanaf 2027 mogelijk BFU) Baten BR23 Doeluitkering Duurzaamheid SPUK CDOKE (tot 2026) Lasten Doorbelasting Fysiek Domein Ontwikkeling Lasten Uitvoering Klimaat- en Energiebeleid Lasten BR23 Overige leveringen en diensten (*) Lasten BR23 Communicatie en/of voorlichting (*)

Primitieve begroting 2026

Wijziging

Herziene begroting 2026

0

759.000

759.000

442.000

-442.000

0

-442.000

-15.000

-457.000

0

-262.000

-262.000

-10.000

0

-10.000

-30.000

0

-30.000

-40.000

40.000

0

Primitieve begroting vanaf 2027 0

Herziene begroting vanaf 2027

Mutatie 746.000

746.000

442.000

-442.000

0

-442.000

-73.000

-515.000

0

-191.000

-191.000

-10.000

0

-10.000

-30.000

0

-30.000

-40.000

40.000

0

(*) Ten tijde van het uitwerken van de primitieve begroting 2026-2029 is reeds € 30.000 begroot voor het onderdeel communicatie en voorlichting en € 10.000 voor overige leveringen en diensten. Om die reden komen deze bedragen niet terug in de afwijkingen in de Voorjaarsnota 2026. Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect De Voorjaarsnota levert een bijdrage aan de strategisch doelstellingen van de Opgave Financiën en Organisatie. We ontsluiten de Voorjaarsnota 2026 voor iedereen op een eenvoudige manier en daarbij streven we inzicht in de voortgang van alle opgaven na. Argumenten 1.1 De voortgang van de resultaten van de programmalijnen geeft inzicht in de inhoudelijke en financiële samenhang van de resultaten

Onderwerp: Voorjaarsnota 2026

p. 2/6

In deze Turap 2026-1 wordt met het stoplichtmodel (de kleuren groen, oranje en rood) inzicht gegeven in zowel de inhoudelijke als financiële voortgang van de resultaten van de programmalijnen uit de verschillende programma’s. 1.2 De gemeenteraad aanvaardt hiermee de aan hem afgelegde tussentijdse financiële verantwoording. Met het instemmen met de in de Turap 2026-1 beschreven afwijkingen voor zowel exploitatie als de investeringskredieten wordt de afgelegde verantwoording aan de gemeenteraad over de ontwikkelingen en verwachtingen voor het begrotingsjaar 2026 aanvaard. 1.3 De mutaties in de kredieten moeten door de gemeenteraad worden bekrachtigd In de tussenrapportages doen we ook verslag van de ontwikkelingen in de investeringen. Dit is primair een rapportage op financiële afwijkingen als gevolg van bijvoorbeeld aanbestedingsresultaten. Eventuele wijzigingen in de kredieten leggen we ter besluitvorming voor aan de raad zodat we grip kunnen blijven houden op onze investeringen. De onderstaande wijzigingen in de investeringskredieten worden inhoudelijk toegelicht in de Turap 2026-1. Krediet omschrijving

Begroot Wijziging Nieuw Begroot

24 Aanpassen wegvak Heemraadsingel

331.000 1.069.000

1.400.000

24 Aanpassen wegvak Luiten Ambachtstraat 24 Aanpassen wegvak Kerklaan

488.000

618.000

1.106.000

420.000 1.017.000

1.437.000

26 Opzet strooiermachine SYNTOS 08

17.000

45.000

62.000

25 Ranonkelstraat/Rijtselaan Riool

965.000

550.000

1.515.000

25 Right-Oh Hybride veld 20 - 22 Ontvangstruimte

792.000

20.000

812.000

383.000

10.000

393.000

25 ESX hosts t.b.v. VDI, iedere 5 jaar

52.250

-52.250

0

25 SAN t.b.v. servers en VDI hosts/ opslag

41.800

-41.800

0

0

94.050

94.050

20.900

10.000

30.900

26 Vervanging servers (hosts) 26 iPads raad

Alle wijzigingen in exploitatiebudgetten en reserves worden in de Tussenrapportage per programma benoemd en toegelicht. 1.4 De mutaties in de reserves moeten door de gemeenteraad worden bekrachtigd zodat de stortingen en onttrekkingen rechtmatig plaats kunnen vinden. Als gevolg van aangepaste planningen en afwijkingen ten opzichte van de begroting ontstaan mutaties in de reserves. Door deze vast te laten stellen kunnen deze in de begroting worden verwerkt. Hiermee houden we inzicht op de ontwikkeling van onze reserveposities. 1.5 De mutaties in de voorzieningen moeten door de gemeenteraad worden bekrachtigd zodat de stortingen en onttrekkingen rechtmatig kunnen plaatsvinden. Als gevolg van aangepaste planningen en afwijkingen ten opzichte van de begroting ontstaan mutaties in de voorzieningen. Door deze mutaties vast te laten stellen kunnen deze in de begroting worden verwerkt. Hiermee houden we inzicht op de ontwikkeling van onze voorzieningenposities. 1.6 Regeling klimaat- en energiebeleid - Inzet CDOKE gelden. Door de gemeenteraad nadrukkelijk in positie te brengen met beschreven voorstel met betrekking tot de wijze waarop de extra CDOKE gelden zouden kunnen worden ingezet, wordt enerzijds recht gedaan aan het oorspronkelijke doel van die middelen en anderzijds aan het budgetrecht van de gemeenteraad.

2.1 Door de begroting 2026-2029 voor het begrotingsjaar 2026 te wijzigen overeenkomst beslispunt 1 te wijzigen worden de afwijkingen verwerkt en mogelijke begrotingsonrechtmatigheden voorkomen Door bovenstaande punten in de begroting te wijzigen worden mogelijke begrotingsrechtmatigheidsfouten voorkomen. 3.1 Door de financiële uitgangspunten voor de begroting 2027-2030 zoals opgenomen in de voorjaarsnota 2026 vast te stellen wordt een minimaal kader voor het opmaken van de begroting gegeven. Met het minimale kader door vaststelling van de financiële uitgangspunten kan de organisatie vooruit in het opstellen van de begroting.

Onderwerp: Voorjaarsnota 2026

p. 3/6

Kanttekeningen 1.1 t/m 1.5 Wanneer niet wordt ingestemd met de Turap 2026-1 dreigt begrotingsonrechtmatigheid Door niet in te stemmen met de financiële afwijkingen en mutaties in de reserves en voorzieningen zoals daarin verantwoord dreigen die afwijkingen en mutaties als onrechtmatig te worden bestempeld. 1.6 Niet instemmen met Regeling klimaat- en energiebeleid - Inzet CDOKE gelden. Het oordeel omtrent de wijze waarop de extra CDOKE gelden worden ingezet wordt nadrukkelijk aan de Raad gelaten. Wanneer de Raad niet akkoord gaat met de voorgestelde, in de Turap 2026-1 verwerkte, wijze dient de Raad via een amendement beslispunt 1 sub d. te schrappen dan wel te wijzigen. 2.1 Door de begroting 2026-2029 niet voor het begrotingsjaar 2026 te wijzigen overeenkomst beslispunt 1 ontstaan begrotingsrechtmatigheidsfouten. Indien de begroting niet wordt gewijzigd zullen er begrotingsonrechtmatigheden ontstaan, wat kan leiden tot een onrechtmatige jaarrekening als deze fouten de norm van 2% van de totale lasten van de begroting overschrijden. 3.1 Door de financiële uitgangspunten voor de begroting 2027-2030 zoals opgenomen in de voorjaarsnota 2026 niet vast te stellen wordt geen minimaal kader voor het opmaken van de begroting gegeven. De organisatie kan dan niet of slechts moeizamer vooruit in het opstellen van de begroting.

Financiën De financiële effecten zijn opgenomen in de Voorjaarsnota 2026. Per programma wordt een toelichting gegeven inzake de mutaties in: - Investeringen / Kredieten - Reserves - Voorzieningen Onderdeel

2026 V/N

2027 V/N

Beginstand 2026

9.000 V

4.000 V 1.524.000 N 3.028.000 N

Turap 2026-1

2028 V/N

2029

V/N

2.304.000 N 1.707.000 N 1.681.000 N 1.811.000 N

Algemene Uitkering - septembercirculaire

63.000 N

21.000 V

200.000 N

15.000 N

Algemene Uitkering - septembercirculaire CDOKE-gelden (DU in 2026, vanaf 2027 mogelijk BFU)

759.000 V

746.000 V

746.000 V

746.000 V

Totaal

1.599.000 N

936.000 N 2.659.000 N 4.108.000 N

Communicatie Gemeentelijke website, Pepperflow en iBabs. Publicatie in publieksversie van de besluitenlijst Door middel van deze tussenrapportage willen wij iedereen in onze gemeente kennis laten nemen van de tussentijdse verantwoording (inhoudelijk en financieel) die wordt afgelegd aan de gemeenteraad. Communicatiemiddelen Gemeentelijke website en VIA Burgerparticipatie Niet van toepassing, de besluitvorming ten aanzien van de producten van de P&C-cyclus zijn voorbehouden aan de gemeenteraad. Uitvoering Verwerking in de begroting 2026 – 2029 in het begrotingsjaar 2026. Bijlagen 1. Voorjaarsnota 2026

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan.

Onderwerp: Voorjaarsnota 2026

p. 4/6

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris, de burgemeester,

J. Donkers

Onderwerp: Voorjaarsnota 2026

M.M van Toorenburg

p. 5/6

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Besluit: 1. Kennis te nemen van de Voorjaarsnota 2026 en in te stemmen met de Tussenrapportage 2026-1 en daarmee in te stemmen met de daarin beschreven: a. financiële afwijkingen (zowel exploitatiebudgetten als investeringskredieten) met toelichting zoals opgenomen onder de programma’s; b. mutaties in de reserves; c. mutaties in de voorzieningen; d. wijze waarop de CDOKE gelden worden ingezet. 2. De begroting 2026-2029 voor het begrotingsjaar 2026 te wijzigen overeenkomstig beslispunt 1 3. De financiële uitgangspunten voor de begroting 2027-2030 zoals opgenomen in de Voorjaarsnota 2026 vast te stellen. Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 9 juli 2026, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

G. Brunsveld

M.M van Toorenburg

Onderwerp: Voorjaarsnota 2026

p. 6/6