Raadsvoorstel kernwaarden verordening sociaal domein 20241217

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20240702121028 : Raad van Geertruidenberg : 6 februari 2025 : : Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein : A.M.E.J. van Rooij en M.P.C. Hofkens

Voorstel 1. In te stemmen met de kernwaarden voor de Integrale Verordening sociaal domein; 2. De bijgevoegde burgerparticipatienota voor de Integrale Verordening sociaal domein vast te stellen. Samenvatting De gemeente Geertruidenberg is gestart met het project Omgekeerd werken. Om het Omgekeerd werken goed te kunnen implementeren in de gemeente, is het van belang om dit juridisch te borgen via een Omgekeerde verordening sociaal domein. Aan uw raad wordt in het kader van uw kaderstellende bevoegdheid gevraagd in te stemmen met de kernwaarden als uitgangspunt voor de Verordening sociaal domein. Inleiding De gemeente Geertruidenberg is gestart met het project Omgekeerd werken. In het beleidskader sociaal domein (2021) is al als doelstelling aangegeven dat de gemeente integraal en volgens de methodiek van de Omgekeerde Toets wil werken op basis van een Omgekeerde verordening sociaal domein. Deze doelstelling is overgenomen in het programmaplan Mens en Zorg. Het doel van het programma Mens en Zorg is om de transformatie in het sociaal domein verder vorm te geven in lijn met de visie van het Beleidskader sociaal domein (2021). Met de transformatie beogen we de basisondersteuning toekomstbestendig te maken en beheersbaar te houden door het maken van “de beweging naar de voorkant”.

Hiermee bedoelen we het inzetten op preventie en voorliggende, collectieve en vrij toegankelijke zorg in de gemeente. Het doel is om op de lange termijn de best passende en meest duurzame zorg en ondersteuning te bieden aan onze inwoners. We zien Omgekeerd werken als een van de instrumenten om dit te bereiken. Wat is Omgekeerd werken? Bij Omgekeerd werken wordt de hulpvraag van een cliënt centraal gesteld. Er wordt vraaggericht gewerkt, vanuit datgene de inwoners écht nodig hebben. Het te bereiken effect bij de inwoner wordt centraal gesteld en niet het aanbod of de beschikbare voorziening vanuit regelgeving van de gemeente. Dus we werken vanuit de bedoeling van de wet in plaats van de letter van de wet. Andere benamingen voor Omgekeerd werken zijn ook wel de menselijke maat toepassen en/of maatwerk bieden. Omgekeerde verordening sociaal domein In het eerste deel van 2024 is gewerkt aan de definitiefase van het project Omgekeerd werken. Hieruit is een Plan van aanpak voortgekomen. Hierin staat hoe we het Omgekeerd werken implementeren binnen onze gemeente. De gemeenteraad is hierover in de Raad Luistert van 12 november 2024 geïnformeerd. De juridische borging van het Omgekeerd werken regelen we via een Omgekeerde/Integrale verordening voor het sociaal domein. Om te komen tot deze verordening wordt aan uw raad gevraagd om in te stemmen met de kernwaarden voor deze verordening.

De verordening sociaal domein gaat de beleidsterreinen Jeugd, Wmo, Sociale Zaken (Participatie & Inkomen, schuldhulpverlening) en Inburgering bevatten. In de verordening sociaal domein worden alle wettelijke bepalingen uit het sociaal domein en de geldende gemeentelijke verordeningen samengevoegd. Ook worden noodzakelijke wetswijzigingen en technische aanpassingen doorgevoerd. Kernwaarden Uw raad wordt gevraagd in te stemmen met kernwaarden voor de Omgekeerde verordening Sociaal Domein. De kernwaarden zijn te vinden in bijlage 1 bij dit voorstel De kernwaarden vormen het uitgangspunt voor de verordening sociaal domein en daarmee de wijze waarop de dienstverlening in het sociaal domein is georganiseerd in de gemeente Geertruidenberg. De kernwaarden zijn geformuleerd uit bestaande

beleidsvisies uit onze gemeente, waaronder het Beleidskader sociaal domein (2021), de regiovisie Jeugd (2021) en het programmaplan Mens & Zorg (2023). Ze zijn dus in lijn met het huidige beleid en waar nodig aangevuld met recente en noodzakelijke regelgeving. We hebben drie kernwaarden geformuleerd aan de hand van de volgende visies uit het Beleidskader sociaal domein: o Kernwaarde 1: visie op meedoen o Kernwaarde 2: Visie op preventie, ondersteuning en zorg o Kernwaarde 3: Visie op de rol van de gemeente Deze kernwaarden zijn per hoofdstuk uit de verordening sociaal domein verder uitgediept. Alle drie de kernwaarden zijn van toepassing op hoofdstukken 1 t/m 6 en 8. Bij de andere hoofdstukken is aangegeven welke kernwaarden betrekking hebben op dat specifieke hoofdstuk. De verordening sociaal domein bestaat uit de volgende hoofdstukken: 1. Inleiding 2. Van melding tot besluit: dit hoofdstuk gaat over de manier waarop de inwoner ondersteuning kan vragen bij de gemeente. 3. Werk en participatie: hier gaat het over hoe wij inwoners helpen bij het vinden van zo duurzaam en passend mogelijk werk. 4. Gezond en veilig opgroeien: dit hoofdstuk heeft betrekking op hoe wij ervoor zorgen dat jongeren zo gezond en veilig mogelijk kunnen opgroeien. 5.

Wonen in een veilige en gezonde omgeving: Inwoners met een beperking en./of langdurige psychische of psychosociale problemen hebben soms hulp nodig om zo lang en zelfstandig mogelijk in hun eigen leefomgeving te kunnen blijven wonen. In dit hoofdstuk zijn regels opgenomen over de ondersteuning die de gemeente deze inwoners kan bieden. 6. De vorm van hulp: dit hoofdstuk regelt in welke vorm de hulp wordt ingezet en welke regels daarbij horen. Ook is geregeld wanneer de gemeente een financiële bijdrage aan de inwoner kan vragen op grond van de Wmo. 7. Inkomen en schulden: Wij hebben een financieel vangnet voor inwoners die een laag inkomen en geen of weinig vermogen hebben om de dagelijkse kosten te betalen. In dit hoofdstuk wordt beschreven welke extra’s de gemeente aanbiedt. Daarnaast geven we enkele basisregels voor de ondersteuning die wij kunnen bieden bij een schuldenprobleem. Dit heeft betrekking op kernwaarden 1 en 2. 8. Afspraken tussen inwoner en gemeente: Dit hoofdstuk gaat over de manier waarop de gemeente en inwoners met elkaar omgaan. Het gaat over de manier waarop de gemeente zich moet gedragen en wat er van de inwoner wordt verwacht. 9. Inspraak voor inwoners: in dit hoofdstuk is vastgelegd hoe inwoners hun invloed kunnen uitoefenen op het beleid dat wij maken en uitvoeren. Kernwaarden 1 en 3 gaan hier over. 10.

Klachten en bezwaar: in dit hoofdstuk staan enkele regels over de mogelijkheid om een klacht in te dienen, een vertrouwenspersoon te spreken of bezwaar te maken. Dit gaat over kernwaarden 1 en 3. 11. Kwaliteit, inkoop en aanbesteding: in hoofdstuk 11 gaat het over de kwaliteit, de inkoop en de aanbesteding van diensten en producten in het sociaal domein. Kernwaarde 3 is hierop van toepassing. Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect Sinds 2023 werkt de gemeente Geertruidenberg opgavegericht. Het sociaal domein is ondergebracht in het programma Mens en Zorg. Het programma bestaat uit zes programmalijnen, waarin verschillende speerpunten centraal staan. Het Omgekeerd werken valt onder programmalijn 5, vrije inloop. Deze programmalijn beoogt de basisondersteuning vanuit de gemeente op lange termijn houdbaar en betaalbaar te houden. Om dit te bereiken, wordt ingezet op het maken van “de beweging naar de voorkant”. Hiermee bedoelen we het inzetten op het eigen netwerk en eigen kracht, preventie en voorliggende, collectieve en vrij toegankelijke zorg in de gemeente. Het doel is om op de lange termijn de best passende en meest duurzame zorg en ondersteuning te bieden aan onze inwoners.

Strategische doelstellingen: o Eerder erbij en een gezamenlijke en integrale aanpak o Houdbare basisondersteuning Maatschappelijke effecten: o Het gebruik van voorzieningen is gebaseerd op maatwerk o De gemeentelijke toegang is laagdrempelig en gericht op zelfredzaamheid

Onderwerp: Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein

p. 2/5

Doelstellingen Omgekeerd werken: o Het klantproces is integraal, eenduidig en gebaseerd op maatwerk. o Het Omgekeerd werken is geborgd in de werkwijzen van de medewerkers. o De werkwijzen en werkprocessen van het sociaal domein zijn zodanig ingericht dat ze het Omgekeerd werken optimaal ondersteunen. Argumenten 1.1 Door het vaststellen van de kernwaarden wordt richting gegeven aan de wijze waarop de dienstverlening in het sociaal domein plaatsvindt De kernwaarden vormen de basis voor de (Omgekeerde) verordening sociaal domein die we gaan opstellen. De kernwaarden geven de manier aan waarop we de dienstverlening willen organiseren vanuit de visie van het Omgekeerd werken. Hierbij wordt het te behalen effect centraal gesteld en niet de voorzieningen. Met de verordening geven we invulling aan hoe de professionals de dienstverlening gaan uitvoeren. Daarmee beschrijven we de organisatiewaarden die ten grondslag liggen aan de manier waarop de professionals hun werk uitvoeren. Dit geeft houvast in de uitvoering, waardoor de professionals het werk eenduidig kunnen uitvoeren. 1.2 De kernwaarden zijn opgesteld uit bestaand beleid De kernwaarden zijn opgesteld aan de hand van bestaande beleidsdocumenten uit het sociaal domein. Het Beleidskader Sociaal Domein (2021) is het uitgangspunt geweest voor het formuleren van de kernwaarden.

De kernwaarden zijn dan ook afkomstig uit en in lijn met bestaand beleid dat uw raad eerder heeft vastgesteld. 1.3 Hiermee geeft u uitvoering aan uw kaderstellende rol Door het vaststellen van de kernwaarden voor de (Omgekeerde) verordening sociaal domein kan uw raad aan de voorkant de kaders stellen op de basis waarvan de Integrale Verordening sociaal domein wordt opgesteld. De kernwaarden geven aan hoe de dienstverlening in het sociaal domein georganiseerd gaat worden en wat we van onze inwoners verwachten en wat zij van de gemeente mogen verwachten. 2.1 Hiermee geven we aan hoe we de inspraakprocedure/burgerparticipatie voor de Omgekeerde verordening sociaal domein willen regelen In de bijgevoegde burgerparticipatienota staat de burgerparticipatieprocedure voor de totstandkoming van de Omgekeerde verordening sociaal domein toegelicht. Ingevolge artikel 4 van de Verordening Burgerparticipatie Geertruidenberg 2023 stelt het bestuursorgaan (in casu: de gemeenteraad) bij de start van elke burgerparticipatieprocedure vast op welke manier burgerparticipatie wordt toegepast. Er wordt voorgesteld om de adviesraad sociaal domein een adviesrol te geven over de verordening sociaal domein. De adviesraad sociaal domein is bekend met de ontwikkelingen in het sociaal domein en hij adviseert het college over de nieuwe beleidsvoornemens.

De adviesraad is op de hoogte van de ontwikkelingen, heeft hier kennis van en bestaat tevens uit ervaringsdeskundigen, waardoor zij het inwonerperspectief vertegenwoordigen. Naast de adviesrol van de adviesraad sociaal domein stellen we voor om de Omgekeerde verordening sociaal domein ter inzage te leggen voor een periode van drie weken. Alle inwoners hebben dan de mogelijkheid om de verordening in te zien en hier een zienswijze op in te dienen. Deze inzagemogelijkheid (kennisgeving inzagelegging) wordt te zijner tijd bekendgemaakt in het elektronisch gemeenteblad en in weekblad de Langstraat. Kanttekeningen 1.1 Leerlingenvervoer is niet meegenomen in de Omgekeerde verordening sociaal domein Er is voor gekozen om het leerlingenvervoer niet mee te nemen in de Omgekeerde verordening sociaal domein. Voor het leerlingenvervoer wordt er een regionale verordening opgesteld. In verband met het verwerken van de aanvragen voor het leerlingenvervoer is het noodzakelijk dat de verordening uiterlijk april 2025 wordt vastgesteld. Dit is niet haalbaar voor de verordening sociaal domein. Gezien het specifieke karakter van het leerlingenvervoer is ervoor gekozen het leerlingenvervoer als een aparte verordening te behouden.

1.2 Er is capaciteit vereist voor het aanpassen van de beleidsregels en het up to date houden van de verordening Het opstellen van de Omgekeerde verordening sociaal domein heeft veel capaciteit gevraagd van de ambtelijke organisatie. Als de verordening klaar is, moeten de beleidsregels die onder de verordening hangen, ook nog aangepast worden. Dit vraagt ook de nodige ambtelijke capaciteit. Er is daarnaast ook ureninzet nodig om de verordening in de komende jaren up to date te houden. Financiën Onderwerp: Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein

p. 3/5

Dit raadsvoorstel heeft geen financiële consequenties. Het project Omgekeerd werken, en daarmee de Omgekeerde verordening sociaal domein, maakt onderdeel uit van het programma Mens en Zorg. Binnen het programma Mens en Zorg zetten we in op de transformatie sociaal domein met als doel om zo de basisondersteuning toekomstbestendig te maken en de kosten beheersbaar voor de toekomst. Met Omgekeerd werken verwachten we op de lange termijn de middelen effectiever en efficiënter te kunnen inzetten, omdat we beter passende en duurzame hulp bieden aan onze inwoners. Communicatie In het plan van aanpak van het project Omgekeerd werken staan verschillende werkgroepen, die nodig zijn voor de implementatie van het Omgekeerd werken. Een van de werkgroepen gaat over communicatie. Communicatie is essentieel om de inwoners uit onze gemeente mee te nemen in de nieuwe werkwijze. We willen hen informeren over het feit dat de houdbaarheid van de basisondersteuning onder druk staat en dat er een andere manier van werken nodig is om ervoor te zorgen dat inwoners in de toekomst de zorg kunnen krijgen die ze nodig hebben. Met Omgekeerd werken willen we meer vraaggericht werken en kijken naar wat onze inwoners écht nodig hebben. Inclusieve samenleving De visie van het Beleidskader sociaal domein (2021) luidt: iedereen doet naar vermogen mee en draagt naar vermogen bij.

Hiermee creëren we een inclusieve samenleving, waarbij de bijdrage van elke inwoner ertoe doet. Inwoners die niet of in minder mate kunnen meedoen, krijgen de ondersteuning die nodig is. We gaan daarbij uit van samenredzaamheid. We helpen elkaar waar nodig en we leveren een bijdrage aan de samenleving in Geertruidenberg. Voor de totstandkoming van de Omgekeerde verordening sociaal domein wordt burgerparticipatie en inspraak toegepast. Hiervoor is een burgerparticipatienota opgesteld (zie bijlage 2). In deze nota wordt voorgesteld om de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) te gebruiken als adviesorgaan. De Adviesraad Sociaal Domein heeft tijdens zijn vergadering van 11 november 2024 de kernwaarden voor de totstandkoming van de Omgekeerde verordening sociaal domein besproken. Hij heeft hierover in december 2024 een positief advies uitgebracht. Dit advies treft u in bijlage 3 bij dit raadsvoorstel. De raad wordt begin 2025 betrokken voor de advisering over de gehele Omgekeerde verordening sociaal domein. De adviesraad bestaat uit een afvaardiging van ervaringsdeskundigen en zorgprofessionals afkomstig uit verschillende doelgroepen van het sociaal domein. Door hun kennis en ervaring in het sociaal domein hebben zij een waardevolle blik op het beleid en of de juiste zaken zijn meegenomen in de totstandkoming van de verordening.

Door de adviesraad een adviesaanvraag te doen over de volledige verordening zijn we van mening dat we voldoende hebben gedaan om invulling te geven aan burgerparticipatie. Daarnaast wordt de verordening sociaal domein ter inzage gelegd voor alle inwoners voor een periode van drie weken (februari/maart 2025). Uitvoering Na vaststelling van de kernwaarden door uw raad wordt het verdere proces rondom de totstandkoming van de Omgekeerde verordening sociaal domein voortgezet. Uw raad krijgt in mei 2025 de volledige conceptverordening Sociaal Domein ter besluitvorming voorgelegd. Na uw instemming treedt de verordening in werking op 1 juni 2025. Bijlagen 1. Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein 2. Burgerparticipatienota totstandkoming Integrale Verordening sociaal domein 3. Advies Adviesraad Sociaal Domein over Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans Onderwerp: Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein

M. Witte p. 4/5

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Gelet op: Besluit: De raad besluit:

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 6 februari 2025, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

G. Brunsveld

M. Witte

Onderwerp: Kernwaarden Integrale Verordening sociaal domein

p. 5/5