Raadsvoorstel - jaarrekening 2022 en begroting 2024 SFGB

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20231003108703 : Raad van Geertruidenberg : 21 december 2023 : : Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg : A.M.E.J. van Rooij

Voorstel 1. Kennis te nemen van het jaarverslag 2022 van N.V. Sportfondsen Geertruidenberg; 2. De begroting 2024 van N.V. Sportfondsen Geertruidenberg goed te keuren en het verschil á € 53.997,00 te dekken uit het positief begrotingsresultaat 2024 en de begroting 2024 dienovereenkomstig te wijzigen; 3. De tarieven 2024 voor de gemeentelijke zwembaden goed te keuren; 4. De tijdstippen en dagen van openstelling in 2024 van de gemeentelijke zwembaden goed te keuren. Samenvatting De gemeenteraad neemt jaarlijks een besluit over de begroting, tarieven en openingstijden van N.V. Sportfondsen Geertruidenberg (hierna: SFGB). Tevens neemt de gemeenteraad kennis van het jaarverslag. Inleiding N.V. Sportfondsen Geertruidenberg (hierna: SFGB) heeft de jaarrekening van 2022 ingediend bij de gemeente. Het college stelt jaarlijks de jaarrekening vast. Uw gemeenteraad krijgt de jaarrekening ter kennisname aangeboden. Daarnaast neemt uw gemeenteraad jaarlijks een besluit over de begroting, tarieven en openingstijden van SFGB conform de huur- en exploitatieovereenkomst. Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect Onze zwembaden zijn er niet alleen om te zwemmen maar zeker ook om te ontmoeten. Een plek waar jong en oud samen kunnen komen. Met de recentelijke gerenoveerde zwembaden willen we de sociale functie nog verder laten groeien.

Een eerste stap is een reële begroting en een ruimere openstelling. Argumenten 1.1 Exploitatie tekort over 2022 Het college heeft het jaarverslag 2022 van SFGB op 7 november 2023 besproken in een vergadering. Uit het jaarverslag blijkt dat er sprake is van een financieel nadeel. Uit de jaarrekening blijkt dat er sprake is van een financieel tekort. De kosten van de exploitatie van de gemeentelijke zwembaden in 2022 zijn hoger uitgevallen dan vooraf begroot. Hierdoor is er sprake van een extra voorlopig tekort van € 4.377,00 exclusief btw. SFGB voert een niet risicodragende exploitatie voor de zwembaden. Het resterend tekort is daarmee een risico voor de gemeente Geertruidenberg. In lijn met de werkwijze van voorgaande jaren wordt in het begin van een boekjaar door de gemeente een voorlopige huur voor de zwembaden in rekening gebracht. Aan het einde van hetzelfde boekjaar wordt de definitieve huur door de gemeente in rekening gebracht. Lange tijd was onzeker of SFGB door de belastingdienst als winst beogend werd aangemerkt en daarmee buiten de verruiming van de btw-sportvrijstelling zou vallen (wetswijziging ingevoerd januari 2019). Inmiddels is bekend dat alle exploitaties binnen de Sportfondsen Groep, dus ook SFGB, als winst beogend worden aangemerkt en dus btw-belast kunnen exploiteren.

Met als gevolg dat de huur welke wij als gemeente in rekening brengen minimaal de integrale kostprijs moet zijn. Dit heeft geleid tot een groter verschil tussen voorlopige en definitieve huur. De definitieve huur wordt opgenomen in het jaarverslag. Terwijl de voorlopige huur uitgangspunt is voor het opstellen van een begroting. Bovenstaande is aanleiding om toe te werken naar een vast huur bedrag voor de zwembaden voor meerdere jaren. En niet meer te gaan werken met een voorlopige en definitieve huur.

2.1 Aangeleverde begroting 2024 SFGB In de gemeentelijke begroting is een bedrag van € 514.061,00 opgenomen voor de gemeentelijke bijdrage in het exploitatietekort van de zwembaden. De ingediende begroting 2024 van SFGB bedraagt € 568.058,00. Voorgesteld wordt dit verschil van € 53.997,00 te dekken uit het positief begrotingsresultaat voor 2024. En structureel te actualiseren in de voorjaarsnota 2024. Het betreft een forse stijging maar wel uitlegbaar. Al jaren geeft SFGB aan dat het kaderstellend budget van de gemeente het niet mogelijk maakt een reële begroting op te stellen. Dit beeld leeft waarschijnlijk niet bij uw college en gemeenteraad. Echter zijn er al jaren extra middelen beschikbaar en ingezet voor exploitatie en beheer van de zwembaden. In 2019 en 2022 een extra bijdrage van de gemeente voor het bekostigen van gratis zwemabonnementen voor basisschoolkinderen en ene gereduceerd tarief voor overige jeugd tot en met 17 jaar. En daarbij in 2020 en 2021 de regeling specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden vanuit het Rijk. Zonder de financiële bijdrage vanuit de gemeente voor de aangenomen amendementen en de steunmaatregelen voor coronasteun vanuit het Rijk waren de exploitatietekorten afgelopen jaren vele malen hoger uitgevallen. Ook speelt de marktontwikkeling een rol.

Prijzen zijn de afgelopen jaren enorm gestegen, welke vooral van toepassing zijn aan de lasten kant. Denk aan personeelskosten, energiekosten, chemicaliën, hogere huurprijs etc. SFGB kent meer kosten dan inkomsten wat maakt dat het tekort toeneemt. Als gevolg van deze ontwikkelingen is SFGB genoodzaakt de begroting met € 53.997,00 naar boven bij te stellen. Deze bijstelling wordt, vanwege de aangedragen argumenten, als autonome ontwikkeling aangemerkt. Zoals in het volgend argument (5.1) en kanttekening 5.1 wordt toegelicht wordt de autonome ontwikkeling niet opgevangen door een extra verhoging van de tarieven. Dit omdat een hogere tariefstelling voor uw gemeenteraad onbespreekbaar is. Dit terwijl uit onafhankelijk onderzoek, uitgevoerd door Synarchis, blijkt dat de gehanteerde tarieven relatief laag zijn. Tijdens een bestuurlijk overleg eerder dit jaar is met de directie van SFGB afgestemd dat er een reële begroting wordt ingediend op basis van normale bedrijfsvoering. Dit heeft geresulteerd in de begroting welke als bijlage aan dit voorstel is toegevoegd. Daarbij moet vermeld worden dat er is gekozen voor een ruimere openstelling maar een geringe stijging in de tarieven. Zie hiervoor onderstaande punten.

Een verdere specificatie voor de indexatie aan zowel de omzet als kosten kant is terug te vinden in de toelichting op de begroting 2024, welke als bijlage aan dit advies is toegevoegd. 3.1 De tarieven zijn minimaal geïndexeerd De tarieven in 2024 zijn met ongeveer 5% geïndexeerd ten opzichte van vorig jaar. Deze indexatie is minimaal nodig om een deel van de gestegen kosten te denken. De voorgestelde tarieven voor 2024 zijn als volgt: -Los bad volwassenen -Los bad jeugd -12-Badenkaart volwassenen -12-Badenkaart jeugd -Seizoensabonnement volwassenen -Seizoensabonnement jeugd * -Seizoensabonnement volwassenen voorverkoop -Seizoensabonnement jeugd. voorverkoop*

€ 6,50 € 5,90 € 65,00 € 59,00 € 65,00 € 57,75 € 58,00 € 51,45

(2023, € 6,10) (2023, € 5,60) (2023, € 61,00) (2023, € 56,00) (2023, € 61,00) (2023, € 55,00) (2023, € 55,00) (2023, € 49,00)

*Voor tarief jeugdabonnement heeft uw raad voor het zwemseizoen 2023 afwijkend besloten. Gratis voor jeugd t/m 12 jaar. Een gereduceerd tarief van € 25,00 voor de overige jeugd t/m 17 jaar.

Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 2/7

Onderstaand overzicht informeert over het verloop van de toegangsbewijzen tot en met september 2023.

Seizoensabonnement volwassenen Seizoensabonnement.jeugd Seizoensabonnement volwassenen voorverkoop Seizoensabonnement jeugd. Voorverkoop Abonnement basisscholen

2023 2022 2021 2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

333

226

137

0

212

120

121

79

131

143

601

360

412

0

100

142

166

156

159

204

1126 1089

927

0

1585

773

742

827

898

917

525

1307

0

418

636

588

672

768

786

0

0

1959 27

37

22

24

21

377

358

399

387

428

77

103

61

79

61

1184

1135

1244

1092

1333

577

1686 1763

Gezinsabonnement. hoofdkaart Gezinsabonnement. hoofdkaart voorverkoop Volgkaart Volgkaart voorverkoop Los bad volwassenen

9173 9902 3516 8367

8733

11824

5571

5501

6408

5128

Los bad jeugd

5197 5785 3116 13947 4146

9309

5327

5318

5900

4493

Totaal aantal bezoekers

63097 67624 42551 25788 63821 82719 59669 58375 77125 64836

*Grijs gearceerde tekst zijn niet meer bestaande abonnementsvormen 4.1 De openingstijden zwemseizoen 2024 Bij wijze van proef willen we de openingstijden in 2024 verruimen. De verruimde openstelling is in eerste instantie voor het banenzwemmen. Bij mooi weer kan in deze weken eventueel opgeschaald worden, mits voldoende personeel, naar recreatief zwemmen. Dit vooruitlopend op een vervolg van de effectenanalyse zwembaden. De baden openen en sluiten nog wel gespreid. De ruimere openstelling heeft wel consequenties voor de temperatuur van het zwembadwater. Met name de eerste weken. Buiten temperatuur, minimaal gegarandeerde temperatuur zwemwater (zie kanttekening 4.4) en de energieprijzen spelen hierin een rol. Een uitgebreide uitleg over de ruimere openstelling is te lezen in de toelichting begroting 2024, welke als bijlage aan dit voorstel is toegevoegd.

Openstelling zwembad De Ganzewiel Openingsduur 20 weken van zaterdag 13 april t/m zondag 1 september 2024 Openingsuren banenzwemmen 13 t/m 26 april (verruimde openstelling): Dagelijks tussen 10:00 en 12:00 uur en dinsdag- en donderdagavond tussen 18:00 en 19:30 uur Openingsuren 27 april t/m 1 september: Dinsdag/donderdag : 07.30 tot 19.30 uur* Maandag/woensdag/vrijdag : 10.00 tot 19.30 uur* Zaterdag/zon en feestdagen : 11.00 tot 17.00 uur* Openstelling zwembad De Schans Openingsduur 20 weken van zaterdag 27 april t/m zondag 15 september 2024 Openingsuren 27 april t/m 1 september: Maandag t/m vrijdag : 10.00 tot 18.00 uur* Zaterdag /zon en feestdagen : 11.00 tot 17.00 uur* Openingsuren banenzwemmen 2 t/m 15 september (verruimde openstelling): Dagelijks tussen 10:00 en 12:00 uur en dinsdag- en donderdagavond tussen 18:00 en 19:30 uur

Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 3/7

NB: *Voor beide baden geldt dat bij koud en/of regenachtig weer óf bij nauwelijks bezoekers besloten kan worden dat het bad eerder gesloten wordt. Daar staat tegenover dat bij mooi weer de zwembaden iets langer open kunnen blijven en een seizoen verlenging in september zal worden overwogen bij goede weersverwachtingen. Communicatie daarover kan via de website en overige (social) media vandaag de dag goed georganiseerd worden. Het streven is om open te zijn als de bezoekers gebruik willen maken van de zwembaden, maar om kostenbesparend te kunnen handelen en de zwembaden te sluiten als er nagenoeg geen bezoekers komen. Meivakantie basisonderwijs : 20 april t/m 5 mei 2024 Zomervakantie basisonderwijs : 6 juli t/m 18 augustus 2024 Kanttekeningen 2.1, 3.1 en 4.1 Vertraging proces Als uw raad niet akkoord gaat met voorliggende begroting 2023 met tarieven en openingstijden, loopt het proces vertraging op. SFGB zal dan aanpassingen moeten doen, waardoor besluitvorming wordt vertraagd. SFGB ontvangt tot vaststelling ook geen voorlopige exploitatiebijdrage 2023. Dit kan leiden tot liquiditeitsproblemen bij SFGB. Gezien de openstelling van beide zwembaden in april is besluitvorming door uw raad in februari noodzakelijk. De tussenliggende periode is nodig om een tijdige openstelling te kunnen realiseren.

2.2 Aangeleverde begroting is reëel maar niet passend binnen de gemeentelijke begroting Bij argument 2.1 valt al te lezen dat de ingediende begroting de gemeentelijke bijdrage in het exploitatietekort, zoals opgenomen in de gemeentelijke begroting, overstijgt. Al jaren is de gemeentelijke bijdrage hetzelfde bedrag. Het is onvermijdbaar, gezien de marktontwikkelingen, dat deze bijgesteld moet worden. In principe doen we dit als gemeente al jaren op een verkapte manier, door het bekostigen van de gratis abonnementen. Daarbij voert SFGB een niet risicodragende exploitatie. Het is ofwel een te krappe en niet realistische begroting met als gevolg een extra exploitatie tekort met het vaststellen van de jaarrekening. Dit extra tekort komt voor rekening van de gemeente. Of een begroting meer passend bij de actuele situatie en kijkend naar een haalbare exploitatie. Het moet met de jaarrekening 2024 blijken of de begroting is gerealiseerd. Het weer, waar je met buitenbaden afhankelijk van bent, is de meest bepalende factor maar valt niet te sturen. 2.3 Geen gratis abonnement of aangepast tarief jeugd In de begroting, zoals bijgevoegd aan dit voorstel, is geen rekening gehouden met het verstrekken van gratis abonnementen of gereduceerde tarieven. Uit het rapport effectenanalyse zwembaden, opgesteld en gepresenteerd door Synarchis, blijkt dit niet het gewenste effect te hebben.

Het resulteert niet in meer bezoekers. Nog dit jaar wordt er een vervolg gegeven aan het onderzoek door het oprichten van een werkgroep. Meerdere betrokken partijen (wethouder, beleidsmedewerker, buurtsportcoach, manager zwembaden) samen met een afvaardiging van uw gemeenteraad gaan deze werkgroep vormen en verdere uitwerking geven aan de missie en visie voor de zwembaden. 2.4 Juridische consequenties In maart 2015 heeft het college besloten om: 1. Akkoord te gaan met het sluiten van een één-op-één overeenkomst met N.V. Sportfondsen Geertruidenberg en Sportfondsen Exploitatiebeheer B.V. tot verhuur en exploitatie van de gemeentelijke zwembaden in 2015 tegen dezelfde condities als die welke zijn opgenomen in de huur- en exploitatieovereenkomst die gold tot 18 februari 2015 en hiermee af te wijken van het Inkoop- en aanbestedingsbeleid van de gemeente Geertruidenberg; 2. Deze overeenkomst aan te gaan tot 18 februari 2016, met dien verstande dat de optie wordt meegenomen de overeenkomst telkens met één jaar te verlengen tenzij zij uiterlijk zes maanden voor de vervaldatum door een contractpartij wordt opgezegd; 3. Na het vaststellen van de visie op zwembaden bezien of Europese aanbesteding noodzakelijk is. De huidige huur- en exploitatieovereenkomst heeft geen einddatum en kan jaarlijks verlengd worden.

Echter is het advies vanuit Inkoopbureau en juridische zaken om de exploitatie van de zwembaden aan te besteden. Het lopende contract is in 2015 aangegaan als overbrugging. Om meerdere redenen (onduidelijkheid verbreding knooppunt Hooipolder, renovatie van de zwembaden, coronacrisis, onderzoek oprichten sport- en vastgoedbedrijf) is meermaals gebruik gemaakt van de verlengingsmogelijkheid in de overeenkomst, en is de stap om een markconsulatie te houden en een aanbestedingsprocedure op te starten uitgesteld.

Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 4/7

Advies juridische zaken Gebruikmaking van de oneindige verlengingsmogelijkheid in de huidige overeenkomst met N.V. Sportfondsen Geertruidenberg en Sportfondsen Exploitatiebeheer B.V. kan leiden tot een onrechtmatigheid die effect kan hebben op de accountantsverklaring op de jaarstukken van de gemeente. Exploitatie van zwembaden, waarbij het eigendom en het exploitatierisico bij de gemeente ligt, is aan te merken als een klassieke overheidsopdracht in het aanbestedingsrecht. Exploitatie van een sportaccommodatie is een SAS-dienst (sociale en andere specifieke diensten), waarmee het drempelbedrag voor Europees aanbesteden op €750.000,- ligt. Er is sprake van overschrijding van deze grens, gezien de jarenlange onafgebroken contractuele relatie en de oneindige verlengingsmogelijkheid in de huidige overeenkomst met N.V. Sportfondsen Geertruidenberg en Sportfondsen Exploitatiebeheer B.V., waardoor er sprake is van een overeenkomst voor onbepaalde tijd. Langdurige contracten – en zeker overeenkomsten voor onbepaalde tijd – leiden tot het onrechtmatig lang van de markt houden van een opdracht. Er is strijd met het aanbestedingsrecht1 als dit leidt tot beperking van de concurrentie. En er is een markt voor exploitatie van zwembaden Het advies is om een marktconsultatie te houden.

Met een marktconsultatie is meer inzicht te verkrijgen of en in hoeverre de concurrentie interesse heeft in het exploiteren van de gemeentelijke zwembaden. Aan de hand daarvan kan een aanbestedingsprocedure voor de exploitatie van de zwembaden volgen. Een nieuwe overeenkomst zal voor meerdere jaren worden aangegaan. Daarmee wordt het risico van onrechtmatigheid v.w.b. de exploitatie van de zwembaden teniet gedaan. Het onderzoek of er een gemeentelijk sport- en vastgoedbedrijf dient te komen waarin de exploitatie van de zwembaden wordt ondergebracht, kan een begrijpelijke aanleiding zijn voor uitstel van het besluit om de huidige overeenkomst nog een jaar door te laten gaan en het houden van een marktconsultatie met daarna een aanbesteding van de exploitatie van de zwembaden voor meerdere jaren. 3.2 Geen hogere stijging tarieven Jaarlijks is er veel te doen om de tariefstelling. Dit maakt dat SFGB de tarieven ieder jaar alleen marktconform indexeert. Dit terwijl een hogere indexatie wenselijk is om het toenemend gat tussen kosten en inkomsten op te vangen. Daarnaast blijkt dat hier mogelijkheden liggen. Zo blijkt uit het rapport effectenanalyse zwembaden dat de tarieven gehanteerd bij de zwembaden in onze gemeente ruimte bieden voor verdere stijging. 4.2 Minimale zwemwatertemperatuur De stijging van de energiekosten betekend ook iets voor de temperatuur van het zwemwater.

In de koudere maanden (april en mei) moet het zwemwater kunstmatig bij gewarmd worden. Dit om het zwemwater op een bepaalde temperatuur te krijgen. Dit bij warmen kost geld. Om de kosten enigszins te beperken gaan we werken met een minimale temperatuur voor het zwembadwater. Dit gaat SFGB duidelijk communiceren via sociale media. Verder opwarmen betekend namelijk nog meer kosten. Op deze manier probeert SFGB de energiekosten onder controle te houden. In de zomermaanden zorgt de zon voor verdere temperatuuropbouw van het zwembadwater. We gaan komend zwemseizoen gebruiken als pilotjaar. Financiën Uit de jaarrekening blijkt dat er sprake is van een beperkt financieel tekort. De kosten van de exploitatie van de gemeentelijke zwembaden in 2022 zijn enigszins hoger uitgevallen dan vooraf begroot. Hierdoor is er sprake van een extra voorlopig tekort van € 4.377,00 exclusief btw. SFGB voert een niet risicodragende exploitatie voor de zwembaden. Het resterend tekort is daarmee een risico voor de gemeente Geertruidenberg Verwacht wordt dat een eventueel tekort over 2023, vanwege de autonome kostenontwikkeling, kan worden opgevangen met de specifieke uitkering meerkosten energie openbare zwembaden. Op basis van de voorliggende begroting 2024 voor de zwembaden dient de raming te worden aangepast met € 53.997,00.

Voorgesteld wordt om dit bedrag te dekken uit het positief begrotingsresultaat 2024 van de gemeente. En structureel te actualiseren in de voorjaarsnota 2024. Na ontvangst van de jaarrekening 2024, welke we medio 2025 mogen verwachten, moet blijken wat het daadwerkelijk exploitatietekort over 2024 gaat zijn.

1 Aanbestedingswet 2012, Aanbestedingsbesluit en de hierin als verplichte richtsnoer aangewezen Gids Proportionaliteit, alsmede de

Regeling inkoop- en aanbestedingsbeleid 2017 Gemeente Geertruidenberg. Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 5/7

Communicatie Na instemming van de gemeenteraad met de begroting voor 2024 wordt dit gecommuniceerd met SFGB. Daarnaast wordt er via sociale media door de gemeente en SFGB gecommuniceerd over de openstelling. Inclusieve samenleving De zwembaden in onze gemeente zijn een ontmoetingsplek voor iedereen binnen de samenleving. Als gemeente willen we de samenhang en betrokkenheid van inwoners met de leefomgeving vergroten. De recentelijk gerenoveerde zwembaden dragen hieraan bij. Hiermee willen we de sociale functie nog verder laten groeien. Uitvoering Na instemming van de gemeenteraad met de begroting voor 2024 wordt dit gecommuniceerd met SFGB. Na ontvangst van een factuur voor de exploitatiebijdrage 2024 wordt deze betaald aan SFGB. Bijlagen 1. Brief N.V. Sportfondsen Geertruidenberg van 19 juli 2024 (Jaarverslag 2022) 2. Brief N.V. Sportfondsen Geertruidenberg van 14 juli 2024 (Exploitatiebegroting 2024) 3. Toelichting exploitatiebegroting 2024 Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans

M. Witte

Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 6/7

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Gelet op: Besluit: De raad besluit: 1. Kennis te nemen van het jaarverslag 2022 van N.V. Sportfondsen Geertruidenberg; 2. De begroting 2024 van N.V. Sportfondsen Geertruidenberg goed te keuren en het verschil á € 53.997,00 te dekken uit het positief begrotingsresultaat 2024 en de begroting 2024 dienovereenkomstig te wijzigen; 3. De tarieven 2024 voor de gemeentelijke zwembaden goed te keuren; 4. De tijdstippen en dagen van openstelling in 2024 van de gemeentelijke zwembaden goed te keuren. Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 21 december 2023, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

K.M.C. Millenaar-Rammelaere

M. Witte

Onderwerp: Jaarrekening 2022 en begroting 2024 N.V. Sportfondsen Geertruidenberg

p. 7/7