Raadsvoorstel Herziene begroting MidZuid 2024

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp Portefeuillehouder

Zaaknummer : 20240206112460 : Raad van Geertruidenberg : 25 april 2024 : : Herziene begroting MidZuid 2024 : M.P.C. Hofkens

Voorstel 1. Kennis te nemen van de herziene begroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling WAVA MidZuid 2. Op deze herziene begroting 2024 de volgende zienswijze in te dienen: Onderdeel 1 Zienswijze met aandachtspunten die rechtstreeks voortvloeien uit de herziene begroting 2024: a. Wij onderkennen dat MidZuid wordt geconfronteerd met stijgende kosten als gevolg van de inflatie en de cao-ontwikkelingen. Mede hierdoor zien wij een toename van de gemeentelijke bijdrage. Ook gemeenten hebben echter te maken met kostenstijgingen. Dit betekent wat ons betreft dat het niet vanzelfsprekend is dat kostenstijgingen waarmee MidZuid wordt geconfronteerd direct moeten leiden tot een hogere gemeentelijke bijdrage. Wij vragen MidZuid dan ook continu kritisch te zijn op de financiële huishouding en de uitkomsten hiervan met ons te delen. b. Meerjarig zien wij vanaf 2025 een forse stijging van de gemeentelijke bijdrage. Wij beseffen dat mogelijke compensatie vanuit het Rijk hiervoor nu nog onduidelijk is. Wij vragen jullie om met aanvullende maatregelen te komen om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken dit omdat ook de meerjarige gemeentelijke begrotingen flink onder druk staan. c. In de oorspronkelijke begroting is het onderdeel WSP niet opgenomen. In de herziene begroting is dit nu wel gedaan.

De verdeling van de kosten van het WSP vindt plaats op basis van het aantal uitkeringsgerechtigden en het inwonertal. In de dienstverleningsovereenkomst is opgenomen dat de doelstelling die het WSP per gemeente heeft wordt afgeleid van de financiële bijdrage die de gemeente betaalt. De doelstelling die per gemeente is bepaald, is echter niet altijd in overeenstemming met het aandeel dat een gemeente bijdraagt in de kosten. We verzoeken MidZuid om de doelstelling weer in overeenstemming te brengen met de financiële bijdrage. Onderdeel 2 Zienswijze met aandachtspunten die (meer) gericht zijn op toekomstige ontwikkelingen: d. De gemeente heeft verschillende geldstromen vanuit het Rijk voor de bekostiging van de uitvoering van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Wat ons betreft is het geen automatisme dat wijzigingen in deze bekostiging voor wat betreft de taken die MidZuid uitvoert direct moet leiden tot een wijziging in de financiële stromen van de gemeente naar MidZuid. Wij verzoeken u dan ook om te onderzoeken welke alternatieve bekostigingssystemen er mogelijk zijn, waarbij wijzigingen van bekostiging van gemeenten door het Rijk niet automatisch leiden tot wijziging in de bekostiging aan MidZuid. Dit is te meer van belang omdat niet altijd inzichtelijk is wat de consequentie is van een wijziging van macrobudgetten voor de individuele gemeente. e.

Ten aanzien van de begeleidingskosten die worden gehanteerd voor arbeidsovereenkomsten op grond van de Participatiewet is er alleen een differentiatie tussen beschut werk en Pwet-banen. Wij zouden graag zien dat onderzoek gedaan wordt naar de differentiatie in de begeleidingskosten, waarbij de noodzakelijke omvang van de begeleiding en de omvang van het dienstverband een rol spelen in de hoogte van de begeleidingsvergoeding. In het kennisdocument beschut werk van Cedris wordt bijvoorbeeld gerekend met een bedrag aan begeleidingsvergoeding van gemiddeld 31 uur per week. f. Wij zien de uitdagingen die MidZuid in het kader van een duurzaam financieel perspectief heeft. Het is goed dat MidZuid verkent welke mogelijkheden er voor nieuwe activiteiten zijn. Echter, voordat MidZuid nieuwe activiteiten start, dienen de financiële en maatschappelijke consequenties inzichtelijk te zijn. Zodat het bestuur een weloverwogen besluit kan nemen over nieuwe activiteiten op basis van een businesscase met begroting, eventuele risico’s, planning en doelstellingen. De gemeenteraad verzoekt WAVA MidZuid deze zienswijze te verwerken in de begroting 2025 en in samenspraak / gezamenlijk met gemeenten uitvoering te geven aan de ontwikkelpunten.

Samenvatting Op 25 januari 2024 heeft het Dagelijks Bestuur van WAVA MidZuid ons de herziene begroting 2024 toegezonden. De herziene begroting 2024 is een aanpassing van de ontwerpbegroting 2024. Op de ontwerpbegroting heeft u in de raadsvergadering van 29 juni 2023 een zienswijze ingediend, over het opstellen van de toekomstvisie en de gevolgen van het nieuwbouwplan voor de gemeentelijke bijdrage. Het meerjarenperspectief van de herziene begroting laat een forse stijging van de gemeentelijke bijdrage zien. Voor 2024 is de stijging € 43.000. Vanaf 2025 is de stijging € 120.000 tot € 130.000 ten opzichte van de ontwerpbegroting. De stijging is grotendeels het gevolg van inflatie, verhoging van het minimumloon en cao-afspraken. MidZuid heeft de prijzen voor haar diensten geïndexeerd en stelt dat zij verder geen bezuinigingsmogelijkheden ziet. Het college stelt voor om op de herziene begroting een zienswijze in te dienen. Deze zienswijze is met Dongemondgemeenten voorbereid. Inleiding Sinds het opstellen van de ontwerpbegroting hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan, zowel met positief als negatief effect, die verwerkt zijn in de herziene begroting. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: -

De loonkosten zijn gestegen door de verhoging van het minimumloon en de nieuwe cao-afspraken voor cao Wsw, de cao Aan de Slag en de cao-gemeenten; De kosten voor ICT zijn toegenomen door hogere beveiligingskosten; De energiekosten zijn gedaald; Voor huisvesting is uitgegaan van de huidige situatie met de daarbij behorende onderhoudswerkzaamheden volgens het meerjarenonderhoudsplan; MidZuid heeft de tarieven geïndexeerd met 9,8%; Het Rijk heeft aangekondigd in 2024 extra middelen beschikbaar te stellen voor de versterking van de SW-infrastructuur.

Het verwachte tekort van MidZuid loopt in de herziene begroting 2024 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting op, van € 2.571.000 naar € 2.773.000. Als gevolg hiervan stijgt de aanvullende gemeentelijke bijdrage voor Dongemond van € 2.290.000 naar € 2.491.000. Voor Geertruidenberg betekent dit in 2024 een stijging van de gemeentelijke bijdrage van € 377.625 naar € 420.775. In de daaropvolgende jaren is de stijging € 120.000 tot ruim € 130.000 ten opzichte van de oorspronkelijke begroting (zie paragraaf Financiën en bijlage 2). Deze ontwikkeling is aanleiding de gemeenteraad voor te stellen om een zienswijze in te dienen. De zienswijze is regionaal voorbereid en afgestemd. De gemeenteraad heeft tot 6 mei om haar zienswijze aan MidZuid kenbaar te maken. Bijdrage aan maatschappelijke opgave / strategische doelstelling / beoogd (maatschappelijk) effect De GR WAVA heeft als opdracht om de Wet sociale werkvoorziening uit te voeren voor de deelnemende gemeenten. De feitelijke uitvoering berust bij het uitvoeringsbedrijf MidZuid BV. Daarnaast is MidZuid BV een belangrijke partner bij de uitvoering van de Participatiewet.

Onderdelen hiervan zijn uitvoering van de participatievoorziening beschut werk, het bieden van detacheringsbanen voor personen die zijn opgenomen in het doelgroepregister banenafspraak, het uitvoeren van reintegratieactiviteiten van personen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Met deze activiteiten levert WAVA/MidZuid een bijdrage aan het vergroten van de arbeidsparticipatie en het terugdringen van het beroep op uitkeringen. Argumenten 1.1 De herziene begroting is gewijzigd ten opzichte van de oorspronkelijke begroting Sinds het opstellen van de oorspronkelijke begroting hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan, die verwerkt zijn in de herziene begroting (zie inleiding en Herziene begroting MidZuid 2024 (bijlage 2)). 2.1 Gemeentelijke bijdrage laat een forse stijging zien MidZuid wordt geconfronteerd met stijgende kosten. Voor een groot deel is dit het gevolg van autonome ontwikkelingen waarop MidZuid weinig invloed kan uitoefenen. Het gaat dan om de inflatie en gestegen loonkosten door ongedekte cao-afspraken. Op dit moment is er nog onduidelijkheid over de compensatie die het Rijk zal geven voor de gestegen kosten. We zien in de herziene begroting een forse stijging van de aanvullende gemeentelijke bijdrage. Ten opzichte van oorspronkelijke begroting stijgt de aanvullende gemeentelijke bijdrage in de herziene begroting in 2024 met ruim 10%.

Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting is er vanaf 2025 zelfs sprake van een toename van de aanvullende gemeentelijke bijdrage met ruim 30% (zie paragraaf Financiën). De financiële consequenties van nieuwbouw zijn niet meegenomen in deze herziene begroting.

Onderwerp: Herziene begroting MidZuid 2024

p. 2/6

De ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage is aanleiding om een zienswijze in te dienen. Temeer omdat de gemeentelijke begrotingen ook onder druk staan, vragen wij MidZuid om continu kritisch te zijn op de financiële huishouding. Wij verzoeken MidZuid met klem om maatregelen te nemen om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken. 2.2 Er zijn aanvullende financiële risico’s In de herziene begroting is aangekondigd budget door het ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid meerjarig meegenomen. Echter, de coalitie en Tweede kamer moeten hierop nog akkoord geven. Dit budget is nog niet zeker, temeer gezien alle knelpunten in de Rijksbegroting. Ook MidZuid onderkent dit risico. Het betreft een bedrag van € 428.000 (2024) en € 400.000 (2025 e.v.). 2.3 Aangeboden herziene begroting is niet sluitend Zoals u al bij de herziene begroting 2023 werd gemeld, verwacht MidZuid ook 2024 met een tekort af te sluiten. Dit tekort wordt net als het tekort van 2023 ten laste van de algemene reserve gebracht. Het verwachte bedrag dat voor 2024 ten laste van reserve wordt gebracht, bedraagt € 283.000. De algemene reserve zat op het maximum en heeft voldoende omvang om de tekorten van 2023 en 2024 op te vangen. MidZuid verwacht vanaf 2025 de begroting weer sluitend te hebben.

2.4 Verschil in gemeentelijke bijdrage WSP per plaatsing De doelstelling die het Werkgeversservicepunt (WSP) voor 2024 per gemeente heeft bepaald, is niet voor alle gemeenten in overeenstemming met het aandeel dat een gemeente bijdraagt in de kosten. We verzoeken MidZuid om de doelstelling in overeenstemming te brengen met de financiële bijdrage. De doelstelling van Geertruidenberg is conform de financiële bijdrage. Het is echter wenselijk dat de doelstelling en bijdrage in overeenstemming zijn voor alle vier gemeenten. 2.5 Bekostiging MidZuid aanpassen aan ontwikkelingen bekostiging Participatiewet De geldstromen vanuit het Rijk voor de uitvoering van de Participatiewet worden minder herleidbaar naar de verschillende onderdelen. Verder is het niet meer altijd inzichtelijk wat de consequentie van een wijziging van macrobudgetten voor een individuele gemeente is. Het lijkt wenselijk om met MidZuid het gesprek te voeren hoe we de bekostiging van MidZuid hierop kunnen aanpassen. Dit knelpunt speelt ook bij begeleidingskosten. Ten aanzien van de begeleidingskosten voor arbeidsovereenkomsten op grond van de Participatiewet hanteert MidZuid een vaste vergoeding met alleen een differentiatie tussen de participatievoorziening beschut werk en de Pwet-banen.

Wij zouden graag zien dat onderzoek gedaan wordt naar differentiatie in de begeleidingskosten, waarbij de noodzakelijke omvang van de begeleiding en de omvang van het dienstverband meewegen in de hoogte van de begeleidingsvergoeding. Wat ons betreft zou een beperktere omvang van een dienstverband ook moeten leiden tot een beperking van de begeleidingskosten. 2.6 Ontwikkelen op basis van besluitvorming met businesscase Het is goed dat MidZuid zich blijft ontwikkelen en nieuwe activiteiten ontplooid, die passend werk bieden aan de doelgroep en tegelijkertijd meer inkomsten genereren. Het is echter belangrijk dat voordat MidZuid nieuwe activiteiten start, het bestuur een weloverwogen besluit neemt op basis van een businesscase. Hiermee zijn het maatschappelijk effect en de financiële risico’s aan de voorkant inzichtelijk en kan het behalen van doelstellingen worden gemonitord. Kanttekeningen 1.1 Kostenstijgingen bij MidZuid vooral door externe factoren Er kan natuurlijk worden besloten om af te zien van een zienswijze, vanuit de gedachte dat de inflatie en nieuwe cao-afspraken MidZuid overkomen en de mogelijkheden om dit te beïnvloeden beperkt zijn. MidZuid heeft actie ondernomen en een indexering van de tarieven doorgevoerd. Daarnaast is de verwachting dat er voor de cao-afspraken nog (grotendeels) compensatie komt.

Anderzijds verwachten wij een continu kritische houding ten aanzien van financiën en geven we MidZuid ook aandachtspunten mee voor toekomstige ontwikkelingen. Financiën Voor de uitvoering van de Wsw ontvangt de gemeente middelen van het Rijk via de integratie-uitkering Sociaal Domein. In 2024 gaat het voor de Wsw om een bedrag van € 1.891.099 (stand septembercirculaire 2023). Dit bedrag wordt doorbetaald aan WAVA. Daarnaast is een aanvullende gemeentelijk bijdrage aan WAVA noodzakelijk. Volgens de herziene begroting van 2024 is dit voor Geertruidenberg een bedrag van € 420.775. In onderstaande tabel ziet u het meerjarig overzicht van de Rijksmiddelen en de gemeentelijke bijdrage van Geertruidenberg.

Onderwerp: Herziene begroting MidZuid 2024

p. 3/6

In de gemeentelijke begroting 2024 is voor de betaling van de aanvullende gemeentelijke bijdrage een bedrag opgenomen van € 377.625. De bijdragen die nu in de herziene begroting door MidZuid worden gevraagd zijn hoger dan wat wij in onze begroting hebben opgenomen. De bedragen moeten na de besluitvorming nog in de gemeentelijke begroting worden opgenomen. Geertruidenberg

2024

2025

2026

2027

Rijksmiddelen Wsw

€ 1.891.099

€ 1.798.297

€ 1.770.752

€ 1.598.148

Ontwerpbegroting 2024

€ 377.625

€ 394.834

€ 396.311

€ 404.628

Herziene begroting 2024

€ 420.775

€ 528.878

€ 526.714

€ 523.349

Verschil begroting

€ 43.150

€134.044

€ 130.403

€ 118.721

Gemeentelijke bijdrage:

Stijging t.o.v. ontwerpbegroting

+ 11%

+ 34%

+ 33%

+ 29%

Communicatie n.v.t. Inclusieve samenleving MidZuid is bij uitstek een organisatie die staat voor een inclusieve samenleving. Zij zetten zich maximaal in om inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt een werkplek te bieden of te begeleiden naar (aangepast) werk. Uitvoering • Zo spoedig mogelijk na het besluit van de gemeenteraad wordt WAVA MidZuid geïnformeerd over het besluit van de gemeenteraad. • De herziene begroting en zienswijzen worden op 30 mei 2024 door het algemeen bestuur MidZuid besproken. Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief herziene begroting WAVA MidZuid 2. Herziene begroting WAVA MidZuid 2023 Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris a.i., de burgemeester,

R. Brekelmans

Onderwerp: Herziene begroting MidZuid 2024

M. Witte

p. 4/6

De raad van de gemeente Geertruidenberg; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van Geertruidenberg. Gelet op: Besluit: De raad besluit: 1. Kennis te nemen van de herziene begroting 2024 van de Gemeenschappelijke Regeling WAVA MidZuid. 2. Op deze herziene begroting 2024 de volgende zienswijze in te dienen: Onderdeel 1 Zienswijze met aandachtspunten die rechtstreeks voortvloeien uit de herziene begroting 2024: a. Wij onderkennen dat MidZuid wordt geconfronteerd met stijgende kosten als gevolg van de inflatie en de cao-ontwikkelingen. Mede hierdoor zien wij een toename van de gemeentelijke bijdrage. Ook gemeenten hebben echter te maken met kostenstijgingen. Dit betekent wat ons betreft dat het niet vanzelfsprekend is dat kostenstijgingen waarmee MidZuid wordt geconfronteerd direct moeten leiden tot een hogere gemeentelijke bijdrage. Wij vragen MidZuid dan ook continu kritisch te zijn op de financiële huishouding en de uitkomsten hiervan met ons te delen. b. Meerjarig zien wij vanaf 2025 een forse stijging van de gemeentelijke bijdrage. Wij beseffen dat mogelijke compensatie vanuit het Rijk hiervoor nu nog onduidelijk is. Wij vragen jullie om met aanvullende maatregelen te komen om de stijging van de gemeentelijke bijdrage te beperken dit omdat ook de meerjarige gemeentelijke begrotingen flink onder druk staan. c.

In de oorspronkelijke begroting is het onderdeel WSP niet opgenomen. In de herziene begroting is dit nu wel gedaan. De verdeling van de kosten van het WSP vindt plaats op basis van het aantal uitkeringsgerechtigden en het inwonertal. In de dienstverleningsovereenkomst is opgenomen dat de doelstelling die het WSP per gemeente heeft wordt afgeleid van de financiële bijdrage die de gemeente betaalt. De doelstelling die per gemeente is bepaald, is echter niet altijd in overeenstemming met het aandeel dat een gemeente bijdraagt in de kosten. We verzoeken MidZuid om de doelstelling weer in overeenstemming te brengen met de financiële bijdrage. Onderdeel 2 Zienswijze met aandachtspunten die (meer) gericht zijn op toekomstige ontwikkelingen: d. De gemeente heeft verschillende geldstromen vanuit het Rijk voor de bekostiging van de uitvoering van de Participatiewet en de Wet sociale werkvoorziening. Wat ons betreft is het geen automatisme dat wijzigingen in deze bekostiging voor wat betreft de taken die MidZuid uitvoert direct moet leiden tot een wijziging in de financiële stromen van de gemeente naar MidZuid. Wij verzoeken u dan ook om te onderzoeken welke alternatieve bekostigingssystemen er mogelijk zijn, waarbij wijzigingen van bekostiging van gemeenten door het Rijk niet automatisch leiden tot wijziging in de bekostiging aan MidZuid.

Dit is te meer van belang omdat niet altijd inzichtelijk is wat de consequentie is van een wijziging van macrobudgetten voor de individuele gemeente. e. Ten aanzien van de begeleidingskosten die worden gehanteerd voor arbeidsovereenkomsten op grond van de Participatiewet is er alleen een differentiatie tussen beschut werk en Pwet-banen. Wij zouden graag zien dat onderzoek gedaan wordt naar de differentiatie in de begeleidingskosten, waarbij de noodzakelijke omvang van de begeleiding en de omvang van het dienstverband een rol spelen in de hoogte van de begeleidingsvergoeding. In het kennisdocument beschut werk van Cedris wordt bijvoorbeeld gerekend met een bedrag aan begeleidingsvergoeding van gemiddeld 31 uur per week. f. Wij zien de uitdagingen die MidZuid in het kader van een duurzaam financieel perspectief heeft. Het is goed dat MidZuid verkent welke mogelijkheden er voor nieuwe activiteiten zijn. Echter, voordat MidZuid nieuwe activiteiten start, dienen de financiële en maatschappelijke consequenties inzichtelijk te zijn. Zodat het bestuur een weloverwogen besluit kan nemen over nieuwe activiteiten op basis van een businesscase met begroting, eventuele risico’s, planning en doelstellingen. De gemeenteraad verzoekt WAVA MidZuid deze zienswijze te verwerken in de begroting 2025 en in samenspraak / gezamenlijk met gemeenten uitvoering te geven aan de ontwikkelpunten.

Onderwerp: Herziene begroting MidZuid 2024

p. 5/6

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 25 april 2024, Geertruidenberg, de raad voornoemd, de griffier,

de voorzitter,

K.M.C. Millenaar-Rammelaere

M. Witte

Onderwerp: Herziene begroting MidZuid 2024

p. 6/6