Raadsvoorstel Herijking buitensportaccommodatiebeleid (1).pdf

Zaaknummer :

Raadsvoorstel Aan Raadsvergadering Agendanummer Onderwerp

: Raad van Geertruidenberg : : : Herijking Buitensportaccommodatiebeleid

Voorstel 1. Kennis te nemen van het eindrapport Herijking buitensportaccommodatiebeleid; 2. De hierin voorgestelde verdeling van verantwoordelijkheden (herijking) m.b.t. eerste aanleg, eigendom, onderhoud en vervanging van faciliteiten vast te stellen; a. De basisvoorzieningen van de hockey- voetbal en handbalverenigingen over te nemen tegen de huidige boekwaarde; b. De boekwaarde van de overgenomen basisvoorzieningen te verdisconteren in de huren van de betreffende verengingen gedurende de restant looptijd van de investeringen. En daarmee deze eigendomsmutatie budgettair neutraal te laten verlopen; c. Na overeenstemming met de verenigingen het noodzakelijke kredietbedrag alsmede de huurverrekening te verwerken in de begroting 2022-2025; d. Het gesprek met sportverenigingen te continueren om de ingezette koers van de herijking en harmonisatie van het buitensportaccommodatiebeleid te realiseren; 3. De ondersteuning voor tennisverenigingen vorm te geven via vrijwilligersondersteuning i.p.v. een financiële ondersteuning; 4. In te stemmen met de hernieuwde meerjaren onderhoudsplanningen (hierna MJOP’s) voor de sportaccommodaties. Inleiding Het sportaccommodatiebeleid van de gemeente Geertruidenberg is verouderd. De kadernota sportbeleid dateert uit 2008 en de harmonisatie van de huurtarieven/ beleid rondom eigendommen en verhuur uit 2001.

Op het gebied van buitensportaccommodaties is behoefte aan inzicht in de verhouding tussen gemeente en verenigingen op het gebied van eerste aanleg, eigendom, beheer, onderhoud en financiën. Adviesbureau Synarchis is opdracht verleend het rapport ‘Herijking buitensportaccommodatiebeleid’ op te stellen. Beoogd effect In de loop der jaren zijn er ongewenste verschillen ontstaan in de verhouding eerste aanleg, eigendom, beheer, onderhoud en financiën. Hierdoor zijn nieuwe afspraken (herijking en harmonisatie) gewenst. Na besluitvorming door de gemeenteraad aangaande de herijking buitensportaccommodatiebeleid worden nieuwe huurovereenkomsten opgesteld, waarin op basis van het nieuwe beleid afspraken tussen gemeente en sportverenigingen worden vastgelegd. Argumenten 1.1 Betrokkenheid sportverenigingen Adviesbureau Synarchis heeft in opdracht van gemeente het eindrapport opgesteld. Bij het uitwerken van het rapport is de bijdrage van de verschillende sportverenigingen van groot belang geweest en heeft er ambtelijk en bestuurlijk overleg plaatsgevonden met Synarchis. 1.2. Lage contributiegelden bij buitensportverenigingen Uit het rapport is te concluderen dat er in vergelijking met omliggende gemeentes lagere contributiegelden worden gehanteerd. Het verschil tussen de contributiegelden van de buitensportverenigingen onderling is minimaal.

Het laagdrempelig aanbieden van sport in de gemeente Geertruidenberg, draagt bij aan een gezonde en sociale leefstijl van onze inwoners. 1.3. Capaciteit is op orde Van ondercapaciteit is op geen enkel sportpark sprake. Er is echter wel overcapaciteit geconstateerd. Dit gaat gepaard met hogere kosten voor vereniging en gemeente. In de analyse van Synarchis is een onderscheid gemaakt tussen trainingscapaciteit en wedstrijdcapaciteit. Met name bij de voetbalverenigingen RFC en FC Right Oh is er sprake van een trainings- overcapaciteit. De overcapaciteit bij FC Right Oh is een gevolg van het pas aangelegde hybride kunstgrasveld. Het afstoten van een veld bij FC Right Oh zou echter

ondercapaciteit tot gevolg hebben. Bij RFC bestaat veel trainingsovercapaciteit door de vele natuurgrasvelden. Een aantal van deze velden is aan renovatie toe. Hiervoor is in de begroting van 2021 een investeringskrediet vastgesteld. Kijkend naar de nieuw verkregen informatie uit de herijking buitensportaccommodatiebeleid en de wens van RFC voor een kunstgras/ hybrideveld, is het advies om alvorens het geld uit te geven aan renovatie, een haalbaarheidsonderzoek te doen. Voor dit haalbaarheidsonderzoek zal in de toekomst een apart (college)voorstel worden ingediend. 2.1 Huidige situatie is onduidelijk en onwenselijk In het rapport van adviesbureau Synarchis is inzicht gegeven in de huidige verdeling van verantwoordelijkheden. De huidige situatie laat zien dat er veel verschillen zijn ontstaan op het gebied van eigendom, onderhoud en vervanging van faciliteiten op de buitensportaccommodaties. De gemeente brengt kosten in rekening voor de huur van de velden en (waar van toepassing) voor de verlichting, kleedkamers en kantine. Daar waar de vereniging eigen verlichting, kleedkamers en beregeningsinstallaties ‘inbrengen’ ontvangen zij daarvoor een tegemoetkoming. Uit de gesprekken met de verenigingen blijken de tegemoetkomingen niet altijd kostendekkend zijn geweest. Het is daarom voor alle partijen (zowel sportverenigingen als gemeente) wenselijk om te herijken en te harmoniseren.

2.2 Duidelijkheid verschaffen door gebruik te maken van basisvoorzieningen Om de verantwoordelijkheid van de gemeente ten aanzien van sportaccommodaties te definiëren wordt vaak gesproken over basisvoorzieningen. In het rapport is onder paragraaf 6.2 gedefinieerd wat er onder basisvoorzieningen wordt verstaan. Het advies is om als gemeente eigenaar te worden -wanneer de sportvereniging daar toestemming voor geeft- van alle faciliteiten die als basisvoorziening zijn aangemerkt. De eerste aanleg, eigendom, onderhoud en vervanging van faciliteiten die niet behoren tot de basisvoorzieningen, vallen dan onder de verantwoordelijkheid van de vereniging. Zo wordt er gezorgd voor een duidelijke verdeling. 2.3 Verantwoordelijkheidsverdeling is leidend Het uitgangspunt bij iedere eigendomsoverdracht is, dat die ‘om niet’ plaatsvindt. Het is immers niet zo zeer het eigendom van de faciliteiten dat voor een vereniging of de gemeente voor kosten zorgt, maar de verantwoordelijkheidsverdeling ten aanzien van eerste aanleg, onderhoud en vervanging van de faciliteiten. Dit leidt er toe dat bij de ene partij kosten verdwijnen en bij de andere partij kosten ontstaan. Daar waar de gemeente taken van de vereniging overneemt dienen de extra kosten in de huursom te worden vertaald.

2.4 Cafetariamodel als uitgangspunt voor het onderhoud De introductie van het cafetariamodel moet er in voorzien dat tussen verenigingen en aannemer aanvullende afspraken gemaakt kunnen worden betreft onderhoud, waarbij de herijkte situatie het uitgangspunt is. Door inzicht te hebben in de budgetten die verband houden met het groot onderhoud waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en de beoogde kwaliteit ervan, kunnen met verenigingen afspraken gemaakt worden over het overnemen van verantwoordelijkheden. Het cafetariamodel mag geen nadelige financiële gevolgen hebben voor zowel sportverenigingen als de gemeente. 2.5 Herijking en harmonisatie blijven uitdragen Zoals eerder gezegd, dienen verenigingen akkoord te gaan met de overdracht van hun eigendommen (als dit een basisvoorziening betreft). Daarvoor is het belangrijk om in gesprek te blijven met de sportverenigingen. Om de lijn van de herijking te volgen, is het echter óók van belang om te kijken naar de eigendommen van de gemeente. Zo is de gemeente verantwoordelijk voor de kantine en bestuurskamer van HMC, terwijl dit volgens de herijking géén basisvoorziening is. Om de harmonisatie bij de buitensportverenigingen te realiseren, is het noodzakelijk dat deze gesprekken met de desbetreffende vereniging(en) te continueren.

3.1 Vrijwilligersbestand bij de tennisverenigingen is belangrijk In het eindrapport van Synarchis is er speciale aandacht voor de tennisverenigingen binnen gemeente Geertruidenberg (TV de Schans, LTV Raamsdonksveer en TV ‘t Lobje). Deze drie verenigingen zijn anders dan alle andere sportverenigingen. Zo maakt TV ’t Lobje gebruik van het particuliere Sportpark Hier-O en valt daarom buiten deze herijking. De twee andere tennisverenigingen (TV de Schans en LTV Raamsdonksveer) zijn volledig geprivatiseerd. De gemeente heeft noch in eigendom, noch in beheer en onderhoud enige verantwoordelijkheid. Beide verenigingen beschouwen zichzelf als vitaal. De ledenaantallen zijn de afgelopen jaren redelijk stabiel. De clubs zijn financieel gezond en tot op heden zijn er voldoende vrijwilligers te mobiliseren. TV de schans heeft in 2019 een uitgebreide renovatie doorgevoerd met eigen middelen. In 2023 staat bij LTV Raamsdonksveer een uitgebreide renovatie gepland. De tennisverenigingen geven echter aan dat er in de toekomst meer ondersteuning van de gemeente wenselijk is. Het belangrijkste knelpunt betreft de inzet van vrijwilligers ten behoeve van het onderhoud. Dat is niet uniek, ook andere sportverenigingen hebben daarmee te maken. In ons Sportakkoord wordt er daarom ook specifiek Onderwerp: Herijking buitensportaccommodatiebeleid

p. 2/4

aandacht besteedt aan vrijwilligers. Voor het behoud van de tennissport, wordt echter door Synarchis aanbevolen om aan beide verenigingen een budget beschikbaar te stellen ten behoeve van het onderhoud van de tennisbanen. Synachis adviseert om 25-50% van de jaarlijkse onderhoudskosten te bekostigen, een bedrag tussen de €11.000 en €22.000,- per jaar. Alhoewel Synarchis zich richt op een financiële ondersteuning, ziet de afdeling Beleid meer mogelijkheden om de tennisverenigingen op een andere manier te ondersteunen. Zoals de beide tennisverenigingen aangeven, is in de toekomst niet de financiële situatie het grootste probleem, maar het vrijwilligersbestand. Middels de inzet van middelen die beschikbaar zijn uit het Sportakkoord, kan er samen met de verenigingen en (externe) partners gekeken worden naar een duurzaam plan om bij beide verenigingen het vrijwilligersbeleid goed vorm te geven. Mochten de tennisverenigingen in de toekomst kunnen aantonen dat hun financiële situatie zorgwekkend is, dan is de gemeente bereid de verenigingen financieel te ondersteunen (net als alle andere sportverenigingen). 3.2 Inplannen van peilmomenten als stok achter de deur De financiële situatie van de tennisverenigingen zal dus nauwlettend in de gaten gehouden worden. I.v.m.

de renovatie van LTV Raamsdonksveer in 2023 zal er eind 2022 gepeild worden hoe de tennisverenigingen er financieel voorstaan. Mocht de noodzaak er zijn om LTV Raamsdonksveer financieel te ondersteunen, dan wordt ook TV de schans hierin tegemoet gekomen. Vanaf 2022 zal er om de drie jaar een peilmoment ingepland worden. 4.1 Herijking sportaccommodatiebeleid resulteert automatisch in nieuwe MJOP’s Doordat er bij verschillende verenigingen en de gemeente veranderingen plaatsvinden van eigendom en onderhoud, zal dit resulteren in hernieuwde meerjaren onderhoudsplanningen voor gemeente Geertruidenberg. Middels het cafetariamodel kunnen verenigingen extra afspraken maken met de aannemer, maar de herijking is daarbij leidend. Het is noodzakelijk dat de hernieuwde MJOP’s worden vastgesteld, zodat de herijking van het buitensportaccommodatiebeleid ook in de praktijk uitgevoerd wordt. In de bijlage is zowel het nieuwe als de oude MJOP’s terug te vinden. Kanttekeningen 2.2 Overdracht van eigendom enkel na goedkeuring vereniging Na instemming van de gemeenteraad kan de overdracht van eigendom alleen plaats vinden met goedkeuring van de verenigingen. Daar waar sprake is van eigendomsoverdracht, gaat het in vrijwel alle gevallen om overdracht van de vereniging naar de gemeente.

Verenigingen hebben soms nog recent geïnvesteerd in bepaalde voorzieningen die in deze herijking als basisvoorziening zijn aangemerkt en waarvan de gemeente het eigendom overneemt. Daarom is het voorstel dat de gemeente de betreffende faciliteiten koopt tegen de resterende boekwaarde. Daarmee kan de vereniging ook een eventuele voor de betreffende investering aangegane lening aflossen. Tegelijkertijd wordt de huur gedurende de afschrijvingsperiode met hetzelfde bedrag verhoogd. Zo is voor beide partijen sprake van een financieel neutrale situatie. Mocht de vereniging in alle andere gevallen niet meewerken in de overdracht dan zal er ook geen tegemoetkoming geboden worden. 2.2. Mogelijke afwijking van de afschrijvingstermijnen van de verenigingen t.o.v. de gemeente Er bestaat een kans dat de afschrijvingstermijnen van de verenigingen t.o.v. de gemeente afwijken, waardoor de genoemde huurbedragen voor verenigingen (ten positieve dan wel ten negatieve) wijzigen. 2.2 Onduidelijkheid balanspositie gemeente De wijzigingen van eigendom van verschillende sportvoorzieningen tussen gemeente en verenigingen, kan invloed hebben op de balans van de gemeente. Wat dit precies betekent is echter nog onduidelijk en zal inzichtelijk worden tijdens de begrotingsbehandeling.

2.3 Geen investeringen op eigendommen van derden De gemeente kan door de herijking géén investeringen meer doen bij eigendommen die bij de verenigingen blijven, tenzij anders besloten wordt. 2.4 Harmoniseren kan voor verenigingen tegenvallen Harmoniseren betekent dat de verantwoordelijkheden gelijk getrokken worden en zo meer gelijke behandeling gerealiseerd wordt. Dit heeft als gevolg dat de harmonisatie voor de ene vereniging positiever uitvalt dan voor de andere vereniging. 4.1 Vertraging proces Indien de gemeenteraad niet akkoord gaat met het voorstel, zal dit vertraging oplopen in het proces. Dit heeft direct consequenties voor de nieuwe aanbesteding van het onderhoud van de sportvelden, met mogelijk gevolg dat er een tussenoplossing gevonden moet worden voor 2022. Dit zal resulteren in extra kosten en werk op korte termijn. Dit is niet wenselijk. Onderwerp: Herijking buitensportaccommodatiebeleid

p. 3/4

Financiën Het uitgangspunt is om de herijking budgetneutraal door te voeren. Extra kosten door de herverdeling van verantwoordelijkheden dienen daarom ook doorberekend te worden in de nieuwe huurovereenkomsten richting de verenigingen. Zoals opgenomen in de beslispunten, wordt aan de gemeenteraad voorgesteld om: - De basisvoorzieningen van de hockey- voetbal en handbalverenigingen over te nemen tegen de huidige boekwaarde; - De boekwaarde van de overgenomen basisvoorzieningen te verdisconteren in de huren van de betreffende verengingen gedurende de restant looptijd van de investeringen; - En na overeenstemming met de verenigingen het noodzakelijke kredietbedrag alsmede de huurverrekening te verwerken in de begroting 2022-2025. De herijking van het buitensportaccommodatiebeleid blijft altijd leidend. Mocht een vereniging een voorziening niet overdragen óf overnemen, dan zal er geen compensatie of tegemoetkoming vanuit de gemeente beschikbaar gesteld worden. Bij het niet overnemen van een eigendom van de gemeente die géén basisvoorziening is, zullen de kosten voor onderhoud en vervanging van deze faciliteiten niet meer ten laste komen van de gemeente. Communicatie Na instemming van de gemeenteraad worden de betreffende sportverenigingen op de hoogte gebracht. Er zullen verschillende gesprekken gevoerd worden om alle informatie goed te laten landen bij de sportverenigingen.

Daarnaast zal er een persbericht worden opgesteld. Uitvoering Na instemming van de gemeenteraad worden er verscheidende gesprekken gepland met desbetreffende verenigingen. Er zullen afspraken gemaakt worden over de eigendomsoverdrachten en de nieuwe huurovereenkomsten. De nieuwe huurovereenkomsten gaan per 1 januari 2022 in. De MJOP’s worden gebruikt voor een nieuwe aanbesteding onderhoud sportvelden. De aanbesteding wordt na besluitvorming in gang gezet. 1 januari 2022 dient dit rond te zijn. Tennisverenigingen en gemeente maken afspraken om samen het vrijwilligersplan op te stellen en hier uitvoering aan te geven. In 2022 wordt er een peilmoment gepland dat inzicht geeft in de financiële staat van de tennisverenigingen en wordt het vrijwilligersplan en de uitvoering van het plan geëvalueerd. Bijlagen 1. Herijking buitensportaccommodatiebeleid 2. MJOP’s huidige staat 3. MJOP’s herijking

Een ontwerpbesluit bieden wij u hierbij vaststelling aan. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris, de burgemeester,

R.C.J. Nagtzaam

Onderwerp: Herijking buitensportaccommodatiebeleid

M. Witte

p. 4/4