Presentatie Over Morgen 130423 - actualiseren duurzaamheidsprogramma Geertruidenberg.pdf

INTEGRAAL DUURZAAMHEIDSPROGRAMMA Raadsvergadering Geertruidenberg

13 april 2023

Wie zijn wij?

• • • • • • • • • • •

2

Omgevingswet Participatie Data Financiën Gebiedsontwikkeling Mobiliteit Energietransitie Warmtetransitie Klimaatadaptatie Circulair Voedseltransitie

Erik van Beurden

Niek de Hond

Vandaag presenteren wij: • Vraag aan Over Morgen & onze aanpak • Reality check De huidige stand van zaken in Geertruidenberg • Scenario’s voor Geertruidenberg En welke keuzes en projecten horen daarbij? • Discussie en richting Welk scenario past bij Geertruidenberg?

3

De vraag aan Over Morgen • Duurzaamheidsprogramma gestart in 2018 – herijken in 2022 • Ondertussen: nieuwe ontwikkelingen en beleidskaders. • De opgaven zijn veranderd. Kan Over Morgen ons helpen met de actualisering van ons integrale duurzaamheidsprogramma?

4

Onze aanpak

5

1

2

3

Nieuwe normen en beleidskaders

Werksessie: wat is er gebeurd in de gemeente?

Langs de meetlat: keuzes voor Geertruidenberg

4

5

Prioriteren en concretiseren: naar uitvoer en begroting

Een geactualiseerd duurzaamheidsprogramma

De ambities van Geertruidenberg De ambitie en opgave per thema

Jullie ambities CO2-uitstoot in vergelijking met je ambities 1. Een fossielvrij en energieneutraal Geertruidenberg in 2050 of eerder

100%

2. Alle verplaatsingen in Geertruidenberg zijn in 2050 of eerder duurzaam 3. Een circulair Geertruidenberg in 2050 of eerder 4. Een klimaatneutraal Geertruidenberg in 2050 of eerder

55%

5% 1990

2018 2023

WAT BETEKENT DAT CONCREET? 7

2030

2050

Scenario 1: doorgaan op het gebaande pad? Gat tussen beleid en uitvoer

8

In de huidige stand van zaken zien we een gat tussen ambitie en uitvoer. Niet snel genoeg resultaat

De ambitie is er

Het beleid staat op papier 9

Het gat tussen ambitie en uitvoer is niet gek of uniek: Klimaatdoelen halen betekent dat gemeenten nu kosten maken om uitvoeringscapaciteit op te schalen – die inzet stabiliseert in aanloop naar 2030.

Bron: Andersson Elffers Felix (2020) Uitvoeringskosten van het Klimaatakkoord voor decentrale overheden in 2022 – 2030

10

Met de huidige bezetting en middelen haalt Geertruidenberg rijksdoelen en eigen ambitie niet. We weten wát we moeten doen. Maar in de uitvoer loopt Geertruidenberg achter: 1. 2. 3.

De beschikbare formatie niet voldoende Vanwege inhoudelijke keuzes. Vanwege externe obstakels, zoals netcongestie en afhankelijkheid van uitvoer bedrijven en particulieren.

Inhoudelijke keuzes

Rol gemeente

11

Middelen

Inhoud

Ambitie halen

Hoe ziet doorgaan op het gebaande pad eruit? Doorgaan met lopende projecten & ad hoc vergroenen:

FTE: 5.94

1. 2. 3. 4.

RES 2.0. Wijkuitvoeringsplannen warmte Laadvisie Projecten op circulariteit, bijv. scholen

• Bijna alles op beleid • Gebrek aan uitvoerende capaciteit

5.

Per ruimtelijke ontwikkeling zorgen voor groen En meer…

• 100k van gemeente • NIP • EZK • CDOKE

6.

Maar dat is niet genoeg om aan normeringen te voldoen. 12

Financiering

Dus…

GEERTRUIDENBERG MOET HARDER LOPEN

13

2 alternatieve scenario’s voor Geertruidenberg Welk ambitieniveau past bij de gemeente?

14

De twee scenario’s grofweg op de tijdijn Scenario’s van versnelling * nog niet gebaseerd op doorrekeningen

100

75

50

25

0 2023

2030 Baseline: doorgaan

15

2040 Scenario 2: doelen halen

Scenario 3: ambitie tonen

2050

Scenario 2: versnellen in aanloop naar 2030 Nu versnellen en in pas komen met doelstellingen

16

Om rijksdoelen en lokale ambities te halen moeten we nú tempo maken en investeren Hoe ziet dat eruit? 1. De opgave centraal stellen • Van reageren in de waan van de dag, naar een lange termijn-visie en stapsgewijs doen wat nodig is.

2. De normering is leidend • We rekenen terug vanaf 2030.

3. Opgave integraal benaderen • Slim werken en koppelkansen zoeken. 17

Wat moet daarvoor gebeuren?

VISIE OP INPASSING INFRASTRUCTUUR EN OPWEK IN DE REGIO (RES 2.0.)

18

RUIMTELIJKE VISIE OP INPASSING ZON OP LAND

OPSTELLEN DIOR (LEIDRAAD DUURZAME INRICHTING OPENBARE RUIMTE) EN LOKAAL ADAPTATIEPLAN

Wat moet daarvoor gebeuren?

INZETTEN OP CIRCULAIRE INKOOP

19

STIMULEREN ACTIEVE MOBILITEIT EN INZET ELEKTRISCH OPENBAAR & DEELVERVOER

UITVOEREN MJUP* GEBOUWDE OMGEVING N GEBIEDSGERICHTE ONDERSTEUNING AARDGASVRIJ (3 BUP’S VANUIT TVW**) *Meerjarig uitvoeringsprogramma verduurzaming gebouwde omgeving **Buurtuitvoeringsplannen

Scenario 3: vol inzetten op eerder dan 2050 Ambitie tonen en nu beginnen met sprinten

20

Om een duurzame voorloper te zijn: fors inzetten op uitbreiden middelen en schaalvergroting Hoe ziet dat eruit? 1. Niet de normering, maar de ambitie leidend. • Kijken naar de ambitie voor 2050 en hoe we daar eerder kunnen komen.

2. Blik op lange termijn richten en over de raadsperiode heen kijken. • Lange termijnvisie en nu de basis leggen.

21

Wat voor keuzes horen daarbij?

WINDENERGIE OPNIEUW OVERWEGEN VÓÓR 2030

22

GROEN EN BLAUW LEIDEND MAKEN IN RUIMTELIJKE ORDENING

HET VOORTOUW NEMEN: FACILITEREN CIRCULARITEIT IN DE REGIO DOOR RESTSTROMEN TE KOPPELEN

Wat voor keuzes horen daarbij?

ALLE WERKGEVERS/ BEDRIJVEN FOSSIELVRIJ WOON-WERK VERKEER EN WAGENPARK

23

OPSCHALEN WIJKAANPAK, MKB VERDUURZAMEN & GEMEENTELIJK VASTGOED UITERLIJK 2030 NAAR ENERGIELABEL B

ROL VAN DE GEMEENTE: FACILITEREN, STIMULEREN OF NORMEREN

Wat is daarvoor nodig? Een discussie over ambitie en middelen.

24

Welke richting past bij Geertruidenberg?

25

Hoe ziet het vervolgproces eruit?

Toetsen met stakeholders

Raad geeft richting

Concrete inschatting begroting en FTE

Uitwerken & concretiseren programma april – mei

mei

Van concrete projecten naar prijskaartje 26

Uitgewerkte programma presenteren 7 september

Welke richting past bij Geertruidenberg?

27