Presentatie - Kwartaalupdate Sociaal Domein - De Raad Luistert 7 mei 2026

Update Sociaal Domein Gemeente Geertruidenberg — Een overzicht van waar we vandaan komen, waar we naar op weg zijn, wat er al bereikt is en wat we nog te doen hebben. Met focus op de versterking van de sociale basis en wijkgericht werken.

Opbouw van deze presentatie 01

02

03

Kader: wat is het sociaal domein?

Waar komen we vandaan?

Waar zijn we naar op weg?

De wettelijke kaders en reikwijdte van onze

Demografisch profiel, maatschappelijke

Visie 2030: integraal, houdbaar en

gemeentelijke taken

vraagstukken en uitgavenpatroon

toekomstbestendig

04

05

Wat is er al bereikt?

Wat hebben we nog te doen?

Concrete resultaten op beheersing, inhoud en sociale basis

Focus op sociale basis en wijkgericht werken

Kader

Het Sociaal Domein in Geertruidenberg Het sociaal domein omvat alle gemeentelijke taken die voortvloeien uit een breed pakket aan wettelijke verantwoordelijkheden. Het raakt het dagelijks leven van vrijwel iedere inwoner — van jeugdzorg tot arbeidsparticipatie, van schuldhulp tot welzijn. Ook sport, cultuur, wijk en veiligheid vallen eronder, voor zover het preventie, ondersteuning en zorg betreft.

Wmo 2015

Jeugdwet

Participatiewet

Maatschappelijke

Zorg, ondersteuning en

Werk en inkomen voor

ondersteuning voor

bescherming voor kinderen

mensen met afstand tot de

Wet gemeentelijke

zelfredzaamheid en

en jongeren

arbeidsmarkt

schuldhulpverlening en Wet

participatie

Onderwijs & Opvang Leerplichtwet en Wet kinderopvang

Schuldhulp & Gezondheid

publieke gezondheid

Ons vertrekpunt: vier bepalende factoren Hetvertrekpuntvan ons sociaaldomein wordtbepaald doorviersamenhangende Cactoren die de vraag naarondersteuning én de beschikbare middelen sterk beïnvloeden.

Demografische kenmerken

Maatschappelijke vraagstukken

Uitgaven sociaal domein per inwoner t.o.v. vergelijkbare gemeenten

Sociaal-maatschappelijke infrastructuur

Uitgavenpatroon en kostenontwikkeling

Visie op het Sociaal Domein 2030 Onze droom en opgave: iedereen doet naar vermogen mee. Inwoners kijken naar elkaar om en voelen zich verbonden. We bewegen van het overnemen van taken naar het mogelijk maken dat mensen op eigen kracht — maar nooit alleen — hun leven vormgeven.

Beweging naar de voorkant Preventie, normaliseren en collectiveren staan centraal. We investeren vroeg, zodat inwoners minder snel aangewezen zijn op dure individuele voorzieningen.

Kostenbeheersing Groei van uitgaven aan Jeugd en Wmo afvlakken van 10% naar 4% per jaar — noodzakelijk voor een financieel houdbaar stelsel.

Versterken regionale samenwerking Intensieve samenwerking met Drimmelen, Dongemond, Regio WBO en Baronie vergroot slagkracht en kwaliteit van uitvoering.

Individueel naar collectief

Eigen netwerk/ persoonlijke + gemeensch. sociale basis Beweging naar normaliseren

Inhoud en implementatie Implementatie SLT Invulling preventie

Versterken sociale basis Wijkgericht werken

Sociale basis (welzijn)

Gemeentelijke toegang

Geindiceerde ind voorzieningen

niet vrij toegankelijk naar vrij toegankelijk

Beheersing en randvoorwaarden (veel systeem) Integrale werken/ verordening sociaal domein Kostenbeheersing, subsidiebeleid Ontwerp en besluit Jeugdstelsel Ontwerp MFA Hooipolder Regionale uitvoeringsplannen IZA/AZWA Laaghangend en gerichte interventies, Valpreventie, welzijn op recept, OKO/PHP Financiële zelfredzaamheid Beproeven (Stevig lokaal team, Huis vd Wijk Schelf, Geld en recht)

DE SOCIALE BASIS

Fundament voor onze gemeenschap De sociale basis is het geheel van informele sociale verbanden — buurten,

groepen, verenigingen, netwerken, gezinnen — aangevuld en ondersteund vanuit de lokale overheid, organisaties en voorzieningen. Zij maken het mogelijk dat inwoners kunnen participeren in sociale relaties op een manier die hun welzijn, capaciteiten en individueel potentieel verbetert. In de sociale basis gaat het om het versterken van eigenaarschap, zeggenschap en eigen regie van inwoners.

Welzijn & preventie

Verbinding

Samenredzaamheid

Voorkomt zwaardere zorgvragen voordat

Brengt mensen samen rondom gedeelde

Inwoners die elkaar ondersteunen,

ze ontstaan

behoeften en interesses

versterken het hele systeem

De sociale basis volgens movisie

De sociale basis over 10 jaar We nodigen elk raadslid uit om te delen: Wat ziet u als u uw voordeur uitstapt over tien jaar? En welke keuze vindt u het moeilijkst om te maken?

Uw Beeld

Uw Dilemma

Uw Bijdrage

Beschrijf de sociale basis zoals u die

Welke afweging vindt u het meest

Hoe wilt u als raad bijdragen aan de

voor uw buurt voor ogen heeft. Welke

uitdagend? Waar botsen waarden,

sociale basis? Welke rol ziet u voor uzelf

initiatieven en ontmoetingen ziet u direct

belangen of middelen? Wat houdt u

als volksvertegenwoordiger in het

om u heen? Hoe ziet de ideale wijk er

wakker als raadslid als het gaat over de

versterken van de gemeenschap?

voor u uit?

sociale basis?

Moeilijke keuzes voor de toekomst Een sterke sociale basis vraagt om heldere politieke keuzes. Geen van deze keuzes is eenvoudig — ze vragen om lef, visie en bereidheid tot debat.

I nvesteren in preventie

Versterken van het sociaal weefsel

Balans zelfredzaamheid & ondersteuning

middelen — financieel en menselijk —

Hoe ondersteunen we vrijwilligers en

Hoe bieden we een passend vangnet

zetten we structureel in op vroeg

buurtinitiatieven optimaal zonder ze te

dat beschermt zonder afhankelijkheid te

ingrijpen, wetende dat de baten pas

overbelasten of te bureaucratiseren?

creëren? Waar ligt de grens van

later zichtbaar worden?

Hoeveel sturing past bij burgerkracht?

gemeentelijke verantwoordelijkheid?

Waar leggen we de prioriteit? Welke

Niets doen is ook een keuze — met eigen, soms zware consequenties voor inwoners en voor de gemeentefinanciën.

Wijkgericht werken In Geertruidenberg zien we — net als in veel gemeenten — initiatieven ontstaan om beter aan te sluiten bij de leefwereld van inwoners. Wijkgericht werken verkleint de kloof tussen overheid en inwoner, vergroot wederzijds begrip en zorgt dat de gemeente weet wat er écht speelt in buurten en wijken.

Wijkgericht werken

Bewustzijn gecreëerd

Huis van de Wijk geopend

Binnen de gemeentelijke organisatie is

Op 1 februari 2025 is het 'Huis van de Wijk'

draagvlak opgebouwd voor een wijkgerichte

geopend in Raamsdonkveer Noord — een

In 2026 wordt beleid opgesteld voor

aanpak. Medewerkers zijn meegenomen in

laagdrempelige ontmoetingsplek als spil van

wijkgericht werken. Hierin worden de

het belang van werken vanuit de leefwereld

de wijkaanpak.

uitgangspunten, rollen en werkwijze

van inwoners.

Daarnaast wordt de Kromme Akker onderzocht als mogelijke volgende locatie voor een Huis van de Wijk, zodat de aanpak verder kan worden uitgebreid.

Er wordt beleid gemaakt op wijkgericht werken

vastgelegd. Het beleid moet zorgen voor een structule aanpak waarin gemeente, partners en inwoners samen werken aan een leefbare, veerkrachtige en verbonden wijken.