Presentatie - Begroting en Organisatiekracht - De Raad Luistert 27 oktober 2026
Tekst van het document
Begroting & Organisatiekracht » De Raad Luistert 27 oktober 2026 Samen werken aan een stuurbare, werkbare en toekomstbestendige organisatie. Programma Organisatiekracht Waar staan we nu? Begroting & Najaarsnota Enkele zaken uitgelicht Druk en keuzes Opzet financiële koers Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering Update Organisatiekracht » De Raad Luistert 27 oktober 2026 Samen werken aan een stuurbare, werkbare en toekomstbestendige organisatie. Situatieschets: waarom doorontwikkeling nodig is APR 2025 Nieuwe inrichting Eerste structuurinterventie met directie, drie domeinen en versterking van strategisch vermogen. DEC 2025 Nulmeting en aanbevelingen Rapport “Aan de Grens” maakt knelpunten in sturing, rollen en uitvoeringskracht zichtbaar. 2026 Druk en keuzes Financiële druk en maatschappelijke opgaven vragen om een heldere strategische koers.Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering Van de Laar onderzoek : Conclusies Organisatiekracht (december 2025) • Overall bezien een disbalans tussen enerzijds optelsom kerntalen, maatschappelijke opgaven en bestuurlijke ambities en anderzijds de realisatiekracht van de ambtelijke organisatie; • Dit wordt versterkt door interne uitdagingen; de basis is op veel plaatsen in de organisatie niet op orde.
Zowel capaciteit (kwantiteit) als kwaliteit zijn (uiterst) kwetsbaar georganiseerd; • Organisatie mist koersvastheid en aantrekkelijk werkgeverschap staat onder druk; • Kwetsbaarheid ambtelijke organisatie gaat gepaard met een weinig krachtig samenspel tussen gemeenteraad, college en organisatie. Er is sprake van rolonzuiverheden en van wij-zij- verhoudingen. • Geertruidenberg heeft door haar imago en geografische ligging geen natuurlijke (partner)gemeenten. VAN VERKENNEN NAAR ORGANISEREN Wat is er in de eerste helft van 2026 gedaan? 3 Besturing & structuur 1 Managementwisselingen opgevangen en het DMT opnieuw gevormd 2 Overlegstructuur vereenvoudigd: één wekelijks DMT 3 OR positief over topstructuur zonder adjunct en twee stafteams Leiderschap & control 1 Kwartiermaker aangesteld om de doorontwikkeling te ondersteunen 2 MD-traject gestart voor teamvorming en collectief leiderschap 3 Fulltime concerncontroller geworven voor structurele interne beheersing Bedrijfsvoering & context 1 Versterking en herstel van HR ingezet 2 Ontwikkelplan voor de financiële functie gestart 3 Nieuwe bestuursperiode en nieuw college van start
4 PROJECTEN EN INITIATIEVEN Lopende acties CONCERN -niveau Lopende trajecten in DOMEIN 1. Doorontwikkelplan organisatie 1. Financiële functie doorontwikkelen 2. Teamontwikkeling MT 2. Uitrol nieuwe werkplek (ICT) 3. HR en FIN data op orde 3. Positioneren Strategen 4. Sturing/ Governance 4. Verbeterplan Burgerzaken (n.a.v. audit RVIG) 5. Mandaat- en budgetregeling actualiseren 5. Visie op Dienstverlening 6. Legal audit (JZ-functie) 7. Intern beheersingsplan (IBP) Stand van zaken ten opzichte van de adviezen Van de Laar: Handelingsperspectieven: 1 Kom tot een investeringsagenda voor de ambtelijke organisatie Org - Beperkte financiële mogelijkheden (in begroting 2027: 400k incidenteel, 7 fte) - MD-traject gestart - HR systeem implementatie (knelpunten!) - Uitwerken organisatiemodel (TBV) 2 Ontwikkel sterker samenspel binnen en tussen raad, college en organisatie BSG - Startprogramma Raad - Startprogramma College/ Heidag 3 Kom tot inzicht en overzicht, als basis voor prioritering en keuzes Org - Koppeling HR/FIN systemen noodzakelijke voorwaarde - Sturing op bestuurlijke programma’s in voorbereiding 4 Ontwikkel een visie op regionale positionering en (ambtelijke) samenwerking Org + College - Strategisch adviseurs: bestuurlijke opdracht? - Ontmoeting omliggende college’s - Ambtelijke verkenning met Oosterhout en Drimm.
5 Start een aanvullend onderzoek Coll +Raad Vooralsnog niet opgestart (bestuurskracht/ imago) Najaarsnota 2026 Begroting 2027 » Enkele opvallende zaken vanuit de technische vragen Samen werken aan een stuurbare, werkbare en toekomstbestendige organisatie. Proces 26 OKT 2026 Technische vragen beantwoord 27 OKT 2026 De Raad Luistert 29 OKT 2026 De Raad Debatteert Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering 12 NOV 2026 De Raad Besluit Enkele zaken uitgelicht (n.a.v. de technische vragen) Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Opbrengst OZB • Voorstel afvalbeleid • Budgetontwikkeling Openbaar groen • Investeringsagenda • Formatie • KPI’s in de begroting • Financiële koers: maatregelen naar de toekomst (in apart blok) Opbrengst OZB in najaarsnota Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Tariefstelling OZB ten tijde van begroting: • Startpunt is de beoogde opbrengst OZB = Reële opbrengst lopend jaar verhoogd met inflatiecorrectie + 1% additionele verhoging vanuit bekostiging IHP • Vanuit opbrengst wordt teruggerekend naar benodigd tarief • Parameters in tariefstelling (naast beoogde opbrengst) o.m.: • Objectwaarden (zo reëel mogelijke inschatting waarde-ontwikkeling) • Aantal objecten • Zowel in begroting 2025 als in begroting 2026 is uitgegaan
van een te lage inschatting van de objectwaarden • Naar begroting 2027: • In begroting 2027 is dit hersteld • Hoewel beoogde opbrengst in 2027 (3% inflatie en 1% IHP) stijgt, daalt het tarief Voorstel afvalbeleid Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Voorstel aangehouden tijdens raadsvergadering oktober • Financiële impact najaarsnota is het gevolg van uitvoering bestaand beleid • Het op niveau brengen van de voorziening afval in de najaarsnota kan ongewijzigd doorgaan • Financiële impact begroting is op dit moment gerelateerd aan het oorspronkelijke voorstel • In de paragraaf lokale heffingen staat dat de tarieven (w.o. afval) pas definitief worden bij vaststelling van de belastingverordeningen (raad december) • Met deze nuancering kan de voorliggende begroting ongewijzigd worden behandeld • Als het voorstel afvalbeleid in december niet tot besluitvorming leidt, kan ook de verordening op de afvalstoffenheffing niet in besluitvorming worden genomen. Dan blijft de bestaande verordening van kracht, met een nadelig financieel effect voor de begroting 2027.
Budgetontwikkeling openbaar groen Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering Budgetaanpassing (exploitatie en investeringskredieten) noodzakelijk vanwege uitvoering wettelijke taak: • Orde op zaken stellen: beter zicht op areaal en staat van onderhoud areaal (parallel proces met DIOR) • Sterk gestegen prijzen in de uitvoering • Impuls op vervanging van groen wat de afgelopen jaren onvoldoende aandacht heeft gehad (achterstallig onderhoud mede omdat areaal onvoldoende in beeld was) • Mede om toe te werken naar beeldkwaliteiten zoals bepaald in het DIOR • Inzet extra specifieke expertise bij opstellen nieuw groenbeleidsplan en beheerplannen groen (incidenteel) Investeringsagenda Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Het investeringsprogramma bestaat vrijwel geheel uit projecten die voortkomen uit beheerplannen en actuele staat van onderhoud • Raming op basis van normbedragen, steeds specifieker uitgewerkt naar moment van uitvoering • Investeringskrediet wordt opgenomen in het jaar van voorbereiding. Doorlooptijd van het project is afhankelijk van aard en omvang werkzaamheden. Kapitaallasten starten in het eerste jaar na afronding project • Planning afhankelijk van staat van onderhoud, uitvoeringscapaciteit en samenloop met andere ontwikkelingen op de locatie (bijv.
koppelkansen pakken). Maar uiterlijk opgenomen op het moment dat – door staat van onderhoud - uitstel niet meer mogelijk is. • Risico in uitvoering: (tijdelijke) uitval van capaciteit, dynamiek in het project Formatie Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Van de Laar: investeren in de organisatie is nodig, ook in uitbreiding formatie • Ontwikkeling van de organisatie is ingroeimodel: • Te grote stap om in één keer te doen. Dit leidt tot extra problemen in de continuïteit dienstverlening • Rekening houdend met beperkte financiële ruimte • Nu in deze begroting de eerste stap: • Uitvoering nieuwe wettelijke taken (Participatiewet in Balans, Omgevingswet) • 7 fte + uitbreiding griffie • Daarmee worden de grootste risico’s in continuïteit, veiligheid en voldoen aan wettelijke verplichtingen beperkt Kritische prestatie indicatoren (KPI’s) Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • KPI’s in periode 2022 – 2026 sterk gericht op beleving en klanttevredenheid. Goede indicatoren, maar frequentie metingen sluit niet aan op ritme P&C-cyclus. Daardoor informatiewaarde beperkt.
• Toezegging wethouder financiën bij behandeling Jaarrekening 2025 en Voorjaarsnota 2026 in de gemeenteraad in juli 2026: • Tijdelijke maatregel: In begroting 2027 terug naar voorgeschreven indicatoren BBV • In 2027: opnieuw definiëren indicatoren die voortkomen uit eigen (beschikbare) data • Begroting 2028: voorstel voor nieuwe indicatoren in de begroting • Met auditcomité gesproken over aanpak en rol auditcomité daarbij Financiële Koers » Opmaat naar keuzes en prioriteiten bij Kadernota 2028 Samen werken aan een stuurbare, werkbare en toekomstbestendige organisatie. Proces 2027 (jaar van voorbereiding en keuzes) Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering 3-9-2026: 1e verkennende bijeenkomst 27-10-2026: Informeren over knoppen en uitgangspunten Maart 2027: Verkenning met de raad om te komen tot keuzescenario’s en oplossingsrichtingen Juli 2027: Kadernota 2028 en Voorjaarsnota 2027 Keuzescenario’s en oplossingsrichtingen November 2027: Begroting 2028 Financiële vertaling maatregelenpakket Uitgangspunten Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering • Begroting op basis van constante prijzen • Doelmatigheid voorop (relatie met organisatiekracht) • Externe financiering om zaken mogelijk te blijven maken • Realistisch ramen, realistisch plannen • Inzet VAR voor opvangen onzekerheden in
bijvoorbeeld rijksmiddelen • Belastinggebied als laatste zoekgebied Knoppen om aan te draaien Strategische koers nodignaar een toekomstbestendige dienstverlening én bedrijfsvoering Activiteiten & processen (doelmatigheid voorop) Leges & heffingen (belastinggebied laatste zoekgebied) Investeringen (& projecten) Externe financieringsbronnen (mogelijk maken) Verkoop bezit Structurele impact op de begroting Incidentele impact op de begroting BatenLasten Basis: realistisch ramen, realistisch plannen Mate van beïnvloedbaarheid en moment van invloed Vragen? » De Raad Luistert 27 oktober 2026 Samen werken aan een stuurbare, werkbare en toekomstbestendige organisatie.