Pagina Jaarrekening 2023 Langstraat

Gemeente Nieuws mei 2024

Jaarrekening 2023

Krachtig door samenwerking Samen naar een duurzame gemeente

Rond deze tijd van het jaar legt elke gemeente financiële verantwoording af. We vinden het belangrijk om u inzicht te geven hoe we als gemeente ons geld besteden. Dit leest u op deze pagina’s in de Langstraat. In 2023 stonden we voor verschillende uitdagingen zoals stijgende prijzen, de oorlog in Oekraïne en de opvang van asielzoekers, de energietransitie, duurzaamheid, wonen, veiligheid en zorg. Deze uitdagingen blijven ook in 2024 onze aandacht vragen. Veel zaken kunnen we als gemeente niet beïnvloeden, bijvoorbeeld wat er landelijk of in de wereld gebeurt. Maar we hebben er wel mee te maken. En we hebben ook onze eigen doelen. We vragen ons steeds af: hebben we genoeg geld en medewerkers om die te bereiken? Het antwoord is niet altijd ‘ja’ dus moeten we soms

Wethouder Tommie Mertens Verduurzamen woningen Wij willen dat zo veel mogelijk inwoners van Geertruidenberg hun huizen verduurzamen. Dit kan door bijvoorbeeld isolatie en kleine aanpassingen voor energiebesparingen. Maar ook door zonnepanelen en warmtepompen te installeren. Om dit te stimuleren, bieden we subsidies, leningen, witgoedacties, inkoopacties en energiecoaches aan. Wij zijn trots hoeveel inwoners in 2023 hun huis duurzamer hebben gemaakt. 95  inwoners hebben gebruik gemaakt van inkoopacties voor bijvoorbeeld zonnepalen, warmtepomp en isolatie. 146 huishoudens hebben witgoed ingeruild. 38 duurzaamheidsleningen zijn er verstrekt. 24  huishoudens hebben advies gekregen van afvalcoaches. Zo werken we stap voor stap naar een energieneutrale gemeente.

Buurt Uitvoeringsplannen Warmte Landelijk willen we van het gas af. Daarom hebben we in 2023 de drie meest kansrijke wijken (Geertruidenberg-West, Raamsdonksveer-Zuid en langs de Donge) onderzocht. Daarvoor hebben we met inwoners

keuzes maken. Net als andere gemeenten hebben ook wij te maken met een tekort aan medewerkers. Hierdoor konden we niet al onze doelen in 2023 bereiken. Het aantrekken, binden en behouden van gekwalificeerde medewerkers was daarom in 2023 een prioriteit. Ons succes hang namelijk af van de talenten die we aan ons kunnen binden. We hebben geïnvesteerd in talent- en loopbaanontwikkeling en groeimogelijkheden. Als we onze ambities niet kunnen waarmaken, zoeken we opnieuw naar manieren om weer op koers te komen. Om hier flexibel op te kunnen inspelen, zijn we programmatisch gaan werken en hebben we meer ingezet op burgerparticipatie. Dit blijven we doen in 2024 en de jaren daarna. Het belangrijkste woord van 2023 was: samenwerken. Om het coalitieakkoord uit te voeren,

hebben we bruggen gebouwd tussen ons als gemeente en de inwoners, tussen ambtenaren en burgers en tussen visie en inwoners. We hebben beslissingen genomen en acties ondernomen in samenwerking met u: inwoners, ondernemers, partners en anderen die betrokken zijn bij onze gemeente. Soms leidde dit tot felle discussies, bijvoorbeeld over de opvang van asielzoekers en vooral waar ze gehuisvest kunnen worden. We begrijpen hoe belangrijk draagvlak is en blijven hierover in gesprek met u en onze gemeenteraad. Participatie is essentieel. Een gebeurtenis die ons allemaal is bijgebleven, is het tragische ongeval in maart vorig jaar, waarbij een heel gezin om het leven kwam. Dit was een vreselijke tragedie en had een

enorme impact. Onze gemeenschap werd overspoeld door intens verdriet. Tijdens de recente herdenkingsbijeenkomst werd duidelijk dat deze gebeurtenis nog lang in ons geheugen zal blijven hangen. We hebben veel bereikt in 2023,

daar zijn we trots op. Veel van dit werk hebben we kunnen doen dankzij uw betrokkenheid. We waarderen uw inzet en de manier waarop u met ons meedenkt en meedoet, en ons scherp houdt. Hartelijk dank daarvoor! De waardevolle dialoog met u

zullen we blijven voeren. In contact blijven is de basis van onze samenwerking.

Het college van burgemeester en wethouders van Gemeente Geertruidenberg

gesproken; in totaal waren er 124 enthousiaste buurtteamleden uit de drie buurten. Uit het onderzoek kwam naar voren dat eerst de randvoorwaarden (o.a. isoleren) in de woningen goed op orde moeten zijn. Daar gaan we de komende tijd op inzetten en we blijven communiceren over kansen en mogelijkheden. In 2025 of 2026 herzien we het plan en kijken we naar eventuele nieuwe wet- en regelgeving.

Circulariteit We worden steeds beter in het scheiden van ons afval. Al jaren op een rij neemt de hoeveelheid restafval per persoon af. We scheiden nu 75% van ons afval. Dat is goed nieuws, want gescheiden afval levert waardevolle grondstoffen op. We werken ook steeds meer regionaal samen en spreken met bedrijven hoe zij circulair kunnen worden. Dat wil zeggen hoe zij hun restmaterialen kunnen hergebruiken en producten zoveel mogelijk kunnen recyclen. Als gemeente zelf zetten wij ook stappen: we werken aan een nieuw inkoopbeleid om ervoor te zorgen dat wij zelf ook zo duurzaam mogelijk inkopen.

Klimaatverandering In 2023 hebben we verschillende acties ondernomen om inwoners aan te moedigen hun leefomgeving te vergroenen. Ze leggen bijvoorbeeld geveltuintjes aan of ruilen tegels voor een plantje. Of ze konden een regenton krijgen tijdens de ‘groen voor grijs’ dag. Dat was een groot succes. Ook zijn we gestart met klimaatsubsidies, waarbij mensen geld krijgen voor groene maatregelen, zoals een groen dak of een groene tuin. Daarnaast hebben we lokale initiatieven genomen om biodiversiteit te stimuleren.

We scheiden nu 75% van ons afval

Samen Sterk in de buurt

Wij willen dat zo veel mogelijk inwoners van Geertruidenberg hun huizen verduurzamen

Samen sterk in uw buurt In 2023 hebben we het Wijkgericht SAMENwerken nog prominenter op de agenda gezet. We waren vanaf de zomer elke twee weken in de wijken aanwezig met een wijktafel. Zo konden we burgerinitiatieven en buurtactiviteiten stimuleren en konden we in contact komen met onze inwoners. Deze lokale aanpak bevalt goed en daarom gaan we hiermee door en zelfs uitbreiden. We zijn ervan overtuigd dat deze aanpak waardevol is voor meerdere disciplines en invalshoeken.

We willen Geertruidenberg stap voor stap groener maken

Daarom zijn we in 2024 gestart met de proef ‘Samen sterk in uw buurt’ om de buurten de aandacht te geven die ze verdienen. Zo sluiten we nog beter aan bij wat er onder inwoners leeft.

kijken we of we minder bestrating kunnen gebruiken en meer groen kunnen toevoegen bij bijvoorbeeld wegrenovaties of parkeervakken.

Vergroenen

In 2023 zijn we begonnen om de openbare ruimte van onze gemeente onder de loep te nemen. We zijn trots op onze openbare ruimte, maar zien ook kansen om deze te verbeteren. Daarom hebben in 2023 veel inventarisaties en analyses uitgevoerd over onze openbare ruimte. In 2024

We willen Geertruidenberg stap voor stap groener maken. Eind 2023 en begin 2024 hebben we daarom in totaal 243 bomen geplant. Dit zorgt voor een gezondere leefomgeving, minder hitte en meer biodiversiteit. We willen dit ook in 2024 blijven doen. Ook

Duurzame openbare ruimte

valt er een besluit over de straat van de toekomst. Daarbij gaan we bijvoorbeeld letten op hevigere regenbuien en meer droogtes. Zo zal het straatbeeld stapje voor stapje veranderen, afhankelijk van nieuwe projecten, beheer en onderhoud.

Verkeersveiligheid Verder hebben we voorbereidingen getroffen om een verkeersknelpunt aan te pakken. Daarvan willen we er jaarlijks eentje aanpakken.

komst voor evenementenorganisaties. Vanuit de Zuiderwaterlinie hebben we onder de noemer ‘Menno’s reis’ diverse activiteiten georganiseerd om de expeditiereis, die Menno van Coehoorn 325 jaar geleden maakte, onder de aandacht te brengen.We hebben wandelingen georganiseerd onder de naam ‘De Expeditie’. Ook heeft een interactief kunstwerk een reis langs de Zuiderwaterlinie gemaakt. En er waren kennisateliers over bijvoorbeeld klimaatadaptatie en de woningcrisis.

Wethouder Mike Hofkens Beter vestigingsklimaat voor ondernemers We hebben het afgelopen jaar veel gedaan om het vestigingsklimaat voor ondernemers te verbeteren. We werkten samen met lokale ondernemerscollectieven, zoals Toeristisch Platform Geertruidenberg, Verenigde Ondernemers Geertruidenberg (VOG), ZLTO (belangenvereniging voor boeren en tuinders) en Koninklijke Horeca Nederland, afdeling Geertruidenberg. Voor bedrijventerrein Dombosch stelden we een verbeterplan op om het toekomstbestendig te maken. We hebben maatregelen uitgevoerd voor het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) op bedrijventerreinen Dombosch en Pontonnier. Ook hebben we voorbereidingen getroffen voor de nieuwe periode van het keurmerk. Begin 2024 hebben we dit KVO-keurmerk opnieuw voor de periode 2024-2026 behaald. Samen met het Dongemondcollege en Verenigde Ondernemers Geertruidenberg hebben we het symposium Connecting Generations Event georganiseerd. Tijdens de Grote Generatieshow konden ondernemers zien hoe ze de kracht van vijf generaties in het bedrijfsleven kunnen benutten. Onderwijs Techniek Geertruidenberg, een samenwerkings-

Uitreiking Groene Pluim tijdens Connecting Generations Event

12 /10 /23

verband van onderwijs, ondernemers en gemeente, heeft een techniekprogramma voor alle basisschoolleerlingen gemaakt. Leerlingen maakten kennis met techniek en technische beroepen bij lokale bedrijven. Verder hebben we de walstroomvoorziening voor de beroepsvaart aan de Reenweg verbeterd. We investeren in de economie en toerisme van Geertruidenberg. Om de impact van deze investeringen te meten, hebben we een ondernemerspeiling uitgevoerd. En we hebben een economische barometer voor Geertruidenberg ontwikkeld en opgemaakt. Als gemeente vinden we het belangrijk dat we lokaal en duurzaam inkopen. Daarom betrekken we zoveel mogelijk onze lokale ondernemers bij trajecten die wij aanbesteden.

Als gemeente stimuleren we lokale ondernemers om duurzaam te ondernemen. Daarvoor reiken we jaarlijks een aanmoedigingsprijs uit: de Groene Pluim. In 2023 is deze prijs tijdens het Connecting Generations Event uitgereikt aan VPK Packaging.

Gemeentelijke belastingheffing

Overschot nodig voor toekomstige tegenvallers We hebben 2023 financieel goed afgesloten, met een flink geldoverschot. Na aftrek van een reservering voor in 2024 doorlopende kosten houden we bijna € 2,1 miljoen over. Dit overschot komt vooral door eenmalige gelden van het Rijk. Het geld dat we overhouden, gaat in onze spaarpot (onze reserves) voor toekomstige tegenvallers. Vanaf 2026 wil de Rijksoverheid namelijk nog steeds veel besparen op geld dat naar gemeenten gaat. Maar er worden ook extra taken vanuit de Rijksoverheid verwacht, waarvoor we misschien geen financiële compensatie krijgen. Daarom zijn we voorzichtig met

Gastvrije Geertruidenberg naar de bewoners en bezoekers We organiseerden een bijeen-

Het fietsknooppuntensysteem in Raamsdonk is uitgebreid. We zijn gestart met een spreekwoordenroute in Geertruidenberg en drie fietsroutes in het kader van de Zuiderwaterlinie. Ook hebben we een bijeenkomst georganiseerd voor ondernemers rondom de Biesbosch over internationalisering, met gasten uit het buitenland En er is een Instameet georganiseerd met influencers die zich richten op natuur en cultuur.

Rijbewijs online verlengen Sinds december 2022 kunnen inwoners online hun rijbewijs verlengen via de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). De aanvragers hoeven alleen nog maar naar naar het gemeentehuis te

Duurzaam en innovatief uiterlijk in 2050

het uitgeven van het geld dat we overhouden in 2023.

Wethouder Hein de Jongh

Zij produceren golfkartonnen verpakkingsoplossingen op maat. We hebben met Rewin en VOG voor het bedrijfsleven bijeenkomst georganiseerd om inzicht te krijgen in rest- en vraagstromen en om kansen tussen partijen te creëren. Dit wordt nu verder onderzocht. Ook hebben we onderzocht of zonnepanelen op daken van bedrijventerreinen (en woningen) mogelijk zijn.

In 2023 troffen we voorbereidingen om de gemeentelijke belastingheffing over te dragen aan Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW), een gemeenschappelijke regeling. Vanaf 1 januari 2025 ontvangen onze inwoners en ondernemers hun gemeentelijke aanslagen niet meer rechtstreeks vanuit onze gemeente maar via SVHW. Zo kunnen we de voortgang en kwaliteit bewaken en de kosten zo laag mogelijk houden.

We gaan de ontvangsthal van het gemeentehuis verbouwen

Leerlingen maken kennis met techniek en technische beroepen bij lokale bedrijven

komen om het rijbewijs op te halen. Vaak kan dit sneller dan eerst het geval was. In 2023 heeft ongeveer 26% van de aanvragers gebruik gemaakt van de mogelijkheid hun rijbewijs online te verlengen.

Voorbereidingen verbouwing ontvangsthal gemeentehuis

We organiseerden een bijeenkomst voor evenementenorganisaties

meenteraad heeft verschillende mogelijke woningbouwlocaties aangewezen, die nu worden onderzocht. We moeten tussen 2020 en 2030 700 tot 900 woningen bouwen om de woningnood aan te pakken. Op 9 maart 2023 zijn de handtekeningen gezet onder Woondeal van de Stedelijke Regio Breda Tilburg. Onder andere over het aantal te bouwen woningen en de beaalbaarheid daarvan. We streven ernaar dat tweederde van de nieuwe woningen betaalbare woningen zijn. Dat wil zeggen woningen met een huurprijs lager dan €1.000 of een koopprijs van maximaal €355.000. In totaal zal 30% van onze woningen bestaan uit sociale huurwoningen. Deze afspraken zijn vastgelegd in het nieuwe woonbeleid: het Programma Wonen 2024. In december zijn prestatieafspraken gemaakt met woningbouwstichting Thuisvester, waarin de afspraken uit de Woondeal terukomen.

Wonen

Woonprojecten

In 2023 zetten we verdere stappen om geschikte locaties voor woningbouw te vinden. De ge-

Verschillende woonprojecten zijn in 2023 gestart, zoals de ontwikkeling van Achter de Hoeven en

We gaan de ontvangsthal van het gemeentehuis verbouwen om de privacy van onze bezoekers te verbeteren. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2023 gestart en de verbouwing vindt medio

2024 plaats. We zorgen er voor dat onze dienstverlening zo min mogelijk hinder van de verbouwing ondervindt.

Hoge energiekosten in 2023 Door de stijging van de energiekosten in 2023 kwamen ook in onze gemeente inwoners in financiële problemen. Als reactie hierop hebben we het Noodfonds opgericht om hulp te bieden aan degenen die het nodig hadden. Zij ontvingen in deze uitdagende periode financiële ondersteuning.

de Tuinen van Sandoel, waarvoor een omgevingsvergunning is afgegeven. Ook zijn we gestart met de bouw van 27 appartementen in het Theresiakwartier. De nieuwbouw van Prisma is opgeleverd en de sloop voor de rest van de ontwikkeling van het Theresiakwartier is afgerond. Verder zijn de procedures gestart voor de ontwikkelingen Omschoorweg, Raadhuisstraat-Regentenstraat en het Veerse Dok.

Omgevingswet Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. We hebben 2023 gebruikt om ons hier goed op voor te bereiden en onze kennis over de wet te vergroten. De gemeenteraad heeft aangegeven in welke gevallen hij gebruik willen maken van zijn adviesrecht, wanneer participatie verplicht is voor initiatiefnemers en wanneer het college bevoegd is om wijzigingen aan te brengen in het omgevingsplan. Het opstellen van één omgevingsplan voor de gehele gemeente is een grote klus. Daarom zijn de eerste werkzaamheden hiervoor al in 2023 gestart.

Impressie van de Tuinen van Sandoel Bron: Willigen Partners Vastgoedontwikkelaars B.V. / Bijl Architecten.

Impressie van het Theresiakwartier Bron: Rezidenz Development B.V. / Pauwert Architectuur

Gemeente Nieuws mei 2024

Vervolg Jaarrekening 2023 Samen naar een

duurzame om deze uitdaging metgemeente inwoners en partners aan te gaan.

Beter samenwerken

Wethouder Annemiek van Rooij Druk op zorg en ondersteuning In 2023 hebben we onze inwoners goed ondersteund bij vragen over zorg en welzijn. Echter, het werd steeds duidelijker dat de ondersteuning onder druk staat. De krappe arbeidsmarkt maakt het moeilijker om bijvoorbeeld iedereen die er behoefte aan heeft, huishoudelijke hulp te bieden. Ook worden de sterk oplopende kosten steeds minder gecompenseerd door de landelijke overheid. We hebben in 2023 een stevig programma Mens en Zorg opgesteld

Burgemeester Marian Witte

Verkiezingen Tweede Kamer Met de val van het kabinet vonden in november 2023 ingelaste Tweede Kamer verkiezingen plaats. Gemeenten hadden een korte periode voor de voorbereiding en uitvoering. Daarbij was extra inzet van medewerkers van de gemeente nodig. Desondanks slaagden we erin om de normale werkzaamheden zo veel mogelijk gewoon te laten doorgaan.

Veiligheid Veiligheid blijft ook binnen onze gemeente belangrijk, met onderwerpen zoals de jaarwisseling, maar ook de opvang van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne. Verder hebben we twee woningen gesloten omdat er drugs waren aangetroffen. Aan het einde van het jaar is er in een derde woning drugs en vuurwerk aangetroffen; de woning werd uiteindelijk begin 2024 gesloten. Daarnaast zijn er twee lasten onder dwangsom afgegeven voor straatdealen. Om de zichtbaar-

We willen dat inwoners makkelijk en snel antwoorden op hun vragen krijgen. Daarom is het belangrijk dat maatschappelijke organisaties aanwezig zijn in de directe omgeving en goed samenwerken. Het afgelopen jaar zijn partners zoals Surplus Welzijn, Buurtsport en het Centrum voor jeugd en gezin steeds zichtbaarder geworden voor inwoners. Zij weten elkaar ook goed te vinden.

Door krapte op de arbeidsmarkt wordt het steeds moeilijker huishoudelijke hulp aan te bieden

Welzijn en zorg beter verbonden Surplus is in 2023 daadwerkelijk gestart als brede welzijnspartner in onze gemeente. De medewerkers van de gemeente en Surplus welzijn kunnen elkaar nu makkelijker vinden. Zo sluiten medewerkers van het gemeen-

telijke loket Werk, Inkomen en Zorg (WIZ) aan bij het spreekuur Geld en Recht van Surplus.

Jongeren in actie De gemeente Geertruidenberg heeft relatief veel jeugd in de

capaciteitstekort heeft het team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) veel bereikt. Zo zijn er op het gebied van Jeugd en Veiligheid stappen gezet om beter aan te sluiten op de behoeften van de jeugd. En overlast te verminderen vanwege bijvoorbeeld vernielingen. Verder zijn voorlichting-sessies gegeven om het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren te verminderen.

(Praktijkondersteuner Huisarts) specifiek gericht op jeugdzorg. Zij bieden kortdurende hulp en diagnostiek. Bovendien zijn er diverse initiatieven zoals het Meidenwerk om verdere ondersteuning te bieden aan jongeren.

Meidenwerk ondersteunt laagdrempelig meisjes met emotionele problemen die worstelen met hun zelfbeeld

77,91 miljoen

€ 41,59 miljoen A  lgemene uitkering van het Rijk (vrij te besteden) € 5,33 miljoen Specifieke uitkeringen van het Rijk (met specifiek doel)

Afgelopen jaar mochten we weer naar de stembus

In 2023 heeft Zorg en Veiligheid zich vooral gericht op het versterken van samenwerkingsverbanden, het aanpakken van woonoverlast en het verstevigen van persoonsgerichte aanpak om radicalisering en extremisme te voorkomen.

€ 13,91 miljoen L  okale heffingen zoals onroerdendezaakbelasting (OZB), riool- en afvalstoffenheffing, leges burgerzaken (bijvoorbeeld kosten voor een paspoort of rijbewijs), omgevingsvergunningen, hondenbelasting en overige lokale heffingen € 13,74 miljoen Andere inkomsten bijvoorbeeld grondverkoop, huren en pachten en overige inkomsten € 3,34 miljoen Uit de reserves gehaald

De nieuwe crisisorganisatie ging op 1 november 2023 van start. Daarnaast hebben de crisisfunctionarissen en het College van B&W diverse trainingen en oefeningen gevolgd om voorbereid te zijn op crises.

heid van de boa’s op straat te vergroten hebben we een extra boa aangenomen, wat direct effect heeft op de orde en handhaving binnen onze gemeente. Naast concrete actie is goed beleid belangrijk. Daarom hebben we het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 opgesteld. Dit wordt jaarlijks geëvalueerd en besproken met het college en de gemeenteraad. Ondanks

zorg. Om problemen in een vroeg stadium aan te pakken, zorgen we ervoor dat er jeugdprofessionals beschikbaar zijn op scholen. Zij bieden advies en toegankelijke ondersteuning. Daarnaast is er een POH

De totale inkomsten voor 2023

Ook zijn er voorlichtingssessies gegeven over het onderwerp High Impact Crimes. Deze gingen over inbraakbeveiliging, Meld Misdaad Anoniem en digitale veiligheid. Binnen het thema ondermijning is hard gewerkt. We nemen deel aan het Baronie Interventie Team. Daarin werken met in totaal negen gemeenten samen om beter inzicht te krijgen in ondermijnende criminaliteit en om die beter (samen) te aanpakken. En we zijn gestart met de Brabantse Norm Weerbare Overheid; dat is een handreiking waarmee we als gemeente criminele activiteiten beter kunnen signaleren en voorkomen.

Partners zoals het Centrum voor jeugd en gezin zijn zichtbaarder geworden voor inwoners

Belangrijk onderwerp is de opvang van asielzoekers en vluchtelingen uit Oekraïne

74,89 miljoen

De totale uitgaven voor 2023

Leefbaarheid, Wonen en Duurzaamheid

€ 6,39 miljoen

Duurzaamheid

€ 6,21 miljoen

Mens en Zorg

€ 37,19 miljoen

Wonen

€ 2,62 miljoen

Economie en Toerisme

€ 1,98 miljoen

Bestuur en Dienstverlening

€ 4,12 miljoen

Financiën en Bedrijfsvoering

€ 11,34 miljoen

In de reserves gestort

€ 5,13 miljoen