Mva technische vragen GemeenteBelangen begroting 2023-2026

Zaaknummer: 2022100496903

Memorie van antwoord Aan : de leden van de gemeenteraad Van : het college van burgemeester en wethouders Datum : 1 november 2022 Onderwerp : memorie van antwoord bij Begroting 2023-2026 Vraag van : Gemeentebelangen Vraag 1: Programma 1 Leefbaarheid U geeft aan extra te willen gaan investeren op ondermijning, hoe denkt u dit te gaan doen voor de nu reeds extra beschikbare 0,5 fte? Antwoord: Van het Rijk is een structurele decentralisatie-uitkering ontvangen, specifiek bedoeld voor uitbreiding van de boa-capaciteit. Het beschikbare bedrag komt overeen met circa 0,5fte. Deze is inmiddels ingezet. Daarmee kan de inzet van de boa’s verder worden geïntensiveerd. Met het actualiseren van het VTH-beleid zal duidelijk worden op welke wijze zal worden geprioriteerd en wat dit betekent voor de (concrete) inzet op ondermijning. Vraag 2: Programma 1 Leefbaarheid Al eerder heeft de raad een besluit genomen over de realisatie van een begaanbaar fietspad op de Markt. Waar kan ik de financiële onderbouwing vinden voor deze realisatie binnen de huidige bestuursperiode? Antwoord: In de het Coalitieakkoord 2022 – 2026 is opgenomen dat in deze periode gezocht wordt naar oplossingen voor de fietsveiligheid op de Markt in Geertruidenberg. We zijn nu bezig met de inventarisatie van de meest duurzame oplossing. Een advies hierover wordt via het aankomende Mobiliteitsplan aan u voorgelegd.

Het is nu nog te vroeg om hier een prijskaartje aan te hangen. Derhalve is in de begroting nog geen budget opgenomen voor dit fietspad. Vraag 3: Programma 1 Leefbaarheid: Uit welk budget gaat het nu al legendarische fietspad in Raamsdonk worden bekostigd zodat dit weer veilig begaanbaar is? Antwoord: Voor het fietspad Groenendijk langs de Donge zijn de onderzoeken en variantenstudie in 2022 gestart. Deze resultaten worden nog met uw raad gedeeld. Eerder is door uw raad € 20.000 beschikbaar gesteld. De voorbereiding van het definitieve ontwerp wordt in de eerste helft van het komend jaar opgepakt zodat eind 2023 gestart kan worden met de uitvoering van herstel van het fietspad. Op de pagina’s 17 en 156 wordt hiervoor het investeringsbudget aangegeven. In eerdere begrotingen is dit fietspad reeds al PM post opgenomen.

Vraag 4: Programma 1 Leefbaarheid

Waarom is de inspectie van lichtarmaturen duurder dan vervangen? Antwoord: In de tabel onder 1.40 (pagina 19) wordt gesproken over “OV: armaturen 20xx inspectie” en “OV: lichtmasten 20xx inspectie”. Hiermee worden de kosten bedoeld die naar aanleiding van een inspectie bovenop het reeds eerder begrote bedrag noodzakelijk blijken te zijn. Het betreft niet de kosten van de inspectie zelf, maar het extra benodigde bedrag voor de vervangingen. Vraag 5: Programma 2 Duurzaamheid: Met verbazing hebben wij kennis genomen dat dit huidige college onder duurzaamheid verstaat • Riolering • Afval • Milieubeheer Hoewel dat ook belangrijke thema’s zijn verwacht je toch meer aandacht in stimulering in bijvoorbeeld energie besparing maatregelen. Antwoord: Wij constateren dat dit geen vraag is. Vraag 6: Programma 2 Duurzaamheid Duurzaamheid, Welke acties heeft de gemeente zelf genomen ivm duurzaamheid en haar maatschappelijk vastgoed? Wat zijn de doelstellingen voor de komende bestuursperiode? Antwoord: De gemeente heeft van alle panden geïnventariseerd welk energielabel ze hebben, en per pand wordt er gekeken naar hoe deze duurzaam te onderhouden/verbeteren zijn. Een deel van het maatschappelijke vastgoed is al verduurzaamd, denk aan Zwembad de Ganzewiel (label A+++), de gymzaal aan de Elisabethstraat (Label A++) en/of zwembad de Schans (A++++).

Wat betreft ons eigen gemeentehuis: op korte termijn doen we investeringen om aan de gestelde eisen e kunnen voldoen. Daarnaast nemen we bij de vraagstelling over een toekomstig en aantrekkelijk gebouw uiteraard ook duurzaamheid mee. Vraag 7: Programma 2 Duurzaamheid Riolering, Pagina #20, hoe wordt meer berging gecreëerd of hoe denkt de gemeente dat te doen? Afval, Pagina #22, waarom lopen de gemeentelijke doelstelling niet gelijk met de landelijke? Container management, Pagina #22, financiële prikkel, waaraan moet worden gedacht? Subsidie groene daken, wat heeft dat tot nu gebracht? Afkoppelen van regenwater, kan dat worden gesubsidieerd? Zie ook pagina #140 Antwoord: Riolering, Pagina #20, hoe wordt meer berging gecreëerd of hoe denkt de gemeente dat te doen? Wanneer riolering vervangen dient te worden, worden er grotere buizen aangelegd dan eerder het geval was. Hierdoor ontstaat meer lokale berging in het rioolstelsel. Hierbij word ook rekening gehouden met een toename van hevige regenbuien in de toekomst door klimaatadaptatie, omdat een rioolbuis gemiddeld minstens 60 jaar mee gaat. Afval, Pagina #22, waarom lopen de gemeentelijke doelstelling niet gelijk met de landelijke?

Deze landelijke doelstellingen zijn voor ons als gemeente niet haalbaar gebleken. We zitten als gemeente momenteel nog niet op het niveau van de landelijke doelen voor 2020 (100 kg rest per inwoner per jaar en 75% scheidingspercentage). Om deze reden zijn de doelen voor 2020 doorgeschoven naar 2025. Belangrijk is dat we haalbare doelen stellen. We hebben de landelijke doelstellingen voor nu dan ook 5 jaar doorgeschoven. We zijn voornemens om binnenkort de afvalscheidingsresultaten van 2021 met uw gemeenteraad te delen. In deze Afvalmonitor komt onder meer de aanbeveling voor het stellen van SMART geformuleerde gemeentelijke doelen op het gebied van afval terug. Container management, Pagina #22, financiële prikkel, waaraan moet worden gedacht? Het onderzoek naar de uitwerking van deze financiële prikkel moet nog opgestart worden. Er kan dus nog weinig gezegd worden over waaraan gedacht moet worden. Naar alle waarschijnlijkheid zal er een bedrag betaald moeten gaan worden voor de inworp van een zak in de ondergrondse restafvalcontainer en voor het aan straat zetten van de minicontainer voor restafval in het buitengebied. De planning is om net na de zomer van 2023 een raadsvoorstel voor te leggen met daarin verschillende scenario’s voor de invoering en hoogte van de financiële prikkel.

Groene daken: Van deze subsidiemogelijkheid wordt regelmatig gebruik van gemaakt door burgers, meestal 1 of 2 keer per maand. Door het aanleggen van deze groene daken is de belasting op de riolering door regenwater verminderd. Groene daken hebben ook andere voordelen zoals het verminderen van lokale hittestress en toename van biodiversiteit. Afkoppelen regenwater: Hiervoor is momenteel een subsidie vanuit de gemeente beschikbaar. Echter wordt hier vrijwel geen gebruik van gemaakt. Momenteel wordt onderzocht hoe dit beter ingericht kan worden komende jaren. Vraag 8: Programma 2 Duurzaamheid Pagina #21: waar kunnen wij de grondwaterstanden terug vinden zoals beschreven? Antwoord: Grondwaterstanden word gemeten door middel van een peilbuizensysteem. Deze over de gemeente verspreide peilbuizen zijn live verbonden via het programma Aquaview. Dagelijks word aan het programma doorgegeven wat de lokale grondwaterstand op de locatie van de peilbuis is. De grondwaterstand veranderd dagelijks afhankelijk van voornamelijk het weer. Vraag 9: Programma 2 Duurzaamheid Personeel Impact, pagina #25, zorgelijk. Dringend versterking om toekomstige afspraken waar te maken. Welke besluiten hebben beslag gelegd op het huidige aantal Fte? Antwoord: Het Duurzaamheidsprogramma 2018 begrootte voor het behalen van de doelen een ambtelijke capaciteit van 3,6 Fte op duurzaamheid.

Sinds het duurzaamheidsprogramma zijn daar de Regionale Energie Strategie, het Nationaal Isolatieprogramma, De Transitievisie Warmte, meerdere infrastructurele projecten op het gebied van energieinfrastructuur en energiearmoede bijgekomen. In de (nabije) toekomst volgen er meer taken vanuit het klimaatakkoord dit door de gemeente moeten worden opgenomen. De oorspronkelijke 3,6 Fte is daardoor niet meer toereikend. Onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) onderzocht in

2021 dat kleine gemeenten voor de periode 2022-2030 8 tot 9 extra fte nodig zullen hebben om aan de capaciteit te voldoen. Bij verschillende begrotingsrondes sinds 2018, echter, heeft de raad het gemeentelijke uitvoeringg budget duurzaam bijgesteld naar 100.000 euro per jaar (oorspronkelijk 250.000 euro), waarvan 25.000 euro is gereserveerd voor biodiversiteit en het aantal fte’s op 1,6 fte gelaten.In de aangepaste begroting zullen wij u een concreet voorstel doen voor het toevoegen van FTE voor duurzaamheid. Deze worden bekostigd vanuit gelden die hiervoor naar ons komen vanuit het Rijk. Vraag 10: Programma 2 Duurzaamheid Waarom is er geen paragraaf gewijd aan stikstof problematiek? Wordt in de gehele begroting nauwelijks over gerept. Antwoord: De rol van gemeenten met betrekking tot “de aanpak van stikstof” is zeer beperkt. De toename van stikstof in beschermde natuurgebieden is één van de aspecten waarop de gemeente een project of plan voor bijvoorbeeld de bouw van woningen moet toetsen. Het Rijk en de provincie zijn het bevoegd gezag in de stikstof aanpak. Voor het verlenen van een vergunning Wet natuurbescherming of het afgeven van een verklaring van geen bedenkingen is de provincie het bevoegd gezag. Het rijk werkt aan een korte termijn aanpak voor vergunningverlening en een landbouwakkoord met richtinggevende afspraken over de toekomst van de landbouw.

Naar verwachting In november komt het Kabinet met een Kamerbrief met de hoofdlijnen voor de toekomst van de landbouw en over de wijze waarop nadere invulling wordt gegeven over de aanpak van de piekbelasters. In november 2022 komt ook een Kamerbrief met de landelijke doelstellingen in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG) op het gebied van klimaat, water en natuur. Vervolgen starten zogenaamde gebiedsprocessen waarin vervolgens de puzzels om onder andere de natuurdoelen te realiseren worden gelegd. In deze gebiedsprocessen zullen wij als gemeente onze rol pakken. Leefbaarheid van het landelijk gebied in zijn totaliteit is daarbij voor ons het uitgangspunt. De aanpak van de zogenaamde piekbelasting wil het Ministerie van LNV samen met de sector en provincies oppakken. Om die reden staat er niets in de programma-begroting over stikstof. Vraag 11: Programma 2 Duurzaamheid Pagina #25 Bij controle en handhaving gaat u het budget verhogen met €15000. In een recentelijk gesprek is ons duidelijk geworden dat het benodigde budget nu zou liggen op €60000, gebaseerd op de afgelopen jaren! Waarom hoogt het college dit budget naar € 60.000? Een gemiddelde gemeente van onze omvang verbuigt tegenwoordig € 65.000! Antwoord: Uit informatie van de huisadvocaat besteedt een gemeente van onze omvang gemiddeld circa €60.000 aan juridische advieskosten/advocaatskosten.

Er is een centraal budget voor juridische advieskosten dat (jaarlijks) €33.000 bedraagt, ten laste waarvan ook de aansluitingskosten van ruim €5.000 bij de Nationale Ombudsman komen. Regelmatig is bij een Turap budgetverhoging gevraagd vanwege een aantal langslepende procedures inzake precario (nu lopen er nog twee). Daarnaast worden juridische (advies)kosten zoveel mogelijk ten laste gebracht van een project of zaak, zodat de kosten daarvan integraal helder zijn. Maar dat maakt wel dat de posten waar juridische advieskosten zijn gemaakt, niet centraal geboekt worden. Voor wat betreft de budgetverhoging met € 15.000 wordt verwezen naar het antwoord op vraag 26 van het CDA.

Vraag 12: Programma 2 Duurzaamheid Hoe gaat u de kwaliteit van de processen en adviezen verbeteren gezien de omvang van de vele geschillen die er ieder jaar weer zijn? Antwoord: Het college herkent zich niet automatisch in de stelling dat de processen en adviezen dienen te verbeteren gezien de toename in het aantal geschillen. In zijn algemeenheid zien we wel een grote toename van geschillen op vele beleidsterreinen. De maatschappij verjuridiseert en accepteert minder snel een besluit. Los van incidenten waar het inderdaad niet goed gaat, constateren we ondanks de grote toename van bezwaren etc dat de kwaliteit over het algemeen voldoende tot goed is. Dit blijkt ook uit diverse rapportages. Los daarvan proberen we elke keer weer te leren van de zaken die beter kunnen en moeten en passen we processen daar eventueel op aan Daarnaast investeren we de laatste jaren erg op mediation en leiden we medewerkers op om zodoende geschillen op te lossen. Vraag 13: Programma 2 Duurzaamheid Afgelopen periode heeft de gemeenteraad unaniem gekozen voor het onderzoeken naar de haalbaarheid van een Sportbedrijf, gezien de huidige ontwikkelingen een meer dan passende oplossing voor onze sportverenigingen.

Kunt u aangeven waar u rekening heeft gehouden de komende periode met het oprichten van een Sportbedrijf, gezien de financiële kosten hiervan? Antwoord: Op dit moment loopt het onderzoek naar de haalbaarheid van de komst van een Sportbedrijf/Vastgoedbedrijf. Wij verwachten dat een voorstel hierover in het eerste kwartaal van 2023 in de raad kan worden geagendeerd. In structurele zin hebben wij nog geen extra budget opgenomen voor de oprichting hiervan. Vraag 14: Programma 2 Duurzaamheid Momenteel hebben sportverenigingen het financieel een stuk moeilijker. Stijgende energieprijzen en hogere huren, dit kan een vereniging niet doorberekenen in de contributies, leden krijgen het zelf ook moeilijker door stijgende prijzen. Heeft de gemeente een financieel vangnet voor verenigingen in moeilijkheden door de stijgende kosten. Waar kunnen wij zien waar de gemeente rekening houd met deze uitdaging voor de verenigingen? Antwoord: Niet alleen bij sportverenigingen speelt deze problematiek. Ook inwoners, stichtingen en andere verenigingen kunnen last hebben van de stijgende (energie)prijzen. Vanuit de landelijke overheid komt er steeds meer duidelijkheid over de invulling van de verschillende tegemoetkomingen en regelingen, maar dit zal niet allesomvattend zijn.

Er wordt daarom gewerkt aan een plan om inwoners, verenigingen en stichtingen die echt in de knel komen –en waarbij de landelijke regelingen onvoldoende steun bieden- te helpen Vraag 15: Programma 3 Mens en Zorg U wilt het beleid gaan verschuiven op zorgplicht naar volwaardige deelname. Kunt u 3 voorbeelden geven waarom dit de afgelopen jaren niet zou zijn gebeurt? Zou u ook kunnen aangeven hoe u denkt meer

integraal te gaan werken dan de afgelopen jaren, immers is het sociale domein ontstaan door integraal de zorg te gaan benaderen? Antwoord: De gemeente is de afgelopen 8 jaar in hoog tempo verantwoordelijk geworden voor steeds meer taken op het gebied van zorg en ondersteuning aan (potentieel) kwetsbare inwoners. De taken zijn, samen met bijbehorende middelen, afzonderlijk aan de gemeente “gedecentraliseerd”. De gemeente heeft zich primair geconcentreerd op de overname en continuïteit van deze afzonderlijke taken, veelal in de vorm van het verstrekken van voorzieningen (zorgplicht, aanbodgericht) . Pas met het vaststellen van het beleidskader Sociaal Domein op 1 juli 2021 j.l. heeft de gemeente het sociaal domein echt gedefinieerd en is, gemeentebreed, de ontwikkeling gestart naar, ondermeer, integraliteit. Die integraliteit start bij het centraal zetten van de vraag en (on)mogelijkheden van de inwoner om volwaardig deel te nemen aan de samenleving (vraaggericht). Om vervolgens samen met de inwoner en zijn of haar omgeving te bekijken hoe zij invulling willen geven aan de vraag, en welke (informele en/formele) ondersteuning daar eventueel bij nodig is. De (door-)ontwikkeling van het loket WIZ vervult hierin een belangrijke rol .

Vraag 16: Programma 3 Mens en Zorg Kunt u aangeven waarom er een miljoen euro staat gebudgetteerd voor 2026? Wat doen wij nu niet voldoende waarom deze middelen nu nodig lijken in 2026? Antwoord: In 2023 word het nieuwe vGRP (met het ‘Programma Openbare Ruimte’) aan de raad voorgelegd met hierin opgenomen de exacte investeringen voor rioolonderhoud tot 2028. Tot die tijd weten we nog niet wat de exacte investeringen zullen zijn. Daarom hebben we op basis van historische jaarlijkse investeringen 1 miljoen als stelpost opgenomen. De verwachting is dat de onderhoudsinvesteringen voor het riool rond dat bedrag zullen zitten. Vraag 17: Programma 3 Mens en Zorg Zou graag inzicht willen hebben waar de SPOK gelden voor bestemd zijn en hoe die in het verleden werden uitgegeven? Antwoord: Naar aanleiding van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) heeft het kabinet voorstellen gedaan om de dienstverlening vanuit de overheid fundamenteel te verbeteren. Het kabinet heeft hiervoor (voor het eerst in 2022) middelen verstrekt om de uitvoeringscapaciteit bij de gemeentelijke uitvoering te versterken en extra ondersteuning te bieden aan mensen in kwetsbare posities.

Vraag 18: Programma 3 Mens en Zorg Waar kunnen wij de budgetten terug vinden voor het onderhoud van de begraafplaatsen en hoe gaat de gemeente dit onderhouden verzorgen? Antwoord: Het onderhoud van de begraafplaatsen is verdeeld over twee budgetten: een gedeelte bij burgerzaken (grasmaaien) en een gedeelte in het algemene budget van buitenruimte (al het verdere onderhoud). Het onderhoud behoort tot de werkzaamheden die zijn uitbesteed aan een externe partij.

Vraag 19: Programma 3 Mens en Zorg Hoe staat het met het onderhoud van de nieuwe sporthal? Klopt het dat de kleine sporthal nog steeds een lekkage kent? Antwoord: Wij nemen aan dat u hiermee de Dongemondsporthal bedoelt. Het eigendom hiervan ligt bij de stichting. Het klopt inderdaad dat er lekkage is aan de kleine hal, echter het is de verantwoordelijkheid van de stichting om dit te repareren. Vraag 20: Programma 3 Mens en Zorg Hoeveel jongeren medewerkers zijn op dit moment werkzaam voor onze gemeente? Antwoord: Surplus is de welzijnsorganisatie die het jongerenwerk in gemeente Geertruidenberg uitvoert, maar er zijn nog veel meer professionals en organisaties betrokken binnen het jeugddomein. In 2022 wordt er voor 1186 uur aan jongerenwerk ingezet. Voor het eerste half jaar van 2023 zijn hier 593 uren voor begroot. Hoe Surplus deze uren verdeeld en hoeveel jongerenwerkers er dus worden ingezet, zijn vragen over de bedrijfsvoering van Surplus. Surplus maakt daar zelf een afweging in en is dus zelf verantwoordelijk over het aantal jongerenwerkers dat werkzaam is in de gemeente Geertruidenberg. Het is niet de rol van de gemeente om te sturen op het aantal jongerenwerkers. Wel over de (beoogde) doelen, resultaten en maatschappelijke effecten die (o.a. door Surplus) behaald worden.

Vraag 21: Programma 4 Wonen Belangrijk tijdens de verkiezingen was de inzet van geen woningen bij Achter de Hoeven. Kunt u ons aangeven waarom er nu dan toch 185 woningen gaan komen en hoe u dit heeft gecommuniceerd met de bewoners in de directe omgeving van dit project? Opmerkelijk hetzelfde aantal woningen als voor de verkiezingen! Antwoord: Op 23 april 2020 heeft de gemeenteraad een besluit genomen over de (herziene) hoofduitgangspunten per locatie voor het gehele programma Donge Oevers. Voor de locatie Achter de Hoeven is toen besloten tot de ontwikkeling van woningbouw. Het aantal van 185 woningen stond enkel in de programma-exploitatie die bij het raadsbesluit was gevoegd. In dat raadsvoorstel staat ook het volgende: “Om de programma-exploitatie in te kunnen vullen en alles door te kunnen rekenen, moet daarin een aantal woningen staan. In de programma-exploitatie zijn 185 woningen opgenomen. Dit is gezien de grootte van het gebied geen hoge dichtheid. Er wordt op dit moment echter nog geen besluit verwacht over dit aantal woningen. Evenals dat er nu nog geen woningtypologieën worden bepaald. Op dit moment wordt alleen de principe uitspraak voor woningbouw op deze locatie gevraagd.” De eerstvolgende stap is het vaststellen van een startnotitie, daarin worden nadere kaders bepaald. Deze startnotitie wordt begin 2023 voor vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd.

Daaraan voorafgaand wordt een themasessie met de gemeenteraad gehouden om een en ander te bespreken. Momenteel is gestart met het opstellen van een participatieplan zodat begin 2023 de omgeving en stakeholders geïnformeerd en geconsulteerd kunnen worden. Het Participatieplan is onderdeel van de startnotitie.

Vraag 22: Programma 4 Wonen Welke argumenten heeft de gemeente ingezet om alsnog de masten van de te verwijderen 150Kv, zo snel mogelijk te kunnen verwijderen. Immers binnen de grenzen van onze mooie gemeente staan bovengemiddeld veel masten waardoor de overlast hier meer is dan bij andere gemeentes? Antwoord: De gemeente heeft TenneT verzocht om te kijken naar de technische mogelijkheden van het beter benutten van overige hoogspanningsverbindingen om de nieuwe ondergrondse verbinding alsnog zo snel mogelijk aan te kunnen sluiten op het hoogspanningsnet. Daarnaast heeft de gemeente bij TenneT nogmaals benadrukt dat de aanwezigheid van de masten grote invloed heeft op het leefgebied van de inwoners en dat eerder bij inwoners is aangegeven dat de masten eerder zouden verdwijnen. Ten slotte heeft de gemeente aangevoerd dat zij, ondanks dat TenneT de sloop van de masten heeft vertraagd, wel doorgaat met het ontwikkelen van een gebiedsvisie voor de gronden onder de bestaande verbinding. Vraag 23: Programma 5 Economie en Toerisme Kunt u aangeven waaruit het onderhoud voor kunstobjecten word gefinancierd? Antwoord: Hiervoor een jaarlijks een budget van € 4.000 geraamd. Vraag 24: Programma 5 Economie en Toerisme Het aantal gemeentelijke monumenten wenst u te gaan uitbreiden. Welke budgetten hiervoor heeft u daarvoor opgehoogd?

Antwoord: Voor de voorgenomen aanwijzing van gemeentelijke monumenten zijn geen budgetten opgehoogd, omdat dit niet nodig is. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Geertruidenberg, de secretaris, de burgemeester,

R.C.J. Nagtzaam

M. Witte